Nanocząsteczki srebra już powszechnie znalazły swoje zastosowanie m. in. w medycynie. Rozwój nauki oferuje coraz to nowsze rozwiązania również z zakresu ochrony i odżywiania roślin. Okazuje się, że właściwości biobójcze nanosrebra równie dobrze można zaimplementować w rolnictwie.
Rozwój nanotechnologii w ostatnich latach jest bardzo obiecujący i dostarcza nowych metod, które można wykorzystać do walki z patogenami, zarówno ludzi, zwierząt, jak i roślin. Dzięki opracowaniu metod syntezy nanocząstek i nanokompozytów możliwe jest otrzymywanie związków o ściśle określonych właściwościach fizyko-chemicznych i znacznym potencjale biologicznym.
Opryski srebrem, czyli ochrona roślin w skali nano
Nanomateriały, czyli cząsteczki o średnicy nie przekraczającej 100 nanometrów, znajdują swoje zastosowanie w rolnictwie jako środki o właściwościach przeciwwirusowych, przeciwbakteryjnych i przeciwgrzybiczych. Nowe związki i strategie oparte o nanocząsteczki mogą stanowić uzupełnienie standardowych programów ochrony roślin, a tym samym podnieść skuteczność ich działania, a nawet zastąpić dotychczasowo stosowane konwencjonalne metody ochrony.
Konieczność wdrażania dodatkowych metod ochrony roślin wymusza na producentach z jednej strony kurcząca się stale lista dostępnych substancji czynnych, a z drugiej wzrost odporności patogenów na środki ochrony roślin, co jest m. in. konsekwencją ograniczonej palety produktów o różnych mechanizmach działania.
Nanosrebro nie tylko chroni, ale i wspomaga rozwój roślin
Zaletą wykorzystania nanocząsteczek srebra w ochronie roślin jest ich szerokie zastosowanie co do zwalczanych chorób w praktycznie nieograniczonym zakresie względem roślin uprawnych. Poza specyficznymi właściwościami, wykazującymi działanie biobójcze względem patogenów, nanocząsteczki srebra posiadają szereg właściwości stymulujących wzrost i rozwój roślin.
Aplikacja nanosrebra w zaprawach wspomaga m. in. kiełkowanie nasion. Nanocząsteczki srebra łącząc się z okrywą nasienną pomagają w pobieraniu wody przez nasiona i zwiększają metabolizm skrobi oraz materiałów zapasowych, co wpływa na wigor roślin w pierwszych etapach ich wzrostu.
Znany jest także wpływ nanocząstek srebra na poprawę wydajności kwantowej procesu fotosyntezy, co z kolei zwiększa rozwój biomasy nadziemnej roślin i przyspiesza ich dojrzewanie.
Kolejnym ważnym aspektem, na który warto zwrócić uwagę w przypadku wykorzystania nanosrebra w rolnictwie jest ich minimalny wpływ na środowisko, a także bezpieczeństwo aplikacji – nie wykazuje działania fitotoksycznego względem roślin.
Nanosrebro koloidalne – skuteczność potwierdzona badaniami i praktyką
Kluczowe w implementacji metod ochrony roślin w rolnictwie jest sprawdzenie deklarowanych właściwości produktu w warunkach laboratoryjnych, jak i polowych. Pionierem we wdrażaniu nanotechnologii w krajowym rolnictwie jest polska firma Uni-Farma z Piaseczna, która w profesjonalny i niezależny sposób bada oferowane przez siebie preparaty zawierające srebro niejonowe w postaci nanocząsteczek.
IHAR-PIB, oddział w Boninie przeprowadził badania szalkowe z wykorzystaniem preparatu SILVEREST (srebro niejonowe w postaci nanocząsteczek), w których wyniki wykazały bardzo wysoką skuteczność (ponad 98%) w hamowaniu rozwoju zarazy – najgroźniejszej z chorób ziemniaka.
Skuteczność grzybobójczą produktu z nanosrebrem potwierdzają również wyniki doświadczeń przeprowadzonych przez IOR-PIB, TSD w Toruniu, w których sprawdzano średni procent hamowania wzrostu grzybni Cercospora beticola, sprawcy chwościka buraka. We wszystkich wariantach preparat SILVEREST wykazywał ponad 70% skuteczność w ograniczaniu rozwoju chwościka, a w wyższych dawkach ponad 80% – w tym również względem szczepów C. beticola odpornych na najczęściej stosowane substancje czynne fungicydów.
Wpływ nanocząsteczek srebra na plon ziemniaków chipsowych sprawdzono w doświadczeniach polowych przeprowadzonych przez SSGW. Koloidalne srebro niejonowe w formie nanocząsteczek (w nawozie AGRIKER SILVER/SILVERPLANT – marka własna dystrybutora/nazwa handlowa producenta) zostało w tym doświadczeniu aplikowane razem z fungicydami oraz w formie zaprawy. Uzyskany plon brutto, jak i netto był wyższy od kontroli (tylko ochrona fungicydowa), odpowiednio o 7,22% i 10,69%.
Warto zaznaczyć, że wymienione doświadczenia prowadzone były według ścisłych metodyk stosowanych w badaniach naukowych, a ich wyniki zostały w części przedstawione podczas tegorocznej Konferencji Ochrony Roślin organizowanej przez Instytut Ochrony Roślin w Poznaniu gdzie Ewelina Borkowska wygłosiła referat pt.: „Zastosowanie preparatów z nanosrebrem produkowanych przez Uni-Farma Sp. z o.o. w rolnictwie i przechowalnictwie”.
Nanosrebro w praktyce rolniczej
Swoim doświadczeniem w stosowaniu nanocząsteczek srebra podzielił się z nami także Jakub Kuźniacki, rolnik prowadzący prawie 500 ha gospodarstwo w miejscowości Chocicza.
– Srebro w swoim gospodarstwie stosuję już od 6 lat, a wspomniane preparaty od 3 lat. Uprawiam głównie pszenicę ozimą, rzepak, kukurydzę oraz buraki cukrowe. Już po pierwszym roku aplikacji srebra, zauważyłem pozytywny wpływ na zdrowotność i pokrój roślin. Aplikację srebra stosuję we wszystkich swoich uprawach łącząc je z zabiegami fungicydowymi w przypadku zbóż, rzepaku i buraków cukrowych oraz razem z nawożeniem dolistnym w kukurydzy. Dzięki wprowadzeniu ochrony wspomaganej srebrem, mogłem zredukować dawki fungicydów nawet o połowę, co w skali całego gospodarstwa daje wymierne oszczędności. Uniwersalne właściwości srebra wdrażam także w produkcji mleka, wykorzystując jego działanie biobójcze do dezynfekcji linii w hali udojowej – podsumowuje rolnik.
Zastosowanie nanosrebra w sadach i uprawach jagodowych
Więcej o praktycznych aspektach zastosowania nanocząsteczek srebra w rolnictwie, sadownictwie i ogrodnictwie można dowiedzieć się z serii filmów zrealizowanych przez producenta. Niedawno opublikowana została pierwsza rozmowa poświęcona ochronie sadów.
