Polski Ład dla rolnictwa to motyw przewodni wizyt premiera Mateusza Morawieckiego oraz ministra rolnictwa i rozwoju wsi Grzegorza Pudy w województwie warmińsko-mazurskim i pomorskim. Ma on zapewnić lepsze perspektywy dla polskiej wsi. Premier Mateusz Morawiecki zapewnił przesuniecie dodatkowych środków finansowych dla rolnictwa.

Lokalność na piedestale

Premier podczas briefingu prasowego w miejscowości Brzydowo w gminie Ostróda zwrócił uwagę na istotę rolnictwa w bezpieczeństwie żywnościowym. Poinformował przy tym, że będą podejmowane działania na rzecz odbudowy rynków lokalnych, a Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumenta sprawdzi czy na rynkach lokalnych nie działają monopole.

– Najwięcej wsparcia potrzebuje rolnik, któremu ciężko przebić się na rynek – podkreślił premier Morawiecki. I nie trudno się z tym zgodzić, czemu jednak pomimo takich deklaracji pomoc dla rolników jest nikła?

Podczas spotkania poruszono również temat lokalności. Minister rolnictwa i rozwoju wsi Grzegorz Puda poinformował o uruchamianiu program przywracający Polakom, polskim rolnikom, polskim konsumentom polskie produkty. Chcemy, aby ci rolnicy, którzy coś wyprodukują, mogli to przetworzyć w polskich przetwórniach, a później sprzedawać w polskich sklepach, na polskich lokalnych rynkach- zaznaczył Puda. Szef resortu rolnictwa podkreślił również znaczenie zmian w zakresie rolniczego handlu detalicznego, które w maksymalny sposób ułatwią rolnikom sprzedaż wytworzonych w ich gospodarstwach produktów.

Rola i znaczenie wspólnej pracy rolników

Z Brzydowa delegacja rządowa udała się do Staryni w powiecie malborskim, gdzie odwiedziła Grupę Producentów Warzyw FasGro, w której rolnikiem prowadzącym jest Zbigniew Puzio. Premier Morawiecki zaznaczył, że rolnictwo jest dumą dla kraju, potrzeba mu większego wsparcia ze strony państwa i większej współpracy pomiędzy samymi rolnikami. 

– Apeluję do rolników, aby się dogadywali i wspólnie prowadzili prace, które mają na celu nie tylko produkcję, ale także zwiększenie możliwości sprzedaży – powiedział minister Puda.

Grupę FasGro tworzą średniej wielkości gospodarstwa. Początkowo liczyła ona 5 członków. Dziś w jej skład wchodzi 47 rolników, którzy łącznie uprawiają 2200 ha. Wiodącymi uprawami są: groszek, fasola szparagowa, kukurydza słodka, pszenica i burak cukrowy. Grupa posiada nowoczesny park maszynowy. Sprzedaje kukurydzę, groch i fasolę preferując krótki łańcuch dostaw żywności.

Nowy program ubezpieczeniowy dla rolników

Ostatnim etapem wizyty premiera Mateusza Morawieckiego i ministra Grzegorza Pudy było rodzinne gospodarstwo rolne Mirosławy i Wojciecha Ellwart położone w Miłoszewie w powiecie wejherowskim. Tutaj premier Mateusz Morawiecki zapowiedział szybkie utworzenie programu ubezpieczeniowego dla rolników. Według szefa rządu te nowe rozwiązania powinny obejmować nie tylko klęski żywiołowe, ale także kwestie wynikające z takich chorób zwierząt, jak afrykański pomór świń czy grypa ptaków. Premier zadeklarował stworzenie tego systemu w najbliższych miesiącach, aby był gotowy na następny sezon.

Bez rolnika i jego ciężkiej pracy nie ma bezpieczeństwa żywnościowego

Solidarność z rolnikami podkreślana była na każdym kroku. Minister Grzegorz Puda zaznaczył, że bez rolnika, bez jego produkcji i ciężkiej pracy nie ma możliwości zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego  i Polacy muszą to w końcu zrozumieć. Dodał, że należy rolnikom przywrócić godność, która w pewnym sensie została im odebrana.

– Chcemy, aby rolnicy nie czuli się gorsi od osób mieszkających w mieście. Chcemy, aby młodzi ludzie chcieli zostać na wsiach, aby mieli zapewnione żłobki, szkoły, żeby ta funkcjonalność polskiej wsi zwiększyła się jeszcze bardziej – kontynuował szef resoru rolnictwa Grzegorz Puda.

Źródło i foto:mrirw.pl

Podczas środowego (11 sierpnia br.), posiedzenia Sejm RP przyjął nowelizację Ustawy o izbach rolniczych zakładającą m.in. dalsze dofinansowanie z budżetu państwa kosztów uczestnictwa polskich organizacji rolniczych w międzynarodowych federacjach rolnych w Unii Europejskiej. 

Rząd docenił działania 

Nowelizacja zyskała wcześniej poparcie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Rządu. 
Rada Ministrów i MRIRW przy okazji prac nad nowelizacją mocno akcentowały rolę polskich organizacji w ustalaniu i negocjowaniu korzystnych dla krajowych rolników warunków wsparcia i udziału m.in. w ramach przygotowywanej do wdrożenia nowej Wspólnej Polityki Rolnej dla Unii Europejskiej na lata 2023-2027.  

Odrzucone poprawki Senatu

Sejm RP odrzucił natomiast poprawki Senatu, który wnioskował o rozszerzenie zakresu regulacji ustawy o Krajową Radę Spółdzielczą tak, by koszty związane z jej uczestnictwem w ramach międzynarodowej federacji organizacji rolniczych i spółdzielczych COPA-COGECA także mogły zyskać wsparcie. Przypomnijmy, że argumentem przeciwko tego rodzaju uzupełnieniu był akcentowany przez MRIRW brak informacji o dopełnieniu formalności KRS związanych udziałem w COPA-COGECA.

KRIR pośrednikiem dotacji 

Ostatecznie przyjęte przez Sejm RP przepisy zakładają, że w latach 2021–2026 koszty uczestnictwa izb rolniczych, związków zawodowych rolników indywidualnych, społeczno-zawodowych organizacji rolników w ponadnarodowych organizacjach rolniczych, a także  stowarzyszeń zrzeszających młodych rolników w Europejskiej Radzie Młodych Rolników (CEJA) oraz organizacji pracodawców zrzeszających pracodawców rolnych w Grupie Pracodawców Rolniczych Organizacji Zawodowych UE (GEOPA) będzie ponosiła Krajowa Rada Izb Rolniczych. KRIR natomiast zyska na to dotację celową z budżetu państwa. 

Składki i obsługa 

Chodzi tu przede wszystkim o pokrycie wysokich jak na polskie warunki składek członkowskich polskich organizacji rolniczych w europejskich międzynarodowych organizacjach. Dofinansowane zostaną też koszty związane z językową i techniczną obsługą udziału polskich organizacji w działaniach związkowych struktur w UE. Znowelizowana ustawa czeka na podpis Prezydenta RP Andrzeja Dudy. 

Źródło i foto: Kancelaria Sejmu RP

W środę prezes GUS Dominik Rozkrut przedstawił wyniki spisu rolnego za rok 2020. Jak wynika z przedstawionych danych w ciągu dekady w Polsce zniknęło 192 tysięcy gospodarstw. Działalność rolnicza stanowiła główne źródło utrzymania, czyli źródło dochodów przekraczające 50 % dochodów ogółem, zaledwie dla niespełna jednej trzeciej gospodarstw. Odsetek gospodarstw domowych utrzymujących się głównie z rolnictwa zmalał na przestrzeni 10 lat z 33,8 % do 30,4 %. 

Koncentracja, specjalizacja i regionalizacja 

Z danych ostatniego spisu rolnego wynika, że w Polsce w 2020 r. było 1 mln 317 tys. gospodarstw rolnych (w tym 1 mln 310 tys. indywidualnych) – o 192 tys. mniej (12,7 proc.). Średnia powierzchnia gospodarstwa ogółem wynosiła 12,4 ha wobec 11,3 ha w 2010 r., zaś średnia powierzchnia gospodarstwa indywidualnego ukształtowała się na poziomie 11,4 ha. Porównując wyniki spisu z 2010 r. nastąpił wzrost udziału gospodarstw największych obszarowo (o powierzchni powyżej 15 ha użytków rolnych) oraz najmniejszych (do 1 ha użytków rolnych).  W dalszym ciągu znacząca jest liczba typowych dla polskiego rolnictwa małych gospodarstw rolnych, które produkują głównie lub wyłącznie na samozaopatrzenie związanych z nimi gospodarstw domowych.

Zmiany w strukturze

Areał użytków rolnych w gospodarstwach rolnych w 2020 r. wyniósł 14,6 mln ha i był mniejszy niż w 2010 r. o 178 tys. ha (o 1,2 proc.). W użytkowaniu gospodarstw indywidualnych znajdowało się ponad 91 proc. powierzchni użytków rolnych. Nadal wysoki jest udział zbóż, który w 2020 r. wynosił 69 proc. Systematycznie zmniejsza się powierzchnia użytków rolnych, które są zalesiane lub adaptowane na rozwój innych działalności gospodarczych niezwiązanych z rolnictwem. Wyłączone z produkcji rolniczej użytki rolne obejmują przede wszystkim grunty najniższej jakości.

Więcej upraw przemysłowych

W stosunku do 2010 r. zwiększyła się powierzchnia uprawy roślin przemysłowych – o ponad 10 proc., w tym buraków cukrowych – o ponad 19 proc. oraz rzepaku i rzepiku – o 3,7 proc. Aż o 91 proc. wzrosła powierzchnia upraw strączkowych. Więcej uprawia się też warzyw gruntowych – o 4 proc. Natomiast o 40 proc. mniej jest plantacji ziemniaków.

Hodowla zwierzęca

Przez 10 lat populacja drobiu wzrosła o 29 %. Nastąpił dzięki systematycznemu rozwoju sprzedaży drobiu na rynkach zagranicznych. Obecnie Polska znajduje się na pozycji lidera w produkcji drobiu w UE i jest w światowej czołówce eksporterów mięsa drobiowego. Wzrosło też pogłowie bydła, o 9,8 % przy  jednoczesnym spadku liczebności stada krów o 6,4 %. Wskazuje to na zachodzące zmiany w gospodarstwach prowadzących chów bydła w kierunku stopniowej redukcji stada bydła mlecznego na rzecz rozwoju produkcji bydła mięsnego.

W ciągu dziesięciolecia doszło do drastycznego spadku liczby świń – o 26,8 proc., w tym loch o 42,8 proc.  Te smutne dane to niskiej opłacalności tuczu i występowania ognisk afrykańskiego pomoru świń (ASF). Na redukcję pogłowia loch wpływa przede wszystkim popularyzacja systemu nakładczego w chowie świń. W 2020 r. do Polski sprowadzono 6,6 mln sztuk świń o wadze do 30 kg.

Źródło:bankier.pl
zdj:unsplash.com

Spadek cen na hurtowym rynku paliw przyspieszył w ostatnim tygodniu (5-11.08.2021) w wyniku przecen, jakie dotknęły rynek ropy. Notowania ropy Brent obniżyły się o ponad 7% od początku sierpnia, ponieważ na świecie czwarta fala pandemii covid-19 szerzy się w oszałamiającym tempie. Sytuacja ta ponownie budzi niepokój o tempo wzrostu gospodarczego i popyt na paliwa.

W konsekwencji spadku notowań ropy ceny hurtowe benzyny 95 i ON obniżyły się w ostatnim tygodniu (kończący się 11-sierpnia 2021) odpowiednio o 3 i 6 groszy na litrze, po 1 i 4 groszowym spadku tydzień wcześniej. Skala obniżek cen hurtowych byłaby większa, gdyby nie  rosnący kurs usd/pln.

Na rynku detalicznym przełożyło się to na jedynie stabilizację bardzo wysokich już cen paliw.

Według portalu e-petrol.pl 11-go sierpnia za popularną 95-kę trzeba było zapłacić średnio 5,74 zł/l, a ON kosztował 5,43 zł/l. Oznacza to, że w ciągu tygodnia cena średnia benzyny i ON nie zmieniła się. Warto zauważyć, że obecne poziomy cen średnich wymienionych paliw są najwyższe od 2012-2013 roku.

Tym razem LPG podrożał o 2 grosze do 2,67 zł/l (po 5-groszowej przecenie tydzień wcześniej). W lipcu autogaz podrożał o ponad 40 groszy, a jego cena średnia przekroczyła wtedy 2,70 zł/l. Wysokie ceny gazu propan-butan są konsekwencją mniejszej podaży po nałożeniu przez UE sankcji na Białoruś, ale też rekordowych cen gazu ziemnego (metan) w Europie.

Od początku 2021 roku dwa główne paliwa (Pb95 i ON) podrożały w hurcie o odpowiednio 30%-Pb95 i 18% – ON. Stacje paliw podniosły w tym czasie swoje ceny (średnio) o 26% – benzyna-95 i o 21% – olej napędowy.

Ceny średnie paliw w detalu: 11-08-2021 / zmiana tygodniowa (według portalu e-petrol.pl):

• Pb98: 5,99 zł/l (0 gr/l);
• Pb95: 5,74 zł/l (0 gr/l);

• ON: 5,43 zł/l (0 gr/l);
• LPG: 2,67 zł/l (+2 gr/l).

Ceny paliw w kraju:

Hurtowe ceny paliw są pochodną notowań ropy i kursu USD/PLN

Notowania ropy Brent (usd/b) na tle zmian kursu usd/pln (lewa oś):

W ciągu 12 miesięcy ceny, zarówno w hurcie, jak i na stacjach paliw wzrosły o 25-32%.

Zmiany cen paliw w skali roku:

Ceny paliw w hurcie

W środę (11.08.2021) olej napędowy kosztował w oficjalnym cenniku PKN Orlen – 5,207 zł/l, a Pb95 – 5,534 zł/l (cena hurtowa z VAT).

Oznacza to spadek w skali tygodnia (4-11.08.2021) o 3 grosze w przypadku popularnej benzyny i o 6 groszy na litrze oleju napędowego. Tydzień wcześniej ceny hurtowych obu paliw spadły o 1-3 grosze na litrze.

Od początku tego roku cena hurtowa Pb95 (z VAT) zwiększyła się aż o 1,27 zł/l (+30%), a w przypadku ON o 79 gr/l (+18%).

W połowie 32-go tygodnia 2021 średnia marża stacji paliw (modelowa) ze sprzedaży ON wyniosła 24 gr/l (+6 gr/l w tygodniu), a w przypadku Pb 95-oktanów 21 gr/l (+1 grosz w skali tygodnia).

Do tego należy oczywiście doliczyć 20-30 groszowe upusty od oficjalnych cen hurtowych dla poszczególnych odbiorców detalicznych.

Średnia modelowa marża stacji paliw w ujęciu tygodniowym (na podstawie PKN Orlen):

Obliczono na podstawie cen publikowanych przez PKN Orlen (ceny hurtowe+VAT) i e-Petrol (ceny średnie na stacjach paliw)

Marża stacji paliw obliczana jest na podstawie cen hurtowych publikowanej przez PKN Orlen. W praktyce handlowej funkcjonują jednak upusty dla poszczególnych klientów, stąd od ceny hurtowej (referencyjnej) należy odliczyć ok. 15-20 groszy w przypadku benzyny oraz dwadzieścia kilka do 30 groszy w przypadku oleju napędowego.

Hurtowe ceny diesla są o ok. 35 groszy/l niższe od Pb95:

Andrzej Bąk – eWGT
Źródło cen: PKN Orlen, e-petrol.pl, barchart.com

Poseł do Parlamentu Europejskiego Krzysztof Jurgiel (Prawo i Sprawiedliwość), poparł protest Warmińsko-Mazurskiej Izby Rolniczej w sprawie decyzji Komisji Europejskiej wyznaczającej czerwone strefy ochronne ASF (III), o promieniu aż 40 kilometrów wokół potwierdzonych ognisk choroby, co naraża wielu oddalonych od nich rolników na poważne straty finansowe i problemy ze zbytem trzody po cenach umożliwiających przetrwanie gospodarstw. 

Unijne prawo do rewizji?  

Europoseł Krzysztof Jurgiel krytycznie odniósł się też do zapisów Rozporządzenia Wykonawczego Komisji Europejskiej (UE) 2021/1268 z 29 lipca br. ustanawiającego szczególne środki zwalczania ASF. Parlamentarzysta apeluje również o przegląd i zmianę strategii zapobiegania i zwalczania ASF w całej Europie. W opinii Krzysztofa Jurgiela unijna Strategia i towarzyszące  jej rozporządzenia nie tylko nie przynoszą wymiernych efektów w postaci eliminacji wirusa ze środowiska, ale też poważnie zaburzają funkcjonowanie rynku mięsa wieprzowego, powodują znaczne straty finansowe i problemy z utrzymaniem dobrostanu u zwierząt (np. przerastanie zdrowych świń w strefach, w których stwierdzono ASF). 

Kolosalne straty hodowców

Podstawą stanowiska Europosła Jurgiela jest wniosek Warmińsko-Mazurskiej Izby Rolniczej do Komisji Europejskiej, w którym wskazano konkretne przykłady wadliwego w opinii W-MIR działania unijnych i krajowych przepisów dotyczących ASF. 
„W związku z ogniskiem ASF u świń w miejscowości Rybno Osada”, gmina Rybno w powiecie działdowskim (17 świń), oraz miejscowości Radomno, gm. Nowe Miasto Lubawskie, w powiecie nowomiejskim (9 świń), w strefie czerwonej, to jest obszarze objętym ograniczeniami III stopnia, zostały objęte cale powiaty: nowomiejski, iławski, działdowski oraz nidzicki i południowa część powiatu ostródzkiego, czyli gminy: Grunwald, Dąbrówno, Ostróda wraz z miastem Ostróda. W rezultacie w obszarze objętym ograniczeniami III stopnia w województwie Warmińsko-Mazurskim znalazło się aż 450 tysięcy świń zlokalizowanych w 1800 gospodarstwach” – czytamy w piśmie Warmińsko-Mazurskiej Izby Rolniczej. 

W konsekwencji Zarząd W-MIR wyraził stanowczy sprzeciw wobec wyznaczeniu nowych stref w woj. warmińsko-mazurskim i to w odległości aż 40 kilometrów od stwierdzonych ognisk choroby. 

Ceny zabijają gospodarstwa

Zarząd Izby podkreśla przy okazji, że wprowadzenie obostrzeń wynikających z ustanowienia w/w stref ASF wiąże się z poważnymi stratami dla hodowców trzody chlewnej w ich obrębie. Wynika to z faktu, że miejscowe, nieliczne zakłady skupujące surowiec drastycznie obniżają cenę, a rolnicy nie mając praktycznie wyboru muszą sprzedawać swoje świnie właśnie im. 
Jako przykład mniej drastycznych rozwiązań Zarząd Izby podaje województwo mazowieckie, czy Wielkopolskę, gdzie analogiczne strefy sięgają 10-20, czy 20-25 km od ogniska, co powoduje znacznie mniej szkód w regionie. 

Zarząd Warmińsko-Mazurskiej Izby Rolniczej stawia też pytanie o zasadność wyznaczania aż tak obszernych stref.

Wątpliwości dotyczą również szybkości i trybu ustanawiania stref, a przede wszystkim tego, czy były to decyzje do końca przemyślane. 
Ostatecznie Zarząd Warmińsko-Mazurskiej Izby Rolniczej zwrócił się bezpośrednio do Komisji Europejskiej z wnioskiem o ponowne przeanalizowanie decyzji i przebiegu granic stref czerwonych ASF w województwie warmińsko-mazurskim. 

Stanowisko Europosła Jurgiela 

Natomiast zdaniem Posła do PE Krzysztofa Jurgiela należy powrócić do wcześniejszych rozwiązań, które przewidziano w Dyrektywie Rady Europy 2002/60/we z 27 czerwca 2002 roku ustanawiających przepisy szczegółowe w sprawie zwalczania ASF. A to dlatego, że obecne zapisy prawne są zbyt rozbudowane, a obowiązujące przepisy weterynaryjne w najbliższej przyszłości mogą poważnie utrudnić np. wdrażanie zasad Nowego Zielonego Ładu w ramach unijnej Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 i to w zakresie tradycyjnej hodowli oraz utrzymania dobrostanu zwierząt. 

„Komisja Europejska powinna zastanowić się w jaki sposób zwalczać choroby zakaźne w sytuacji przyjęcia niektórych rozwiązań z Europejskiego Zielonego Ładu, a najlepiej odstąpić od tych zapisów w Zielonym Ładzie.” – stwierdza Poseł do PE Krzysztof Jurgiel.

Czy Komisja się zgodzi? 

Pismo W-MIR w tej sprawie, oprócz KE i Europosła Krzysztofa Jurgiela trafiło też do Komisarza Europejskiego ds. Rolnictwa i Rozwoju Wsi Janusza Wojciechowskiego, Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Grzegorza Pudy, Europarlamentarzystów: Tomasza Frankowskiego, Karola Karskiego i Krajowej Rady Izb Rolniczych. 

Źródła: Materiały Posła do PE Krzysztofa Jurgiela, Zarządu W-MIR. 
Foto: Pixabay