Rosja ma za sobą dwa sezony sprzyjającej pogody i w konsekwencji rekordowych zbiorów. Nowy sezon nie zapowiada się już tak korzystnie dla upraw. Przechodzenie z modelu pogodowego El Nino do La Nina przyniosło suszę w kluczowych regionach upraw

Maj to ważny miesiąc dla rosyjskich zbóż, kiedy to dokonuje się ocen upraw ozimych i rozpoczyna się kampania siewu roślin wiosennych. Jednak przejście w tym sezonie z modelu pogodowego El Nino na La Nina pozbawia kluczowe obszary uprawy zbóż krytycznych rezerw wilgoci, co może znacznie zmniejszyć plony podczas zbiorów w 2024r.

Historycznie rzecz biorąc, istnieje tendencja do powstawania blokującego systemu grzbietów wysokiego ciśnienia nad zachodnią Rosją w latach, gdy wpływ El Nino zanika i zostaje zastąpiony przez układ pogodowy La Nina.

I właśnie to miało miejsce tej wiosny, w wyniku czego części Ukrainy, większość południowej Rosji i zachodniego Kazachstanu otrzymały mniej niż 50% średnich miesięcznych opadów zarówno w marcu, jak i kwietniu.

Według Drew Lernera z World Weather grzbiet już się przesunął, ale spodziewa się, że powróci pod koniec tego miesiąca i zdominuje letnią pogodę w tym sezonie nad Rosją. Pewna pomocna wilgoć może dotrzeć, zanim grzbiet ponownie się ustabilizuje, ale wtedy zrobi się gorąco i sucho, co prawdopodobnie spowoduje różny stopień zmniejszenia plonów zarówno w przypadku zbóż ozimych, jak i jarych.

„Niesławna susza w Rosji w 2010 roku była produktem ubocznym tego samego zjawiska” – stwierdził. „To był naprawdę paskudny rok”.

Najgorsze lata zwykle występują, gdy nad zachodnią częścią regionu uprawy pszenicy w kraju tworzy się silny grzbiet. Były jednak inne lata przejściowe z El Nino do La Nina, takie jak 1988 i 2016, kiedy grzbiet był słabszy i rozciągał się dalej na wschód. W tych latach wpływ na plony nie był aż tak wyraźny.

Suche południe, kłopotliwe temperatury

Południowe regiony uprawy pszenicy, które wytwarzają około 30% krajowej produkcji, są obecnie wyjątkowo suche, a prognozy na najbliższe kilka tygodni nie napawają optymizmem rolników z regionu. Chociaż na horyzoncie widać przelotne opady deszczu, nie oczekuje się, że będą one wystarczające, aby zlikwidować poważne niedobory wilgoci i przywrócić perspektywy produkcji wczesną wiosną. W wielu częściach południowej Rosji był to najsuchszy kwiecień od ponad dziesięciu lat, a średnia opadów w kwietniu wynosiła zaledwie 25%.

W kwietniu temperatury w większości południowej Rosji były na rekordowym poziomie lub były blisko niego, średnio o 5,4 stopnia Celsjusza powyżej średniej długoterminowej. Oczekuje się jednak, że w pierwszej połowie maja nastąpi pewne wytchnienie, a średnie lub niższe od średniej temperatury zapewnią okazję do bardzo potrzebnych opadów i spowolnią wpływ niskich rezerw wilgoci na utratę plonów. Jednak ulga będzie krótkotrwała, a powrót do ponadprzeciętnych temperatur spodziewany jest pod koniec maja. Historycznie rzecz biorąc, najlepsze lata w ogólnej produkcji pszenicy w Rosji przypadają na ogół w chłodniejszym maju na południu.

Chłodniejsza prognoza wiąże się z ryzykiem, że w nocy temperatury będą na tyle niskie, że wzbudzą obawy związane z zamarzaniem, szczególnie w bardziej północnych regionach upraw ozimych. W weekend temperatura w niektórych częściach regionu Wołgi spadła poniżej minus 4 stopni Celsjusza. Ponieważ uprawy są nawet o trzy tygodnie bardziej zaawansowane niż zwykle, temperatury tej wielkości są tuż na progu uszkodzeń. Dalej na południe, w regionie Krasnodaru, w weekend odnotowano ujemne temperatury na poziomie gruntu, co może być dość problematyczne dla produkcji pszenicy, ponieważ większość zbiorów pszenicy w tej części Rosji znajduje się obecnie w fazie kwitnienia.

Sytuacja w Rosji decyduje o światowych cenach pszenicy

Jako największy na świecie eksporter pszenicy, Rosja ma nadwyżki produkcyjne  przeznaczone na eksport, które w znaczący sposób wpływają na ceny międzynarodowe.

Po dwóch kolejnych rekordowych zbiorach pszenicy Rosja eksportuje rekordowe ilości, zalewając rynek tanim zbożem i stopniowo obniżając ceny na świecie. W rezultacie światowe rynki zbóż w dużej mierze skupiają się na rosyjskiej pogodzie o tej porze roku, a zjawisko to będzie się nasilać, im dłużej będzie się utrzymywać sucha pogoda.

Obawy związane z możliwymi szkodami w rosyjskiej pszenicy były głównym motorem wzrostów cen w ciągu ostatnich dwóch tygodni

Pojedyncze opady deszczu nad wyschniętymi regionami na początku zeszłego tygodnia na chwilę uspokoiły rynki kontraktów terminowych, ale wielkość opadów była rozczarowująca, a w ostatni czwartek i piątek (2-3.05.2024) na rynek giełdowy powrócił niedawny trend wzrostowy.

Początkowo rekordowe szacunki zbiorów w 2024 roku zaczęły spadać

Szacunki dotyczące produkcji pszenicy w Rosji zaczęły spadać w związku z utrzymującymi się niesprzyjającymi prognozami pogody i rosnącym niedoborem wilgoci. Wiodący analityk rynku Morza Czarnego, firma SovEcon, wykonała pierwszy ruch i 19 kwietnia obniżyła szacunkową produkcję na rok 2024/25 z 94 mln ton (Mt) do 93 mln ton. Firma doradcza rolnicza IKAR czekała z tym ruchem do końca ubiegłego tygodnia, obniżając prognozę zbiorów pszenicy z 93 mln ton do 91 mln ton i prognozę całkowitej produkcji zbóż o 4 mln ton do 142 mln ton.

USDA zawsze jest konserwatywna, jeśli chodzi o szacunki zbiorów w Rosji i ostatnia prognoza dla pszenicy wynosi 91,5 mln ton, a majowa aktualizacja ma zostać opublikowana pod koniec tego tygodnia.

Jeśli chodzi o eksport, IKAR oczekuje obecnie, że Rosja wyeksportuje 64,5 mln ton zbóż w sezonie 2024/25 (od lipca do czerwca), w tym 50,5 mln ton pszenicy, co oznacza spadek odpowiednio o 3,5 i 1,5 mln ton.

W kwietniowej aktualizacji USDA zwiększył swoją prognozę eksportu nowej rosyjskiej pszenicy o 1 mln ton do 52 mln ton, ustalając ją na 24,4% całkowitego światowego handlu pszenicą. Ciekawe będzie, czy USDA zareaguje na zmieniające się obawy dotyczące produkcji i eksportu zawarte w raporcie z tego tygodnia, czy też odłoży zmiany na kolejny miesiąc.

Możliwe są dalsze cięcia prognoz produkcji zbóż w Rosji

Ponieważ uprawy w południowej Rosji znajdują się obecnie w krytycznej fazie reprodukcji, a prognozy pogody wskazują na minimalne opady co najmniej do 20 maja, rośnie ryzyko bardziej radykalnych rewizji prognoz produkcji i eksportu. Średnie lub poniżej średniej opady w południowo-rosyjskim pasie pszenicy w pozostałej części maja po prostu ich nie zmniejszą, biorąc pod uwagę nagromadzone dotychczas tej wiosny niedobory wilgoci.

Źródło: Grain Central