Eksport zbóż z Ukrainy znalazł się pod olbrzymią presją po dramatycznych wydarzeniach mijającego weekendu. W niedzielę w porcie w Odessie doszło do jednego z najtragiczniejszych w skutkach incydentów od początku konfliktu. Rosyjskie rakiety manewrujące uderzyły w masowiec Golden Leo, na którego pokładzie znajdował się ładunek kukurydzy przeznaczony na rynki zagraniczne. W wyniku potężnego pożaru nadbudówki zginęło 10 marynarzy, w tym ukraiński pilot morski. Ten krwawy atak to bezpośredni efekt gwałtownej eskalacji wojny ekonomicznej na Morzu Czarnym i Azowskim. Moskwa porzuciła dotychczasowe hamulce i wzięła na cel cywilną żeglugę handlową.
Eksport zbóż z Ukrainy w obliczu totalnej wojny surowcowej
Tragedia w Odessie nie wydarzyła się bez przyczyny. Był to brutalny odwet Kremla za wcześniejszą, niezwykle skuteczną kampanię ukraińskich dronów. W ostatnich tygodniach Kijów sparaliżował rosyjską logistykę naftową, trafiając kilkadziesiąt tankowców floty cieni i odcinając Moskwę od kluczowych zysków z ropy.
Co więcej, ukraińskie siły zdołały całkowicie zablokować żeglugę handlową na Morzu Azowskim i w Cieśninie Kerczeńskiej. Dla Rosji to potężny cios – tą drogą wypływała dotychczas blisko jedna czwarta (25%) rosyjskiego eksportu ziarna. Blokada uderzyła w agresora w szczycie letnich żniw, wywołując gigantyczny chaos logistyczny. Bezradna wobec paraliżu własnych portów azowskich Moskwa odpowiedziała terrorem rakietowym wymierzonym w infrastrukturę agro swojego sąsiada.
Co oznacza nowa eskalacja dla cen na giełdach towarowych?
Wpływ tych wydarzeń na globalne rynki finansowe i giełdy rolne był natychmiastowy i doprowadził do gwałtownej zmiany trendów:
- Skok cen pszenicy i kukurydzy na MATIF i CBoT: Informacje o zablokowaniu rosyjskich portów azowskich oraz ograniczenie o 1/3 ukraińskiego eksportu zbóż wywołują w lipcu nerwowość wśród inwestorzy. Ceny kontraktów terminowych na pszenicę na paryskim MATIF-ie i w Chicago wzrosły o blisko 10% tylko w minionym tygodniu. Rynek panicznie reaguje na ryzyko fizycznego braku milionów ton ziarna z regionu Morza Czarnego.
- Drastyczny wzrost kosztów ubezpieczeń: Armatorzy i ubezpieczyciele będą teraz potrójnie kalkulować ryzyko. Koszty ubezpieczenia statków wpływających na te akweny poszybowały w górę. Dla międzynarodowego handlu oznacza to gigantyczne koszty dodatkowe, które automatycznie windują ceny zbóż na świecie.
- Reakcja rynku ropy i dolara: Równoległe ataki na rosyjskie tankowce wprowadziły ogromną niepewność na rynek paliw, co pcha ceny ropy naftowej i paliw gotowych w górę. Z kolei globalny wzrost ryzyka geopolitycznego tradycyjnie umacnia amerykańskiego dolara. Silniejsza waluta USA w połączeniu z drożejącą ropą (będącą fundamentem kosztów transportu i produkcji nawozów) tworzy silną, proinflacyjną presję na ceny wszystkich surowców rolnych.
Dla polskich producentów oznacza to wejście w okres skrajnej zmienności. Chociaż giełdy gwałtownie rosną z powodu ograniczenia globalnej podaży, to ewentualne odcięcie szlaku morskiego przez Odessę może znów wywrzeć presję na alternatywne, lądowe korytarze logistyczne w Europie Środkowo-Wschodniej.
