Ekoschematy na 2027 rok staną się kością niezgody między rolnikami a resortem rolnictwa? Wszystko na to wskazuje. Krajowa Rada Izb Rolniczych przekazała do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oficjalne stanowisko, w którym jednoznacznie negatywnie ocenia propozycje modyfikacji zasad wsparcia. Zdaniem samorządu, obniżanie punktacji i wycofywanie popularnych praktyk na rok przed końcem obecnej perspektywy WPR to zmiana reguł gry w trakcie trwania kontraktu.
Zmiany w ekoschematach to cios w stabilność finansową gospodarstw
Rolnicy dostosowali swoje gospodarstwa do wymogów Wspólnej Polityki Rolnej, inwestując ogromne środki w nowoczesny sprzęt, technologie bezorkowe czy aplikatory do gnojowicy. Zakupy te były planowane na cały 7-letni okres programowania. W obliczu niskich cen skupu oraz rosnących kosztów energii, paliw i nawozów, proponowane cięcia dopłat i punktacji obniżą i tak nadszarpniętą rentowność produkcji.
Dlaczego KRIR odrzuca propozycje Ministerstwa?
1. Wykreślenie praktyki „Wymieszanie słomy z glebą”
Ministerstwo argumentuje plan rezygnacji z tej praktyki jej powszechnością. KRIR odpowiada wprost: fakt, że rolnicy masowo z niej korzystają, dowodzi jej skuteczności w budowaniu materii organicznej i zatrzymywaniu wody w glebie, a nie zbędności wsparcia finansowego.
2. Niższa punktacja za aplikację gnojowicy i uprawę uproszczoną
- Precyzyjna aplikacja gnojowicy: Techniki doglebowe drastycznie ograniczają emisję amoniaku i straty azotu. Obniżenie punktacji zniechęci gospodarstwa do stosowania tych kosztownych technologii i może doprowadzić do powrotu do metod rozbryzgowych.
- Uproszczone systemy uprawy: W dobie pogłębiającej się suszy uprawa bezorkowa jest kluczowa dla retencji wody. Sprzęt zakupiony na kredyt spłaca się latami, więc ograniczenie wsparcia podważa płynność finansową rolników.
3. Likwidacja dopłat do Integrowanej Produkcji Roślin (IP)
Samorząd sprzeciwia się wycofaniu wsparcia dla IP, zwłaszcza w obliczu rosnącego importu żywności z krajów trzecich o niższych standardach. Zamiast likwidować program, resort powinien zintensyfikować promocję certyfikatu IP wśród konsumentów.
4. Degresywność w dobrostanie tuczników
Wprowadzenie limitów (zmniejszenie stawek powyżej 100 DJP i całkowity brak wsparcia powyżej 150 DJP) wywołało falę oburzenia. To wyraźna dyskryminacja producentów trzody chlewnej i sygnał do likwidacji większych hodowli.
5. Nowy ekoschemat paszowy dla bydła pod znakiem zapytania
KRIR sprzeciwia się tworzeniu ekoschematu „Niskoemisyjna produkcja bydła” kosztem sprawdzonych praktyk. Wprowadzenie obowiązku stosowania specjalistycznych dodatków paszowych i wyliczania emisji metanu oznacza nowe koszty i biurokrację. Samorząd wskazuje też na przykłady z innych krajów (np. Danii), gdzie podobne dodatki powodowały spadek produkcyjności i problemy zdrowotne zwierząt.
Ekoschematy muszą wspierać aktywnych producentów
Krajowa Rada Izb Rolniczych zwraca uwagę, że środki WPR są sukcesywnie przesuwane na skomplikowane programy rolno-środowiskowo-klimatyczne, z których większość produkcyjnych gospodarstw nie jest w stanie skorzystać. W efekcie budżet przepada, a aktywni rolnicy tracą wsparcie rekompensujące koszty produkcji.
Wniosek samorządu jest jasny: Zasady i poziom punktacji muszą pozostać stabilne do końca obecnej perspektywy finansowej. Ewentualne rewolucje mogą być planowane dopiero na kolejne lata po 2027 roku.
Opracowanie: redakcja Agro Profil na podstawie stanowiska Krajowej Rady Izb Rolniczych z dnia 31 lipca 2026 r.
