Pył towarzyszy rolnikom niemal każdego dnia przy większości prac w obejściu i w polu. Jest źródłem chorób zawodowych rolników, takich jak astma oskrzelowa, zewnątrzpochodne zapalenie pęcherzyków płucnych, alergiczny nieżyt nosa, alergiczne zapalenie skóry i spojówek.
Pył powstający w czasie obróbki drewna (niezależnie od gatunku, rodzaju i twardości) i pył azbestowy, powstający w czasie erozji materiałów zawierających azbest, uznawane są za czynniki rakotwórcze, które mogą doprowadzić do chorób nowotworowych. Najniebezpieczniejszy dla zdrowia jest pył dostający się do pęcherzyków płucnych, powodujący upośledzenie wymiany gazowej organizmu (pył o średnicy poniżej 7 mikrometrów).
Skład pyłu rolniczego
W pyle rolniczym wyróżniamy następujące składniki:
- organiczne:
- roślinne
- zwierzęce
- chemiczne
- drobnoustroje i ich produkty
- nieorganiczne:
- chemiczne
- mineralne pochodzenia glebowego
Pył rolniczy – jak się przed nim chronić?
Głównym źródłem pyłu w środowisku pracy rolnika są zabiegi agrotechniczne, w szczególności wałowanie, koszenie zbóż, prasowanie słomy, a także nawożenie mineralne. Znaczne stężenie pyłów narażających rolników na utratę zdrowia występuje także w czasie obsługi zwierząt, zwłaszcza drobiu i przygotowywania pasz.
Jak ograniczyć emisję pyłu w miejscu pracy i zminimalizować jego szkodliwe oddziaływanie na zdrowie rolnika?
Sprawna wentylacja
Cząstki pyłu do organizmu człowieka przedostają się głównie w czasie jego wdychania w miejscu powstania. W pierwszej kolejności należy zadbać więc o właściwy stan techniczny urządzeń, w szczególności wyposażenia ich w szczelne osłony i hermetyzację (szczelność) procesów charakteryzujących się znaczną emisją. Pomieszczenia inwentarskie należy wyposażyć w system wentylacji odciągowej, usuwający pył z miejsca ich powstania na zewnątrz budynku.
Ważnym zaleceniem jest wyposażenia także linii produkcyjnych w systemy wentylacji oraz oddzielenie ich od pozostałych stanowisk pracy (miejsce powstawania pyłu należy odgrodzić szczelnymi ścianami w celu wyeliminowania niepotrzebnego narażenia na kontakt z pyłem rolnika zatrudnionego przy wykonywaniu innych prac).
Zadbaj o siebie
W trakcie przygotowywania magazynów zbożowych należy otworzyć wszystkie otwory drzwiowe i okienne pomieszczeń, a przed rozpoczęciem zamiatania posadzki zmoczyć ją wodą. Oczywiście, przystępując do prac, należy być ubranym w odzież i obuwie robocze oraz bezwzględnie stosować środki ochrony indywidualnej górnych dróg oddechowych, tj. maski przeciwpyłowe, a także okulary lub gogle chroniące oczy przed urazami mechanicznymi.
Właściwe przechowywanie
Istotnym elementem szeregu działań ograniczającym kontakt rolnika z pyłem jest szybki zbiór zboża i siana z pól, który zapobiega zamoczeniu i samozagrzaniu, sprzyjającemu rozwojowi alergizujących roztoczy i drobnoustrojów w składowanych surowcach i rozwoju u pracującego choroby zwanej płucem rolnika.
Znaczącym elementem działań profilaktycznych w gospodarstwie jest także właściwe przechowywanie płodów rolnych w warunkach niskiej wilgotności i temperaturze. Zapewnienie optymalnych warunków przechowywania płodów rolnych hamuje możliwość rozwoju bakterii, pleśni i rozkruszków, a także wdychania ich chorobotwórczych toksyn i alergenów.
