Ceny nawozów i ceny paliw wciąż utrzymują się na bardzo wysokim poziomie, co bezpośrednio uderza w rentowność gospodarstw rolnych. W odpowiedzi na trudną sytuację rynkową wywołaną kryzysem na Bliskim Wschodzie, rząd przygotował projekt nadzwyczajnego wsparcia finansowego wypłacanego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR). Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych (KRIR) skierował jednak do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pismo z szeregiem krytycznych uwag do zaprezentowanych rozwiązań. Samorząd rolniczy wskazuje na poważne luki w przepisach, groźbę paraliżu administracyjnego oraz niesprawiedliwe kryteria przydziału środków.
Główne zastrzeżenia i postulaty KRIR
- Brak cen bazowych i nierealny rok referencyjny: W projekcie zaproponowano wsparcie w wysokości do 500 zł/ha, nie wskazując jednak średnich cen bazowych nawozów. Uniemożliwia to rolnikom weryfikację stawek i wyliczenie potencjalnej pomocy. KRIR domaga się przyjęcia średniorocznych cen z 2025 roku jako okresu odniesienia.
- Za krótki okres kwalifikowalności nawozów: Proponowany termin zakupu (od 1 marca do 15 sierpnia 2026 r.) nie odpowiada realiom prac polowych. Samorząd wnioskuje o objęcie wsparciem faktur dokumentujących zakupy dokonane od 1 września 2025 r. do 30 września 2026 r.
- Za niskie dopłaty do paliwa: Dodatkowa stawka w wysokości 0,52 zł/l oleju napędowego jest zdaniem izb niewystarczająca wobec rzeczywistej skali wzrostu kosztów. KRIR żąda jej podwyższenia oraz zaliczania faktur za paliwo zakupione do końca września 2026 r.
- Biurokracja i chaos z dokumentami: Wypłata nowej pomocy przez ARiMR niezależnie od gminnego zwrotu podatku akcyzowego (1,48 zł/l) wywoła niepotrzebne utrudnienia. Rolnicy (zwłaszcza ryczałtowi) będą musieli ponownie udawać się do urzędów gmin po kopie złożonych wcześniej faktur i decyzji. KRIR apeluje o uproszczenie procedur i rozliczanie paliwa niezależnie od limitu akcyzowego.
- Sprzeciw wobec zasady „kto pierwszy, ten lepszy”: KRIR stanowczo odrzuca stosowanie kryterium kolejności zgłoszeń przy ograniczonym budżecie. Taki mechanizm faworyzuje gospodarstwa z lepszym dostępem do cyfrowej infrastruktury i uzależnia wypłatę środków od sprawności systemów IT ARiMR czy KSeF. Samorząd proponuje podział na osobne pule środków (nawozy i paliwo) oraz zastosowanie proporcjonalnej redukcji stawek.
- Dłuższy czas na składanie wniosków: Planowany nabór w dniach 1–16 października 2026 r. przypada na szczyt jesiennych prac polowych. Izby rolnicze domagają się wydłużenia terminu składania dokumentów do co najmniej 30 dni.
Źródło: KRIR
