Niespotykana od lat ilość przypadków HPAI na świecie oraz wojna na Ukrainie windują ceny jaj na całym świecie. Niska podaż przy wysokich kosztach produkcji skutkuje podwyżkami co jakiś czas, w rezultacie czego za jaja i produkty spożywcze mające jaja w składzie płacimy coraz więcej. 

Francja i USA w potrzasku

W Stanach Zjednoczonych z powodu grypy ptaków zlikwidowano ponad 19 milionów kur niosek. W stanie Iowa, producenci jaj są w panice. Cena dużych jaj na rynku hurtowym w Środkowo – Zachodnich Stanach Zjednoczonych przed Wielkanocą wzrosła o blisko 200 proc. w porównaniu rok do roku. W efekcie, konsumenci płacą więcej nie tylko za jaja w skorupkach, ale również za produkty spożywcze, w których istotnym składnikiem są jaja, takie jak majonezy czy sosy. Amerykańskie zakłady jajeczne odnotowały gwałtowne podwyżki cen jaj skupowanych przez przemysł przetwórczy. Z uwagi na powyższe dostawy z USA w stanie Iowa drastycznie się zmniejszyły. 

Bliźniacza sytuacja widnieje również we Francji. Jednocześnie, sytuacja na Ukrainie zamroziła wysyłki jaj na rynek Unii Europejskiej oraz Bliski Wschód. Francja z powodu wirusa straciła 8,0 proc. pogłowia kur nieśnych.

Wojna na Ukrainie uderza w rynek jaj

Dodatkowo, jakby by sytuacja była mało dramatyczna to podaż jaj na rynku międzynarodowym cały czas zakłócana jest przez wojnę na Ukrainie. Z powodu wykluczenia z rynku największych ukraińskich graczy, zachwiane zostały dostawy jaj na Bliski Wschód, który to region polegał na współpracy z ukraińskimi eksporterami jaj. 

W tej sytuacji Europa stała się alternatywnym dostawcą dla wielu importerów jaj na świecie. Poza państwami unijnymi, również Turcja wymieniana jest przez obserwatorów rynku jako potencjalne źródło jaj dla dotychczasowych kontrahentów ukraińskich firm. Należy także założyć, że nie tylko importerzy z Bliskiego Wschodu próbują zakontraktować dostawy jaj z krajów unijnych. Ukraina bowiem swoich ważnych odbiorców jaj w skorupkach i przetworów posiadała w regionie Afryki Północnej i w państwach azjatyckich. Dodatkowo popyt na jaja z Europy będzie wspierał fakt, że Amerykanie przez własne problemy nie są obecnie aż tak konkurencyjni w eksporcie produktów jajecznych jak zazwyczaj to miało miejsce. 

Jaja będą dalej drogie a nawet i droższe

W opinii Krajowej Izby Producentów Drobiu i Pasz powyższe zdarzenia to tylko część fundamentalnych czynników kształtujących rynek jaj w Europie, w tym w Polsce. Analitycy KIPDiP spodziewają się, że zarówno rynek w krótkim terminie – poświątecznym – jak i co najmniej średnim terminie będzie pozostawał pod presją tychże zdarzeń.

„Nie należy umniejszać dalszego wpływu na ceny sytuacji ekonomicznej producentów jaj w poszczególnych krajach unijnych, często bardzo trudnej z powodu nieradzenia sobie z kosztami produkcji i oporu w płaceniu wyższej ceny przez odbiorców detalicznych.” – czytamy na stronie KIPDIP.

Źródło: KIPDIP
zdj:pixabay

Już w marcu tego roku publikowany przez FAO indeks cen olejów roślinnych wzrósł o 23,2% w stosunku do lutego i ustanowił nowy rekord, a zapowiadają się dalsze wzrosty cen olejów roślinnych. Światowe ceny oleju palmowego otrzymały wsparcie ze względu na utrzymującą się ograniczoną podaż w głównych krajach produkujących (Indonezja i Malezja), to ceny oleju sojowego korzystały z obaw o zmniejszoną dostępność eksportową w Ameryce Południowej.

Kryzys na rynku olejów roślinnych pogłębi się jeszcze, jeśli Indonezja zrealizuje ubiegłotygodniowe zapowiedzi wstrzymania lub ograniczenia eksportu oleju palmowego przez z końcem kwietnia.

Indonezja (wcześniej Argentyna) próbuje w ten sposób ograniczyć wzrost cen na krajowym rynku. Trzeba w tym miejscu przypomnieć, że Indonezja jest największym na świecie producentem i eksporterem oleju palmowego.

Podaż olejów roślinnych i tak już cierpiała z powodu wojny na Ukrainie, która odcięła świat od podaży ukraińskiego oleju słonecznikowego (Ukraina odpowiada za ½ światowego eksportu tego oleju, a z Rosją za 80%).  Stąd notowania olejów roślinnych ruszyły w górę i osiągają nowe historyczne maksima i to mimo ostatniej przeceny na rynku ropy.

Malezyjskie Stowarzyszenie Producentów Oleju Palmowego (Malezja odpowiada za 31% światowych dostaw oleju palmowego, po Indonezji 56%) wzywa kraje eksportujące i importujące do zmiany priorytetów w wykorzystaniu oleju palmowego –  „Nadszedł czas, aby tymczasowo ponownie rozważyć priorytety dotyczące żywności i paliw”. Olej palmowy, najczęściej używany olej jadalny, jest również wykorzystywany jako surowiec do produkcji biodiesla.

Rekordowe ceny olejów wspierają notowania rzepaku w Paryżu

W Paryżu stary rzepak ustala nowe historyczne maksima zbliżając się do 1100 eur/t. Kontrakt na nowe uprawy rzepaku także zamknął ubiegły tydzień najwyżej w historii notowań serii sierpniowej, ale był wyceniany o ok. 200 eur/t niżej.

Światowy bilans na rynku rzepaku pozostaje napięty po katastrofalnych zbiorach w Kanadzie, które spadły o 35% (r/r) do tylko 12,6 mln ton. Światowa produkcja nasion rzepaku sięgnęła w tym sezonie 71,2 mln ton i była o 3,3% niższa niż rok wcześniej (według USDA).

Notowania starych i nowych zbiorów rzepaku w Paryżu (13:00 – 25.02.2022):

Andrzej Bąk – eWGT
Źródło: Euronext-Paryż, MPOB