Jednostka Komisji Europejskiej monitorująca uprawy (MARS) opublikowała swoje kolejne (drugie) prognozy plonów w UE. Uśredniony plon wszystkich zbóż oceniany jest teraz na 5,63 t/ha, czyli o symboliczne o 0,04 t/ha mniej niż w marcu, ale ciągle o 0,14 t/ha (2,5%) więcej niż wynosi średnia pięcioletnia. Dla pszenicy średnia wydajność oceniana jest na 5,74 t/ha, wobec 5,80 t/ha w marcu. Szacowany plon jęczmienia (ozimy i jary) sięga 4,97 t/ha, w porównaniu do 5,02 t/ha miesiąc wcześniej. W aktualizowanych prognozach obniżono (m/m) plony średnie wszystkich zbóż z wyjątkiem kukurydzy, dla której prognoza nadal opiewa na 7,91 t/ha.
W przypadku rzepaku MARS obniżył oczekiwany plon średni do 3,19 t/ha z 3,22 t/ha w marcu.
We wszystkich wymienionych przypadkach prognozowana średnia wydajność znacznie przekracza średnią z pięciu poprzednich lat (patrz tabela poniżej).
Sytuacja upraw w Europie
Eksperci MARS informują, że ogólnie korzystne warunki panowały w okresie sprawozdawczym (01.03-22.04.2022) w większości krajów Europy. Suche warunki w regionach południowych nieznacznie obniżają prognozy plonów. W większości części zachodniej, północnej i północno-środkowej Europy, warunki pogodowe w okresie przeglądu były odpowiednie do rozwoju roślin ozimych i pozwalały na dobry postęp w siewach wiosennych i innych pracach polowych.
Ponieważ jest jeszcze wczesny sezon, prognozy plonów na regiony te są utrzymywane w świetle historii trendów. Kilka części południowej i południowej centralnej Europy doświadczyło niesprzyjających warunków atmosferycznych, co skutkuje ogólną nieznaczną rewizją w dół prognoz plonów dla upraw ozimych.
Intensywny deszcz w południowej Hiszpanii i Portugalii przyniósł ulgę z poprzedniej suszy, ale przybył za późno, aby w pełni przywrócić potencjał plonowania. Opady w środkowej Hiszpanii były niewystarczające, aby uniknąć pogorszenia warunków wilgotności gleby. Nieprzerwane warunki suszy w północnej, środkowej i południowo-zachodniej części Włoch negatywnie wpłynęły na wzrost upraw ozimych i opóźniły siew roślin letnich. Niesprzyjające warunki suche – do tej pory o ograniczonym negatywnym wpływie na uprawy ozime – są również obecne na Węgrzech, w Słowenii, Chorwacji, Rumunii i południowej Ukrainie. W południowo-wschodnich Włoszech i Turcji wzrost upraw i rozwój jest opóźniony z powodu niskiej średniej temperatury.
Kultowa już gra o tematyce rolniczej wraca w nowej odsłonie. Już od 28 kwietnia Farm Manager 2022 będzie dostępny na PS4 i PS5!. Gra pozwala na wcielenie się w rolnika i zarządzanie własnym gospodarstwem rolnym. Farm Manager 2022 oferuje rozbudowane możliwości uprawy roli i hodowli zwierząt, a także np. zarządzania pracownikami czy dbania o maszyny. Wcześniej tytuł spotkał się z pozytywnym przyjęciem na PC i konsolach Xbox.
Na czym polega gra Farm Manager?
Farm Manager 2022 to gra stworzona przez polskie studio Cleversan Games. W ubiegłym roku tytuł – jako Farm Manager 2021 – zadebiutował na PC, a w marcu br. trafił na Xbox One i Xbox Series X/S. Na PlayStation 4 grę wydaje Ultimate Games S.A. W ramach wstecznej kompatybilności tytuł działa także na PlayStation 5.
Farm Manager 2022 to druga odsłona popularnej serii ekonomicznych strategii rolniczych. Rozgrywka koncentruje się na prowadzeniu i rozwijaniu gospodarstwa rolnego. Gracz musi dbać zarówno o uprawę roli i hodowlę zwierząt, jak i np. o maszyny rolnicze czy zatrudnianie pracowników. Spory wpływ na rozgrywkę mają przy tym pory roku oraz zmienne warunki pogodowe.
Farm Manager 2022 – co nowego?
„To gra kompleksowo podchodząca do rolniczej działalności, zapewniająca długie godziny relaksującej i wciągającej zabawy. W Farm Manager 2022 gracz zaczyna oczywiście od skromnej działki, a cała reszta zależy już od niego. Twórcy przygotowali całą masę ciekawych opcji, więc pole do działania jest naprawdę duże” – mówi COO Ultimate Games S.A., Rafał Jelonek.
W Farm Manager 2022 twórcy proponują graczom wiele ulepszeń i nowych elementów w porównaniu do pierwszej odsłony serii. Wyraźnie zwiększono liczbę gatunków roślin, zwierząt oraz maszyn. Nie brakuje też różnych budynków specjalnych (np. garaż mechanika i centrum weterynaryjne) oraz nowych możliwości automatyzowania procesów zarządzania gospodarstwem. Większy nacisk położono teraz także na kwestie finansowe oraz zdarzenia losowe.
Amerykański dolar zyskiwał na wartości przez 5 ostatnich sesji z rzędu w oczekiwaniu na serię podwyżek stóp procentowych w USA. W konsekwencji kurs eurodolara spadł w środę do 1,056 euro za dolara i był najniższy od 5 lat. Tradycyjnie już umocnieniu dolara towarzyszy osłabianie się złotego, też do euro. W skali tygodnia 20-27.04.2022 kurs usd/pln wzrósł o blisko 20 groszy, do prawie 4,60. Oznacza to automatyczny wzrost cen zakupu importowanej ropy i paliw gotowych przy w miarę stabilnych notowaniach ropy.
Notowania giełdowe ropy Brent oscylują w kwietniu wokół 105 usd/baryłkę po sporej przecenie z końca marca, wywołanej decyzją USA o uwolnieniu dużych rezerw surowca. Dzienne zmiany notowań są nadal duże i zależą głównie od informacji napływających z frontu wojny i dyskusji na temat kolejnych sankcji nakładanych na Rosję przez UE. Te ciągle nie dotyczą rosyjskiej ropy.
Ceny paliw w hurcie – w skali tygodnia (20-27.04.2022) ceny hurtowe paliw wzrosły o 9 gr/l – Pb95 i 2 gr/l – ON. W cenniku hurtowym Orlen od historycznych maksimów (z 9-go marca 2022) wspomniana benzyna jest nadal tańsza o 68 gr/l, a ON o 1,04 gr/l.
Warto zwrócić uwagę, że marże stacji paliw sięgają w ostatnich tygodniach (od wybuchu wojny) aż 50-80 groszy na litrze obu głównych paliw. Zwykle wynosiły one 10-15 gro/l – ON i 20-25 gr/l – benzyna 95 oktanów. O marżach stacji paliw, ale też wysokich marżach rafineryjnych decyduje polityka państwowego koncernu PKN Orlen.
Ceny na stacjach – według e-Petrol w połowie 17-go tygodnia 2022 za benzynę 95-oktanów i olej napędowy trzeba było zapłacić na krajowych stacjach średnio 6,49 i 7,21 zł/l. Oznacza to, że w ciągu tygodnia cena średnia popularnej 95 wzrosła o 3 grosze na litrze, a diesel podrożał w tym czasie o 8 gr/l. Cena średnia autogazu spadła o 2 grosze do 3,62 zł/t.
Ceny średnie paliw w detalu: 27-04-2022 / zmiana tygodniowa (według portalu e-petrol.pl):
Już dawno zapomnieliśmy o tym, że rząd obniżył stawkę VAT na paliwa z 23% do 8%. Gdyby nie to, ceny benzyny i diesla byłyby o ok 1 zł/l wyższe niż obecnie. Niższy VAT nie pomaga niestety przedsiębiorcom, którzy płacą cenę netto (odliczają VAT).
Ceny paliw w kraju (z VAT):
Ceny hurtowe paliw w PKN Orlen – w środę (27.04.2022) olej napędowy kosztował (bez VAT) w oficjalnym cenniku PKN Orlen – 6,667 zł/l, a Pb95 – 5,947 zł/l. Oznacza to wzrost tygodniowy o 9 gr/l (Pb95) i o skromne 2 gr/l (ON).
Od początku 2022 roku wspomniana benzyna podrożała (bez VAT) o 1,51 zł na litrze (+34,1%), a w przypadku diesla cena hurtowa wzrosła o 2,08 zł/l (+45,48%).
Dzienne ceny paliw w hurcie (PKN Orlen bez VAT)
Dla porównania, notowania ropy Brent (usd/b) na tle zmian kursu usd/pln (lewa oś):
Zmiany cen paliw w skali roku:
Andrzej Bąk – eWGT Źródło cen: PKN Orlen, e-petrol.pl, barchart.com,
W nocy z czwartku na piątek trochę chmur pojawi się na wschodzie kraju. Na pozostałym obszarze niebo niemal bezchmurne. Zimno. Temperatura nad ranem spadnie do około 0/+3 stopni. Pod chmurami miejscami cieplej- około 5 stopni na plusie. Przy gruncie możliwe będą niewielkie i krótkotrwałe przymrozki do -1 stopnia.
W ciągu dnia na zachodzie, północy w centrum i na południu słonecznie. Na wschodzie po południu wypiętrzą się chmury z których miejscami spadnie przelotny deszcz, a nawet może zagrzmieć. Opadów nie będzie dużo- popada na obszarze około 30%.
Wiatr w pasie od Kielc po centrum- Łódź, Płock, Gniezno, Piłę, Poznań oraz na Warmii powieje nieco silniej do 35-45 km/h z północy. Na pozostałym obszarze wiatr słaby w porywach do 20-25 km/h.
W Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej pojawiły się trzy zezwolenia i jedno odnowienie dotyczące żywności genetycznie modyfikowanej. KE zatwierdziła import soji, rzepaku a w przypadku bawełny oprócz importu także uprawę.
KE zgadza się na soję, rzepak i bawełnę z upraw GMO
Z opublikowanych ustaw wynika, że pozwolenie dotyczy wykorzystania odmian jako żywności, ale też i pasz. Odmiany soi i rzepaku natomiast nie są przeznaczone do uprawy na terenie Wspólnoty. Zezwolenia obowiązują od kwietnia 2022 r., a ich ważność wynosi 10 lat.
Zmodyfikowanym genetycznie roślinom został przypisany niepowtarzalny identyfikator zgodnie z rozporządzeniem Komisji a każdy produkt wytworzony z tych upraw GMO będzie musiał posiadać odpowiednia etykietę.
Wzrost cen żywności, który obecnie obserwujemy jest efektem zeszłorocznych podwyżek cen środków produkcji, a prawdziwe podwyżki, które wynikną z wojny w Ukrainie są dopiero przed nami – ocenia Wielkopolska Izba Rolnicza. W opinii WIR nadchodzące lata przyniosą głód w niektórych częściach świata.
Skutki wojny na Ukrainie odczujemy wszyscy
26 kwietnia br. odbyło się Walne Zgromadzenie Wielkopolskiej Izby Rolniczej. Jednym z efektów obrad było wypracowanie i przyjęcie stanowiska dotyczącego wyzwań stojących przed rolnictwem i WPR w związku z agresją Rosji na Ukrainę. Zebrani jednogłośnie wyrazili obawy w związku z sytuacją na wschodzie. Skutki będą globalne i odczuwamy je już teraz chociażby w postaci ogromnych zawirowań na wszystkich rynkach, w tym na rynku rolno-spożywczym.
Zarówno Rosja, jak i Ukraina, są krajami, których udział w światowym handlu zbożami wynosi blisko 20%. Spowodowane wojną ograniczenie podaży zboża oraz kukurydzy, doprowadzą nie tylko do podwyższenia cen tych surowców, a tym samym cen żywności, ale również stworzą zagrożenie dla poziomu produkcji zwierzęcej – tak ważnej dla polskiego rolnictwa i eksportu. Dodatkowo należy pamiętać, że aktualnie obserwujemy potężny napływ uchodźców, których też trzeba będzie wykarmić.
WPR musi być opóźniona
Walne Zgromadzenie Wielkopolskiej Izby Rolniczej uważa, iż wzrost cen żywności, który obecnie obserwujemy jest efektem zeszłorocznych podwyżek cen środków produkcji, a prawdziwe podwyżki, które wynikną z wojny w Ukrainie – są dopiero przed nami. Oprócz znaczącego wzrostu cen żywności, sytuacja geopolityczna doprowadzi do głodu w niektórych częściach świata – nie tylko w roku bieżącym, ale także w latach następnych. W takiej sytuacji należy czasowo odstąpić od wdrażania zmian Wspólnej Polityki Rolnej w proponowanym obecnie kształcie. Wdrażanie bowiem nowej WPR, jak wynika z analiz, spowoduje obniżenie wielkości produkcji rolniczej nawet o 15-20%.
Należy ograniczyć wywóz zbóż z Europy
Wielkopolska Izba Rolnicza dostrzega, iż kraje członkowskie nie mogą pozwolić sobie na zmniejszenie produkcji żywności i ekologię, dlatego samorząd rolniczy proponuje, aby rozważyć możliwość wprowadzenia mechanizmów ograniczających wywóz zbóż z Europy oraz stworzenie instrumentów, które zapewnią odpowiednie zapasy zbóż konsumpcyjnych i paszowych w krajach europejskich.
WIR kieruje apel do Rządu
W związku z powyższym Walne Zgromadzenie Wielkopolskiej Izby Rolniczej wzywa Rząd RP do pilnego przedstawienia realnych działań, w celu zabezpieczenia bezpieczeństwa żywnościowego naszych obywateli, a także milionów uchodźców szukających schronienia w naszym kraju. Oprócz apelu o opóźnienie Krajowego Planu Strategicznego samorząd prosi o objęcie rolników działaniami osłonowymi, łagodzącymi skutki znacznego wzrostu kosztów produkcji, w tym nawozów, paliwa i energii.
“Jako województwo, dla którego produkcja trzody chlewnej ma strategiczne znaczenie, wnosimy o utrzymanie na stałe mechanizmu dopłaty do loch. Taki mechanizm, w sytuacji gwałtownych skoków cen skupu i kosztów produkcji, wprowadza pewien element stabilizujący warunki hodowli trzody chlewnej.” – czytamy w komunikacie WIR.
Koszty utrzymania i żywności już teraz znacząco odbijają się w portfelach polaków. Strach pomyśleć, że mogłoby być jeszcze drożej jednak w najbliższym czasie musimy być gotowi na dalszy wzrost cen. Wypracowanie mechanizmów, które przygotują nas na nadchodzący kryzys jest teraz kluczowe.
Przed nami noc która zwłaszcza na Mazurach, Warmii, Podlasiu oraz na Pomorzu Zachodnim przyniesie przymrozki. Na Suwalszczyźnie mróz na poziomie -2 stopni zapanuje również na wysokości 2 metrów. Na pozostałym obszarze Polski temperatura spadnie do 0/+3 stopni i tylko przy gruncie pojawią się przymrozki. Noc bezchmurna.
W ciągu dnia dużo słońca. Dopiero około południa rozrosna się chmury kłębiaste, z których po południu od Olsztyna po południe kraju popada miejscami przelotny deszcz. Z racji bardzo słabego wiatru chmury przemieszczać mają się powoli, więc tam gdzie nadarzy się okazja na opad może spaść nawet 6 litrów wody na każdy metr kwadratowy.
W obliczu konieczności dywersyfikacji źródeł dostaw gazu i energii, a także zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego w Polsce, jak i w Europie dyskusje prowadzone na Kongresie Polska Wieś XXI są szczególnie istotne.
Punktem wyjścia do dwudniowych obrad są założenia i cele Zielonego Ładu. Przed polskimi rolnikami, ale również jednostkami samorządowymi oraz instytucjami państwowymi stoi szereg wyzwań związanych z zapewnieniem dostępu do bezpiecznej i produkowanej w sposób zrównoważony żywności. Okazuje się, że polska wieś ma duże szanse, by zarabiać przy okazji na produkcji energii ze źródeł odnawianych.
Produkcja biogazu na wsi może w znaczący sposób podnieść rentowność gospodarstw
Bezpieczeństwo energetyczne i żywnościowe powinny stanowić priorytet obecnie prowadzonych prac rządowych i ten postulat wybrzmiewa wielokrotnie podczas pierwszego dnia Kongresu. Polska wieś i krajowe rolnictwo ma ogromny potencjał produkcyjny jeżeli chodzi o produkcję biogazu, potrzebne są jednak odpowiednie regulacje. Biogaz stanowi idealne uzupełnienie energii produkowanej z farm solarnych i wiatrakowych, szczególnie w okresach, gdy nie ma słońca i wiatru.
Polska jest największym producentem obornika w Europie – w krajowych gospodarstwach rocznie gromadzi się ok. 100 mln ton tego nawozu, a każda pryzma obornika to swoista biogazownia. Potencjał jest zatem ogromny, potrzebne są jednak zmiany.
Gleba i woda – jak zadbać o najcenniejsze zasoby naturalne?
Nie można jednak mówić o produkcji żywności i wykorzystaniu biomasy rolniczej bez dbałości o glebę, zasoby wodne i środowisko. Zdaniem byłego Ministra Rolnictwa, Jana Krzysztofa Ardanowskiego, obserwowany jest wśród rolników regres wiedzy o glebie i sposobach na poprawę jej żyzności. Niezbędny jest powrót do metod gospodarowania, jakimi uprawiali rolę nasi dziadkowie – opartymi o prawidłowy płodozmian, ukierunkowanymi na podnoszenie zawartości materii organicznej i magazynowanie wody poprzez systemy małej retencji.
Rolnictwo 4.0
W realizacji celów zrównoważonego rolnictwa pomocne mogą być cyfrowe rozwiązania Rolnictwa 4.0. Precyzyjna uprawa, minimalizacja zabiegów uprawowych oraz dbałość o pokrycie roślinnością naszych pól to jedne z rozwiązań pozwalających na minimalizację negatywnych skutków erozji gleb.
Wyzwania w polskim rolnictwie
O wyzwaniach i aktualnych problemach polskiego rolnictwa w rozmowie specjalnie dla naszej redakcji podczas wydarzenia Polska Wieś XXI – Europejski Kongres Innowacyjnych rozwiązań dla Obszarów Wiejskich i Rolnictwa mówił więcej Jan Krzysztof Ardanowski, Przewodniczący Rady ds. Rolnictwa i Obszarów Wiejskich.
Firma Bayer co roku przeznacza 2 mld euro na inwestycje mające na celu opracowanie rozwiązań dla zrównoważonego rolnictwa, a także ograniczyć jego zasobnochłonność. Jak mówi Antoine Bernet, szef działu Crop Science w Bayer dla Polski, Krajów Bałtyckich, Czech i Słowacji – W ciągu 25 lat liczba ludzi na Ziemi ma wzrosnąć do 10 miliardów. Trzeba zapewnić im żywność, jednocześnie zmniejszając zużycie zasobów. Sytuację pogarsza sprzężenie kryzysów: na rynku zbóż, sytuacja po pandemii, niestabilne warunki klimatyczne, dramatyczne konsekwencje wojny. Wyzwania związane z zapewnieniem żywności można przezwyciężyć jedynie dzięki innowacyjnym rozwiązaniom wspierającym rolnictwo zrównoważone.
Dlatego też firma Bayer wykorzystuje nowe technologie do tworzenia zrównoważonego i odpornego na zmiany klimatu systemu produkcji żywności. Wspiera także rolników w uzyskiwaniu wyższych plonów przy jednoczesnym zmniejszeniu zużycia zasobów, a także zmniejszaniu emisji dwutlenku węgla i innych gazów cieplarnianych. Najnowszymi rozwiązaniami firmy Bayer są m.in. kukurydza karłowa o zwiększonej odporności na ekstremalne warunki, jak również rozwiązania cyfrowe dedykowane rolnictwu.
Kukurydza dla zrównoważonego rolnictwa
Rośliny kukurydzy karłowej (małej wysokości, Short Stature Corn) osiągają jedną trzecią niższą wysokość w porównaniu do stadardowych odmian. Dzięki tej technologii poprawiona została stabilność roślin, a co za tym idzie również ich odporność na złamania i wyleganie łogdyg. Wysiew kukurydzy karłowej pomaga w ograniczaniu strat spowodowanych trudnymi warunkami środowiskowymi czy zjawiskami ekstremalnymi, jak np. silne wiatry, które wraz ze zmianami klimatu pojawiać się będą coraz częściej. Tego typu rozwiązanie umożliwia również na bardziej precyzyjne aplikowanie środków ochrony roślin i optymalne wykorzystanie kluczowych składników, jak np. azot. Pierwsze odmiany kukurydzy karłowej będą dostępne rynku amerykańskim już w 2023 r., natomiast w innych krajach będą się pojawiały w przyszłych latach.
Innowacje cyfrowe dla rolnictwa zrównoważonego
Jednym z kierunków rozwoju firmy Bayer jest zmniejszanie śldu węglowego rolnictwa. Dlatego też została zainicjowana Inicjatywa Węglowa Bayer (Carbon Initiative), która zachęca rolników do do wdrażania praktyk przyjaznych dla klimatu, takich jak ograniczanie orki lub uprawy okrywowe.
W Polsce Bayer współpracuje z ponad setką gospodarstw nad monitorowaniem i zmniejszaniem emisji gazów cieplarnianych. Wsparciem jest platforma FieldView Plus, umożliwiająca rolnikom automatyczną rejestrację wszystkich zabiegów, analizę plonów oraz stosowanie zmiennego nawożenia i dawki wysiewu. Na polski rynek wprowadzono niedawno FieldView Yield Kit – system mapowania plonów, w który można łatwo wyposażyć posiadane maszyny rolnicze (niezależnie od modelu czy roku produkcji). Pozwala on rolnikom mierzyć plony upraw, oceniać trafność podjętych decyzji agronomicznych, analizować zmienność swoich pól.
Kolejnym strategicznym projektem Bayer w kierunku zrównoważenia rolnictwa jest IWM (ang. Integrated Weed Management, zintegrowane zarządzanie chwastami). W jego ramach pracujemy nad produktami nowych technologii i praktykami, których wdrożenie zmniejszy ilość środków ochrony roślin stosowanych w ochronie przed chwastami. Dzięki wykorzystaniu dronów i telefonów komórkowych do monitorowania i oceny porażenia będziemy w stanie zidentyfikować pojedyncze chwasty i poziom porażenia na różnych obszarach pola. Na podstawie zebranych danych algorytm stworzy „mapę oprysku” dla pola, pozwalającą na precyzyjne „punktowe” nanoszenie herbicydów.
Zrównoważone postawy
Równolegle z wprowadzaniem innowacji na rzecz rolnictwa, Bayer wspiera zmianę postaw społecznych na bardziej zrównoważone. Bardzo aktualnym wyzwaniem jest marnowanie żywności nie tylko na polu i w łańcuchu dostaw, ale również w naszych własnych domach. W polskich domach wyrzuca się aż 5 mln ton żywności rocznie. W ślad za wyrzuconym chlebem czy pomidorem uruchamia się lawina strat ekonomicznych i środowiskowych. Jeśli wdrożymy odpowiednie zmiany, możemy odwrócić ten trend.
A ponieważ trwałe postawy najefektywniej kształtuje się od najmłodszych lat, Bayer został partnerem programu edukacyjnego „EkoMisja w przedszkolach” Federacji Polskich Banków Żywności. Dzieci z 20 polskich przedszkoli podczas warsztatów i praktycznych zajęć dowiadują się skąd się bierze żywność, ile pracy i zasobów wiąże się z jej wytworzeniem.
– Zostawimy planetę naszym dzieciom, dlatego chcemy połączyć siły i działać wspólnie, by kolejne pokolenia mogły cieszyć się jej zasobami – dodaje Antoine Bernet.
W programie uczestniczą przedszkolaki z Ciechanowa, Warszawy i Trójmiasta. Biorą udział w praktycznych warsztatach i fascynujących zajęciach, w tym terenowych, korzystając z szeregu pomocy edukacyjnych przygotowanych przez metodyków Federacji. „EkoMisja w przedszkolach” umożliwia małym miłośnikom przygód zdobycie odznaki pogromcy śmieciowego potwora, strażnika zasobów planety, zaradnego ogrodnika czy kuchennego czarodzieja.
Pasy kwietne są nie tylko przyjemne dla oka, ale pełnią bardzo pożyteczną funkcję w rolnictwie. Mogą wabić szkodniki i zatrzymywać je w obrębie pasa, hamując tym samym ich migrację w głąb upraw, ale także odstraszać owady niepożądane w uprawie. Dotychczasowo badano jednoroczne założenia pasów kwietnych natomiast w zeszłym roku Instytut Ochrony Roślin – PIB w Poznaniu podjął się badań nad pasami wieloletnimi. Oto co ustało im się ustalić.
Więcej szkodników jest tam, gdzie pasy kwiatowe są daleko
Dotychczasowe badania dotyczące obecności szkodników roślin występujących na polach z uprawą żyta, do której przylegał sześciometrowy jednoroczny pas kwietny, pozwoliły na sformułowanie wniosków, że średnie łączne zagęszczenie owadów szkodliwych było związane z odległością od pasów kwietnych, wzrastając od około 3 osobników na roślinę przy pasach do średnio 7 osobników na roślinę z dala od pasów kwietnych (ponad 45 metrów).
Dotyczyło to także mszyc – potwierdzono istnienie mechanizmu obniżającego zagęszczenie owadów szkodliwych w pobliżu pasów kwietnych. Mocną przesłanką, wskazującą na redukcję liczebności mszyc przez drapieżne owady i pająki, jest silna, wysoce istotna statystycznie, zależność pomiędzy zagęszczeniem mszyc a wskaźnikiem łącznego zagęszczenia owadów drapieżnych (biegaczowatych i pająków). We wszystkich dotychczasowych lokalizacjach badań potwierdzono znaczący wzrost liczebności biegaczowatych (które są drapieżcami i „nasionożercami” chwastów), zarówno w obrębie pasa kwietnego, jak i w bliskiej odległości od niego.
Pasy kwietne – o czym trzeba pamiętać?
Pasy kwietne to doskonałe miejsce dla owadów zbierających pożytek, zatem będzie w znaczącym stopniu przyciągać owady zapylające. Planując założenie pasa kwietnego należy pamiętać, że nie można stosować tam chemicznych środków ochrony roślin (w przypadku pól ekologicznych ta kwestia nie stanowi problemu).Dodatkowo, jeśli po jednorocznym użytkowaniu pas ma zostać zlikwidowany, trzeba pamiętać, że stanie się wtedy pułapką dla tych owadów, które w tym miejscu będą zimować. Z drugiej strony, decydując się na wieloletni pas kwietny, należy pamiętać, że będzie on swego rodzaju oazą, do której zmierzać będą owady migrujące z pól rolniczych po zakończeniu zbiorów.
Optymalny pas kwietny – czyli jaki?
Decydując się na pasy kwietne wybieramy naturalną formę mechanizmu regulacji siedliska rolniczego i poprawienia efektywności biologicznych metod zwalczania szkodników upraw. Dobranie odpowiedniego składu gatunkowego pasa kwietnego nie należy do najłatwiejszych zadań, ale gdy już się uda przyniesie on rewelacyjne efekty. W celu optymalnego wykorzystania pasa kwietnego należy bowiem tak dobrać skład mieszanki roślin, aby:
zapewnić pokarm dla owadów żywiących się nektarem i pyłkiem (np. bzygowate i złotooki), których larwy są drapieżcami; wysiać gatunki długo kwitnące lub/i dobrać gatunki roślin, które zaczną kwitnąć i zastąpią te rośliny, które przekwitną,
zapewnić pokarm dla owadów roślinożernych, dzięki czemu będą one żerować w obrębie pasa, a nie na roślinach uprawnych, np. rośliny z rodziny wiechlinowatych (trawy) mogą stać się miejscem żerowania dla szkodników zbóż.
Dodatkowe korzyści z zastosowania pasów kwietnych
Gdzieniegdzie można usłyszeć, że pasy kwietne mogą stanowić rezerwuar chwastów, które mogą rozprzestrzeniać się na otaczające pola. Oczywiście istnieje takie ryzyko i właśnie z tego powodu tak ważna jest kwestia pielęgnacji tych pasów. Niewątpliwą zaletą pasów kwietnych o szerokości minimum 6 metrów jest fakt, iż mogą one stanowić strefę buforową zabezpieczającą uprawy ekologiczne przed znoszeniem zanieczyszczeń chemicznych środków ochrony roślin z pól sąsiednich, nieekologicznych. Jeśli dodatkowo pasy kwietne (np. wieloletnie) będą zawierały w składzie gatunkowym rośliny wysokie lub chociaż trochę wyższe, mogą stanowić również formę bariery mechanicznej zatrzymującej zarodniki grzybów patogenicznych przenoszone z wiatrem. Warto także odnotować, że rośliny znajdujące się w pasie często są również pokarmem dla ptaków, które są naturalnymi sprzymierzeńcami rolników w ochronie biologicznej.
Dotacje do pasów kwietnych
Coraz częściej zachęca się rolników do wysiewu pasów kwiatów wzdłuż brzegów pól w celu przeciwdziałania ubożeniu różnorodności gatunkowej w ekosystemie. W planach jest uwzględnienie pasów kwietnych w płatnościach w ekoschematach w ramach WPR 2023-2027. Warto przy tym pamiętać, że realizacja tego zobowiązania nie jest łatwa i wiąże się nie tylko z kosztem założenia pasów kwietnych, ale również z trudem ich utrzymania i pielęgnacji (w tym raz do roku skoszenia i zebrania biomasy).
Badania IOR-PIB
Jednym z założeń strategii zrównoważonego rozwoju, szczególnie w kontekście Europejskiego Zielonego Ładu jest utrzymanie różnorodności biologicznej w agrocenozach. W Instytucie Ochrony Roślin – PIB w Poznaniu od kilku lat prowadzone są badania naukowe nad wpływem pasów kwietnych na liczebność i zróżnicowanie gatunkowe owadów szkodliwych i pożytecznych bytujących w różnych uprawach. Dotychczas były to jednoroczne pasy kwietne założone w gospodarstwie ekologicznym w uprawie marchwi i żyta.
Począwszy od roku 2021 rozpoczęto także badania nad pasem wieloletnim i jego oddziaływaniem na środowisko towarzyszących pól rolniczych. Założeniem wstępnym było, aby pasy kwietne były zlokalizowane na polach ekologicznych. Obecnie badania obejmą także pasy zlokalizowane na polach położonych na obszarach przyrodniczo cennych. Intensywna chemizacja w rolnictwie przyczyniła się do degradacji krajobrazu rolniczego, co znalazło odzwierciedlenie w zdewastowaniu siedliska schronienia dla stawonogów i osłabieniu usług ekosystemowych, takich jak np.: zapylanie roślin przez owady i biologiczne zwalczanie szkodników
Tematyką badań dotyczących pasów kwietnych z ramienia IOR – PIB zajmuje się prof. dr hab. Jolanta Kowalska, kierująca pracami zespołu Zakładu Rolnictwa Ekologicznego i Ochrony Środowiska. Prowadzone prace koncentrują się na badaniu zależności występowania owadów szkodliwych oraz owadów pożytecznych w odniesieniu do występowania i parametrów pasa kwietnego oraz uprawy. Niezmiernie ważnym aspektem tej działalności jest współpraca z dr. hab. Pawłem Sienkiewiczem z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, który zajmuje się tematyką biegaczowatych.
Autor: prof. dr hab. Jolanta Kowalska, Instytut Ochrony Roślin – PIB Zdj:IOR-PIB
Bydło też potrzebuje odpowiedniej diety!Wydajność mleczna krów od lat ulega doskonaleniu. Postęp, jaki dokonał się w tej dziedzinie jest ogromny. Należy jednak pamiętać, że krowy o wysokim potencjale produkcyjnym, wymagają wysokiego poziomu dobrostanu. Nie tylko w rozumieniu warunków utrzymania, ale również systemu zadawania paszy oraz jej jakości. Błędy popełnione w tym zakresie często bywają powodem zaburzeń i chorób metabolicznych wysokowydajnych krów mlecznych.
Choroby metaboliczne bydła wywołane nieprawidłowym żywieniem
W diagnozowaniu chorób źródłem informacji jest wywiad z rolnikiem, analiza raportów wynikowych z oceny wartości użytkowej (tabulogramy) oraz sprawdzenie jakości zadawanej paszy. Zła technologia jej przygotowania, niska jakość, niezbilansowanie dawki pokarmowej czy nieprawidłowa technika skarmiania paszy, w przypadku bydła genetycznie przystosowanego do rekordowych wydajności, to prosta droga do wywołania chorób układu pokarmowego i zaburzeń metabolicznych.
Kwasica żwacza
Podłożem tej choroby często jest zbyt duża ilość pasz łatwo fermentujących w dawce pokarmowej, ale także zbyt wysoki poziom rozdrobnienia pasz objętościowych. Duży udział frakcji najdrobniejszej, na przykład kiszonki z kukurydzy, nie wymusza na zwierzęciu odruchu przeżuwania, co ogranicza wydzielanie śliny, która jest buforem dla żwacza.
Zasadowica żwacza
Zasadowica z kolei jest zaburzeniem metabolicznym odwrotnym do kwasicy (przy kwasicy treść żwacza jest kwaśna, a w zasadowicy alkaliczna – zasadowa). Wywołuje ją nadmiar białka i związków azotowych niebiałkowych w paszy przy jednoczesnym niedoborze łatwostrawnych węglowodanów.
Ketoza
Chorobą, która równie często dotykaja wysokowydajne krowy mleczne jest ketoza. Powstaje na skutek uruchamiania rezerw tkanki tłuszczowej w wyniku ujemnego bilansu energetycznego, co prowadzi do gromadzenia się związków ketonowych w organizmie krowy. Najczęściej ketoza występuje w przeciągu pierwszych ośmiu tygodni laktacji, jednak może również wystąpić u krów niedożywionych. Główną jej przyczyną są błędy żywieniowe w czasie zasuszania oraz w okresie okołoporodowym. Profilaktyka w przypadku ketozy polega na zapobieganiu nadmiernemu otłuszczaniu się krów w czasie zasuszania. Należy zwrócić szczególną uwagę, żeby w okresie okołoporodowym, gdy zwiększają się wydatki energetyczne krowy, zadawać paszę najwyższej jakości o wysokiej koncentracji energii.
Wzdęcia żwacza
Innym przykładem choroby mającej związek z żywieniem są wzdęcia żwacza. Powstają w wyniku skarmiania pasz soczystych o niewielkiej zawartości włókna i wysokim poziomie białka oraz łatwostrawnych węglowodanów, czyli pasz łatwo fermentujących. Do wzdęć może prowadzić również skarmianie pasz przemarzniętych, spleśniałych, zepsutych czy zagrzanych, co jest efektem źle sporządzonej kiszonki.
Innym schorzeniem spotykanym w oborach, mającym związek z zadawaniem pasz silnie fermentujących jest też przemieszczenie trawieńca.
Błędy w żywieniu mogą skutkować wypadkami w stadzie
Wymienione schorzenia mogą mieć charakter podkliniczny (utajony) lub kliniczny (z wyraźnymi objawami chorobowymi). Błędy w żywieniu bydła wysokomlecznego mają wpływ bądź wywołują choroby innych układów, jak na przykład problemy z rozrodem.
W najcięższym przypadku wymienione schorzenia prowadzą do konieczności brakowania sztuki ze stada, lecz zawsze są czynnikiem ograniczającym potencjalne możliwości produkcyjne, obniżają jakość i wydajność mleka a tym samym wpływają negatywnie na opłacalność produkcji. Dlatego też warto korzystać z pomocy specjalistów mających wiedzę na temat właściwej technologii produkcji pasz, sposobu ich bilansowania i zadawania. Wiele zależy już od samego wyboru odmiany, którą zamierzamy przeznaczyć na kiszonkę. Te najlepsze powinny charakteryzować się wysokim plonem suchej masy z hektara, wysoką zawartością skrobi i wysoką strawnością włókna surowego, jak chociażby DKC3204.
autor: Wojciech Pieczewski zdj: Agencja Prasowa Jatrejon
Dookoła trwa prawdziwy festiwal kwitnienia. Czas na siew kukurydzy zbliża się wielkimi krokami. Aby otrzymać satysfakcjonujący plon istotne jest w jakich warunkach podejmiemy się siewu. Temperatura gleby, jej właściwa struktura oraz głębokość siewu – to najważniejsze parametry, które należy wziąć pod uwagę – mówi Jarosław Żurek, agronom Corteva Agriscience.
Optymalna temperatura gleby do siewu kukurydzy
Kukurydza jest rośliną ciepłolubną. Najważniejszym czynnikiem, który decyduje o terminie siewu kukurydzy jest temperatura gleby. Średnia, dobowa temperatura na głębokości siewu, optymalna dla nasion kukurydzy powinna wynosić w przypadku
typu flint – około 8 stopni,
typu dent – 10-12 stopni
Jest to bardzo ważny parametr, który limituje obsadę na hektarze. Pozwala na bezpieczne wschody i rozwój roślin w początkowej fazie wegetacji. Aby określić temperaturę gleby najlepiej jest skorzystać z aplikacji pogodowej lub z prostego termometru analogowego doglebowego. Obecnie najkorzystniejsze warunki do siewu panują w zachodniej Polsce, gdzie średnie dobowe temperatury wahają się w przedziale 9,5 do 10 stopni Celsjusza. W centrum kraju jest to 9 stopni, a na wschodzie 8-8,5 stopnia.
Struktura gleby przy siewie kukurydzy
Kolejnym ważnym elementem o którym należy pamiętać jest zadbanie o właściwą strukturę gleby. Ta właściwa warstwa gleby to spulchniona warstwa siewna i zagęszczony głębszy profil. Czyli prowokujemy glebę do podsiąkania wody. To bardzo ważne, żeby powierzchnia była bez brył, ponieważ nasiona w glebie muszą być odpowiednio zakleszczone, żeby zapewnić im komfortowe, późniejsze wschody.
Na jakiej głębokości siać kukurydzę?
Kolejnym ważnym parametrem jest głębokość siewu. Jest to istotne ze względu na odpowiedni dostęp wody. Pamiętajmy, że im głębiej, tym chłodniej, więc warunki do wschodów są mniej korzystne. Kukurydze siejemy:
4-5 cm na glebach ciężkich, o zwartym profilu,
6-7 cm na glebach lekkich.
WAŻNE! Nie należy aplikować nawozów typu mocznik w czasie siewów, ponieważ niesie to ze sobą duże ryzyko zasolenia gleby tzw. suszy fizjologicznej, która bardzo ogranicza wschody.
To najważniejsze kwestie, które trzeba wziąć pod uwagę. Już za kilkanaście dni będzie można przystąpić do siewu kukurydzy oczywiście jeśli pogoda na to pozwoli. Jak wasze nastroje przed? Nie możecie się doczekać? Dajcie znać w komentarzu!
Ta strona korzysta z plików cookies. Służą do tego, by strona działała prawidłowo a także do analizowania ruchu na stronie, a także, by wyświetlać Ci lepiej dopasowane treści i reklamy. Stosujemy również cookies podmiotów trzecich. Dowiedz się więcej w Polityce prywatności i cookies.
Ta strona korzysta z plików cookie, aby poprawić wrażenia podczas poruszania się po witrynie. Niektóre z nich są przechowywane w przeglądarce, bo są niezbędne do działania podstawowych funkcji witryny. Używamy również plików cookie podmiotów trzecich, które pomagają nam analizować i rozumieć, w jaki sposób korzystasz z tej witryny. Te pliki cookie oraz pliki stosowane w celach reklamowych będą przechowywane w Twojej przeglądarce tylko za Twoją zgodą. Masz również możliwość rezygnacji z tych plików cookie. Jednak rezygnacja z niektórych z tych plików cookie może wpłynąć na wygodę przeglądania.
Niezbędne pliki cookie są absolutnie niezbędne do prawidłowego funkcjonowania strony. Te pliki cookie zapewniają działanie podstawowych funkcji i zabezpieczeń witryny. Anonimowo.
Cookie
Duration
Description
cookielawinfo-checkbox-analytics
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Analityczne”.
cookielawinfo-checkbox-functional
11 months
To ciasteczko jest stosowane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent, aby udokumentować zgodę użytkownika na ciasteczka z kategorii "Funkcjonalne".
cookielawinfo-checkbox-necessary
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Niezbędne”.
cookielawinfo-checkbox-others
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Inne”.
cookielawinfo-checkbox-performance
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Wydajnościowe”.
viewed_cookie_policy
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent i służy do przechowywania informacji, czy użytkownik wyraził zgodę na korzystanie z plików cookie. Nie przechowuje żadnych danych osobowych.
Funkcjonalne pliki cookie wspierają niektóre funkcje tj. udostępnianie zawartości strony w mediach społecznościowych, zbieranie informacji zwrotnych i inne funkcjonalności podmiotów trzecich.
Analityczne pliki cookie są stosowane, by zrozumieć, w jaki sposób odwiedzjący wchodzą w interakcję ze stroną internetową. Te pliki pomagają zbierać informacje o wskaźnikach dot. liczby odwiedzających, współczynniku odrzuceń, źródle ruchu itp.
Reklamowe pliki cookie są stosowane, by wyświetlać użytkownikom odpowiednie reklamy i kampanie marketingowe. Te pliki śledzą użytkowników na stronach i zbierają informacje w celu dostarczania dostosowanych reklam.
