W trakcie obecnego roku warunki atmosferyczne generują znaczne trudności dla rolników. Na początku sezonu, niedostatek opadów skutkował suszami, które zaszkodziły wielu plantacjom w regionie Wielkopolski.

Ostatnie, gwałtowne opady deszczu, które wystąpiły w miniony weekend, przynoszą za sobą nowe wyzwania w kontekście trwających żniw. W szczególności, proces zbiorów stał się skomplikowany w związku z utrudnieniami w poruszaniu się kombajnów na polach. – poinformowała Wielkopolska Izba Rolnicza.

Wyjątkowo trudne warunki pogodowe kładą cień na plony

Jak przekazała WIR, Wielu miejscach pojawiły się poważne problem z zatrzymaniem wody oraz zalaniem obszarów, a ziemia jest bardzo błotnista i trudna do poruszania się po niej. Na polach wciąż pozostało wiele pszenicy i pszenżyta do zebrania, a niektóre obszary, zwłaszcza na północy regionu, mają jeszcze niezebrany rzepak. Nadmiar opadów deszczu i duże ilości wilgoci w powietrzu powodują, że zboża zaczynają być podatne na choroby grzybowe, a wilgotność ziarna obniża jego wartość na rynku. Ceny, po jakich skupują ziarna, są obecnie bardzo niskie w porównaniu z zeszłym rokiem oraz w porównaniu z kosztami, jakie rolnicy ponieśli na uprawę. 

Dodatkowo, punkty skupu obniżają ceny ze względu na gorszą jakość ziarna i jego wysoką wilgotność. Z powodu wysokiej wilgotności zbiorów, pojawiają się także trudności w procesie skupu. Nie wszyscy rolnicy mają możliwość osuszenia zebranych plonów, a jeśli już to robią, koszty energii potrzebnej do tego są znacząco wysokie. W rezultacie, maleje proporcja między zbożem przeznaczonym na bezpośrednią konsumpcję, a tym przeznaczonym na pasze dla zwierząt, co dodatkowo wpływa na spadek dochodów rolników lub nawet na ich straty.

Stan zaawansowania żniw w poszczególnych regionach  Wielkopolski 

Stan zaawansowania żniw w poszczególnych regionach Wielkopolski na dzień 7 sierpnia 2023r. przedstawiony przez WIR rysuje się następująco. W całym województwie wielkopolskim obfite opady deszczu przerwały rolnikom żniwa. W niektórych regionach Wielkopolski wystąpiły podtopienia i zastoiska wodne, które dodatkowo uniemożliwiają wjechanie pola. Intensywne prace przy zbiorach musiały zatem wyhamować.

Powiat chodzieski

W powiecie chodzieskim stan zaawansowania żniw wynosi ok. 50%. Rolnicy informują, że plony rzepaku kształtują się na poziomie 4-5t/ha. Susza przyniosła straty w plonach na poziomie: 20-30% w przypadku rzepaku, 40-60% w zbożach ozimych, 50-70% w zbożach jarych. 

Powiat czarnkowsko-trzcianeckim 

Żniwa w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim postępują bardzo powoli – dotąd skoszono około 25% zbóż. Głównym problemem jest deszczowa aura. Dotychczas zboże miało zbyt wysoką wilgotność by je kosić. Jednak niektórzy rolnicy mimo to decydowali się na zbiór, ale wiąże się to z tym, że zboże musi trafić do suszarni. Obecnie oprócz mokrego zboża pojawił się problem zbyt mokrej gleby, szczególnie na glinach, co spowodowało, że na niektóre pola nie można wjechać. Ponadto odnotowuje się wyraźny wzrost cen usług związanych ze żniwami (kombajn, prasa) i to pomimo braku istotnego wzrostu cen paliw. W powiecie obserwuje się deficyt słomy, a jeśli jest, to bardzo droga. Jest to skutek wprowadzenia ekoschematów.

Powiat obornicki

W powiecie obornickim plony zostały zebrane w 35%, a w wągrowieckim w połowie rzepak i w 20%  pozostałe zboża. Z rozmów z rolnikami z powiatu wągrowieckiego wynika, że plony rzepaku były na poziomie około 3 ton z hektara, pszenica około 6 a pszenżyto około 4,5-5 ton z hektara. Z kolei skupy oferują następujące ceny: żyto – 620 zł za tonę, pszenica – 900 zł za tonę oraz rzepak – 1880 zł za tonę.

Powiat poznański

W powiecie poznańskim zboże zostało zebrane w 60-70%, w przypadku niektórych gospodarstw jest to nawet  80 – 100% skoszonych zbóż. Pojawił się jednak problem ze zbytem rzepaku – podmioty nie skupują zbyt wilgotnego – rzepak musi mieć wilgotność ok 9 -10%.

Żniwa na terenie powiatu nowotomyskiego w ubiegłym tygodniu stanęły. Z uwagi na opady nie było możliwości prowadzenia prac żniwnych. Część rzepaku jeszcze na  terenie powiatu nowotomyskiego jest nie zebrana.

powiat kościański

W powiecie kościańskim jęczmień został zebrany w całości, co do pozostałych zbóż to zostały one zebrane w całości w małych gospodarstwach, w przypadku dużych szacuje się, że zebrane są w a około 70%. Jeżeli chodzi o plonowanie to przedstawia się ono następująco: jęczmień ozimy 5-6 ton z ha, rzepak 3-4 a pszenica do 8 ton z hektara. Nie ma problemów ze skupem. Ceny oferowane przez podmioty skupujące kształtują się następująco: pszenica 820 -860 zł za tonę, żyto 580-600 zł za tonę, pszenżyto – 680 zł a rzepak od 1700 do 1760 zł za tonę.

Powiat leszczyński i gostynski

Żniwa w powiatach leszczyńskim i gostyńskim są praktycznie na półmetku. W skupach ceny są niskie, zniechęcające do sprzedaży. Przy zbiorze rzepaku rolnicy zawracali uwagę na brak skutecznych środków do zwalczania śmietki, co miało wpływ na plon. Jeżeli chodzi o ceny to w skupach to przedstawiają się następująco: jęczmień 600-800 zł za tonę, pszenica paszowa 700-800 zł, żyto 500-600 zł a rzepak 1650 zł za tonę.

Powiat gnieźnieński

Z przeprowadzonych rozmów z rolnikami z powiatu gnieźnieńskiego wynika, że jęczmień ozimy został już zebrany w 100 %, a plony kształtowały się na poziomie 5 – 6 tony z hektara na dobrych glebach, natomiast na słabych ziemiach w porównaniu do ubiegłych lat jest nawet do 80 % strat. Jeżeli chodzi o zaawansowanie prac polowych zbóż i rzepaku to w małych gospodarstwach zostały zebrane w 100%, a w przypadku dużych gospodarstw stopień zaawansowania wynosi około 60%. Plony w przypadku rzepaku sięgają około 3 -4 ton z hektara, a plon pszenicy (dobre ziemie) sięga nawet do 8 ton z hektara. Podmioty skupujące na terenie powiatu gnieźnieńskiego skupują zboże od rolników po następujących cenach: pszenica 820-890 zł za tonę, żyto 620 zł, pszenżyto 700-740 zł a rzepak 1700 zł za tonę. Rolnicy zgodnie twierdzą, że tegoroczna susza spowodowała znaczący spadek plonów.

Powiat wrzesiński

Jeżeli chodzi o sąsiedni powiat wrzesiński to podobnie jak w powiecie gnieźnieńskim jęczmień ozimy został zebrany w całości i plony wynosiły między 4 – 4,5 tony z hektara. Pozostałe zboża i rzepak zebrane zostały w około 70%. Jeżeli chodzi o plony pszenicy to na dobrych glebach zebrano około 7 ton z hektara (obserwuje się w kłosach drobne ziarno), natomiast na glebach gorszych straty w plonie kształtują się na poziomie około 25 – 35 %. Skupy oferują następujące ceny: pszenica 850-870 zł za tonę, pszenżyto 750 zł, kukurydza 900 zł a rzepak 1870 zł za tonę.

Powiat kolski 

W powiecie kolskim 80% zbóż zostało zebranych (w szczególności pozostała do zbioru pszenica i pszenżyto). Pogoda oraz opady spowodowały przerwę w żniwach. Drugim czynnikiem opóźniającym jest obecna cena skupu, która jest poniżej opłacalności – trudno mówić o pokryciu kosztów produkcji. W 100% został zebrany rzepak. Wegetacja kukurydzy jest opóźniona o około 2 tygodnie. Zależnie od pogody, pierwsze zbiory mogą rozpocząć się dopiero z początkiem września.  

Powiat ostrowski

W południowej Wielkopolsce, w powiecie ostrowskim żniwa zostały wstrzymane na tydzień ze względu na niekorzystną pogodę. Szacuje się, że ok 90 % zbóż udało się zebrać. Straty z powodu suszy w zbożach ozimych  kształtują się na poziomie 20 – 40%, w jarych 40 – 80%. Ceny w skupach przedstawiają się następująco: pszenica – 850 zł za tonę,  jęczmień – 750 zł, pszenżyto – 750 zł, kukurydza – 810 zł za tonę.

Powiat kępiński i ostrzeszowski

W powiatach kępińskim i ostrzeszowskim żniwa w ostatnim tygodniu przerwano z powodu opadów deszczu. Rolnicy w rozmowach przekazali, że jęczmienie ozime są już wykoszone w 100%. Plony kształtują się następująco: pszenica – 3,5 tony z hektara, pszenżyto – 4 tony a żyto – 2,5 tony z hektara.  Ceny zbóż w skupach na terenie powiatu kępińskiego wynoszą: pszenica konsumpcyjna 920 zł za tonę, pszenica paszowa 790 -810 zł,  żyto 580-680 zł, jęczmień paszowy 620zł, pszenżyto 690-700 zł, owies 600 zł, kukurydza (ziarno) 800 zł a rzepak 1780-1830 zł za tonę.

Zmienna aura i niepewność rynku pogłębiają straty 

Podsumowując, w bieżącym roku rolnicy doświadczyli podwójnych strat spowodowanych przez zmienne warunki pogodowe. Na samym początku, niedostatek opadów doprowadził do spadku plonów oraz pogorszenia jakości zbiorów. Teraz, kiedy uprawy osiągnęły dojrzałość i są gotowe do zbioru, obfitujące deszcze nie tylko utrudniają skuteczne zbieranie plonów, ale także deprecjonują ich jakość. To zaś pogarsza wartość plonów, która już wcześniej ucierpiała z powodu suszy.

Taka sytuacja ma bezpośredni wpływ na sytuację finansową gospodarstw rolnych, która obecnie jest znacznie osłabiona przez wysokie wydatki związane z produkcją, niskie ceny sprzedawanych produktów rolnych oraz konkurencyjny wpływ importu z Ukrainy.

źródło: WIR