Podczas ostatniego posiedzenia Sejmowej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi (29 października br.), nowo powołany  Wicepremier, a zarazem Minister Rolnictwa, Henryk Kowalczyk przedstawił informacje dotyczące możliwości budżetowych dla Polski w ramach Wspólnej Polityki Rolnej  dla Unii Europejskiej, a także programów rozwoju obszarów wiejskich (Polityka Spójności UE) na lata 2023-2027. W posiedzeniu uczestniczył też Komisarz Europejski ds. Rolnictwa i Rozwoju Wsi Janusz Wojciechowski, który przedstawił założenia Europejskiego Zielonego Ładu wraz korzyściami dla polskiego rolnictwa wynikającymi z jego wdrożenia.

Ponad 20 mld euro dla rolników!

– Decyzja o wykorzystaniu mechanizmu elastyczności pomiędzy filarami WPR skutkować będzie transferem ponad 1,9 miliarda euro ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) na płatności bezpośrednie – informował Minister Henryk Kowalczyk. – Natomiast po transferze na finansowanie płatności bezpośrednich w latach 2023-2027 dostępne będzie ponad 17,3 miliardów euro, a na wsparcie rozwoju obszarów wiejskich blisko 4,7 miliarda euro.

Więcej niż wcześniej

W powyższym kontekście Wicepremier Kowalczyk przypomniał też, że pierwotna alokacja środków budżetu UE na sfinansowanie płatności bezpośrednich w Polsce w latach 2023-2027 wynosiła nieco ponad 15,4 miliarda euro. Natomiast pierwotna alokacja na sfinansowanie w tym samym okresie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ze środków funduszu EFRROW (II filar WPR) wynosiła 6,6 mld euro. Ponadto, zgodnie z przepisami UE, wydatki na rozwój obszarów wiejskich dofinansowane będą z budżetu krajowego kwotą ponad 3,1 mld euro. 
Minister Henryk Kowalczyk wyjaśnił również, że całkowity budżet na rozwój obszarów wiejskich, czyli środki z budżetu Unii Europejskiej i współfinansowanie, wyniesie prawie 7,8 mld euro. 

Dopłaty, ekoschematy, produkcja

Szef resortu rolnictwa przekazał również informacje o planowanym przeznaczeniu środków na poszczególne instrumenty interwencji w ramach przyszłego Planu strategicznego WPR.

W przypadku płatności bezpośrednich większość środków (45%) skierowane będzie na podstawowe wsparcie dochodu. Kolejne pozycje to: ekoschematy (27% środków), płatności związane z produkcją (15%), oraz płatność redystrybucyjna (11%).

Natomiast w przypadku interwencji w ramach II filaru WPR, znaczące pozycje stanowić będą płatności dotyczące obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) – w wysokości ponad 20% środków publicznych, płatności rolno-środowiskowe (ponad 11%), inwestycje poprawiające konkurencyjność gospodarstw (niecałe 9%), LEADER (również niecałe 9%), premie dla młodych rolników (ponad 7%) oraz wsparcie infrastruktury na obszarach wiejskich (5,6%).

10 mld euro na rozwój obszarów wiejskich

– Natomiast w kwestii środków polityki spójności, to w ramach programów realizujących nową Umowę Partnerstwa szacuje się, że na działania na rzecz rozwoju obszarów wiejskich przeznaczonych zostanie około 10 miliardów euro, w formie dedykowanych instrumentów we właściwych programach krajowych i regionalnych realizujących politykę spójności – wyjaśnił Wicepremier Kowalczyk. – Oznacza to prawie dwukrotny wzrost w porównaniu z perspektywą finansową 2014-2020. 

Odbudowa i Zwiększanie Odporności 

Minister Rolnictwa zaznaczył przy tym, że rozwój obszarów wiejskich będzie także wspierany ze środków Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększenia Odporności, których wykorzystanie zostało przedstawione w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększenia Odporności (KPO).
Dzięki temu, jak zapewniał szef resortu, więcej środków z mechanizmów Wspólnej Polityki Rolnej, z PROW będzie można skierować bezpośrednio do rolnictwa, a nie na infrastrukturę techniczną.

W posiedzeniu Sejmowej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi uczestniczył również Komisarz Europejski ds. Rolnictwa i Rozwoju Wsi Janusz Wojciechowski. Ten wysoki rangą unijny urzędnik skupił się na prezentacji założeń  Europejskiego Zielonego Ładu i wynikających z niego szans  dla polskiego i europejskiego rolnictwa. 

Źródło i foto: MRiRW

Komisja Europejska przyznała dotację holenderskim firmom spożywczym Nutreco i Mosa Meat na realizację projektu naukowego dotyczącego uprawy sztucznej wołowiny w warunkach laboratoryjnych – informuje wegconomist .com. Wspólny projekt „Feed for Meat” zajął pierwsze miejsce w programie, do którego wpłynęło ponad 60 wniosków o dofinansowanie. Wsparcie zostało przyznane na badania i rozwój w zakresie obniżenia kosztów nośników stosowanych w hodowli komórkowej, najdroższego etapu w procesie hodowli wołowiny.

Autorzy projektu mają nadzieję, że jeśli projekt zostanie pomyślnie wdrożony, pozwoli on rolnictwu komórkowemu na rezygnację z produktów wyższej jakości, które są wykorzystywane w przemyśle farmaceutycznym na rzecz znacznie tańszych produktów ubocznych produkcji pasz i żywności. Obniżka kosztów rzędu 100 razy sprawi, że ten sposób hodowli mięsa stanie się opłacalny.

„Kiedy komórki zostaną pobrane od zdrowego żywego zwierzęcia, umieszcza się je w dużym zbiorniku z pożywką ze stali nierdzewnej, do czasu aż przestaną się dzielić i rosnąć. Ponadto podczas wzrostu komórek dodawane są czynniki wzrostu (białka stymulujące wzrost komórek). Cały proces trwa od dwóch do trzech tygodni, w zależności od rodzaju produkowanego mięsa ”- powiedział Peter Werthrath, współzałożyciel Mosa Meat.

Obie holenderskie firmy dążą do osiągnięcia najwyższych plonów przy najmniejszym wpływie na środowisko. Analiza cyklu życia pokazuje, że wołowina hodowana w ten sposób powoduje o 92% mniej emisji gazów cieplarnianych i 93%  mniej zanieczyszczenia powietrza niż przemysłowa produkcja mięsa. Uprawa mięsa w laboratorium wymaga 95% mniej ziemi i 78% mniej wody niż hodowanie zwierząt.

Andrzej Bąk
Źródło: wegconomist .com

W nocy z niedzieli na poniedziałek pogodnie w pasie od centrum po północ i południe kraju. Na wschodzie- Zamość, Lublin, Terespol, Siedlce, Białystok, Suwałki po północy lub nad ranem powstaną niskie chmury stratus i lokalne mgły. Na zachodzie zachmurzy się nad ranem, ale bez opadów. Od wschodu wleje się zimniejsze powietrze, przez co powrócą przymrozki- do -2 stopni przy gruncie będzie w pasie od Kętrzyna po Pisz, Ostrołękę, Węgrów, Siedlce, Kozienice, Lublin, Kolbuszowa oraz w rejonie Kielc i Krakowa.

Do południa sporo chmur na wschodzie- im bliżej Podlasia, Terespola tym więcej chmur i dłużej się utrzymają, przez co w dzień już nie 15 stopni a zaledwie 10-11 st. Słońce na wschodzie wyjdzie od godzin południowych do wieczora. Słonecznie nadal w pasie od Warmii po Kujawy, Łódzkie, Mazowsze, Małopolskę. Na zachodzie coraz więcej chmur i do wieczora dojdą one do Gdańska, Bydgoszczy, Sieradza, Częstochowy.

Po południu w pasie od Szczecina po Słubice, Zgorzelec zacznie popadywać deszcz, który wieczorem się nasili i rozprzestrzeni także na okolice Słupska, Wałcza, Piły, Wolsztyna, Rawicza, Wrocławia, Nysy.

Wiatr słaby, jedynie w regionach podgórskich silny, przez co lokalnie w rejonie Sanoka, Krosna, Tarnowa, Nowego Sącza zamiast 13-15 stopni jak w okolicy będzie 17-19 stopni, ale to na bardzo małym obszarze.

1 i 2 listopada, a także cały nadchodzący miesiąc, to dla wielu z nas okres wspomnień o tych, którzy już odeszli. Odwiedzimy więc cmentarze i groby. Zapalimy znicze. Pozostawimy kwiaty. W tym czasie częściej też rozmyślać będziemy o przemijaniu, sensie życia i nieuchronności śmierci, a także zgodnie z własną wiarą i zapatrywaniami, o tym co stanie się z nami po zakończeniu życia?

Śmierć w świecie zwierząt

Podobne pytania można też odnieść do świata zwierząt. A że ptaki, np. kruki, wrony, czy sowy, jakoś nam się z problematyką śmierci kojarzą, to warto przyjrzeć się także i temu tematowi.

 – W świecie przyrodników badania tanatologiczne (tanatologia – nauka o śmierci), nie są specjalnie popularne, a nawet można powiedzieć, że przez długi czas znajdowały się gdzieś pomiędzy nadmierną wyobraźnią badaczy, a zestawem mitów – zauważa profesor Piotr Tryjanowski z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.  

Duch czy statystyka? 

Jak zauważa prof. Tryjanowski, naukowcy od lat się o powyższą sprawę mocno spierają. Wybierają przy tym dwie drogi. Twardo stąpający po ziemi ornitolodzy skłaniają się raczej ku pewniejszym do opisu zagadnieniom, takim jak odpowiedź na pytanie o to: jak liczna jest obecność ptaków na cmentarzach? Inna sprawa to refleksja na temat znaczenia  ptaków w kulturze związanej z pamięcią o zmarłych. Z drugiej jednak strony badacze nie powinni unikać pytań, o to jak zwierzęta radzą sobie ze śmiercią bliskich? Bo przecież epizod śmierci też jest ważną częścią ich życia. 

Czy ptaki organizują pogrzeby?

– Pierwsze obserwacje ptasiej żałoby opierały się raczej na przekonaniach, że to co robią niektóre gatunki – na przykład sroki i inne ptaki krukowate – czyli gromadzenie się wokół martwego osobnika, wydawanie smutnych, alarmowych głosów, a nawet przynoszenie źdźbeł trawy i patyczków, przypomina ludzkie pogrzeby – mówi profesor Piotr Tryjanowski. – Oczywiście zawsze istnieje niebezpieczeństwo antropomorfizacji zachowań, ale zdecydowanie coś w tych ptasich żałobnych zachowaniach jest. Zwłaszcza, że dobrze  wiemy, że poznanie przyczyny śmierci pomaga lepiej zrozumieć istotę niebezpieczeństw czyhających na inne osobniki.

Przeżywają śmierć krewnego?

Zdaniem poznańskiego uczonego nie zaskakuje zatem to, że ptaki chcą to zagadnienie bliżej poznać. Intrygujące są jednak  ich zachowania w sytuacjach, gdy strata dotyczy bliskiego osobnika. 

– Nawet podchodząc do sprawy czysto biologicznie, „na zimno”, taka strata musi boleć, bowiem dotyczy najczęściej partnera lub potomstwa – zauważa profesor Piotr Tryjanowski. –  Badacze z USA wykazali nawet eksperymentalnie, że modrowronki kalifornijskie nawołują się i zlatują do martwego osobnika. To kolejny przykład pochodzący z badań nad ptakami krukowatymi, a więc ptasią inteligencją, czyli gatunkami obdarzonymi dużymi mózgami i doskonałą pamięcią. Może więc są to właśnie te parametry mózgu, które skłaniają do refleksji o zmarłych i przemijającym czasie?” – zastanawia się naukowiec.

Odpowiedź kryje się w mózgu?

I właśnie, jak zauważają specjaliści, badania ptasich mózgów najprawdopodobniej są kluczowe dla zrozumienia istoty żałoby. Tak przynajmniej twierdzą amerykańscy badacze, którzy w ubiegłym roku na łamach specjalistycznego czasopisma „Behavioural Brain Research”, zastanawiali się nad tym, co dzieje się w mózgu ptaka, gdy spotyka martwego osobnika. 

– W tym celu wykorzystano bardzo zaawansowaną technikę skanowania mózgu, nazywaną pozytonową tomografią emisyjną (FDG-PET) – relacjonuje prof. Tryjanowski. – I proszę sobie wyobrazić, że za każdym razem gdy wrony amerykańskie widziały martwą wronę, w ich mózgach uruchamiały się inne ośrodki, między innymi te odpowiedzialne za podejmowanie decyzji i pamięć długoterminową. W przeciwieństwie do sytuacji, gdy natrafiały na martwego ptaka innego gatunku. Trzeba jednak zaznaczyć, że zbyt częste przebywanie wśród martwych osobników powodowało przyzwyczajenie i zobojętnienie na problem śmierci – wyjaśnia prof. Tryjanowski.

Smutne nazwy ptaków

Inny aspekt tego problemu, to nasze ludzkie postrzeganie ptaków, co wyraża się na przykład w ich nazewnictwie. Mowa tu min. o żałobnicach, żałobnikach i żałobniczkach, czyli ptakach, które swoje nazwy posiadły od żałoby – słowa, oznaczającego w staropolszczyźnie narzekanie, skargę, pretensję lub zarzut. Podstawą jest tu obserwacja i ludzkie skojarzenia odnoszące się do smętnego wyglądu, czy też wydawania jednostajnych, przenikliwych i smutnych w odbiorze dźwięków. Odwiedzając jesienne cmentarze i inne miejsca pamięci, bądźmy zatem otwarci także na tego rodzaju treści i sygnały. 

Źródło: Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
Foto: Pixabay 

W drugiej połowie miesiąca widoczna jest rosnącą podaż kukurydzy w krajowych przedsiębiorstwach skupowych. Według danych MRiRW w tygodniu kończącym się 17-go października udział kukurydzy w strukturze zakupów wzrósł do 25%, z równą proporcją ziarna mokrego i suchego. W kolejnym tygodniu (kończącym się 24-go października) było to już 38%, ale tym razem dominowało ziarno mokre o wilgotności 30%.

Wzrost podaży spowodował sezonową lekką obniżkę cen na krajowym rynku. Cena średnia krajowa kukurydzy suchej spadła z 1025 zł/t do 915 zł/t w połowie miesiąca, ale w kolejnym tygodniu odbiła w górę do 1045 zł/t. Ceny kukurydzy nie powinny rosnąć w najbliższych tygodniach, ponieważ prognozy tegorocznych zbiorów w kraju są bardzo optymistyczne i opiewają na ok. 6,8 mln ton. W swojej październikowej prognozie (z 25.10.2021)  jednostka unijna monitorująca uprawy (MARS) pozostawiła oczekiwany plon średni kukurydzy w Polsce na 7,15 t/ha (+8,4% w stosunku do średniej 5-letniej).

Co ciekawe, niedawno GUS zaktualizował swoje wyniki produkcji z 2020 roku, które uwzględniły dane obszarowe pochodzące ze Spisu Powszechnego. Po zaskakującej aktualizacji podniesione zostały o połowę ubiegłoroczne zbiory kukurydzy na ziarno z 4,5 mln ton do rekordowych 6,8 mln ton.

Nadal drożeje pszenica o parametrach konsumpcyjnych!

Trend ogólnoświatowy panujący na rynku pszenicy konsumpcyjnej ciągnie w górę ceny krajowego zboża. Tradycyjnie już ceny zbóż na krajowym rynku zależą od cen, które oferują magazyny portowe. W portach największą popularnością cieszy się niezmiennie pszenica konsumpcyjna, której cena przekroczyła 1200 zł/t netto. Cena pszenżyta, to aktualnie 1000 zł/t netto, a żyto paszowe notowane jest powyżej 930 zł/t netto.

W tygodniu 18-24.10.2021 cena średnia krajowa skupu tony pszenicy konsumpcyjnej ustalona została na 1079 zł/t, po wzroście o 0,6% w skali tygodnia. Za pszenicę o przeznaczeniu paszowym płacono nawet średnio 1110 zł/t, czyli 6,5% więcej niż w tygodniu poprzedzającym.

W ujęciu regionalnym najdrożej pszenicę konsumpcyjną (1087 zł/t) wyceniono w makroregionie południowym, a ziarno paszowe najdroższe było w makroregionie północno-zachodnim (1138 zł/t).

Obecne poziomy cen pszenicy (konsumpcyjnej i paszowej) są w kraju o 36-41%, a kukurydzy o 36% wyższe niż rok temu. Pszenica i większość pozostałych zbóż jest teraz najdroższa w historii.

Andrzej Bąk
Źródło: MRiRW, GUS

Ze wstępnych wyliczeń GUS wynika, że ceny w październiku urosły jeszcze mocniej, średnio o 6,8% w porównaniu do analogicznego okresu w 2020r. Ceny dóbr i usług konsumpcyjnych podrożały w przeciągu miesiąca o 1%. Podniesienie stóp procentowych niewiele dało. Ekonomiści ostrzegają -zapnijcie pasy, to dopiero początek.

Prognozy nie są optymistyczne

Rok temu w podobnym czasie inflacja wynosiła „raptem” 3%. Od tego czasu widzieliśmy jak z każdym miesiącem się rozpędza powodując niejednokrotnie ból głowy przy codziennych zakupach. Co gorsza inflacja przyspiesza w zatrważającym tempie. Jeszcze w lipcu wynosiła 5% a sierpniu już 5,5 %. Obecnie mamy do czynienia z największym wzrostem cen od wiosny 2001 roku. Przez 20 lat nie było tak źle…

Czas zacisnąć pas

Mamy do czynienia nie tylko z inflacją konsumencką ale również produkcyjną. Niestety ma to bezpośrednie przełożenie na nasze portfele, gdzie pensja znika dużo szybciej niż było to dotychczas. Analitycy oceniają, że inflacja osiągnie szczyt na początku 2022 r. Nie pozostaje nic innego jak racjonalnie dzielić wydatki i liczyć, że wzrost cen nie dojdzie do 10%.

Źródło: GUS
Zdj:gus