Agroturystyka miała być jednym ze sposobów na rozwój gospodarstw rolnych w obecnych warunkach ekonomicznych. Zdaniem środowisk rolniczych, w swym podstawowym sensie, agroturystyka miała być działalnością usługową świadczoną przez rolników w oparciu o potencjał ich gospodarstw.

Tak jak się żyje na wsi

Powszechną zasadą miało być gospodarstwo rolne oferujące gościom nie tylko możliwość zakwaterowania, ale też uczestnictwo w codziennym życiu – zajęciach gospodarzy, w kontakcie ze zwierzętami, lokalną, świeżą i zdrową żywnością oraz walorami krajobrazu, ziemi, powietrza i wody.
Niestety, rolnicy zainteresowani tą formą działalności, zauważają że często pod pojęciem: „agroturystyki” kryje się bardzo uboga oferta związana z atrakcjami, a często tylko i wyłącznie nocleg.
Rodzi to rozczarowanie nie tylko ze strony rolników chcących wypracować dobrą markę dla branży, ale też mieszkańców ośrodków miejskich, którzy z uwagi na swoje wcześniejsze rozczarowania, wybierają dziś inne formy wykorzystania wolnego czasu.

Wniosek o ustalenie wytycznych

Reakcją na ten problem jest wniosek Dolnośląskiej Izby Rolniczej do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o opracowanie ścisłych regulacji prawnych dotyczących pojęcia działalności agroturystycznej łącznie ze stworzeniem wytycznych odnośnie tego: kto, w jakich warunkach i z jaką ofertą, może taką działalność prowadzić. Wniosek został już skierowany i teraz sprawa leży już w gestii resortu.

Tekst przygotował: Robert Gorczyński
Źródło: Dolnośląska Izba Rolnicza
Foto: Pixabay

Niestety nie kończy się pasmo niedobrych wiadomości dla producentów trzody chlewnej. Dziś, tj. 30 lipca br, Główny Lekarz Weterynarii poinformował o wyznaczeniu na obszarze Polski kolejnych: 16 i 17 w tym roku ognisk ASF. Decyzję podjęto na podstawie wyników badań laboratorium w Puławach.

Trzęsiny powiat zamojski

Ognisko ASF nr 16 – zlokalizowane zostało w gospodarstwie położonym w miejscowości Trzęsiny, w gminie Radecznica, w powiecie zamojskim, w województwie lubelskim. Utrzymywano tam 20 świń (9 prosiąt, 8 tuczników, 3 lochy). Ognisko położone jest na obszarze zagrożenia (obszar określony w części III załącznika do decyzji KE 2014/709/UE).

Nietków powiat zielonogórski

Ognisko ASF nr 17 – wykryto w gospodarstwie położonym w miejscowości Nietków, w gminie Czerwieńsk, w powiecie zielonogórskim, w województwie lubuskim. W gospodarstwie tym utrzymywano 19 świń (tuczników). Ognisko położone jest na obszarze objętym ograniczeniami (obszar określony w części II załącznika do decyzji KE 2014/709/UE).

Inspekcja Weterynaryjna wdrożyła już wszystkie procedury likwidacji ognisk choroby. Działania podjęto zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń.

Tekst przygotował: Robert Gorczyński
Źródło: GIW
Foto: OSP w Słubicach

Krajowi rolnicy niepokoją się pogłoskami o tym,  że zboża lub rośliny oleiste sprowadzane z państw trzecich (tj. spoza Unii Europejskiej) zawierać mogą pozostałości środków ochrony roślin niedopuszczonych do stosowania na obszarze UE z powodu ich szkodliwego wpływu na zdrowie ludzi.
Niestety zdaniem rolników, jest to bardzo prawdopodobne dlatego, że w wielu krajach poza Unią Europejską tego rodzaju zakazy po prostu nie obowiązują. W związku z tym zachodzi podejrzenie o stosowanie tam pestycydów, których użycie w UE jest zakazane (np. atrazyna, eptc, karbofuran, linuran, propachlor i symazyna).

Brak kontroli kontyngentów

Niestety też, mimo że tego rodzaju zanieczyszczenia są monitorowane w płodach rolnych w poszczególnych krajach UE – w ramach kontroli urzędowych, to jednak np. ustanowione kontyngenty bezcłowe takim badaniom nie podlegają.
Sytuacja ta jest dla wielu polskich rolników mocno bulwersująca. Szczególnie, że są oni zobowiązani, tak jak wszyscy inni rolnicy w Unii, do stosowania praktyk integrowanej ochrony roślin, gwarantującej bezpieczeństwo produktów. Natomiast wykrycie pozostałości środków ochrony roślin w żywności rzuca niekorzystne światło na całą branżę rolną.

Będzie unijny program kontroli?

W związku z tym Krajowa Rada Izb Rolniczych wystąpiła do unijnego Komisarza ds. Zdrowia i Bezpieczeństwa Żywności Stelli Kyriakides z wnioskiem o uruchomienie specjalnego programu kontroli, uwzględniającego przeprowadzanie systematycznych kontroli dokumentów towarzyszących przesyłkom oraz przeprowadzanie kontroli fizycznych, w tym analiz laboratoryjnych większych partii rzepaku i zbóż sprowadzanych do UE z państw trzecich.

Tekst przygotował: Robert Gorczyński
Źródło: KRIR
Foto: Pixabay

Najnowszy raport MARS, czyli podlegającej Komisji Europejskiej jednostki monitorującej unijne  uprawy, skorygował w górę średni plon większości zbóż oraz rzepaku w Polsce (w stosunku do czerwca). Na niezmienionym poziomie pozostawiono średni plon pszenicy (4,74 t/ha) i jęczmienia ozimego (4,35 t/ha).

Oczywiście  korekty plonowania w górę przełożą się na jeszcze wyższe zbiory zbóż i rzepaku w tym roku. Kraj nasz wypadnie bardzo korzystnie na tle całej Unii Europejskiej.

Korekta w górę (m/m):

• Jęczmień jary: z 3,25 do 3,37 t/ha;
• Kukurydza: z 6,37 do 6,80 t/ha;
• Żyto: z 2,90 do 2,98 t/ha;
• Pszenżyto: z 3,52 do 3,57 t/ha;
• Rzepak: z 2,77 do 2,84 t/ha.

Najnowsze prognozy dla Polski zakładają plony lepsze niż rok temu i powyżej średniej.

Polska – plony średnie w 2020 roku (prognoza z 27-go lipca):

• Pszenica miękka (+7,3% r/r): 4,74 t/ha; 4,39 t/ha w 2019 roku i 4,49 – średnia 5-letnia;
• Jęczmień (+4,0% r/r): 3,61 t/ha; 3,46 w 2019 roku i 3,56 – średnia 5-letnia;
• Kukurydza (+21,0% r/r): 6,80 t/ha; 5,62 t/ha w 2019 roku i 6,09 – średnia 5-letnia;
• Żyto (+9,4% r/r): 2,98 t/ha; 2,72 t/ha w 2019 roku i 2,77 – średnia 5-letnia;
• Pszenżyto (+2,5% r/r): 3,57 t/ha; 3,49 t/ha w 2019 roku i 3,55 – średnia 5-letnia;
• Rzepak i rzepik (+4,8% r/r): 2,84 t/ha; 2,71 t/ha w 2019 roku i 2,77 – średnia 5-letnia.

Prognozy plonowania pszenicy miękkiej w UE:

Prognoza plonów średnich kukurydzy w UE:

Prognozy plonowania rzepaku w UE:

Komentarz MARS dotyczący Polski :

” Poprawione warunki wilgotności gleby ”

Obfite opady w czerwcu i lipcu poprawiły wilgotność gleby i warunki upraw w większości kraju (z wyjątkiem północnego zachodu). Wilgotność gleby dla upraw jarych była ogólnie korzystne i nastąpiła regeneracja po suchym początku sezonu. Wczesne zbiory jęczmienia ozimego i rzepaku opóźniały się z powodu deszczowej pogody. Okres przeglądowy charakteryzował się obfitością opadów atmosferycznych w większości kraju (30% powyżej średniej) z wyjątkiem regionów północno-zachodnich, gdzie opady były poniżej średniej. W rezultacie poziom wilgotności gleby był zadowalający. Opady, głównie w postaci burz, czasami z gradem i silnymi wiatrami, mogły powodować lokalne zalewanie i uszkodzenia upraw. Temperatury w okresie okres przeglądu oscylowały wokół średniej, ale skumulowane promieniowanie było poniżej średniej.
Zbiory jęczmienia i rzepaku rozpoczęły się w pierwszej dekadzie lipca, choć na ograniczonym obszarze w stosunku do zwykłego postępu, ponieważ zbiory były opóźnione z powodu deszczowej pogody.

Rzepak obecnie zyskuje dodatkowe dni na wypełnianie nasion, ale przedłużająca się deszczowa pogoda może zagrozić plonom.
Warunki pogodowe (dostateczne zaopatrzenie w wodę i umiarkowane temperatury) były ogólnie korzystne dla napełniania nasion pszenicy ozimej. Nasz model uprawy wskazuje heterogeniczne plony w regionach, powyżej średniej oczekiwane dla kilku głównych regionów produkcyjnych (np. lubelskie, kujawsko-pomorskie), natomiast niższe plony w innych regionach (np. suchy północny zachód). Warunki wilgotności gleby sprzyjały kukurydzy na ziarno. Rozwój i akumulacja biomasy i są odpowiednie dla etapu kwitnienia, który ma się rozpocząć.
Akumulacja biomasy w uprawach ziemniaków i buraków cukrowych nadrabia zaległości. Jednak negatywny wpływ suchej wiosennej pogody jest nadal widoczny na wielu polach. Dodatkowo wilgotne warunki sprzyjają chorobom grzybiczym.
Prognozy plonów pszenicy ozimej, jęczmienia ozimego, ziemniaka, buraków cukrowych pozostają niezmienione w porównaniu do ostatniego miesiąca (czerwca), podczas gdy prognozy plonów dla innych upraw były zwiększona ze względu na korzystne opady.

Andrzej Bąk – WGT S.A.
Źródło: Komisja Europejska (Biuletyn Mars z 27-07-2020)

W nocy pogodnie będzie w całym kraju. Słaby wiatr, pogodne niebo i napływ powietrza z północnego zachodu zaowocuje spadkiem temperatury na południu, zachodzie i w centrum do 8/11 stopni. Na wschodzie i północnym wschodzie oraz na wybrzeżu około 12/15 stopni.

Przed południem sporo chmur, chwilami pochmurnie na Mazurach, Warmii, Suwalszczyźnie, Warmii, zachodniej, wschodniej, środkowej i północnej częsci Mazowsza. Dużo chmur z przebłyskami słońca na Lubelszczyźnie (północ regionu), wschodzie Kujaw i Ziemi Łódzkiej oraz Pomorzu Gdańskim i Kaszubach.Chmury na zmianę ze słońcem na pozostałym obszarze.

Po południu nadal dużo chmur na wschód od Wisły. Miejscami, przy lesie zboże może wolniej schnąć i jutro nie będzie możliwości aby kosić. Na otwartym terenie tych problemów być nie powinno. Na pozostałym obszarze dominacja słońća nad chmurami. Lokalnie na południu i zachodzie niemalże bezchmurne niebo.

Najchłodniej jutro będzie na pochmurnej Suwalszczyźnie- tutaj 18 stopni. 20 stopni na Warmii i Mazurach oraz na wybrzeżu, 21/22 stopnie na północy Lubelszczyzny, Podlasiu, północy Mazowsza, Kaszubach, 23 stopnie na pozostałym obszarze Mazowsza, Lubelskiego, Podkarpacia, Ziemi Łódzkiej, Kujawach do 24/25 stopni na południu i zachodzie Polski.

Wiatr na południu słaby, na północy umiarkowany z zachodu, wieczorem z północnego zachodu, zaś kolejnej nocy powieje z północy.

Które warzywa i owoce cieszyły się największym zainteresowaniem polskich konsumentów? Co najczęściej znalazło się na polskim talerzu? Jak kształtowała się sprzedaż w lipcu br.? Na te podstawowe pytania odpowiadają najnowsze wyniki  „Narodowych badań konsumpcji warzyw i owoców” prowadzonych przez Krajowy Związek Grup Producentów Owoców i Warzyw. Badania te mogą być dobrą wskazówką dla rolników i producentów rolnych w zakresie rynkowych preferencji Polaków.

Pomidory i młode ziemniaki

W lipcu na polskich stołach najczęściej pojawiały się: pomidory (94%), młode ziemniaki (94%) oraz ogórki (90%). Przy czym odpowiednio 18%, 16% i 6% respondentów spożywało je codziennie.

Nieco rzadziej pojawiała się także: marchew (84%), kapusta (67%) oraz papryka (58%). Marchew codziennie jadło 6% respondentów, kapustę (1%) natomiast paprykę (5%).

Mniej jemy też kalafiora (59%), fasoli szparagowej (45%), buraka ćwikłowego (42%), brokułów (35%) oraz cukinii (29%). Zdecydowana większość warzyw odnotowała wzrost wskazań w stosunku do czeerwca. Jedynie marchew odnotowała spadek, natomiast pomidory pozostały na tym samym poziomie.

Lider to truskawka!

W lipcu bezwzględne pierwszeństwo w pod kątem spożycia należało do truskawki. Owoc ten spożywało 86% Polaków w tym 21% przynajmniej 4-5 razy w tygodniu.

Na drugim miejscu znalazły się jabłka (67%), a na trzecim banany (65%). Codziennie też pierwszy z tych owoców spożywało 4% badanych, natomiast banany jedynie 1%.

Inne owoce okazały się mniej popularne, np. czereśnie w tygodniu poprzedzającym badanie jadło 59% respondentów.

W porównaniu do czerwca wzrosła popularność większości owoców.

Posiłki nadal zbyt ubogie?

Dietetycy zalecają, aby warzywa i owoce stanowiły co najmniej połowę tego, co zjadamy w ciągu dnia. Niestety aż 34% Polaków w ogóle nie je takich posiłków. Co piąty Polak (22%) jadł jeden posiłek składający się w co najmniej połowie z warzyw i owoców. Jak podkreślają specjaliści pod kątem zdrowej diety jest więc jeszcze wiele do zrobienia, a to nic innego jak szansa na wzrost sprzedaży na rynku owocowym i warzywnym. Wiele tu zależy od edukacji i świadomości.
„Narodowe badania konsumpcji warzyw i owoców” realizowane są przez firmę analityczną KANTAR dla KZGPOW. Projekt realizowany jest we współpracy z agencją INSPIRE smarter branding. Zadanie finansowane jest ze środków Funduszu Promocji Owoców i Warzyw. Projekt otrzymał patronat honorowy Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Tekst przygotował: Robert Gorczyński
Źródło: Firma KANTAR
Foto: Pixabay

Niedawny kryzys spowodowany COVID-19 pokazał, jak ważna jest dostępność pracowników sezonowych do wspierania europejskich producentów, m. in. w przygotowaniu sadów (np. w przycinaniu, przerzedzaniu), pracy w stacjach pakowania, zarządzaniu plonami oraz zbiorze owoców i warzyw. W obliczu trudności związanych z niedoborem zasobów ludzkich, sektor jest zainteresowany poszukiwaniem alternatywnych rozwiązań, takich jak większa automatyzacja i cyfryzacja różnych etapów procesu produkcyjnego. Dostęp do nowych technologii może znacznie zwiększyć globalną konkurencyjność plantatorów. Czy tak faktycznie będzie w niedalekiej przyszłości?

https://agroprofil.pl/p/program-ochrony-roslin-warzywnych-2020/

Na poziomie europejskim w ostatnim dziesięcioleciu miało miejsce wiele działań stymulujących modernizację procesu plantacyjnego w kierunku nowych technologii. Poniżej znajduje się krótki przegląd konkretnych europejskich inicjatyw podjętych w celu zwiększenia automatyzacji i cyfryzacji produkcji rolnej i sadowniczej:

• Program badań i innowacji „Horyzont 2020” będzie kontynuowany w nadchodzących latach w ramach programu „Horyzont Europa”. Kilka linii budżetowych poświęcono robotyzacji i ulepszonej logistyce. Wspierano konkurencyjność i zrównoważone rolnictwo, a także łączono źródła finansowania na rzecz interaktywnych innowacji. Instrumenty finansowe są również dostępne w WPR i programie operacyjnym wspólnej organizacji rynku owoców i warzyw w ramach strategii krajowych.
• Europejska Agenda Cyfrowa, mająca ambicje przesunięcia europejskiego rolnictwa w kierunku rolnictwa precyzyjnego.
• EUFRIN (sieć badań owoców), EUVRIN (sieć badań warzyw), AREFLH (Stowarzyszenie Regionów Europy produkujących owoce i warzywa) i Freshfel Europe. Stworzone grupy zadaniowo-robocze opracowują strategiczny program badań i innowacji określający szczególne potrzeby w zakresie badań i innowacji w zakresie owoców i warzyw.
• Projekt EUFRUIT koncentrujący się między innymi na poprawie przechowywania owoców, a także na zrównoważonej produkcji owoców wynikającej z jednego z priorytetów programu „Horyzont 2020”. Projekt oferuje sadownikom i rolnikom bazę wiedzy dostępną w Internecie odnośnie innowacji i technologii opartą na najnowszych badaniach.

Przez wiele lat rolnicy i sadownicy w całej UE wprowadzali i coraz częściej stosowali nowe technologie, takie jak automatyzacja rolnictwa, by pomóc sobie w procesach produkcyjnych. Podczas gdy dostępność i koszty pracy mogą być jednym z elementów wdrażania nowych technologii, inne decydujące czynniki to zwiększona wydajność, lepsza jakość, szybki proces i długoterminowa konkurencyjność. Zastosowanie nowych technologii i automatyzacji rolnictwa może obejmować różne aspekty: działania związane z zarządzaniem sadem poprzez rolnictwo precyzyjne (monitorowanie pogody, nawadnianie i obróbka przed lub po zbiorach), ale także automatyzacja prac sadowniczych (np. robot do napełniania pojemników po zerwaniu) do szybkiego transportu z sadu do magazynu oraz różnych operacji przeładunku, sortowania i przechowywania na stacji pakowania. Wprowadzono również utrzymanie i monitorowanie upraw, a także wydajność logistyki w celu wydajnego przeładunku i przechowywania. Znacznie poprawiono jakość, precyzję i szybkość operacji, jednocześnie zmniejszając zależność zasobów ludzkich. Istnieją jednak inne, bardziej złożone zadania w sadach obejmujące przycinanie, przerzedzanie i zbiór, które obecnie nie są jeszcze wyposażone w pełni zautomatyzowane rozwiązania.

– Testy robotów do zbiorów są już prowadzone w Stanach Zjednoczonych, lecz by można było użyć takiej maszyny, trzeba najpierw odpowiednio przygotować sad. Musi on być bardzo wąski, by robot mógł dostrzec każde jabłko. Zbiory nie są jedynym obszarem gdzie następuje automatyzacja. To polscy sadownicy stworzyli system zdalnego sterowania ciągnikiem. System automatycznej jazdy ciągnika GOTRACK pozwala na oszczędzanie czasu koniecznego na wykonanie niezbędnych zabiegów pielęgnacyjnych – komentuje Maciej Majewski, prezes Stowarzyszenia Sady Grójeckie.

Należy dokonać wyraźnego podziału działań w odniesieniu do postępu tych technologii w codziennym życiu działalności hodowcy. Rolnicy od wielu lat korzystają z usprawnień związanych w nowymi technologiami. Standardem są wszelkiego rodzaju pojemniki do zbioru i skrzyniopalety jeżdżące na specjalnych wózkach, by łatwo było do nich włożyć zebrane ręcznie jabłka. Jak podkreśla Maciej Majewski, najbardziej zaawansowane gospodarstwa korzystają z tak zwanych „kombajnów do zbioru”. W przypadku takiego urządzenia rola osoby zbierającej ogranicza się do zerwania jabłka z drzewa i położenia go na wysięgniku z taśmociągiem. Dalej takie jabłko jest już automatycznie transportowane do skrzyni. Wprowadzono również utrzymanie i monitorowanie upraw, a także wydajność logistyki w celu przeładunku i przechowywania. Znacznie poprawiono jakość, precyzję i szybkość operacji, jednocześnie zmniejszając zależność zasobów ludzkich.

Przy kwitnieniu np. gruszek zaczyna się także stosować zautomatyzowaną technologię, aby ułatwić przerzedzanie. Z kolei techniki takie jak system wstrząsania drzewem, przyspieszają proces zbioru i są stosowane np. do produktów takich jak wiśnie. Również w produkcji szklarniowej trwają  wczesne testy w przypadku niektórych urządzeń pod kątem zbierania truskawek za pomocą robotów. Zaawansowane zaangażowanie w automatyzację zbiorów oznaczałoby wybitne rozwiązania w zakresie przetwarzania obrazu w celu weryfikacji i podjęcia decyzji o zbieraniu plonów. Póki co, to zasoby ludzkie, posiadające odpowiednie kwalifikacje, pozostaną kluczowym zasobem dla jakości zbiorów i procesu decyzyjnego w celu zebrania owoców w odpowiednim momencie.

– W przypadku upraw owocowych, zastąpienie pracy człowieka nowymi technologiami prawdopodobnie zajmie jeszcze trochę czasu, zanim odpowiednia technologia będzie w pełni zabezpieczać jakość owoców i poradzi sobie ze środowiskiem sadu. W przypadku zastosowania, przed przejściem do automatycznych rozwiązań, najprawdopodobniej oznaczałoby to również badania i przeprojektowanie architektury sadów – zaznacza Paulina Kopeć, sekretarz generalna Unii Owocowej.

Technologie automatyzowanego zbioru zostały już bardzo skutecznie wdrożone w Europie w przypadku niektórych warzyw, m. in. ziemniaków, cebuli, czosnku, a także w wielu uprawach przeznaczonych do przetwarzania, takich jak pomidory, czy fasola. Proces ten jest ułatwiony dzięki wyborowi odmian, które dojrzewają w tym samym czasie, umożliwiając zbiór z całych zbiorów w te same dni.

– Każda automatyzacja jest rozwiązaniem poprawiającym efektywność zbioru, lecz nie można zapominać o tym, że to wszystko musi się jeszcze opłacać. Automatyzacja zbiorów powinna być procesem wieloetapowym. Niemożliwym jest, by od razu przejść na zbiór robotyczny – do tego potrzebne są odpowiednie sady. Należy jednak uwzględniać ten wariant w nowych nasadzeniach. Nawet jeśli przez kolejne 10 lat nie będziemy mieli robota do zbioru, to i tak będzie to działanie korzystne dzięki lepszej wydajności pracy ludzkiej. Mimo wszystko pamiętajmy, że w pracach rolniczych zawsze niezbędny będzie człowiek – podkreśla Paulina Kopeć.

Dlatego zależność wykwalifikowanej siły roboczej w sadzie przy zbiorze owoców jest nadal potrzebna ze względu na wydajność i jakość. Technologie rozwijają się, ale nadal nie są w pełni skuteczne z punktu widzenia większości upraw, z wyjątkiem niektórych określonych upraw przeznaczonych głównie dla przemysłu przetwórczego.