Ceny pszenicy wyraźnie wzrosły podczas środowej sesji handlowej na giełdach towarowych. Na giełdzie Euronext w Paryżu wrześniowy kontrakt na pszenicę skoczył o 3,40% (+7,25 €/t) do poziomu 220,50 €/t, natomiast na giełdzie w Chicago amerykańska pszenica podrożała o 3,57% (+22’4 centów/bu) do 652,75 cents/bu. Wzrostom w Europie sprzyjał dodatkowo osłabiający się kurs euro wobec dolara (EUR/USD -0,19%), co zwiększyło konkurencyjność unijnego ziarna na rynku międzynarodowym. Z kolei na giełdzie w Chicago obawy o dostępność towaru ze Wschodu okazały się na tyle silne, że bez problemu przeważały nad hamującym wpływem droższego dolara.
Impulsem do tak gwałtownej reakcji rynków stał się nocny atak na infrastrukturę portową w Noworosyjsku nad Morzem Czarnym, w wyniku którego sparaliżowane zostały dwa kluczowe terminale zbożowe (w tym obiekt NKHP o zdolnościach wywozowych 7,1 mln ton rocznie). Doniesienia giełdowe początkowo pomyłkowo wiązały te wydarzenia z NowosybIrskiem, jednak realne zniszczenia dotyczyły portu w Noworosyjsku – głównego węzła eksportowego rosyjskiego ziarna. Unieruchomienie załadunków w tym rejonie wymusiło na światowych importerach natychmiastowe poszukiwanie alternatywnych dostaw z Europy i USA, odsuwając na bok publikowane tego samego dnia dane Departamentu Rolnictwa USA (USDA).
Analiza bilansu WASDE dla pszenicy (sezon 2026/27)
Sierpniowy raport WASDE przyniósł szczegółową korektę bilansu dla rynku pszenicy, wykazując nieznaczną poprawę światowego bilansu w porównaniu z szacunkami z lipca:
- Świat: Globalne zbiory oszacowano na 819,30 mln ton (spadek z 819,97 mln t w lipcu oraz o 24,05 mln t r/r). Eksport światowy ma wynieść 212,71 mln ton (wobec 213,05 mln t w lipcu). Zapasy końcowe uległy korekcie w górę o 0,41 mln ton – z 272,84 mln t w lipcu do 273,25 mln ton w sierpniu. W ujęciu rok do roku światowe zapasy pozostają jednak niższe o niemal 7 mln ton.
- Stany Zjednoczone (USA): Produkcja pszenicy w USA została obniżona m/m o 5 mln buszli – do 1 531 mln bu (41,66 mln ton; w lipcu zakładano 1 536 mln bu, a w sezonie 2025/26 było to 1 985 mln bu). Obniżka wynika z lekkiego spadku plonów z 47,9 do 47,8 bu/akr. Przy braku zmian po stronie popytu (eksport na poziomie 775 mln bu / 21,09 mln t, zużycie krajowe 1 099 mln bu), zapasy końcowe w USA spadły do 717 mln bu (19,51 mln ton; wobec 722 mln bu w lipcu i 920 mln bu w zeszłym sezonie). Zacieśnienie bilansu skłoniło USDA do podniesienia prognozowanej średniej sezonowej ceny płaconej farmerom z 6,00 do 6,20 $/bu (w porównaniu do 5,06 $/bu w poprzednim sezonie 2025/26).
- Unia Europejska: Bilans w Unii ulega dalszemu, drastycznemu zacieśnieniu. USDA obniżyło szacunek unijnej produkcji do 134,20 mln ton (spadek z 136,00 mln t w lipcu oraz aż o 10,91 mln t w porównaniu z poprzednim sezonem). Dodatkowo Amerykanie podnieśli prognozę zużycia pszenicy na pasze w UE z 49,00 do 51,00 mln ton (efekt przesunięcia popytu paszowego z drożejącej i zagrożonej suszą kukurydzy na pszenicę). Przy utrzymaniu eksportu na poziomie 31,00 mln ton, unijne zapasy końcowe spadną do zaledwie 14,03 mln ton (wobec 19,08 mln t w sezonie 2025/26), co oznacza spadek bufora bezpieczeństwa o ponad 26%.
- Rosja: Zbiory utrzymano na poziomie 88,50 mln ton, jednak prognozę eksportu skorygowano w dół z 47,50 mln t w lipcu do 46,00 mln ton w sierpniu. W konsekwencji zapasy końcowe w Rosji rosną do 13,59 mln ton (wobec 12,09 mln t w lipcowym szacunku i 11,99 mln t w sezonie 2025/26).
- Ukraina: Prognozę produkcji podniesiono do 25,40 mln ton (z 24,00 mln t w lipcu). Ze względu na wąskie gardła transportowe szacunek ukraińskiego eksportu skrócono jednak do 13,50 mln ton (z 14,50 mln t w lipcu). Przekłada się to na skok ukraińskich zapasów końcowych do 4,80 mln ton (wobec 2,53 mln t w lipcowym raporcie i 2,00 mln t w poprzednim sezonie).
- Kanada: Zbiory prognozowane są na poziomie 35,00 mln ton (wzrost z 34,00 mln t w lipcu), eksport na 28,50 mln ton, a zapasy końcowe na 4,61 mln ton.
- Argentyna i Australia: W Argentynie zbiory prognozowane są na 21,00 mln ton, eksport 15,00 mln ton, a zapasy 2,37 mln ton. W Australii produkcja oszacowana została na 28,00 mln ton, eksport na 22,00 mln ton, a zapasy końcowe na 2,69 mln ton.
Wnioski rynkowe
- Poprawa bilansu na papierze vs. rzeczywistość: Z punktu widzenia samych cyfr, globalny bilans zapasów pszenicy uległ lekkiej poprawie w stosunku do lipca (wzrost z 272,84 do 273,25 mln ton). Z czysto fundamentowej perspektywy raport USDA miał więc charakter zbliżony do neutralnego/prospadkowego.
- Pozorna nadwyżka u wschodnich eksporterów: Lekki wzrost globalnych zapasów m/m nie wynika z wyższej dostępności towaru dla rynku, lecz z konieczności zatrzymania ziarna w krajach Morza Czarnego. Niższy szacowany eksport z Rosji (-1,5 mln t m/m) i Ukrainy (-1,0 mln t m/m) sztucznie podbija tamtejsze zapasy wewnętrzne (wzrastają odpowiednio do 13,59 mln t i 4,80 mln t).
- Prawdziwy problem w UE i USA: Zachodni eksporterzy mierzą się z twardym zacieśnieniem podaży. Cięcie unijnych zbiorów o 1,8 mln t m/m i jednoczesny wzrost zużycia paszowego o 2,0 mln t (przesunięcie z kukurydzy) obniżają zapasy w UE do krytycznego poziomu 14,03 mln t. W połączeniu z niższą produkcją i zapasami w USA (do 717 mln bu), jakikolwiek paraliż logistyczny w Noworosyjsku natychmiast przenosi popyt na rynek unijny i amerykański.
- Wymowne sygnały cenowe od USDA: Wyraźnym potwierdzeniem rosnącej napięciowej sytuacji na rynku jest decyzja USDA o podniesieniu prognozowanej średniej ceny pszenicy na poziomie gospodarstwa w USA z 6,00 do 6,20 $/bu. Warto zauważyć, że jest to aż o 22,5% więcej w porównaniu z przeciętną ceną z poprzedniego sezonu (5,06 $/bu), co dobitnie pokazuje, że Amerykanie oczekują znacznie droższego ziarna w całym sezonie 2026/27.
Źródło danych: USDA
