Światowe ceny zbóż znajdują się pod wpływem rynkowych zawirowań oraz silnej konkurencji na rynku światowym. Problemy logistyczne oraz napięcia geopolityczne mocno paraliżują dotychczasowe trasy eksportowe ziarna i podniosły globalne ceny zbóż w sierpniu. O ile ceny kukurydzy nadal rosną przez dodatkowe wsparcie w katastrofalnych zbiorach we Francji, o tyle pszenica na Matif stabilizuje się o kilkanaście euro poniżej swoich długoterminowych maksimów (blisko 260 EUR/t) z początku września.
Z najnowszego raportu monitorującego Rosyjskiego Związku Zbożowego wynika, że w drugiej dekadzie września (10–20 września) z Rosji wyeksportowano zaledwie 347 tys. ton pszenicy – wobec 1,3 mln ton w analogicznym okresie ubiegłego roku. Analitycy szacują, że cały wrzesień zamknie się wynikiem na poziomie około 1 mln ton, co oznacza niemal sześciokrotny spadek w porównaniu do 5,7 mln ton wysłanych rok temu.
Równie drastyczne spadki dotknęły pozostałe gatunki – dostawy jęczmienia zmniejszyły się 9,9-krotnie (do 21,9 tys. ton), a kukurydzy 3,3-krotnie (do 11,8 tys. ton). Łączny eksport głównych zbóż wyniósł zaledwie 381 tys. ton wobec niemal 1,6 mln ton rok wcześniej.
Czytaj również:
Załamanie wysyłek i zwrot ku Bałtykowi
Głównym czynnikiem hamującym wysyłki są paraliżujące logistykę uszkodzenia infrastruktury portowej nad Morzem Czarnym. W kluczowym dotąd terminalu w Noworosyjsku przeładunki spadły aż 9,6-krotnie (do 72,5 tys. ton), a w Tuapse 9,3-krotnie (do skromnych 6,1 tys. ton).
W efekcie ciężar obsługi eksportu przeniósł się do portów bałtyckich – liderami przeładunków zostały Wysock (135 tys. ton) oraz Ust-Ługa (85 tys. ton). Ogółem dostawy realizowano jedynie przez 9 portów, podczas gdy rok temu było ich 35.
Radykalnie skurczyła się także liczba podmiotów operujących na rynku: pszenicę wysyłało zaledwie 10 firm handlowych (wobec 51 w ubiegłym sezonie), a lista krajów odbiorców skróciła się z 29 do 8.
- Egipt, główny importer, zmniejszył zakupy 3,6-krotnie (do 81 tys. ton).
- Turcja, dotychczasowy lider zamówień, odebrała zaledwie 6,1 tys. ton (spadek z ponad 200 tys. ton rok temu).
- Wzrost dostaw odnotowano jedynie w kierunku Iranu (do 28,6 tys. ton) oraz Meksyku (25 tys. ton).
Raport USDA: Cięcie eksportu i rosnące zapasy końcowe
Chociaż bieżące tempo wywozu wyhamowało, najnowsze prognozy USDA (sezon 2026/27) pokazują, że potężny potencjał podażowy w regionie wciąż wisi nad rynkiem:
- Rosja: Amerykański Departament Rolnictwa w swoim wrześniowym raporcie obniżył prognozę zbiorów z 88,5 mln ton do 88,0 mln ton, co przełożyło się na spadek przewidywanego eksportu z 46,0 mln ton do 43,0 mln ton. Mniejszy wywóz oznacza jednak znaczny wzrost zapasów końcowych – z szacowanych w sierpniu 13,59 mln ton do aż 16,09 mln ton.
- Ukraina: Mimo podniesienia szacunków produkcji z 25,4 mln ton do 26,0 mln ton, prognoza eksportu została zredukowana z 13,5 mln ton do 12,5 mln ton. W efekcie zapasy końcowe wzrosną tu z 4,8 mln ton do 6,1 mln ton.
Łącznie spadek eksportu z obu tych krajów o 4 mln ton sprawia, że ziarno to pozostanie w magazynach, tworząc ogromne rezerwy na dalszą część sezonu.
| Wskaźnik (mln ton) | Rosja (sierp.) | Rosja (wrzes.) | Ukraina (sierp.) | Ukraina (wrzes.) |
|---|---|---|---|---|
| Produkcja | 88,50 | 88,00 | 25,40 | 26,00 |
| Eksport | 46,00 | 43,00 | 13,50 | 12,50 |
| Zapasy końcowe | 13,59 | 16,09 | 4,80 | 6,10 |
Jak te czynniki wpływają na giełdowe ceny zbóż?
Napięcia geopolityczne oraz ograniczenia w portach czarnomorskich podbiły ceny zbóż w sierpniu. Widać to m.in. na wykresie grudniowego kontraktu na kukurydzę na paryskiej giełdzie Matif (seria MLZ26). Wyznacznik ten odnotował silną falę wzrostową z poziomu ok. 200 EUR/t na przełomie lipca i sierpnia aż do szczytu powyżej 260 EUR/t na początku września. Kolejne tygodnie września przyniosły zjazd cen w okolice 235 EUR/t w piątkowe południe. Spadki z końcówki tygodnia są efektem działań, czynionych przez Trumpa, w celu nakłonienia Rosji do zawarcia jakiegoś kompromisu z Ukrainą w temacie infrastruktury krytycznej i żeglugi na Morzu Czarnym.
Mimo wcześniejszych podwyżek, w ostatnich dniach globalne ceny zbóż (zwłaszcza pszenicy) odczuwają presję ze strony rosnących zapasów i konkurencji:
- ceny zbóż (pszenicy) w Europie spadły w ciągu ostatnich 10 dni o 2 USD, do 289 USD/t,
- w USA notowania pszenicy obniżyły się o 1 USD, do 307 USD/t,
- rosyjska pszenica FOB Noworosyjsk potaniała o 2 USD, do 212 USD/t, utrzymując aż 77-dolarowe dyskonto wobec ziarna europejskiego.
Równie trudna sytuacja panuje u rosyjskich producentów ziarna – ceny skupu w lokalnej walucie spadły do 8900 rubli za tonę, co stanowi najniższy poziom od ośmiu lat. Przyszłość rynku pszenicy pozostaje trudna do jednoznacznego oszacowania, gdyż duży potencjał podażowy ściera się z twardymi barierami geopolitycznymi i logistycznymi.
Czytaj również:
