Soja z Brazylii zdominowała unijny rynek na początku sezonu obrotowego 2026/27 (stan na 1 listopada 2026 r., 18. tydzień). Z najnowszych danych Komisji Europejskiej wynika, że struktura dostawców surowca białkowego uległa głębokiej przebudowie. Brazylijska soja oraz pochodząca z tego samego kierunku śruta sojowa zdecydowanie zdystansowały konkurencję ze Stanów Zjednoczonych i Ukrainy.
Brazylijska soja wypiera dostawców z USA i Ukrainy
W pierwszych 18 tygodniach sezonu soja sprowadzana z Brazylii osiągnęła wolumen 3,08 mln ton, co daje jej aż 76,0% udziału w całkowitym imporcie tego surowca do Unii Europejskiej. Dla porównania, w analogicznym okresie poprzedniego sezonu brazylijska soja stanowiła 46,5% dostaw (1,96 mln ton).
Zwiększony napływ ziarna z Ameryki Południowej ograniczył udział pozostałych dostawców:
- USA: import spadł z 1,69 mln ton (40,2%) do 615,4 tys. ton (15,2% udziału).
- Ukraina: soja z tego kierunku zanotowała spadek z 376,4 tys. ton (8,9%) do 175,7 tys. ton (4,3% udziału).
- Kanada: dostawy wyniosły 86,2 tys. ton (2,1% udziału wobec 3,6% rok wcześniej).
- Argentyna: zestawienie TOP 5 zamyka argentyńska soja z wolumenem 45,7 tys. ton (1,1% udziału).
Łączny unijny import nasion, jakim jest soja, wyniósł w omawianym okresie 4,06 mln ton.
Czytaj również:
Śruta sojowa z Ameryki Południowej opanowała 88% rynku UE
Równie potężną dominację widać w segmencie przetworzonym, gdzie śruta sojowa pozostaje niezastąpionym komponentem białkowym dla unijnego przemysłu paszowego. Łączny udział Brazylii i Argentyny w tym sektorze wynosi niemal 88% całego unijnego importu.
W okresie od 1 lipca do 1 listopada 2026 r. import towaru, jakim jest śruta sojowa, ukształtował się następująco:
- Brazylia: dostarczona przez nią śruta sojowa osiągnęła wolumen 3,46 mln ton (56,5% udziału w rynku UE).
- Argentyna: drugie miejsce zajęła argentyńska śruta sojowa z wynikiem 1,94 mln ton (31,5% udziału).
- USA: sprowadzana z rynku amerykańskiego śruta sojowa zanotowała dynamiczny wzrost z 33,7 tys. ton do 276,4 tys. ton (awans z 0,5% do 4,5% udziału).
- Ukraina: ukraińska śruta sojowa zanotowała spadek na czwartą pozycję z wynikiem 213,3 tys. ton (3,5% udziału wobec 4,9% rok wcześniej).
- Paragwaj: zestawienie zamyka paragwajska śruta sojowa z dostawami na poziomie 73,2 tys. ton (1,2% udziału).
Całkowity unijny import w tym segmencie w analizowanym okresie wyniósł 6,14 mln ton dla produktu śruta sojowa.
Polska perspektywa: Śruta sojowa kluczem do bilansu krajowego
Z oficjalnych danych Komisji Europejskiej jasno wynika, że dla polskiego rolnictwa i przemysłu paszowego kluczowym surowcem nie jest surowa soja, lecz gotowa śruta sojowa. W pierwszych 18 tygodniach sezonu 2026/27 do Polski trafiło zaledwie 13 066 ton nasion soi.
W tym samym czasie import w kategorii śruta sojowa wyniósł w Polsce aż 805 498 ton. Wynik ten daje naszemu krajowi drugie miejsce w całej Unii Europejskiej – większe wolumeny sprowadza jedynie Hiszpania. Potwierdza to całkowite uzależnienie krajowego sektora drobiarskiego i trzodziarskiego od dostaw pasz białkowych z importu.
W polskim bilansie importowym produktów oleistych w omawianym okresie odnotowano również:
- Olej rzepakowy: 91 152 tony (I miejsce w unijnym imporcie)
- Olej sojowy: 72 374 tony
- Śruta słonecznikowa: 65 625 ton
Wysoki stopień uzależnienia od rynków zewnętrznych sprawia, że ceny, po jakich handlowana jest brazylijska soja oraz śruta sojowa, bezpośrednio kształtują koszty produkcji zwierzęcej i opłacalność gospodarstw w Polsce.
Analiza Agro Profil na podstawie danych KE
