Ceny paliw w kraju: Na rynku paliw doszło do przełomowego momentu. Po długim okresie sztucznego utrzymywania cen detalicznych diesla poniżej bariery 9 zł (na poziomie 8,99 zł/l), stacje PKN Orlen podniosły w miniony weekend stawki na pylonach do 9,14 zł/l. To reakcja na wcześniejsze skoki cen w hurtowniach, ujemne marże detaliczne oraz napiętą sytuację na giełdach światowych.
Przełomowi w detalu towarzyszą jednak wtorkowe korekty w hurtowniach oraz wyczekiwanie na giełdach:
Obniżki w Płocku (29.09):
Najnowszy cennik hurtowy Orlenu przynosi spadek ceny Oleju Napędowego Ekodiesel o -79 zł/m³ do poziomu 7 363 zł/m³ netto, co po przeliczeniu daje bazową cenę brutto na poziomie 9,06 zł/l.
Z kolei benzyna Pb95 potaniała o -98 zł/m³ do 6 260 zł/m³ netto (ok. 7,70 zł/l brutto).
Poniedziałkowe giełdy: Ropa Brent zamknęła się nad 106 USD przy ryzyku zakazu eksportu z USA
Poniedziałkowa sesja na giełdach surowcowych przyniosła powrót presji wzrostowej na surowcach energetycznych:
- Mocny powrót wzrostów na Brent: Zamknięcie dnia na poziomie 106,12 USD/bbl (+1,73%) z dziennym szczytem na 108,81 USD/bbl pokazało, że rynki bardzo szybko przetrawiły piątkową korektę.
- Diesel ARA przy 1 439 USD/t: Notowania zeszły z czwartkowych szczytów z powodu doniesień o możliwym 90-dniowym zakazie eksportu z USA. Jeżeli jednak Waszyngton wprowadzi te ograniczenia w życie, Europejczycy odczują w kolejnych tygodniach głęboki deficyt paliwa (w skali roku diesel giełdowy pozostaje droższy o +96,37%).
- Kurs walutowy: Dolar nieznacznie umocnił się wobec złotego do poziomu 3,8427 PLN (+0,13%).
Cennik Orlenu (29.09.2026 r.): Korekta na dieslu i Pb95
Najnowsze tabele hurtowe płockiego koncernu wskazują na złagodzenie szczytowych stawek z końca ubiegłego tygodnia:
- Olej Napędowy Ekodiesel: We wtorek 29 września jego cena w Płocku spadła o -79 zł/m³ do 7 363 zł/m³ netto (w stosunku do 7 442 zł/m³ z 26.09). Przekłada się to na bazową cenę hurtową z VAT w wysokości 9,06 zł/l.
- Benzyna Eurosuper 95: Spadła do 6 260 zł/m³ netto. W ciągu zaledwie czterech dni (od piątkowego szczytu 6 469 zł/m³) benzyna potaniała w hurcie o -209 zł/m³, dając obecnie cenę z VAT na poziomie ok. 7,70 zł/l.
Detal po odtworzeniu marż i realne koszty dostaw dla rolników
Podniesienie ceny detalicznej diesla na pylonach Orlenu z 8,99 zł/l na 9,14 zł/l pozwoliło stacjom wyjść z ujemnych marż detalicznych przy obecnej bazie hurtowej.
Zestawienie kosztów zakupu paliwa na dzień 29 września 2026 r.:
| Forma zakupu paliwa | Cena brutto (z 23% VAT) | Cena netto | Uwagi i komentarz |
| Hurtowa dostawa ON do gospodarstwa (z rabatem) | 8,78 – 8,91 zł/l | 7,14 – 7,24 zł/l | Wyliczenie po uwzględnieniu rabatu od nowej bazy Płocka (7 363 zł/m³ / 9,06 zł/l). |
| Benzyna Pb95 w dostawie hurtowej | 7,46 – 7,58 zł/l | 6,06 – 6,16 zł/l | Wyraźny spadek po wtorkowej obniżce w Płocku (6 260 zł/m³). |
| ON na pylonie PKN Orlen (detal) | 9,14 zł/l | 7,43 zł/l | Podwyżka z mrożonego wcześniej poziomu 8,99 zł/l. |
| ON na stacjach prywatnych / lokalnych | 9,18 – 9,35 zł/l | 7,46 – 7,60 zł/l | Stacje niezależne dopasowują stawki do realiów hurtowych. |
Budżet inkasuje miesięcznie ok. 1 mld zysków nadzwyczajnych z VAT od rekordowo drogich paliw
Napiętą sytuację cenową na rynku paliw dodatkowo podgrzewa ostry spór polityczno-prawny wokół rządowej ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków (windfall tax). W wersji uchwalonej przez parlament nowa danina ma obciążyć polskie rafinerie 60-procentową stawką naliczaną wstecz – od dochodów/przychodów osiągniętych od marca 2026 roku.
Co kluczowe dla losów tej ustawy, rządowy projekt od samego początku spotkał się z wyjątkowo krytyczną oceną sejmowych legislatorów. Prawnicy Kancelarii Sejmu (w tym specjaliści z Biura Legislacyjnego oraz Biura Analiz Sejmowych) jednoznacznie wskazywali w swoich ekspertyzach na szereg fundamentalnych wad prawnych:
- Złamanie zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit): Prawnicy Sejmu podkreślali, że narzucenie nowego podatku na zdarzenia gospodarcze, które miały miejsce w przeszłości (od marca 2026 r.), stoi w bezpośredniej sprzeczności z art. 2 Konstytucji RP i zasadą zaufania obywateli oraz przedsiębiorców do państwa. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego retroaktywność w prawie podatkowym jest dopuszczalna jedynie w skrajnych, wyjątkowych przypadkach i niezmiernie trudna do obrony.
- Wadliwa konstrukcja tzw. marży referencyjnej: Legislatorzy zwracali uwagę na luki i nieprecyzyjne definicje przy wyliczaniu podstawy opodatkowania (brak m.in. jasnego uwzględnienia kosztów i zysków z rynkowych transakcji zabezpieczających hedging na surowcach), co stwarzało ogromne ryzyko masowych sporów sądowych przed sądami administracyjnymi.
- Wątpliwości co do zgodności z prawem UE: Wskazywano, że tak skonstruowana danina wykracza poza ramy tymczasowej składki solidarnościowej przewidzianej w rozporządzeniu Unii Europejskiej (EU) 2022/1854, co mogło rodzić zarzuty naruszenia unijnego rynku wewnętrznego.
Dokładnie tę samą argumentację prawną podnosi obecnie Pałac Prezydencki. Prezydent oficjalnie zapowiedział weto (bądź skierowanie ustawy do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej), uzasadniając to niedopuszczalną retroaktywnością przepisów. W zamian Prezydent proponuje odgórne limity marż oraz obniżenie akcyzy, choć na ten moment nie wiadomo, czy projekt prezydencki w ogóle trafi pod obrady Sejmu.
Analitycy rynku energii i paliw zwracają jednak uwagę na poważne skutki uboczne prezydenckiej propozycji:
Rynkowe ryzyko limitowania marż: Administracyjne cięcie marż rafineryjnych co prawda obniżyłoby chwilowo hurtowe ceny netto w kraju, ale w krótkim czasie sparaliżowałoby prywatny import paliw gotowych z zagranicy, doprowadzając do dotkliwych braków diesla na stacjach. Sprowadzanie paliwa z zewnętrznych kierunków przy sztucznie zlimitowanych marżach stałoby się po prostu całkowicie nieopłacalne.
Z analiz rynkowych wynika jednocześnie, że budżet państwa inkasuje obecnie dodatkowo ok. 1 mld zł miesięcznie z tytułu wyższych wpływów VAT wynikających z droższych paliw. Rząd posiada zatem realną poduszkę finansową, by wprowadzić celową obniżkę akcyzy – rozwiązanie to obniżyłoby cenę netto a przez to również cenę na pylonach bez naruszania stabilności rynku i bez ryzyka pojawienia się pustych dystrybutorów.
Wnioski
Przełamanie progu 9 zł na stacjach Orlenu (skok na 9,14 zł/l) i poniedziałkowe zamknięcie ropy Brent powyżej 106 USD/bbl stanowią sygnał ostrzegawczy. Mimo wtorkowego oddechu w hurtowni Płocka (ON spada do 9,06 zł/l brutto), rosnące ceny ropy mogą szybko powstrzymać dalsze obniżki. Przed intensywnym okresem prac polowych rolnicy powinni rozważyć zabezpieczenie paliwa po obecnych, skorygowanych stawkach hurtowych.
Źródło cen: PKN Orlen, giełdy towarowe
