Wzrost ceny gazu propan stał się główną przyczyną dramatycznej sytuacji w polskim rolnictwie, co zmusiło Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych oraz Lubelską Izbę Rolniczą do wystosowania pilnych apeli i stanowisk do rządzących. W szczycie jesiennego sezonu rolnicy oraz podmioty prowadzące suszarnie zbóż masowo zgłaszają poważne problemy z dostępnością paliwa, opóźnienia w dostawach oraz lawinowy wzrost ceny gazu, który bezpośrednio zagraża opłacalności trwających prac polowych.
Ponad 60% podwyżki i koszty suszenia
Sytuacja finansowa gospodarstw staje się krytyczna. Od początku roku cena gazu propan wzrosła z poziomu około 2,00 zł/l brutto w styczniu do ponad 3,20 zł/l brutto obecnie. Tak gwałtowna podwyżka – sięgająca ponad 60% – wywindowała koszty suszenia ziarna do poziomu 90–105 zł netto za tonę. Przy obecnych stawkach oferowanych w skupach stawia to pod dużym znakiem zapytania opłacalność zbiorów, szczególnie w regionach o silnej produkcji rolnej, takich jak województwo lubelskie.
Przestoje suszarni i zagrożenie dla plonów
Kukurydza na ziarno i inne zboża uprawiane są w Polsce na ogromną skalę – sama kukurydza zajmuje powierzchnię około 1,4 mln hektarów, a jej zbiory i dosuszanie trwają w najlepsze. Brak ciągłości dostaw paliwa rodzi poważne konsekwencje dla całego sektora:
- Przestoje i wstrzymanie skupu: Część punktów skupu czasowo wstrzymała przyjmowanie mokrego ziarna, a w suszarniach dochodzi do niebezpiecznych przestojów.
- Ryzyko zepsucia plonów: Mokre ziarno zalega w gospodarstwach i punktach odbioru, co grozi jego utratą jakości i wartości handlowej.
- Wyższe potrącenia: W działających obiektach wysoka cena gazu przekłada się bezpośrednio na większe potrącenia za każdy procent wilgotności ziarna, co drastycznie obniża ceny faktycznie płacone rolnikom.
Stanowcza interwencja izb rolniczych
W odpowiedzi na kryzys Prezes KRIR Wiktor Szmulewicz zwrócił się oficjalnie do Ministra Energii Miłosza Motyki (z kopią do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefana Krajewskiego) z żądaniem pilnego zabezpieczenia odpowiednich wolumenów paliwa dla rolnictwa. Z kolei Zarząd Lubelskiej Izby Rolniczej pod przewodnictwem Prezesa Gustawa Jędrejka domaga się m.in. zaangażowania UOKiK w zbadanie zasad kształtowania stawek na rynku propanu oraz zahamowania nieuzasadnionych podwyżek. Samorząd rolniczy podkreśla, że sprawa wymaga natychmiastowej reakcji państwa, ponieważ każdy dzień zwłoki generuje dotkliwe straty finansowe i ryzyko zmarnowania tegorocznych plonów.
Opracowanie Agro Profil na podstawie komunikatów KRIR i Lubelskiej Izby Rolniczej
