Ceny paliw od 1 października: Środowe obniżki w hurtowniach okazały się jedynie krótkotrwałą korektą. Od czwartku 1 października PKN Orlen ponownie podnosi hurtowe ceny paliw, reagując na wyraźne skoki giełdowych notowań oleju napędowego i benzyny. Zgodnie z najnowszą tabelą płockiej rafinerii, Ekodiesel podrożał do 7 272 zł/m³ netto (ok. 8,94 zł/l brutto), a benzyna Eurosuper 95 do 6 165 zł/m³ netto (ok. 7,58 zł/l brutto).
Najciekawiej wygląda jednak zestawienie stawek hurtowych z cennikami na pylonach. Podczas gdy w hurcie olej napędowy jest droższy od benzyny aż o 1,36 zł/l brutto, na stacjach detalicznych Orlenu różnica ta kurczy się do 0,95 zł/l (ON: 9,14 zł/l vs Pb95: 8,19 zł/l). Na rynku wyraźnie uwidacznia się mechanizm subsydiowania krzyżowego — wysoka marża modelowa na benzynie tworzy poduszkę finansową, która pokrywa znikome marże na dieslu i chroni branżę transportową oraz rolnictwo przed drastycznym skokiem cen paliwa gospodarczego.
Światowe rynki: Notowania ropy i diesla podbijają ceny paliw
Wrzesień zamknął się silnymi wzrostami na rynkach surowcowych. Kurs ropy Brent w trakcie ostatniej sesji miesiąca wzrósł o 0,9–2,7% (osiągając poziom 103,53 USD/bbl dla kontraktów listopadowych oraz 97,92 USD/bbl w notowaniach na grudzień). W całym III kwartale ropa podrożała o blisko 42%.
Mimo że na rynku ropy pojawiają się pierwsze sygnały stabilizacji dostaw z Bliskiego Wschodu, o cenach na polskich stacjach decydują przede wszystkim światowe notowania paliw gotowych:
- Eksplozja cen diesla ARA: Notowania oleju napędowego na giełdzie w Londynie wzrosły pod koniec września do poziomu 1 460 – 1 480 USD za tonę (4,75 – 4,82 zł/l). Głównymi powodem jest przedłużenie przez Rosję zakazu eksportu diesla na październik oraz obawy o potencjalne ograniczenia eksportowe ze strony USA.
- Wzrosty na benzynie: Notowania benzyny RBOB w Nowym Jorku wzrosły o ok. 4% do poziomu 3,26 USD za galon (ok. 3,31 zł/l).
Zgodnie z oficjalnymi deklaracjami zarządu PKN Orlen, to właśnie te indeksy – a nie sama cena surowej ropy – kształtują hurtowe ceny paliw w kraju.
Cennik hurtowy Orlenu a stawki na pylonach (stan na 01.10.2026 r.)
Najnowsze zestawienie pokazuje ogromny rozjazd w marżach na poszczególnych dystrybutorach:
| Rodzaj paliwa / Poziom rynku | Stawka netto | Stawka z VAT (23%) | Pylon Orlen (detal) | Modelowa marża brutto* |
| Benzyna Eurosuper 95 | 6 165 zł/m³ (6,17 zł/l) | 7,58 zł/l | 8,19 zł/l | +0,61 zł/l |
| Olej Napędowy Ekodiesel | 7 272 zł/m³ (7,27 zł/l) | 8,94 zł/l | 9,14 zł/l | +0,20 zł/l |
| Różnica (ON vs Pb95) | +1 107 zł/m³ | +1,36 zł/l | +0,95 zł/l | Topnienie spreadu o 0,41 zł/l |
*Modelowa marża brutto stanowi różnicę między cennikiem bazowym Płocka z VAT a ceną na pylonie. Uwzględniając rabaty hurtowe przyznawane przez koncern stacjom i dostawcom (sięgające kilkunastu do kilkudziesięciu groszy na litrze), realna marża detaliczna na Pb95 sięga nawet 0,75–0,80 zł/l, podczas gdy sprzedaż diesla bilansuje się na poziomie minimalnym.
Jakie są realne ceny paliw z dostawą i w detalu?
- Olej napędowy (ON) w dostawie hurtowej do gospodarstwa/firmy: 8,67 – 8,80 zł/l brutto (po uwzględnieniu rabatów od bazy Płocka 7 272 zł/m³).
- Benzyna Pb95 w dostawie hurtowej: 7,34 – 7,46 zł/l brutto (baza Płock 6 165 zł/m³).
- ON na stacjach prywatnych / lokalnych: 8,95 – 9,25 zł/l brutto (zależnie od lokalnej polityki marżowej).
Na czym polega subsydiowanie krzyżowe na stacjach?
Porównanie cen hurtowych i detalicznych stanowi podręcznikowy przykład krzyżowania marż:
- Sponsor (Benzyna Pb95): Narzut na litrze benzyny jest celowo zawyżony. Kierowcy aut osobowych płacą w cenie paliwa wysoką marżę, która generuje dla sieci i stacji poduszkę finansową.
- Beneficjent (Olej Napędowy): Narzut na dieslu jest ścięty do minimum. Gdyby przeniesiono pełną różnicę giełdową (+1,36 zł/l brutto) na pylony, cena diesla musiałaby przekroczyć 9,50–9,60 zł/l.
- Dlaczego koncern stosuje ten mechanizm? Diesel to podstawowe paliwo dla logistyki, transportu ciężkiego oraz rolnictwa (trwa jesienny szczyt prac polowych). Gwałtowny skok cen ON wywołałby natychmiastową falę podwyżek w sklepach i napędził inflację (która we wrześniu sięgnęła 4% rdr).
Tło legislacyjne: Niepewność wokół podatku od nadzwyczajnych zysków
Na kształtowanie się cenników wpływ ma również oczekiwanie na decyzję Prezydenta w sprawie ewentualnego weta do ustawy o podatku od nadwymiarowych zysków (windfall tax), która miała obciążyć rafinerie 60-procentową daniną naliczaną wstecz od marca 2026 r.
Większość ekspertyz prawnych wskazuje na niezgodność projektowanych przepisów z art. 2 Konstytucji RP (zasada lex retro non agit). Z kolei przedstawiciele zarządu Orlenu i eksperci zwracają uwagę, że wymuszenie zbyt niskich marż na polskim rynku – przy konieczności importu ok. 1/3 zużywanego w Polsce diesla po wysokich cenach światowych – mogłoby doprowadzić do drenażu paliwa przez podmioty zagraniczne i lokalnych braków na stacjach.
Podsumowanie
Październik rozpoczyna się powrotem do podwyżek w hurcie. Choć giełdowa presja na olej napędowy pozostaje ogromna, przyjęta struktura marż powoduje, że ciężar utrzymania stabilności cenników na pylonach w dużej mierze spoczywa na kierowcach pojazdów benzynowych. O tym, jak w kolejnych tygodniach ukształtują się ceny paliw, zadecydują dalsze notowania diesla ARA na giełdach oraz ostateczny kształt przepisów podatkowych w kraju.
Źródło cen: PKN Orlen, giełdy towarowe
