Ceny rzepaku na Matif: Zamknięcie września oraz III kwartału przypieczętowało spadkowy miesiąc na europejskim rynku nasion oleistych, a rynkowe ceny rzepaku znalazły się pod silnym wpływem problemów logistycznych w Niemczech. Mimo że reakcja amerykańskiej soi na kwartalny raport Departamentu Rolnictwa (USDA) była stonowana, to paryski Euronext musiał zmierzyć się z barierami w transporcie rzecznym. Pomimo wrześniowej korekty, perspektywa ostatnich 12 miesięcy pokazuje, że rynkowe ceny rzepaku oraz całego kompleksu oleistych utrzymują się na wysokich plusach.
Ceny rzepaku na Euronext spadają przez niski poziom Renu
Europejski rynek oleistych zamknął wrzesień w spadkowych nastrojach. Listopadowy kontrakt na rzepak na giełdzie Euronext w Paryżu (XRX26) spadł na ostatniej sesji miesiąca o -7,50 EUR/t (-1,38%) do poziomu 536,75 EUR/t.
W skali całego miesiąca ceny rzepaku w Paryżu spadły o -1,4% (-7,50 EUR/t). Kluczowym czynnikiem podażowym dla europejskich tłoczni pozostaje drastyczny spadek poziomu wody w Renie wywołany suszą w Niemczech. Paraliż żeglugi śródlądowej drastycznie ogranicza możliwości transportu surowca do zakładów przetwórczych i zmusza kupujących do wstrzymywania nowych zamówień.
Na tym tle wyróżniała się kanadyjska canola (Winnipeg), która dzięki stabilnemu popytowi eksportowemu zyskała we wrześniu +1,3%, osiągając na koniec miesiąca poziom 823,70 CAD/t.
Soja odporna na wyprzedaż w Chicago dzięki niższym zapasom
Podczas środowej sesji amerykański raport USDA Grain Stocks okazał się bardziej sprzyjający dla kompleksu sojowego niż dla kukurydzy. Zapasy końcowe soi w USA na dzień 1 września wyniosły 315 mln buszli, co okazało się wynikiem o 6 mln bu niższym od średnich prognoz analityków.
Dzięki temu listopadowy kontrakt na soję w Chicago (ZSX26) stracił na zamknięciu zaledwie -4,6 centa (-0,37%, ciągnięty w dół przez kukurydzę), osiadając na poziomie 12,93 USD/bu (475,37 USD/t). W skali całego miesiąca soja na CBoT obroniła się przed spadkami, zamykając wrzesień z lekkim plusem +0,4%. Wsparciem dla notowań były również bieżące dane o prywatnej sprzedaży eksportowej z USA (105 tys. ton), choć szerszy potencjał wzrostowy wciąż hamuje brak przełomu w relacjach handlowych USA–Chiny.
Ceny rzepaku i soi z silnym plusem w ujęciu rocznym
Mimo że wrzesień przyniósł korektę notowań rzepaku na Euronext, zestawienie wskaźników rok do roku (30.09.2025 vs 30.09.2026) pokazuje bardzo silny, fundamentalny trend wzrostowy w całym sektorze nasion oleistych:
- MATIF Rzepak: Zysk r/r o +15,2% (+70,75 EUR/t).
- Winnipeg Canola: Zysk r/r o +36,1%.
- CBoT Soja: Zysk r/r o +29,1%.
- Kurs EUR/USD: Osłabienie euro wobec dolara o -3,4% r/r (do poziomu 1,1332) wspierało opłacalność unijnego eksportu i przetwórstwa.
Ważne tło rynkowe: Rekordowe pozycjonowanie funduszy
Warto pamiętać, że tłem dla wrześniowych rozliczeń były ekstremalne pozycje spekulantów. Według ostatnich danych CFTC (stan na 22 września), kapitał spekulacyjny posiadał na rynku soi rekordową w historii długa pozycję netto (ponad +265 tys. kontraktów). Przeprowadzona na koniec III kwartału częściowa realizacja zysków wywołała presję na ceny SOI I RZEPAKU, jednak fundamentalny bilans popytu i podaży na rynku nasion oleistych pozostaje napięty. Szczegółową analizę raportu CFTC dla rynku soi przedstawimy w osobnym materiale.
Ceny rzepaku i kompleku oleistego – zestawienie zamknięcia (30.09.2026 r.)
| Rynek / Kontrakt | Cena zamknięcia (30.09.2026) | Zmiana miesięczna | Zmiana 12 miesięcy |
|---|---|---|---|
| MATIF – rzepak (EUR/t) | 536,75 | -1,4% (-7,50 EUR) | +15,2% (+70,75 EUR) |
| Chicago – soja (USD/t) | 475,37 (12,93 USD/bu) | +0,4% | +29,1% |
| Winnipeg – canola (CAD/t) | 823,70 | +1,3% | +36,1% |
| EUR/USD | 1,1332 | -2,4% | -3,4% |
Ceny rzepaku na rynku krajowym: Wrzesień pod znakiem stabilizacji
Sytuacja na giełdach światowych oraz lokalne uwarunkowania przetwórców przełożyły się na stabilne, choć zmienne stawki w polskich skupach. Analiza pełnych danych za wrzesień (od 31 sierpnia do 30 września 2026 r.) wskazuje, że ceny rzepaku w kraju w skali całego miesiąca uległy jedynie minimalnym korektom (dane Agrolok):
- Północ Polski: Średnie ceny rzepaku (bez dopłat) rozpoczęły i zakończyły wrzesień na poziomie 2390 PLN/t. W trakcie miesiąca stawki notowały lokalny szczyt 21 września (2430 PLN/t) oraz dołek 28 września (2370 PLN/t).
- Południe Polski: Na południu kraju wrzesień przyniósł delikatny spadek o 10 PLN/t – z poziomu 2340 PLN/t na koniec sierpnia do 2330 PLN/t na zamknięciu września (z miesięcznym maksimum na poziomie 2370 PLN/t wchodzącym w trzecią dekadę miesiąca).
Początek października przynosi jednak pierwsze sygnały lokalnego odbicia. Przykładowo w cennikach Zakładu Uszlachetniania Białka Roślinnego (ZUBR) w Osieku na dzień 1 października 2026 r. cena za rzepak bez dopłat (BD) wzrosła do 2420 PLN/t netto (loco Osiek), podczas gdy wariant z pełnymi dopłatami (PD) wyceniono na 2330 PLN/t netto.
Źródło: Analiza własna na podstawie Euronext-Paryż, CBoT, CFTC, Agrolok – ceny rzepaku w kraju
