Ceny zbóż w Polsce pozostają pod przemożnym wpływem wyników handlu zagranicznego oraz stawek dyktowanych przez globalnych eksporterów skupujących ziarno w portach i magazynach w głębi kraju. To właśnie wyceny w portach morskich nadają kierunek całemu rynkowi – w zależności od koniunktury ciągną stawki w górę lub obniżają poziomy cen w punktach skupu. Na początku bieżącego sezonu tempo wywozu ziarna z Polski wzrosło, ale dynamicznie rosnące koszty transportu sprawiły, że ceny zbóż w poszczególnych regionach Polski różnią się dziś bardziej niż kiedykolwiek.
Czytaj również:
Rekordowy rozdźwięk cenowy: Północ zyskuje, południe płaci za logistykę
Kluczowym czynnikiem kształtującym krajowy rynek w bieżącym sezonie są wysokie ceny paliw (diesla) oraz dramatyczny wzrost kosztów logistyki lądowej. Powoduje to rekordową rozbieżność między stawkami oferowanymi przez porty a cenami płaconymi rolnikom w głębi kraju.
O ile producenci z północnych rejonów Polski, zlokalizowani blisko terminali morskich, mogą cieszyć się ze stosunkowo wysokich poziomów cen, o tyle na południu i wschodzie – oddalonym od portów o kilkaset kilometrów – ceny zbóż w skupach potrafią być nawet o 100–150 zł/t niższe. Potwierdzają to oficjalne dane ministerialne z rynku skupu, ze szczególnym uwzględnieniem pszenicy paszowej. Wysokie koszty przewozu oraz ograniczona dostępność ładunków powrotnych sprawiają, że przewoźnicy wliczają wyższe marże transportowe, potęgując ten regionalny rozdźwięk.
Eksport pszenicy z Polski po 13 tygodniach sezonu
Oficjalne dane Komisji Europejskiej za pierwsze 13 tygodni sezonu pokazały ożywienie w polskim eksporcie pszenicy zwyczajnej (common wheat). Po słabszym otwarciu wywóz przyspieszył, jednak w szerszej perspektywie historycznej pozostaje mu wciąż bardzo daleko do absolutnego rekordu z sezonu 2023/24.
- Polska: W pierwszych 13 tygodniach sezonu wyeksportowaliśmy 585 521 ton pszenicy zwyczajnej. Jest to wynik o 13,2% wyższy w porównaniu do analogicznego okresu ubiegłego sezonu (517 166 t) oraz o 11,5% wyższy od wyniku sprzed dwóch lat (524 929 t).
- Dystans do rekordu: Do osiągnięcia z rekordowego sezonu 2023/24 (kiedy w analogicznym czasie wywieziono 1 450 894 t) wciąż brakuje nam aż 59,6%.
Polska na 4. miejscu w Unii Europejskiej
Z wynikiem 585,5 tys. ton Polska zajmuje 4. miejsce wśród unijnych eksporterów pszenicy zwyczajnej, ustępując jedynie:
- Rumunii (1 425 241 t),
- Litwie (891 085 t),
- Łotwie (852 471 t).
Co ciekawe, wyprzedzamy dotychczasowego lidera – Francję, która boryka się ze skutkami fatalnych zbiorów (wyeksportowała jedynie 532,4 tys. t, co oznacza spadek r/r o niemal 60%).
Eksport kukurydzy: Dominacja drogi lądowej i rola portów
Eksport kukurydzy z Polski przebiega na zupełnie innych zasadach logistycznych niż w przypadku pszenicy. Zdecydowana większość polskiego ziarna kukurydzy trafia do odbiorców w Zachodniej Europie (głównie w Niemczech) transportem kołowym i kolejowym.
Niemniej jednak, pewien stały wolumen kukurydzy ekspediowany jest również drogą morską ze szczecińskich i trójmiejskich portów (m.in. do Wielkiej Brytanii czy państw Europy Północnej).
- W analizowanych pierwszych 13 tygodniach sezonu morski wywóz kukurydzy z Polski wyniósł 21 714 ton.
- Choć jest to wolumen znacznie mniejszy w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku (99,1 tys. t) oraz rekordowym sezonem 2022/23 (318 013 t), to logistyka morska pozostaje ważnym wentylatorem bezpieczeństwa dla nadwyżek ziarna w kraju.
Jak kształtowały się ceny zbóż w portach?
Poniżej przedstawiamy wyceny transakcyjne na początku tygodnia (28.09.2026) w punktach odbioru w polskich portach (dane PHU START), które rzutowały na poziom stawek w głębi kraju:
- Pszenica konsumpcyjna (12,5% białka): 980 – 990 zł/t
- Pszenica paszowa: 870 – 880 zł/t
- Pszenżyto: 805 – 825 zł/t
- Jęczmień paszowy: 805 – 830 zł/t
- Żyto paszowe: 700 – 715 zł/t
- Kukurydza (dostawy X–XII): 1020 – 1065 zł/t
Źródło danych: KE (eksport), PHU Start
