Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o ARiMR. Chodzi m.in. o rozwiązania dotyczące zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy czy skrócenie procesu uzupełnienia niedoborów kadrowych w Agencji.

Nowy podmiot obsługujący ARIMR

Dzięki ustawie powstanie wyspecjalizowany podmiot, który będzie obsługiwał Agencję w zakresie IT. Będzie się on zajmował nie tylko rozwojem i utrzymaniem systemów zbudowanych dotychczas przez ARiMR, ale także stopniowo sam wytwarzał niezbędne oprogramowanie na potrzeby Agencji oraz przejmował rozwój i utrzymanie systemów zbudowanych przez dostawców zewnętrznych.

Łatwiejsza możliwość umorzenia wierzytelności z tytułu FRiOR i SAPARD

Ponadto uregulowany zostanie  tryb umarzania wierzytelności z Funduszu Restrukturyzacji i Oddłużenia Rolnictwa (FRiOR), tj. umorzenia wierzytelności z FRiOR na wniosek głównego dłużnika lub jego następcy prawnego. Aby skorzystać z rozwiązania, osoba ta musi mieć ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy  na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników lub prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz nie posiadać innej nieruchomości niż ta, w której zamieszkuje.

Wprowadzona zostanie także możliwość umorzenia wierzytelności z FRiOR, na wniosek głównego dłużnika lub jego następcy prawnego, jeżeli wyłączną wierzytelnością jest zobowiązanie dotyczące odsetek. Jednocześnie wskazano, że proponowane wsparcie, w odniesieniu do podmiotów prowadzących działalność rolniczą, stanowi pomoc de minimis w rolnictwie i może zostać udzielone tylko raz.

Wprowadzone zostaną przepisy umożliwiające umarzanie należności z programu przedakcesyjnego SAPARD.

Nowe rozwiązania mają wejść w życie po 7 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, z wyjątkiem jednego przepisu, który zacznie obowiązywać w innym terminie.

Źródło: ARIMR

Ropa wybiła się mocno w górę na początku ostatniego tygodnia 2021 roku i zalicza swój 1-miesięczny szczyt. Wycena odmiany Brent oscyluje teraz (29.12.2021) wokół 78 usd/b po spadku poniżej 70 usd/b na przełomie listopada i grudnia. Na szczęście w skali ostatniego tygodnia spadł (o ok. 3 grosze) kurs USD/PLN, co uchroniło nas przed wzrostem cen paliw w hurcie.

W cenniku hurtowym PKN Orlen sytuacja ustabilizowała się po dużej przecenie (25-30 gr/l) w połowie miesiąca. W skali ostatniego tygodnia (22-29.12.2021) benzyna 95-oktanów podrożała o 2 gr/l, a ON potaniał o symboliczny 1 grosz.

Grudniowa przecena o ok. 5% (benzyna i ON) to efekt działań rządu, który od 20-grudnia 2021 obniżył akcyzę do minimalnej akceptowanej przez KE oraz zawiesił naliczanie opłaty paliwowej. Od początku grudnia ceny hurtowe wspomnianej benzyny i ON obniżyły się odpowiednio o 28 i 29 groszy na lirze.

Ceny średnie na stacjach paliw:

W połowie 52-tygodnia 2021 za benzynę 95-oktanów i olej napędowy trzeba było zapłacić na krajowych stacjach średnio 5,74 i 5,78 zł/l. Oznacza to, że w ciągu tygodnia cena średnia obu paliw spadła o 1 grosz na litrze. Bardziej, bo o 10 gr/l, spadła cena benzyny 98-oktanów za którą trzeba teraz zapłacić średnio nieco poniżej 6,0 zł/l.

W połowie 52-tygodnia marża modelowa ze sprzedaży Pb95 wynosi 40 gr/l i 18 gr/l w przypadku ON. Stacje paliw odrabiają straty z tygodni 39-45, kiedy to marże ze sprzedaży ON były mocno ujemne, a dla benzyny 95-oktanów oscylowała wokół zera. W skali 2021 roku marże detaliczne ze sprzedaży paliw wróciły do przedziałów sprzed pandemii.

Ceny średnie paliw w detalu: 29-12-2021 / zmiana tygodniowa (według portalu e-petrol.pl):

• Pb98: 5,99 zł/l (-10 gr/l);
• Pb95: 5,74 zł/l (-1 gr/l);

• ON: 5,78 zł/l (-1 gr/l);
• LPG: 3,18 zł/l (-3 gr/l).

Ceny paliw w kraju:

Dla porównania, notowania ropy Brent (usd/b) na tle zmian kursu usd/pln (lewa oś):

Zmiany cen paliw w skali roku:

W ciągu roku ceny, zarówno w hurcie, jak i na stacjach paliw wzrosły o 26-30%

W skali 2020 roku średnie marże detaliczne były wyjątkowo wysokie i osiągnęły poziom 25 groszy na litrze Pb95 i 24 grosze na litrze ON. Oznacza to, że stacje paliw zarobiły na sprzedaży każdego litra Pb95 o 37% więcej, a w przypadku ON, aż 124% więcej od średniej z lat 2017-2019.

W okresie 2017-2019 średnioroczna marża detaliczna zawierała się w przedziale 9-13 gr/l dla ON, i sięgała 17-20 gr/l w przypadku Pb95.

Średnia modelowa marża stacji paliw w ujęciu tygodniowym (na podstawie PKN Orlen):

Średnia modelowa marża stacji paliw na 1 litrze Pb95:

• 2017: 17 groszy,
• 2018: 20 groszy,
• 2019: 18 groszy,
• 2020: 25 groszy (+36,8% w stosunku do średniej z 2017-2019);
• 2021: 17 groszy.

Średnia modelowa marża na 1 litrze ON:

• 2017: 13 groszy,
• 2018: 9 groszy,
• 2019: 10 groszy,
• 2020: 24 grosze (+123,8% w stosunku do średniej z 2017-2019);
• 2021: 10 groszy.

Obliczono na podstawie cen publikowanych przez PKN Orlen (ceny hurtowe+VAT) i e-Petrol (ceny średnie na stacjach paliw)

Marża stacji paliw obliczana jest na podstawie cen hurtowych publikowanej przez PKN Orlen. W praktyce handlowej funkcjonują jednak upusty dla poszczególnych klientów, stąd od ceny hurtowej (referencyjnej) należy odliczyć ok. 15-20 groszy w przypadku benzyny oraz dwadzieścia kilka do 30 groszy w przypadku oleju napędowego.

Andrzej Bąk – eWGT
Źródło cen: PKN Orlen, e-petrol.pl, barchart.com, EIA

W dniu 29.12.2021 odbyło się spotkanie, zorganizowane przez Związek Banków Polskich w związku z wprowadzoną przez Parlament nowelizacją ustawy Kodeks Postępowania Cywilnego. Zdaniem przedstawicieli nowelizacja ustawy jest tragiczną w skutkach pomyłką.

W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele Związku Banków Polskich, poszczególnych banków i central bankowych, firm leasingowych oraz przedstawiciele rolników, w tym: Krajowej Rady Izb Rolniczych, Wielkopolskiej Izby Rolniczej, Podlaskiej Izby Rolniczej, Lubelskiej Izby Rolniczej, Warmińsko-Mazurskiej Izby Rolniczej, Krajowego Związku Producentów Rzepaku i Roślin Białkowych i Krajowej Rady Drobiarskiej.

Komplikacja dla rolników i dla banków

Z uwagi na obowiązujące banki przepisy, dotyczące zabezpieczeń wymaganych przy kredytowaniu rolników, udzielanie kredytów po 5 stycznia, kiedy nowelizacja wejdzie w życie będzie praktycznie niemożliwe. Bardzo skomplikuje się również sytuacja, w zakresie już udzielonych kredytów i pożyczek. W przypadku wielu banków, szczególnie tych spółdzielczych, oznaczać to będzie konieczność podwyższania rezerw i straty finansowe. Ta sytuacja dotyczyć będzie również firm leasingowych, firm pożyczkowych czy instytucji rządowych zabezpieczających udzielane dotacje rolnikom.

Niewyobrażalne straty

Problem dotknie około 300.000 gospodarstw rolnych, które na dzisiaj korzystają z różnego rodzaju instrumentów finansowych. Przedstawiciele środowisk rolniczych wskazywali, że z nowym rokiem wzrosną potrzeby finansowania nowej produkcji, które w tym roku będą szczególnie duże ze względu na wzrost kosztów nawozów i innych środków produkcji. Podczas spotkania poruszono również temat restrukturyzacji zadłużenia. Istnieje ustawa w tej sprawie, która obecnie jest martwa. W pierwszej kolejności należałoby uruchomienie tej ustawy a dopiero potem regulowanie spraw związanych z egzekucją.

fot.1 Wielkopolska Izba Rolnicza

fot.2 Wielkopolska Izba Rolnicza

fot.3 Wielkopolska Izba Rolnicza

Jest szansa na zablokowanie ustawy

Ze względu na wagę problemu i jego fundamentalne znaczenie dla rozwoju gospodarstw rolnych, uczestnicy spotkania uzgodnili, że skierują wspólny apel do parlamentarzystów, w tym do Marszałka Sejmu, Marszałka Senatu oraz szefów klubów i kół parlamentarnych, o podjęcie pilnych działań legislacyjnych, mających na celu skorygowanie powstałej sytuacji. 

Sprawa jest bardzo pilna i być może szybkie działanie na poziomie Parlamentu, spowoduje zablokowanie wejścia w życie zmienionych przepisów. 

źródło: Wielkopolska Izba Rolnicza

Nowy rok dla rolnictwa rozpoczyna się szeregiem nowelizacji ustaw. Należy do nich między innymi ustawa o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego, ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych i ustawa mająca na celu ułatwienia w prowadzeniu handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników. 

Limit dopłaty do paliwa większy o 10 l

Od 1 stycznia zacznie obowiązywać nowa ustawa o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Ustawa zwiększa limit paliwa – ze 100 litrów do 110 litrów – zużywanego na 1 ha upraw rolnych. Rośnie też limit zużycia oleju napędowego w przeliczeniu na dużą jednostkę przeliczeniową bydła (DJP) z 30 litrów do 40 litrów w przypadku prowadzenia przez producenta rolnego chowu i hodowli bydła.

Uproszczone procedury w prowadzeniu działalności pozarolniczej

Z początkiem roku w życie wejdzie także nowelizacja ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Ma ułatwić prowadzenie pozarolniczej działalności w gospodarstwie rolnym. To nie wszystko bowiem ma ona uprościć procedurę w zakresie podejmowania lub rozwijania przez rolników, domowników lub małżonków rolników, działalności nierolniczej na gruntach rolnych (w szczególności klas I-III) przy wykorzystaniu zasobów prowadzonego gospodarstwa rolnego.

Nowe przepisy mówią o  zwolenieniu z konieczności przeznaczania tych gruntów na cele nierolnicze i wnoszenia opłat związanych z wyłączeniem gruntów z produkcji w przypadku podjęcia na nich działalności nierolniczej. Podczas prac w Sejmie doprecyzowano, że na działalność pozarolniczą można przeznaczyć nie więcej niż 30% całkowitej powierzchni gruntu rolnego pod zabudowę zagrodową w danym gospodarstwie i nie więcej niż 0,05 ha.

Handel w piątki i soboty

Ponadto od 1 stycznia będą obowiązywać przepisy dotyczące ułatwienia w prowadzeniu handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników. Regulacje te mają zachęcić rolników do sprzedaży własnych produktów w wyznaczonych miejscach przez samorządy, co ma zwiększyć dochody gospodarstw rolnych. Rolnicy mają być zwolnieni od opłaty targowej.

Zbliża się koniec roku, a zatem dobiega końca I połowa sezonu 2021/22. Można zatem pokusić się o wstępne podsumowanie unijnego i polskiego eksportu zbóż. Według ostatnich danych KE kraje Unii Europejskiej wyeksportowały od początku sezonu 2021/22 (1-lipca do 19-grudnia 2021) 13,36 mln ton pszenicy miękkiej, czyli o 5% więcej niż w analogicznym okresie poprzedniego sezonu (12,69 mln ton). Jeszcze lepsze tempo eksportu dotyczy jęczmienia (+17% r/r), ale rekordzistą jest kukurydza. W przypadku tego zboża wywieziono dotąd poza UE dwa i pół raza więcej ziarna niż w tym samym okresie poprzedniego sezonu.

Unijny eksport kukurydzy w ujęciu tygodniowym:

W I połowie sezonu 2021/22 to Rumunia odpowiada za prawie 30% całkowitego wolumenu eksportu pszenicy (3,92 mln ton) i 1/3 unijnego eksportu zbóż (7,4 mln ton). Kolejne 2,9 mln ton pszenicy i 5,3 mln ton zbóż razem wyeksportowała Francja, która odpowiada za 21% eksportu pszenicy i 24% eksportu wszystkich zbóż. Wysokie, bo trzecie miejsce wśród eksporterów pszenicy zajmuje Bułgaria, która symbolicznie wyprzedza Niemcy. Polska z udziałem 6% w eksporcie pszenicy i 4% w przypadku zbóż (razem) jest teraz na 7 miejscu, za także Litwą i Łotwą.

Na tle całej UE coraz gorzej wyglądają wyniki naszego eksportu pszenicy.

O ile początek tego sezonu był bardzo dobry, to listopad i grudzień przyniósł zapaść w naszym eksporcie tego zboża poza UE. Dotychczasowy wynik niespełna 0,8 mln ton jest o 45% gorszy o eksportu pszenicy w pierwszych 25 tygodniach sezonu 2020/21.

Kierunku eksportu unijnej pszenicy:

Największym odbiorcą unijnej pszenicy w tym sezonie jest Algieria, która kupiła 2,160 mln ton. Drugie miejsce w śród adresatów unijnych dostaw pszenicy zajmuje Egipt (1,327 mln ton), następne Nigeria (1,085 mln ton, Korea Południowa (0,823 mln ton ton) i Chiny (0,780 mln ton).

Tempo unijnego eksportu wszystkich zbóż jest szybsze o 16% niż rok temu, a zawdzięczamy to głównie wyjątkowo silnemu eksportowi kukurydzy w tym sezonie.

Andrzej Bąk – eWGT
Źródło: KE

ARIMR przypomina, że Panie z kół gospodyń wiejskich mają czas na wydanie środków z tytułu prowadzenie działalności statutowej tylko do końca roku a na ich rozliczenie do końca stycznia 2022r. 

Wnioski o wsparcie działalności statutowej złożyło w ARiMR w 2021 roku 10 159 kół gospodyń wiejskich. Z tego tytułu wypłacono dla KGW 55,9 mln zł. Aby nie było konieczności zwrotu dofinansowania należy dochować terminów prze

Jeżeli którykolwiek z terminów przedstawionych przez ARIMR nie zostanie dochowany, otrzymane dofinansowanie trzeba będzie zwrócić. 

Dotychczas do ARiMR trafiły 624 sprawozdania. 

Otrzymaną pomoc koła mogą przeznaczyć m.in. na: prowadzenie działalności społeczno-wychowawczej i oświatowo-kulturalnej w środowiskach wiejskich; aktywności służące poprawie warunków życia i pracy kobiet na wsi; upowszechnianie dobrych metod prowadzenia gospodarstw domowych; rozwijanie kultury ludowej, w tym w szczególności kultury lokalnej i regionalnej. 

W 2021 roku koła liczące nie więcej niż 30 osób mogły się ubiegać o 5 tys. zł, te o liczebności od 31 do 75 osób – 6 tys. zł, jeszcze liczniejsze – 7 tys. zł. Wnioski o pomoc można było składać do 30 września, a pula środków była wyższa niż w latach ubiegłych i wynosiła 70 mln zł.  Od 2018 r. na działalność statutową Agencja przekazała KGW łącznie 135 mln zł. W prowadzonym przez ARiMR rejestrze znajduje się obecnie 10 604 kół gospodyń wiejskich.

Zmiany w rolnictwie następują coraz szybciej. Z uwagi na zwiększoną ochronę środowiska nakładane są opłaty na środki potrzebne do produkcji roślin chociażby na nawozy przez co rolnicy mierzą się z wysokimi nakładami finansowymi. W potrzebie przychodzi Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, które stawia na nawozy ze ścieków i biometan z odpadów!

Automatyczna, bezodorowa biogazownia przyszłości

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) chce opracować zautomatyzowaną technologię, która odmieni polski rynek biogazowni. Podstawowa zakładana zmiana to wytwarzanie najwyższej jakości paliwa odnawialnego – biometanu, który będzie wtłaczany do sieci gazowej lub sprężony i wykorzystywany w transporcie, np. jako paliwo dla silników gazowych, do tankowania autobusów czy źródło „zielonego” wodoru. Możliwości wykorzystania biometanu będą jeszcze analizowane w toku przedsięwzięcia.

Jednak nie mniej istotne są pozostałe kluczowe wymagania, jakie NCBR stawia przed wykonawcami opracowywanych technologii. Nasz problem – a zarazem szansa – to duży niewykorzystany wolumen odpadów. Krajowe zużycie gazu ziemnego wynosi obecnie ponad 21 mld m3 w ciągu roku, z czego około 18 mld m3 importujemy. Okazuje się, że dużą część sprowadzanego przez Polskę gazu ziemnego można zastąpić produkowanym na miejscu paliwem odnawialnym. Naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu oszacowali możliwość wykorzystania odpadów z przemysłu rolno-spożywczego w Polsce na równowartość blisko 8 mld m3 metanu rocznie. A do tego są jeszcze odpady biodegradowalne z miast, które zgodnie z dyrektywami Unii Europejskiej będziemy w coraz większym stopniu sortować. 

Opracowywana biogazownia ma być uniwersalna (w kontekście wykorzystywanego surowca), zautomatyzowana i ograniczy lub wręcz wyeliminuje konieczność zapewnienia ciągłego, specjalistycznego nadzoru nad przebiegiem procesu wytwarzania biometanu. Skomputeryzowana technologia powinna zawierać dodatkowe elementy innowacji technologicznej, mające zwiększyć elastyczność operacyjną i opłacalność pracy, przy jednoczesnym rozwiązaniu kluczowych dla branży problemów, takich jak emisje uciążliwych dla człowieka odorów. Cyfryzacja i automatyzacja procesu nadzoru biogazowni nieprzypadkowo należą do najwyżej ocenianych kryteriów, które zostały postawione przed startującymi w tym przedsięwzięciu podmiotami. 

„Fabryka surowców”

Produkujemy coraz więcej ścieków. Z danych GUS wynika, że w 2018 r. zostało wytworzonych ponad 583,1 tys. ton suchej masy komunalnych osadów ściekowych, podczas gdy 15 lat wcześniej było to 447 tys. ton. W odpowiedzi na ten problem Ministerstwo Środowiska przyjęło w 2018 roku „Strategię postępowania z komunalnymi osadami ściekowymi na lata 2019-2022”. Celem dokumentu jest zorganizowanie warunków i wykreowanie mechanizmów sprzyjających rozwiązaniu narastającego problemu zagospodarowania komunalnych osadów ściekowych stanowiących odpady. Dużą ich ilość można przetworzyć i powtórnie wykorzystać, ale do tego trzeba dysponować odpowiednią technologią.

Do wyścigu o przełomowe rozwiązania w tym zakresie stanęło w ubiegłym roku Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, rozpoczynając przedsięwzięcie „Oczyszczalnia przyszłości”. Jak wskazują eksperci NCBR, aby stworzyć nowe szanse rozwojowe dla sektora gospodarki wodno-ściekowej w Polsce, należy rozwiązać kilka podstawowych problemów. Główne wyzwania to: zagospodarowanie oczyszczonych ścieków (odnowa i odzysk wody), ograniczenie utraty pierwiastków biogennych oraz zanieczyszczenia nimi środowisk wodnych (odzysk biogenów), usunięcie ze ścieków mikrozanieczyszczeń, odzysk energii i energooszczędność procesów technologicznych oraz wspomniane już wcześniej efektywne zagospodarowanie osadów ściekowych. Ponadto dzięki instalacji zostanie odzyskana woda, służąca do powtórnego wykorzystania w rolnictwie, a w miastach – do zaspokojenia potrzeb komunalnych lub przemysłowych, czyli np. do utrzymania zieleni miejskiej, jako wymiennik ciepła w ciepłownictwie, jako rozpuszczalnik w przemyśle. Z kolei odzyskane surowce, takie jak: związki fosforu, azotu i węgla, posłużą do produkcji nawozów oraz polepszaczy gleby w rolnictwie i ogrodnictwie.

Dzięki takiemu podejściu, oczyszczalnie ścieków wraz z biogazowniami staną się fundamentem gospodarki cyrkularnej, powodując, że cenne rolniczo biogeny będą krążyły w obiegu zamkniętym, znacznie ograniczając produkcję nawozów na bazie surowców kopalnych. Pozwolą też redukować zanieczyszczenia rzek i wód gruntowych tymi związkami.

Dla wsi i całej gospodarki

Przedsięwzięcia „Innowacyjna biogazownia” oraz „Oczyszczalnia przyszłości” to tylko dwie z serii inicjatyw zaprojektowanych przez NCBR, a wpisujących się w założenia strategii Europejskiego Zielonego Ładu. Każde z nich ma na celu stworzenie nowych technologii dla polskiej gospodarki oraz zapewnienie komfortu życia przyszłych pokoleń. Przedsięwzięcia te są finansowane z Funduszy Europejskich (POIR), a realizowane w trybie zamówień przedkomercyjnych (PCP). W tym przypadku Centrum występuje w roli zamawiającego, który definiuje problem do rozwiązania, a tym samym kreuje nowy rynek dla nowatorskich produktów.

Wykonawcy opracują demonstratory nowoczesnych technologii również w takich przedsięwzięciach, jak: „Budownictwo efektywne energetycznie i procesowo”, „Technologie domowej retencji”, „Wentylacja dla szkół i domów”, „Magazynowanie energii elektrycznej”, „Magazynowanie Ciepła i Chłodu”, „Ciepłownia Przyszłości, czyli system ciepłowniczy z OZE”. Z tym ostatnim projektem koresponduje pokrewne przedsięwzięcie „Elektrociepłownia w lokalnym systemie energetycznym”. Wszystkie te inicjatywy to szansa na czystsze środowisko, zdrowsze społeczeństwo i nowoczesną, konkurencyjną gospodarkę.

Szczegółowe informacje na temat przedsięwzięcia NCBR „Innowacyjna biogazownia” znajdują się pod linkiem: https://www.gov.pl/web/ncbr/innowacyjna-biogazownia a informacje na temat przedsięwzięcia „Oczyszczalnia przyszłości” znajdują się pod linkiem: https://www.gov.pl/web/ncbr/oczyszczalnia-przyszlosci.

Projekty realizowane są w ramach projektu pozakonkursowego pn. Podniesienie poziomu innowacyjności gospodarki poprzez realizację przedsięwzięć badawczych w trybie innowacyjnych zamówień publicznych w celu wsparcia realizacji strategii Europejskiego Zielonego Ładu (w ramach poddziałania 4.1.3 Innowacyjne metody zarządzania badaniami Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój). Projekty finansowane są ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Źródło: Biuro Prasowe Narodowego Centrum Badań i Rozwoju