Żniwa są coraz bliżej. Jednak powinniśmy zwrócić uwagę na czynniki, które jeszcze pod koniec wegetacji mogą obniżyć poziom uzyskiwanych plonów. Chodzi tu o osypywanie się nasion rzepaku oraz porastanie ziarna w kłosie. Zmienna pogoda, ulewne deszcze przeplatane z okresem słonecznej i gorącej pogody wzmagają te zjawiska.
Osypywanie się nasion rzepaku
Problem ten dotyczy zarówno rzepaku ozimego, jak i jarego. Nasilenie tego zjawiska jest różne i zależy od przebiegu warunków pogodowych i podatności odmian. Nierównomiernie dojrzewające łuszczyny oraz ich pękanie przyczynia się do osypywania nasion przed zbiorem. Zjawisko to, w zależności od przebiegu pogody, a także porażenia przez choroby czy uszkodzenia przez szkodniki, może stać się przyczyna strat w plonie na poziomie kilku, a nawet kilkunastu procent. Powoduje to obniżenie opłacalności uprawy, jak również dodatkowo wzmaga występowanie samosiewów rzepaku w przypadku uprawy następczej.
Łuszczyny zawiązane na roślinach w różnych częściach plantacji zwykle różnią się stopniem dojrzewania. Jako przyczynę tego zjawiska przyjmuje się absorbcję wilgoci z deszczu i rosy, a następnie ponownym wysychaniu słońcu i wietrze. Najprościej mówiąc łuszczyna wielokrotnie kurczy się i rozszerza, co w konsekwencji prowadzi do przedwczesnego pękania i osypywania roślin. Zjawisko to pogłębia się w warunkach silnego porażenia łuszczyn przez choroby czy intensywnego zerowania szkodników, szczególnie łuszczynowych. Skrajnie niekorzystne warunki atmosferyczne tj. silny wiatr, burze czy ulewne deszcze dodatkowo intensyfikują to zjawisko przyczyniając się do jeszcze większych strat. Sposobem zredukowania start powodowanych tym zjawiskiem jest zastosowanie preparatów sklejających i powlekających łuszczyny. Zabieg ten najczęściej stosuje się na 2-3 tygodnie przed zbiorem.
„Sklejacze” na kłos?
Chcąc chronić kos przed porastaniem, które obniża jakość technologiczną ziarna wartość oraz użyteczność, można zastosować preparaty sklejające. Porośnięte ziarno gorzej się przechowuje, a materiał siewny nie nadaje się do dalszego wysiewu. Przyczyn porastania ziarna w kłosach jest kilka. Jednak do najważniejszych z nich należą zmienne warunki atmosferyczne. Występujące w fazie dojrzałości pełnej ziarna opady deszczu, wysoka wilgotność powietrza oraz słoneczne dni pomiędzy opadami wzmagają ten problem. Najbardziej narażonymi gatunkami na porastanie są nie tylko pszenżyto i żyto, ale również pszenica, szczególnie przy stosowaniu wysokich dawek azotu. Zabieg z użyciem „sklejaczy” wykonuje się w stadium pełnej dojrzałości ziarna, przed spodziewanym opadem deszczu lub w przerwie między opadami.
Aleksandra Wieremczuk
