Wybór kur do przydomowego gospodarstwa nie powinien zależeć wyłącznie od deklarowanej liczby jaj. Leghorn i Rosa należą do najpopularniejszych niosek, jednak różnią się budową, zachowaniem, wymaganiami oraz sposobem użytkowania. Leghorn jest wyspecjalizowaną rasą nieśną, natomiast nazwa Rosa odnosi się do kilku linii mieszańcowych przeznaczonych przede wszystkim do chowu półintensywnego i przydomowego. Które kury będą lepsze? Odpowiedź zależy od tego, czy hodowcy zależy na maksymalnej produkcji jaj, spokojnym stadzie, odporności czy możliwości późniejszego wykorzystania ptaków również w kierunku mięsnym.
Leghorn czy Rosa: Czym różnią się te kury?
Leghorn to lekka rasa kur pochodząca z Włoch, wyhodowana przede wszystkim z myślą o wysokiej produkcji jaj. Dorosła kura waży zazwyczaj około 1,6 kg, ma smukłą sylwetkę, duży czerwony grzebień i najczęściej białe upierzenie. Ptaki tej rasy są ruchliwe, czujne i bardzo aktywne. Dobrze wykorzystują wybieg, chętnie poszukują owadów, nasion oraz zielonych części roślin.
Rosa nie jest jedną ustaloną rasą w takim znaczeniu jak Leghorn. Jest to grupa mieszańców użytkowych, wśród których spotyka się między innymi linie Rosa 1, Rosa 3 i Rosa 5. Poszczególne odmiany powstały poprzez łączenie ras takich jak Sussex, Rhode Island Red, New Hampshire czy Barred Rock. Ich zadaniem jest połączenie dobrej nieśności z większą masą ciała, odpornością i łatwiejszym przystosowaniem do warunków chowu przydomowego. Rosa 1 i Rosa 5 są szczególnie cenione, ponieważ płeć piskląt można rozpoznać na podstawie zabarwienia puchu.
Które kury znoszą więcej jaj?
Pod względem możliwości produkcyjnych przewagę ma Leghorn. W dobrych warunkach kura tej rasy może znosić około 250 do 300 jaj rocznie. Intensywnie selekcjonowane linie użytkowe potrafią osiągać jeszcze lepsze wyniki, jednak w niewielkim gospodarstwie rezultat zależy od jakości paszy, długości dnia świetlnego, wieku ptaków, zdrowia i warunków panujących w kurniku. Jaja Leghornów mają białą skorupkę i zazwyczaj ważą około 55 do 65 g.
Kury Rosa znoszą przeważnie około 260 do 280 jaj rocznie, przy czym w pierwszym roku produkcji można liczyć na około 250 jaj od jednej nioski. Najczęściej są to jaja o brązowej lub kremowej skorupce, ważące około 55 do 62 g. Różnice pomiędzy poszczególnymi stadami mogą być znaczne, ponieważ ostateczny wynik zależy od pochodzenia kur, żywienia i sposobu utrzymania.
W praktyce dobrze prowadzony Leghorn może znieść więcej jaj niż Rosa, ale różnica nie zawsze będzie duża. W przydomowym kurniku, w którym ptaki korzystają z wybiegu, a długość dnia nie jest sztucznie regulowana, obie grupy mogą osiągać zbliżone rezultaty.
Które kury wcześniej zaczynają się nieść?
Leghorn należy do ras wcześnie dojrzewających. Pierwsze jaja mogą pojawić się około 20. lub 21. tygodnia życia, choć niektóre dobrze rozwinięte młode kury rozpoczynają produkcję nieco wcześniej. Początkowo jaja są mniejsze, a ich masa stopniowo zwiększa się wraz z wiekiem nioski.
Rosa również stosunkowo szybko wchodzi w nieśność. Pierwszych jaj można oczekiwać najczęściej między 18. a 22. tygodniem życia. Nie należy jednak przyspieszać dojrzewania przez zbyt wczesne podawanie paszy dla niosek ani nadmierne wydłużanie dnia świetlnego. Kura powinna przed rozpoczęciem produkcji osiągnąć odpowiednią masę i prawidłowo rozwinąć układ kostny.
Przy zakupie odchowanych kur warto zapytać sprzedawcę o dokładny wiek ptaków, zastosowany program żywienia oraz przewidywany termin wejścia w nieśność. Pozwala to uniknąć sytuacji, w której hodowca spodziewa się jaj natychmiast po przywiezieniu młodych kurek.
Leghorn czy Rosa: Które kury są spokojniejsze?
Rosa będzie zazwyczaj lepszym wyborem dla osoby, która oczekuje spokojnego i łatwego w obsłudze stada. Kury te są przeważnie łagodniejsze, mniej płochliwe i łatwiej przyzwyczajają się do opiekuna. Dobrze odnajdują się w niewielkich gospodarstwach, w których kurnik znajduje się blisko domu, a ptaki mają regularny kontakt z człowiekiem.
Leghorny są bardziej energiczne i niezależne. Potrafią szybko biegać, wysoko podlatywać i sprawnie pokonywać niskie ogrodzenia. Nie muszą być agresywne, ale zwykle zachowują większy dystans wobec człowieka. Są także bardziej hałaśliwe niż wiele spokojnych ras ogólnoużytkowych. Z tego powodu mogą być mniej odpowiednie dla rodzin, które chciałyby traktować kury jak łagodne zwierzęta przydomowe.
Woliera dla Leghornów powinna być dobrze zabezpieczona, a ogrodzenie odpowiednio wysokie. Ptaki pozostawione na dużym wybiegu dobrze wykorzystują teren, lecz mogą oddalać się od kurnika i wchodzić do ogrodu warzywnego.
Które kury lepiej znoszą chów na wolnym wybiegu?
Obie grupy nadają się do utrzymywania na wybiegu, ale wykorzystują go nieco inaczej. Leghorny są wyjątkowo aktywne i bardzo dobrze zdobywają część pokarmu samodzielnie. Chętnie grzebią w ziemi, zbierają owady i przemieszczają się po dużym terenie. Mała masa ciała sprawia, że są zwinne i zużywają stosunkowo niewiele paszy w porównaniu z cięższymi kurami.
Rosa jest cięższa, spokojniejsza i zwykle trzyma się bliżej kurnika. Dobrze radzi sobie w warunkach przydomowych oraz półintensywnych, dlatego może być łatwiejsza do utrzymania na średniej wielkości działce. Linie Rosa zostały przeznaczone właśnie do produkcji jaj w gospodarstwach, w których warunki nie są tak ściśle kontrolowane jak w fermach przemysłowych. Krajowa Rada Drobiarstwa wymienia Rosa 1, Rosa 3 i Rosa 5 wśród kur przeznaczonych do półintensywnej produkcji jaj.
Na małym, słabo ogrodzonym wybiegu Rosa będzie zazwyczaj wygodniejsza. Na rozległym terenie, gdzie potrzebne są ruchliwe i samodzielne ptaki, bardzo dobrze sprawdzi się Leghorn.
Czy Leghorn jest tańszy w utrzymaniu?
Lekka budowa Leghorna oznacza mniejsze potrzeby bytowe niż w przypadku cięższych kur. Ptaki nie zużywają dużej ilości paszy na budowę masy mięśniowej, a znaczna część pobranych składników może zostać wykorzystana do produkcji jaj. Dodatkową korzyścią jest ich duża aktywność na wybiegu i zdolność do samodzielnego wyszukiwania pokarmu.
Nie oznacza to jednak, że Leghorn może być żywiony głównie ziarnem i resztkami. Wysoka nieśność wymaga pełnoporcjowej mieszanki zawierającej odpowiednią ilość białka, energii, wapnia, fosforu, witamin i mikroelementów. Niedobory szybko prowadzą do spadku produkcji, osłabienia kości oraz pogorszenia jakości skorupek.
Rosa zjada więcej ze względu na większą masę ciała, ale jest ptakiem bardziej uniwersalnym. Po zakończeniu okresu najlepszej nieśności przedstawia większą wartość użytkową niż lekki Leghorn. Z ekonomicznego punktu widzenia Leghorn może lepiej wykorzystywać paszę do produkcji jaj, natomiast Rosa daje bardziej wszechstronne możliwości w niewielkim gospodarstwie.
Które kury są bardziej odporne?
Leghorn uchodzi za rasę żywotną i odporną, dobrze znoszącą zarówno wysokie, jak i stosunkowo niskie temperatury. Problemem może być duży pojedynczy grzebień, który podczas silnych mrozów jest bardziej narażony na odmrożenia. Kurnik powinien być suchy, pozbawiony przeciągów i dobrze wentylowany.
Rosa jest ceniona za dobrą zdrowotność oraz przystosowanie do zmiennych warunków chowu. Jej większa masa i spokojniejszy temperament mogą ułatwiać zimowanie w przydomowym kurniku. Nie oznacza to całkowitej odporności na choroby. Każde stado wymaga ochrony przed wilgocią, pasożytami, gryzoniami i dzikimi ptakami, a nowe osobniki powinny przejść okres odosobnienia przed dołączeniem do pozostałych kur.
Przewaga Rosy będzie najbardziej widoczna tam, gdzie hodowca nie zapewnia warunków zbliżonych do intensywnej produkcji. Leghorn pokaże pełnię możliwości przy prawidłowo zbilansowanym żywieniu i dobrej organizacji chowu.
Czy warto rozmnażać kury Rosa we własnym gospodarstwie?
W tej kwestii istotna jest różnica pomiędzy rasą a mieszańcem. Leghorn jest rasą, dlatego odpowiednio dobrane ptaki mogą przekazywać potomstwu charakterystyczne cechy, takie jak budowa, ubarwienie i wysoka nieśność. Hodowca może prowadzić własne stado reprodukcyjne, choć utrzymanie dobrych wyników wymaga przemyślanego doboru kogutów i kur.
Rosa jest mieszańcem użytkowym. Potomstwo uzyskane z kur Rosa i przypadkowego koguta nie musi powtórzyć cech rodziców. Kolejne pokolenie może być zróżnicowane pod względem masy, wyglądu, temperamentu i liczby znoszonych jaj. Osoba, która chce regularnie utrzymywać stado o przewidywalnych parametrach, powinna kupować młode kury lub pisklęta z pewnego źródła.
Autoseksingowość Rosy 1 i Rosy 5 dotyczy piskląt pochodzących z odpowiednio zaplanowanego krzyżowania stad rodzicielskich. Nie należy zakładać, że cecha ta zostanie zachowana podczas dowolnego rozmnażania ptaków na własnym podwórku.
Leghorn czy Rosa: Które kury wybrać do przydomowego kurnika?
Leghorn będzie lepszy dla hodowcy nastawionego przede wszystkim na dużą liczbę jaj i niskie zużycie paszy. Sprawdzi się na rozległym, dobrze zabezpieczonym wybiegu oraz w stadzie złożonym z podobnie aktywnych ptaków. Trzeba jednak zaakceptować jego płochliwość, ruchliwość i zdolność do pokonywania ogrodzeń.
Rosa będzie bezpieczniejszym wyborem dla początkującej osoby, rodziny z dziećmi oraz właściciela niewielkiego gospodarstwa. Jest spokojniejsza, cięższa, łatwiejsza do utrzymania i znosi brązowe lub kremowe jaja, których często oczekują osoby kupujące jaja wiejskie. Jej nieśność pozostaje bardzo wysoka, choć może być nieco niższa niż u najlepiej prowadzonych Leghornów.
Dobrym rozwiązaniem może być także utworzenie mieszanego stada, pod warunkiem zapewnienia wystarczającej przestrzeni. Leghorny będą intensywnie wykorzystywały wybieg, natomiast Rosy wprowadzą do stada spokojniejsze zachowanie i większą masę użytkową. Najważniejsze jest kupowanie kur w podobnym wieku, stopniowe łączenie grup oraz obserwowanie, czy bardziej energiczne osobniki nie utrudniają spokojniejszym ptakom dostępu do karmideł, poideł i gniazd.
