Ceny paliw: Piątkowy poranek przyniósł paradoksalny obraz na rynku paliw. Choć na giełdach światowych doszło do potężnego tąpnięcia cen ropy i diesla w czwartek, krajowy monopolista PKN Orlen poszedł pod prąd i od rana podniósł ceny hurtowe. Dla rolników zamawiających paliwo do gospodarstw oznacza to natychmiastową podwyżkę. Prawdziwy niepokój budzi jednak zbliżający się poniedziałek, 15 czerwca – koniec pakietu „Ceny Paliwa Niżej” (CPN) może bezlitośnie uderzyć w koszty produkcji, stawiając w najgorszej sytuacji rolników ryczałtowych.
Tąpnięcie na giełdach naftowych i gwałtowny zjazd giełdowego diesla
Zamknięcie handlu w dniu 11 czerwca 2026 roku przyniosło głębokie spadki na rynkach surowcowych, wywołane nagłym uszczupleniem geopolitycznej premii wojennej wokół Iranu. Zgodnie z ostatecznymi danymi giełdowymi, kluczowe wskaźniki ukształtowały się następująco:
- Ropa Brent: spadła o -4,31% (-4,01 USD), kończąc sesję na poziomie 89,09 USD za baryłkę.
- Ropa WTI: potaniała o -4,01% (-3,61 USD) do poziomu 86,42 USD za baryłkę.
- Kurs dolara (USD/PLN): złoty umocnił się, co sprowadziło kurs amerykańskiej waluty w dół o -0,43% do poziomu 3,6695 PLN.
Wyjątkowo silna korekta dotknęła rynku gotowych paliw na giełdzie ARA (Amsterdam-Rotterdam-Antwerpia). W czwartek wieczorem cena giełdowego diesla runęła w dół o -6,16% (-65,13 USD), osiągając poziom 992,75 USD za tonę.
W szerszym ujęciu od końca lutego diesel ARA podrożał o około 31%, jednak warto pamiętać, że w szczytowym momencie z 2 kwietnia bieżącego roku – przy cenie maksymalnej na poziomie 1 588,12 USD/t – wzrost stawek wobec bazy z przełomu lutego i marca przekraczał 100%. Obecna całkowita zmiana procentowa w ujętym okresie wynosi 57,45%, przy średnim kursie na poziomie 960,10 USD/tona.
Krajowy hurt w Orlenie idzie pod prąd. Rolnicy odczują to dzisiaj
Światowa przecena nie przełożyła się jednak na krajowe obniżki w hurcie. Piątkowe poranne zestawienia PKN Orlen (z dnia 12-06-2026 r.) przyniosły podwyżki dla obu głównych produktów naftowych:
- Benzyna bezołowiowa Eurosuper 95: Cena hurtowa wzrosła o kolejne 54 złote na metrze sześciennym, osiągając poziom 5 290 zł/m³ (5,29 zł/l netto).
- Olej Napędowy Ekodiesel: Po chwilowym czwartkowym spadku, piątkowy nowy cennik przyniósł odbicie w górę o 29 złotych na metrze sześciennym. Cena hurtowa ON wzrosła do 5 628 zł/m³ (5,63 zł/l netto).
Podczas gdy kierowcy na stacjach detalicznych odczują te podwyżki dopiero od soboty (gdzie cena maksymalna ON wzrośnie z piątkowych 6,37 zł/l do prognozowanych 6,40 zł/l, a Pb95 z 5,98 zł/l do 6,04 zł/l), producenci rolni kupujący paliwo w hurcie wyższe stawki zobaczą w fakturach już w piątek.
Analiza AgroProfil: Poduszka Orlenu – co może oznaczać?
Zachowanie PKN Orlen staje się w pełni zrozumiałe w kontekście zbliżającego się poniedziałku, 15 czerwca, kiedy to formalnie wygasa pakiet „Ceny Paliwa Niżej” (CPN), kosztujący budżet państwa aż 1,6 mld złotych miesięcznie. Minister Miłosz Motyka w wywiadzie z 9 czerwca przyznał, że „obie opcje są na stole”.
Na decyzje rządu mocno wpływa sytuacja na Bliskim Wschodzie. Ewentualne podpisanie porozumienia pokojowego lub deeskalacyjnego na linii USA-Iran usunęłoby z rynku premię geopolityczną, dając rządzącym idealny pretekst do wygaszenia tarczy CPN. Spadki cen surowców na świecie zrównoważyłyby wtedy powrót wyższych podatków.
Orlen przygotowuje się na ten scenariusz i buduje poduszkę bezpieczeństwa. Wyśrubowanie cen hurtowych netto w piątek pozwala koncernowi zakumulować marżę. Jeśli tarcza wygaśnie, Orlen będzie mógł we wtorek drastycznie obniżyć cenę hurtową netto, dzięki czemu końcowa cena brutto dla konsumentów nie wzrośnie zbyt mocno.
Jednak dla sektora rolniczego prawdziwym zmartwieniem jest to, jak ta tarcza zostanie wygaszona. O ile rolnicy będący czynnymi podatnikami VAT mogą odliczyć podatek naliczony przy zakupie paliwa do produkcji, o tyle dla rolników ryczałtowych ewentualne wygaśnięcie programu CPN i powrót wyższej stawki VAT będzie potężnym ciosem. Dla ryczałtowców każda zmiana podatkowa na paliwie to bezpośredni, nieodwracalny wzrost kosztów netto w trakcie trwających prac polowych. W obecnej sytuacji rynkowej, przy piątkowym wzroście cen hurtowych i niepewności legislacyjnej, producenci rolni zamawiający paliwo do baz maszynowych stają przed wyjątkowo trudnymi decyzjami zakupowymi. Warto zauważyć, że możliwe jest również podniesienie samej akcyzy, co uderzy również w rolników rozliczających się z podatku VAT.
Źródło cen: PKN Orlen, Monitor Polski, Giełdy Towarowe
