W nocy z południa dotrze do Polski centralnej strefa intensywnych opadów śniegu, która z coraz słabszym natężeniem potrwa cały jutrzejrzy dzień.

Dodatkowo przelotne opady sniegu wystepowac mają na całym zachodzie kraju. Na wschodzie popada przelotny deszcz. Opady będą już znacznie słabsze niż w nocy.

Wiatr zmieni kierunek na zachodni zaowocują ochłodzenie w następnych dniach.

Na rynku zbóż wraz z końcem 2020 roku upłynęła I połowa sezonu 2020/21. Polski eksport pszenicy drogą morską ma się w tym sezonie bardzo dobrze, a przyspieszenie widoczne było w III kwartale 2020 roku. Od początku obecnego sezonu (01.07.2020) wysłaliśmy poza granice UE: 1,48 mln ton pszenicy. Stanowi to ponad 11,5% unijnego eksportu pszenicy miękkiej i daje nam piąte miejsce w rankingu unijnych eksporterów tego zboża. Eksport wszystkich zbóż z Polski jest niewiele większy i sięga 1,54 mln. ton, a to oznacza, że pszenica stanowi 96% naszego eksportu ziarna poza UE.

Nasz dotychczasowy eksport pszenicy (poza UE) jest o już o ponad połowę (55%) większy od tego z analogicznego okresu poprzedniego sezonu, kiedy to w ciągu pierwszych 26 tygodni sezonu wywieźliśmy poza UE 953,44 tys. ton pszenicy.

Polska spadła w końcówce 2020 roku na 5-miejsce w rankingu unijnych eksporterów pszenicy miękkiej. Wyprzedziły nas minimalnie Niemcy (1,52 mln ton).

Mimo fatalnych zbiorów, w unijnym eksporcie pszenicy miękkiej liderem jest Francja (26,0% udział), która zdecydowanie wyprzedza Litwę (16,1%) oraz Łotwę (13,6%). Za nimi plasują się teraz Niemcy (11,8%), Polska (11,5%) i Rumunia (10,3% udział).

IMPORT ZBÓŻ SPOZA UE

Na początku obecnego sezonu import zbóż do Polski spoza UE jest marginalny

Import – zboża razem za 26 tygodni sezonu 2020/21
to: 32,97 tys. ton (w porównaniu do 39,86 tys. ton w tym samym okresie sezonu 2019/20).

w tym:

• kukurydza: 29,25 tys. ton;
• pszenica miękka: 1,35 tys. ton;
• pszenica durum: 1,22 tys. ton.

W zakończonym sezonie 2019/20 import zbóż do Polski (spoza UE) spadł ponad pięciokrotnie i był marginalny

W całym sezonie 2019/20 sprowadziliśmy spoza UE tylko 69,58 tys. ton ziarna, w tym 46,46 tys. ton kukurydzy.

Dla porównania, w sezonie 2018/19 nasz import zbóż sięgał 338,63 tys. ton, w tym 261,63 tys. ton kukurydzy. Oznacza to spadek importu zbóż o 82% – licząc r/r.

Andrzej Bąk – eWGT
Źródło: KE

W nocy intensywne opady śniegu znad zachodniej części kraju odsuwać się mają na północ kraju. Od Podlasia po Warmię i Mazury wraz z Pomorzem Gdańskim i Zachodnim sypać ma śnieg przy temperaturze w pobliżu -1/0 stopnia Celsjusza. Na pozostałym obszarze sucho z temperaturą na poziomie 1/3 stopni powyżej zera.

W ciągu dnia słabe zanikające opady śniegu nadal występować mają na Suwalszczyźnie i północy województwa Warmińsko Mazurskiego.

Do południa pochmurno choć sucho będzie na zachodzie i wschodzie kraju oraz w centrum. Na południowym zachodzie zacznie padać deszcz po czym po zmroku zamieni się sam opad śniegu. Przed 19:00 śnieg znad Dolnego Śląska rozrzeszy się na Wielkopolskę, Ziemię Lubuską, Kujawy, Warmię, Mazury, Pomorze Gdańskie. Na Górnym Śląsku, Małopolsce, Kieleczczyźnie, wschodzie Ziemi Łódzkiej, Mazowszu popada deszcz do 1-4 mm. Wiatr powieje słabo w porywach do 20 km/h.

Jednym z podstawowych problemów na wsi jest kwestia dziedziczenia gospodarstw przez kolejne pokolenia rolników. Pół biedy gdy gospodarstwo ma kto przejąć i podjąć w nim pracę. Szczególnie, że Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi czyni teraz starania o to, by podmiotem przy podejmowaniu zobowiązań stało się gospodarstwo, a nie konkretna osoba. Jeśli tego rodzaju regulacje wejdą w życie, dziedziczenie i zmiana pokoleniowa stanie się formalnością, i co do zasady zachodzić powinna bez strat dla samego gospodarstwa. Gorzej, gdy gospodarstwem zawiaduje rolnik w podeszłym wieku bez chętnych do dziedziczenia następców. Wtedy to każdy kolejny rok staje się dramatyczną walką o niemarnowanie życiowego czy wielopokoleniowego dorobku. 

Rola albo emerytura?

Powyższy problem dodatkowo komplikuje fakt, że zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, aby uzyskać prawo do emerytury rolniczej w pełnej wysokości, rolnik powinien m.in. zaprzestać prowadzenia gospodarstwa rolnego. 

Co gorsza, uznaje się że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego (art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2020 r. poz. 782),).

Ponadto, stosownie do art. 28 ust. 1 ww. ustawy wypłata emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu na zasadach określonych w ust. 2–8, jeżeli emeryt lub rencista prowadzi działalność rolniczą.

Czy państwo nas nie chroni?

W ocenie znacznej części środowisk wiejskich konieczność zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego jest krzywdząca dla rolników. Tym bardziej, że wielu z nich nie ma następców, którym mogliby przekazać gospodarstwo a problem ten dotyczy większości regionów w kraju. Ponadto rolnicy coraz częściej, pomimo osiągnięcia wymaganych okresów składkowych, pragną dalej prowadzić działalność rolniczą, choćby ze względów ekonomicznych (np. gdy emerytura nie wystarcza na zapewnienie godziwego poziomu życia – przyp. red.). Dodatkowo, w opinii sporej grupy gospodarzy wymóg by rolnicy przestali być właścicielami (posiadaczami), gospodarstw rolniczych stoi w sprzeczności z art. 21 i art. 23 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej której fundamentem jest nienaruszalność własności prywatnej. 

Problemem jest też regulowanie podatków lokalnych w związku z przekształceniem podatku rolnego w podatek od nieruchomości za siedlisko rolnika, który przeszedł na emeryturę a w siedlisku pozostały budynki gospodarcze np. obora czy stodoła. I to kolejna nierozwiązana kwestia. 

Wniosek do Ministra Rolnictwa 

Uwzględniając powyższe potrzeby, 4 stycznia br. Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Grzegorza Pudy z wnioskiem o podjęcie odpowiednich działań legislacyjnych umożliwiających emerytowi KRUS dalsze prowadzenie gospodarstwa. KRIR wnosi też o subwencje dla gmin, w zamian za utracone dochody z tytułu podatku od nieruchomości przy ustalaniu siedlisk. 

Źródło: KRIR
Foto: Pixabay 

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wstępnie podsumowała dwa zakończone w grudniu 2020 roku nabory wniosków o wsparcie z funduszy Unii Europejskiej w ramach PROW na lata 2014-2020. 

4 747 wniosków na działalność

O „Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich” na chwilę obecną, według wstępnych podsumowań, ubiega się aż 4 747 wnioskodawców. 
Przypomnijmy: o tego rodzaju wsparcie mógł wnioskować każdy rolnik, małżonek rolnika lub domownik, podlegający m.in. ubezpieczeniu w KRUS w pełnym zakresie, nieprzerwanie co najmniej od 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy. 
O premię mogły starać się osoby, które rozpoczęły prowadzenie działalności pozarolniczej po raz pierwszy, a także te, które przez 24 miesiące poprzedzające złożenie wniosku miały zawieszoną lub zakończoną działalność gospodarczą. O wsparcie mogli się także ubiegać przedsiębiorcy, którzy swój biznes na wsi już prowadzą i chcą poszerzyć go o nowy rodzaj działalności. Wykaz rodzajów działalności objętych pomocą finansową ARiMR można było znaleźć na liście tzw. kodów PKD, która obejmuje ponad 400 pozycji.

Wysokość wsparcia, jakie można uzyskać od ARiMR uzależniono od liczby miejsc pracy, które wnioskodawca stworzył lub planuje utworzyć w swojej firmie. Wynosi ona w przypadku jednego miejsca pracy – 150 tys. zł, dwóch – 200 tys. zł, trzech i więcej – 250 tys. zł.

24 wnioski na odtwarzanie potencjału

Natomiast w ramach naboru na „Inwestycje odtwarzające potencjał produkcji rolnej” do tej pory zarejestrowano 24 wnioski.

Tego rodzaju pomoc skierowana jest do rolników, którzy ponieśli w gospodarstwach straty spowodowane klęskami żywiołowymi (m.in.: przymrozkami wiosennymi, suszą, powodzią), bądź wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń (ASF). Wsparcie mogą uzyskać rolnicy poszkodowani w roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pomocy lub w co najmniej jednym z dwóch lat poprzednich.

Podstawowym warunkiem rozpatrzenia wniosku jest wykazanie wysokości strat w uprawach rolnych, zwierzętach gospodarskich czy rybach na poziomie co najmniej 30 proc. średniej rocznej produkcji. Natomiast w przypadku poniesienia strat w związku z epidemią afrykańskiego pomoru świń, o pomoc mogli ubiegać się rolnicy, którym powiatowy lekarz weterynarii nakazał zabicie świń lub zniszczenie ich zwłok w celu zwalczania ASF.  Wymogiem jest, aby w dniu wydania tej decyzji wybite świnie stanowiły co najmniej 30 proc. trzody chlewnej będącej w posiadaniu gospodarza.

Maksymalna kwota wsparcia, jaką mogą otrzymać rolnicy w przypadku tego naboru wynosi 300 tys. złz tym, że nie może ona przekroczyć 80 proc. kosztów kwalifikowanych.

Jak informuje ARiMR nie są to dane ostateczne, ponieważ rolnicy mogli składać wnioski za pośrednictwem Poczty Polskiej i być może część zainteresowanych skorzystała z tej możliwości. Termin składania wniosków upłynął 31 grudnia 2020 r. 
 
Źródło: ARiMR
Foto: Pixabay 

Nie ustają kontrowersje wokół wprowadzenia tzw. podatku cukrowego. W ubiegłym roku wiele organizacji i środowisk rolno-producenckich kierowało apele do Rządu i Prezydenta RP z prośbą o odroczenie tej zmiany. Proponowano też m.in.  szerokie konsultacje i dyskusję w ramach tzw. cukrowego okrągłego stołu. Przypomnijmy: obawy dotyczyły m.in. drastycznego skoku cen produktów zawierających cukier, spadku popytu na nie, a w konsekwencji też załamania produkcji buraka cukrowego. Niestety nie przekonało to władz państwowych i Ustawa o zmianie niektórych ustaw w związku z promocją prozdrowotnych wyborów konsumentów (zawierająca tzw. podatek cukrowy), weszła w życie z dniem 1 stycznia 2021 roku. 

Kto i ile zapłaci? 

Wątpliwości na tym się jednak nie kończą. Przedsiębiorcy zrzeszeni w Polskiej Federacji Producentów Żywności – Związku Pracodawców, po raz kolejny zwracają uwagę na brak precyzji w zapisach nowej ustawy. Przykładowo: nowe przepisy wprowadzające „podatek” od cukru w jednej części odnoszą się do całkowitej ilości cukru  w produkcie, a w innej tylko do cukru dodanego. Nie jest też jasne, kto ma płacić nowy „podatek”: producent czy dystrybutor? Nawet formularz służący do jego rozliczania opublikowano dopiero przed niedawnymi świętami i to w wersji roboczej.

Opłata a nie podatek?

Także struktura tzw. podatku cukrowego jest skomplikowana. Składa się on z części stałej – wynoszącej 50 groszy za litr napoju z dodatkiem cukru lub słodzika – oraz części zmiennej, w wysokości 5 groszy za każdy gram powyżej 5 gram cukru na każde 100 ml, w przeliczeniu na litry. A przepisy wprowadzające nową daninę w ocenie przedstawicieli PFPŻ-ZP są niejasne. Sprawę dodatkowo komplikuje to, że Krajowa Administracja Skarbowa odpowiadając na prośbę PFPŻ-ZP o interpretację podatkową wyjaśniła, że nowa danina to nie podatek lecz… opłata (!). W związku z tym Urząd Skarbowy nie może stworzyć interpretacji podatkowej a instytucją uprawnioną do wyjaśnienia sprawy jest autor koncepcji opłaty, czyli Ministerstwo Zdrowia. Resort zdrowia natomiast  odsyła zainteresowanych do prawników.

Kierownictwo PFPŻ-ZP nie zamierza jednak ustępować. Mówi się więc o sądowej batalii z urzędami skarbowymi o niewłaściwie naliczony podatek. 
 
Źródło: PFPŻ-ZP 
Foto: Pixabay

Od 1 stycznia br. 5 kolejnych szkół rolniczych dołączyło do rozbudowywanej intensywnie sieci szkół, dla których organem prowadzącym jest Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Dotychczasowi gospodarze placówek – samorządy powiatowe  przekazały ministrowi: 3 szkoły rolnicze w województwie  kujawsko-pomorskim – w Bielicach, Nadrożu i Samostrzelu, szkołę rolniczą w Oleszycach w województwie podkarpackim, a także szkołę w Szczecinie w województwie zachodniopomorskim.

59 ministerialnych szkół

Na obecnym etapie sieć szkół rolniczych pod egidą MRiRW liczy już 59 placówek w całym kraju. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pełni w nich funkcję organu prowadzącego i sprawującego nadzór pedagogiczny. Głównym celem sieci jest unowocześnianie procesu dydaktycznego, wprowadzanie nowych kierunków kształcenia dostosowanych do zapotrzebowania rynku pracy i wymogów współczesnej gospodarki rolnej, a także szersza promocja kształcenia rolniczego. Ważne jest też dostosowanie programu i możliwości kształcenia do rozwoju technologii w rolnictwie, wymogów bezpieczeństwa żywności, potrzeb konsumentów, wzrostu jakości życia na wsi i efektywnego wykorzystania zasobów rolnictwa. 

Kolejny argument za tworzeniem tego rodzaju sieci to zdaniem Ministerstwa polityka rolna Unii Europejskiej zmierzająca do zrównoważonego rozwoju rolnictwa, co pociąga za sobą konieczność zmian w kształceniu przyszłych rolników w oparciu o otwarty dostęp do wiedzy i praktyk, także w innych krajach i rozwiniętych regionach UE.

Ministerstwo unowocześni szkoły?

Jak podkreśla MRiRW potencjał przejmowanych szkół jest różnorodny i często odbiegający od standardów szkół resortowych. Ministerstwo zapowiada więc ich doposażenie,  łącznie z poniesieniem dodatkowych nakładów finansowych. Zmiany ukierunkowane zostaną na modyfikację kształcenia i wprowadzanie nowych zawodów, w zależności                  od potrzeb rynku pracy i oczekiwań pracodawców. Zakłada się też unowocześnianie szkolnej bazy dydaktycznej, z uwzględnieniem agrotroniki, rolnictwa precyzyjnego oraz nowoczesnych technologii produkcji i przetwórstwa. Planuje się wzmocnienie powiązań pomiędzy nauką i praktyką rolniczą, m.in. ściślejszą współpracę z instytutami badawczymi, uczelniami rolniczymi i organizacjami branżowymi, a także współdziałanie z partnerami zagranicznymi w zakresie przygotowania zawodowego.

Projekty UE i wsparcie nauczycieli 

Szkoły prowadzone przez resort rolnictwa uczestniczyć będą w projektach dofinansowywanych ze środków unijnych, mających na celu poprawę infrastruktury edukacyjnej, wymianę staży zawodowych, organizację praktyk zawodowych, doskonalenie umiejętności posługiwania się językami obcymi, Ważna będzie też aktywizacja zawodowa oraz rozwój kształcenia ustawicznego młodzieży i dorosłych. Pomoc merytoryczną dla nauczycieli przedmiotów zawodowych zapewnia Krajowe Centrum Edukacji Rolniczej w Brwinowie.

Źródło: MRiRW
Foto: Pixabay