Tydzień zaczął się od pogłębienia przecen, zwłąszcza amerykańskiej kukurydzy i soi. W Chicago notowania najbliższej serii obu wymienionych kontraktów spadły we wtorek (07.09.2021) do poziomów najniższego od przełmu 2020/21 roku.

Głównym winowajcą ostatnich spadków notowań jest huragan Ida, który mocno naruszył infrastrukturę magazynową i portową na rzece Missisipi u ujścia do zatoki Meksykańskiej. Z tego regionu eksportowane jest ok. 60% amerykańskich zbóż i soi. W konsekwencji amerykański eksport kukurydzy i soi spadł do wieloletnich minimów. W tygodniu kończącym się 2-września amerykańscy eksporterzy wysłali zaledwie 68 tys. ton soi i 276 tys. ton kukurydzy. Obiekty magazynowo- portowe pozostają nadal zamknięte z powodu uszkodzeń i przerw w dostawie prądu.

Wolniejszy amerykański eksport, to większa podaż na rynku krajowym, która wywiera presję na ceny.

Zamykaniu długich pozycji spekulacyjnych (odsprzedaży kontraktów) sprzyja też przekonanie, że już w piątek USDA podniesie prognozy krajowych zbiorów obu głównych upraw w swoim comiesięcznym raporcie na temat podaży i popytu.

Unijne kontrakty na zboża taniały w minionym tygodniu (też na początku tego tygodnia) śladem ich amerykańskich odpowiedników. Skala spadków jest jednak mniejsza, ponieważ z powodu ograniczonej konkurencji ze strony USA może skorzystać eksport pszenicy z UE i z basenu Morza Czarnego.

W Paryżu pszenica z terminem grudniowym potaniała minimalnie w skali tygodnia, a jedynie wygasająca 10-września seria na bieżący miesiąc straciła mocniej na wartości. Pszenica z dostawą w grudniu od miesiąca konsoliduje się powyżej 240 usd/t.

Kukurydza tanieje śladem swojego amerykańskiego odpowiednika. Cena serii najbliższej spadła we wtorek (07.09.2021) poniżej 215 eur/t – najniżej od miesiąca.

Ceny rzepaku zmieniały się tylko minimalnie i jego wyceny nadal utrzymują się w okolicy rocznych maksimów (seria na tegoroczny zbiór).

Zmiany okresonowe notowań:

RZUT OKA NA WYKRESY (zamknięcie z 07.09.2021):

GIEŁDA W CHICAGO:

GIEŁDA W PARYŻU:

Andrzej Bąk – eWGT
Źródło: CBoT, Euronext-Matif, USDA, KE

Problem wykorzystywania tzw. przewagi kontraktowej przy zawieraniu umów przez większe podmioty gospodarcze (np. sieci handlowe), z rolnikami – producentami płodów rolnych, należy do największych obecnie rolniczych bolączek. Sprawy tego rodzaju są przedmiotem coraz częstszych kontroli, a winnym nadużyć grożą wysokie finansowe kary. 

Jedną z prawno-instytucjonalnych odpowiedzi na to zjawisko ma być także przedstawiony wczoraj (7września br.), przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Grzegorza Pudę i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta Tomasza Chróstnego projekt nowelizacji Ustawy o Przeciwdziałaniu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi.

Polska w unijnej czołówce?

– Polska należy do czołówki krajów wdrażających takie rozwiązania – podkreślił Minister Rolnictwa Grzegorz Puda. – Dodam też, że projektowane przepisy wykraczają poza minimalny zakres ochrony przed wykorzystaniem przewagi kontraktowej wynikający z właściwej dyrektywy Unii Europejskiej.

Minister Grzegorz Puda zwrócił również uwagę na znaczenie zawartych w ustawie tzw. katalogów praktyk dozwolonych i niedozwolonych. 

Ograniczenia umownych nadużyć?

W myśl nowych przepisów nie będzie np. możliwa zapłata za dostarczone, łatwo psujące się produkty w terminie ponad 30 dni, a za pozostałe produkty w terminie powyżej 60 dni. W spisie niedozwolonych praktyk znalazło się również nieuzasadnione obniżenie zapłaty np. w wyniku promocji wprowadzonej już po dostawie towarów.

– Nieuczciwym działaniem, które znajduje się w katalogu niedozwolonych praktyk jest także anulowanie zamówienia na łatwo psujące się produkty, w czasie krótszym niż 30 dni od planowanej dostawy – poinformował minister Puda i dodał, że niedozwolona będzie także odmowa potwierdzenia na piśmie uzgodnionych warunków dostawy.

Nowa ustawa w sprawie zwalczania nieuczciwych praktyk handlowych wdrażać ma w tym zakresie dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady UE.

Podstawa do działań UOKiK

Prezes UOKiK Tomasz Chróstny zwrócił natomiast uwagę na to, że z punktu widzenia kompetencji podległej mu instytucji, sektor rolno-spożywczy to bardzo trudny dział, który uzależniony jest nie tylko od warunków pogodowych, ale też szczególnie narażony jest na nieuczciwe działanie innych podmiotów.

– Nowe rozwiązania dają nam przede wszystkim podstawę prawną, dają narzędzia do eliminowania nieuczciwych praktyk i wykorzystywania przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi – wyjaśniał Prezes Chróstny.

Prezes UOKiK zaapelował też do rolników i przedsiębiorców o sygnalizowanie wszelkich nieprawidłowości.

– Nie boimy się w takich sytuacjach podejmowania nawet bardzo mocnych działań – stwierdził stanowczo Prezes T. Chróstny. Natomiast Minister Rolnictwa Grzegorz Puda dodał, że jednym ze skutecznych narzędzi są sankcje, których maksymalna wysokość wynosi 3 procent całkowitego obrotu nieuczciwej firmy.

Prawo i obyczaj

W projekcie ustawy zawarto także zapisy umożliwiające UOKIK prowadzenie postępowania nie tylko w przypadku wystąpienia praktyk zakazanych, wskazanych w dyrektywie, ale również w przypadkach, gdy wykorzystywanie przez nabywcę lub dostawcę przewagi kontraktowej jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i zagraża istotnemu interesowi drugiej strony albo narusza taki interes.

Dodajmy, że pierwsze czytanie projektu ustawy zaplanowano na nadchodzące posiedzenie Sejmu RP w dniu 17 września br.

Źródło i foto: MRiRW

Zgodnie z ustawą o nasiennictwie materiał siewny roślin rolniczych i warzywnych wprowadzany do obrotu i znajdujący się w obrocie powinien być:

• opakowany, a opakowanie to zabezpiecza się w sposób trwały i uniemożliwiający jego otwarcie bez uszkodzenia,
• zaopatrzony w etykiety urzędowe albo etykiety prowadzącego obrót.

W celu zabezpieczenia opakowania stosuje się plomby urzędowe, albo plomby prowadzącego obrót Z dniem 12 sierpnia zmieniło się rozporządzenie w sprawie rodzaju opakowań materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych, sposobu ich zabezpieczania oraz szczegółowego sposobu etykietowania i plombowania. Informacje zamieszczane na etykietach materiału siewnego roślin rolniczych i roślin warzywnych w tabeli:

Materiał siewny roślin rolniczych i warzywnych zaetykietowany przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zgodnie z dotychczasowymi przepisami może znajdować się w obrocie do wyczerpania tego materiału. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Źródło: PIORIN
zdj:unsplash

Jak poinformowało MRiRW, 31 sierpnia br. Komisja Europejska zaakceptowała strategiczną zmianę Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 wprowadzającą m. in. wsparcie na okres przejściowy dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2021-2022.

Co uległo zmianie?

Budżet PROW 2014-2020 zwiększył się o ponad 4,5 mld euro, w tym:

• 3 595,5 mln euro środków publicznych w związku z wprowadzeniem okresu przejściowego (z czego 2 287 823 174 EUR stanowią środki EFRROW, a 1 307 687 080 EUR środki współfinansowania krajowego)
• 944,7 mln euro środków z Europejskiego Instrumentu Odbudowy (wsparcie nie wymaga współfinansowania krajowego, ponieważ środki te dotyczą wsparcia na rzecz cyfrowej i środowiskowej transformacji rolnictwa i obszarów wiejskich).
• Wydłużono realizację PROW 2014-2020 o kolejne dwa lata, co oznacza, że w 2021 r. i 2022 r. zostaną przeprowadzone kolejne nabory wniosków na wsparcie.

W tym okresie  planowana jest kontynuacja wdrażania zdecydowanej większości obecnie istniejących instrumentów wsparcia oraz utworzenie dwóch nowych instrumentów w ramach Programu, tj.: działanie „Zarządzanie ryzykiem” oraz operacje typu „Zarządzanie zasobami wodnymi na gruntach rolnych” w ramach działania „Inwestycje w środki trwałe”.

W okresie przejściowym niektóre instrumenty wsparcia zostaną zmodyfikowane, tak żeby skutecznie odpowiadać na zmieniające się potrzeby rolników, przedsiębiorców oraz mieszkańców obszarów wiejskich, a w efekcie jak najefektywniejsze wykorzystanie środków przeznaczonych na wsparcie rolnictwa i obszarów wiejskich.

Na stronie resortu rolnictwa, w zakładce PROW 2014-2020, zamieszczona jest aktualna wersja PROW 2014-2020 https://www.gov.pl/web/rolnictwo/-program-rozwoju-obszarow-wiejskich-2014-2020-prow-2014-2020, a także Harmonogram planowanych w 2021 r. naborów wniosków w ramach PROW 2014-2020.

Zdj:unsplash

Susza to bolączka naszych czasów. Coraz częstsze okresy bez opadów utrudniają uprawę roślin. Aby zapobiec narastającemu problemowi Narodowe Centrum Badań i Rozwoju wyszło z przedsięwzięciem racjonalnego zarządzania deszczówką.  Wykonawcy wyłonieni w przedsięwzięciu to Politechnika Wrocławska, WaterHero Sp. z o.o. z Warszawy, Irene Katarzyna Gieras z Krakowa oraz Ecol-Unicon Sp. z o.o. z Gdańska. Grupy  pracują obecnie nad innowacyjnymi technologiami i wieloobiegowymi systemami do magazynowania, oczyszczania oraz wykorzystania deszczówki i wody szarej w budynkach mieszkalnych i szkołach. 

Sprawa jest ważna i pilna

– Poprzez przedsięwzięcie „Technologie domowej retencji” chronimy zasoby wód głębinowych dla przyszłych pokoleń oraz redukujemy konieczność budowania dziesiątków kilometrów drogiej infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, pozwalając na zamknięcie obiegu wody i ścieków na posesji budynków jednorodzinnych czy wielorodzinnych – tłumaczy Wojciech Kamieniecki, dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.

Woda dla przyszłych pokoleń?

Wykonawcy opracują urządzenia, które pozwolą na trzystopniowy obieg odzyskiwanej wody deszczowej, szarej oraz czarnej. W przypadku najlepszych systemów woda, po oczyszczeniu i domineralizowaniu, będzie zdatna do picia, a więc dany budynek nie potrzebowałby nawet podłączenia do sieci wodociągowej ani kanalizacji (lub będzie z nich korzystać w znikomym stopniu).

Deszczówka, po uzdatnieniu, będzie wykorzystywana do mycia i prania, oczyszczana do powtórnego wykorzystania w obiegu, będzie mogła służyć np. do mycia auta, sprzątania, spłukiwania toalety, a wreszcie do podlewania np. trawnika. Oznacza to, że oczyszczona woda z systemu finalnie kierowana będzie do gruntu, w miejscu gdzie spadła, co pozwoli na radykalne zmniejszenie, a nawet zniwelowanie ilości ścieków oddawanych do kanalizacji.

Na stworzenie tak zaawansowanego urządzenia wybrane podmioty będą miały 2,5 roku. Całe przedsięwzięcie, finansowane dzięki Funduszom Europejskim (POIR), realizowane jest w trybie zamówień przedkomercyjnych, dostosowanym do zamawiania rozwiązań niedostępnych obecnie na rynku.

– Opracowana technologia, pod wieloma względami pionierska, przyczyni się do efektywnego odzyskiwania wody. Dzięki inteligentnym systemom połączonym z prognozą pogody, które przygotują nasi wykonawcy, zarządzanie deszczówką będzie przebiegać w sposób inteligentny i automatyczny. Wprowadzenie na rynek prostych w obsłudze urządzeń, dzięki którym każdy z nas, w skali swojego domu, będzie mógł zadbać o to, żeby zasoby wody się nie wyczerpały, przyniesie konkretne korzyści i człowiekowi, i środowisku – zapewnił dyrektor Wojciech Kamieniecki.

Źrodlo: NCBR

Od dłuższego czasu władze Prawa i Sprawiedliwości wdrażają  szereg inicjatyw zmierzających do konsolidacji zależnych od Rządu elementów gospodarki oraz rynku rolno-spożywczego. Pisaliśmy już wiele o pracach nad tworzeniem Polskiej Grupy Spożywczej w oparciu o spółki z udziałem Skarbu Państwa, a także o wsparciu i udziale władz państwowych przy tworzeniu i rozwoju giełdy towarów rolnych tzw.  „Platformy Żywnościowej”. Teraz natomiast do publicznych konsultacji trafił projekt zmiany Ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, dzięki którym, jeśli wejdą one w życie, instytucja ta zyska możliwość zakładania spółek i nabywania udziałów. Kolejny cel nowelizacji ustawy to tzw. „urynkowienie” wynagrodzeń.

Spółki prawa handlowego 

W uzasadnieniu projektu zmian w Ustawie o ARiMR zapisano m.in., że Agencja po analizie przedsięwzięcia dla którego zakładana będzie spółka oraz po uzyskaniu zgody organu nadzorującego, czyli Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zyska możliwość tworzenia spółek w trybie przepisów Kodeksu spółek handlowych.

Do korzyści wynikających z możliwości zakładania spółek w takim trybie zaliczono m.in. zapewnienie świadczenia przez nowe spółki wysokiej jakości wyspecjalizowanych usług na rzecz ARiMR. Sztandarowym przykładem uzasadniającym sensowność zmian ma być budowa, rozbudowa i unowocześnienie systemów informatycznych, co na obecnym etapie jest przedmiotem szczególnych zabiegów Ministerstwa Rolnictwa i ARiMR zmierzających m.in. do integracji internetowych usług dla rolników i rolnictwa. 

W opinii pomysłodawców nowelizacji zastosowanie biznesowych rozwiązań powszechnych w sektorze prywatnym oraz wprowadzenie możliwości zapewnienia zarobków na rynkowym poziomie w sektorze IT przyczyni się do wzrostu jakości obsługi.  

Spółki i doradcy Prezesa

W uzasadnieniu projektu zmian w ustawie proponuje się  utworzenie wyspecjalizowanego podmiotu w formie spółki kapitałowej, a nie jednostki sektora finansów publicznych (co było możliwe w oparciu o dotychczasowe przepisy). Ma to  doprowadzić do tzw. „urynkowienia” wynagrodzeń i uniezależnienia się od podmiotów zewnętrznych przy obsłudze Agencji w zakresie IT. Projekt nowelizacji Ustawy przewiduje też rozszerzenie katalogu stanowisk obsadzanych w drodze powołania o doradców Prezesa ARiMR. W takim przypadku powołanie ma być równoznaczne z nawiązaniem stosunku pracy na podstawie powołania w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy. 

Jak ocenić zmiany? Czy nowe rozwiązania po ich przyjęciu przyczynią się do wzrostu jakości usług Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa? Zobaczymy. 
Na obecnym etapie, projekt po publicznych konsultacjach, trafi pod obrady Rady Ministrów (Rządu) RP, a po jej akceptacji nowelizacją zajmie się Sejm i Senat RP. 

Źródło: Kancelaria Rady Ministrów RP
Foto: Pixabay