Spór o strefy wpływów między Zachodem, a Rosją się nasila, a dowodem na to jest koncentracja wojsk rosyjskich przy granicy z Ukrainą.  Na razie trwają zabiegi dyplomatyczne w ramach których obie strony „prężą muskuły”. Zachód straszy Rosję nałożeniem embarga na handel, w tym dokończenie projektu „Nord Stream II”. Rosja odpowiada zawarciem porozumienia z Chinami, czyli mocarstwem, które od lat prowadzi wojnę handlową z USA. Do spotkania obu prezydentów doszło z okazji inauguracji Olimpiady Zimowej. Prezydenci Xi i Putin wydali wspólne oświadczenie, w którym zapowiadają przemianę architektury globalnego zarządzania i porządku światowego. Transformacja ta byłaby scaleniem koncepcji i inicjatyw, które Moskwa i Pekin wymyślały oddzielnie, a które zwykle były w opozycji do USA i ich zachodnich sojuszników. Teraz oba kraje chcą postawić wspólnie wyzwanie dla amerykańskiej potęgi.

Efektem natychmiastowym porozumienia jest szersze otwarcie Chin na eksport rosyjskich zbóż. Wcześniej Chiny importowały zboża tylko z niektórych regionów Rosji, dbając o bezpieczeństwo fitosanitarne. Teraz zakupy rosyjskiej pszenicy i jęczmienia wzrosną kosztem dostawców takich jak Francja, Australia i Kanada. Warto wspomnieć, że Chiny są w tym sezonie drugim, po Algierii, nabywcą unijnej (głównie francuskiej) pszenicy z wynikiem 1,3643 mln ton.

Andrzej Bąk – eWGT

Indeks cen żywności FAO, który odzwierciedla międzynarodowe ceny najczęściej sprzedawanych artykułów spożywczych, osiągnął w styczniu wynik 135,7 pkt. Oznacza to wzrost miesięczny indeksu o 1,1% po spadku o niespełna 1% w grudniu i poziom o 20% wyższy w stosunku do stycznia 2021 roku. Przyglądając się poszczególnym grupom towarów (subindeksom) można zauważyć, że w styczniu nadal rosły międzynarodowe ceny produktów mlecznych i do trendu wzrostowego wróciły ceny olejów roślinnych.

W tym samym czasie ceny zbóż i mięsa pozostawały stabilne, a światowe ceny cukru spadały drugi miesiąc z rzędu.

Przypominamy, że mimo spadku w grudniu średnioroczny Indeks cen żywności FAO wzrósł w 2021 roku aż o 28,1%, a wzrost dotyczył wszystkich grup towarowych.

Indeks cen olejów roślinnych FAO wzrósł w styczniu najbardziej, bo o 7,4 procent w stosunku do grudnia i ustanowił nowy rekord. Wzrost ten odzwierciedlał wyższe notowania oleju palmowego, sojowego, rzepakowego i słonecznikowego. Po krótkotrwałym spadku, międzynarodowe ceny oleju palmowego odbiły się w styczniu, w dużej mierze podszyte obawami o możliwe ograniczenie możliwości eksportowych z Indonezji, największego światowego eksportera oleju palmowego, a także słabą produkcją w kluczowych krajach produkujących. Światowe ceny oleju sojowego również wzrosły, wspierane przez duże zakupy importowe, zwłaszcza z Indii. W międzyczasie ceny rzepaku i oleju słonecznikowego rosły odpowiednio przez utrzymującą się ograniczoną podaż i rosnący globalny popyt importowy. Rosnące ceny ropy naftowej również wspierały międzynarodowe wartości olejów roślinnych.

Indeks cen produktów mlecznych FAO odnotował w styczniu wzrost o 3,1 procent w porównaniu z poprzednim miesiącem. Był to piąty z rzędu wzrostowy miesiąc. W skali roku indeks ten zyskał 18,7%. W styczniu notowania cen produktów mlecznych wzrosły, przy czym najbardziej wzrosły ceny odtłuszczonego mleka w proszku i masła. Styczniowy wzrost wynikał z zacieśnienia na światowych rynkach, odzwierciedlającego zmniejszenie dostępności eksportu, zwłaszcza z Europy Zachodniej, gdzie odnotowane zmniejszenie dostaw mleka w niektórych dużych krajach produkujących mleko. Oczekiwania, że w nadchodzących miesiącach produkcja mleka w Oceanii pozostanie poniżej średnich poziomów, przyczyniły się do zacieśnienia prognoz podaży na światowych rynkach mleczarskich. Dodatkowo, opóźnienia w przetwórstwie mleka i transporcie spowodowane niedoborami siły roboczej związanymi z COVID-19 przyczyniły się do wyższych cen mleka.

Indeks cen mięsa FAO wyniósł 112,6 pkt w styczniu, co oznacza symboliczny wzrost miesięczny. Nadal jednak ceny mięsa były o 17,3 procent powyżej ich wartości ze stycznia poprzedniego roku. W styczniu ceny bydła osiągnęły nowy szczyt, do czego przyczynił się silny globalny popyt importowy przewyższający dostawy eksportowe, głównie z Brazylii i Oceanii, co odzwierciedla niższe dostawy bydła do przetwórstwa. Tymczasem notowania wieprzowiny nieznacznie wzrosły, ponieważ niedobory siły roboczej i wysokie koszty produkcji osłabiły globalną podaż, przeciwdziałając presji spadkowej wywołanej spowolnieniem importu w Chinach. Z kolei ceny mięsa owczego i drobiowego uległy dalszemu osłabieniu, ponieważ światowe dostawy eksportowe przewyższyły popyt z importu, pomimo ograniczonych dostaw wynikających z opóźnień w produkcji i transporcie związanych z COVID-19 oraz epidemii ptasiej grypy w niektórych dużych krajach produkujących mięso drobiowe.

Indeks cen zbóż FAO był w styczniu o skromne 0,1 procenta wyższy niż miesiąc wcześniej i 12,5% powyżej stycznia 2021 roku.. Światowe ceny pszenicy spadły w styczniu o 3,1 procent, przy zwiększonych dostawach sezonowych z dużych zbiorów w Australii i Argentynie. Jednak wsparcie ze strony utrzymującego się silnego popytu w warunkach ograniczonej globalnej dostępności pszenicy wyższej jakości oraz niepewności co do dostaw na eksport zapobiegły dalszemu spadkowi cen. Z kolei ceny eksportowe kukurydzy wzrosły w styczniu o 3,8 procent od grudnia, głównie z powodu obaw o utrzymujące się susze na półkuli południowej, czyli w Argentynie i Brazylii.  Wśród innych zbóż gruboziarnistych w styczniu wzrosły również międzynarodowe ceny sorgo, zgodnie z trendami cenowymi kukurydzy, ale notowania jęczmienia były nieco niższe. Zakończenie zbiorów głównych zbóż u głównych dostawców i zakupy dokonywane przez azjatyckich nabywców również podniosły w styczniu międzynarodowe ceny ryżu o 3,1 procent.

Indeks cen cukru FAO spadł w styczniu o 3,1 procent i był najniższy od sześciu miesięcy. Styczniowy spadek międzynarodowych notowań cukru był związany głównie z korzystnymi perspektywami produkcji i dobrymi postępami zbiorów u głównych eksporterów, czyli w Indiach i Tajlandii, oraz lepszymi opadami deszczu w kluczowych obszarach uprawy Brazylii. Ponadto niższe ceny etanolu w Brazylii wywarły w styczniu dalszą presję na obniżenie światowych cen cukru. Jednak umocnienie brazylijskiego reala w stosunku do dolara amerykańskiego, co zwykle ogranicza dostawy z Brazylii, największego światowego eksportera cukru, zapobiegło poważniejszym spadkom cen cukru.

Andrzej Bąk – eWGT
Źródło: FAO

Duże sieci handlowe wycofują się ze sprzedaży jaj klatkowych tzw. trójek. Krajowa Izba Producentów Drobiu i Pasz bije na alarm, że dobrze wyglądający PR może źle się skończyć dla konsumentów. 

Zagrożone bezpieczeństwo żywnościowe

Jak ostrzega KIPDIP w notatce prasowej, wycofywanie jaj klatkowych z handlu detalicznego zagraża bezpieczeństwu naszego kraju. Wystarczy sezon z większym nasileniem grypy ptaków, gwałtowny wzrost zakażeń salmonellą albo problemy natury międzynarodowej. Każde z takich lub podobnych wydarzeń może doprowadzić do braków jaj na półkach sklepowych i do gwałtownego wzrostu ich cen. O tym, że takie przewidywania są oparte na faktach mogą świadczyć przykłady innych krajów oraz kilkudziesięcioprocentowy wzrost cen jaj w Polsce w roku 2017 z powodu tak zwanej „afery fipronilowej” – czytamy w komunikacje przesłanym przez Krajową Izbę Producentów Drobiu i Pasz.

Markety kopią pod sobą dół

Niepokój Izby budzi praktyczny brak dostępności jaj klatkowych w jednej z największych sieci handlu detalicznego w Polsce. 

„Nie podobają nam się arbitralne decyzje dużych sklepów, które działają na szkodę konsumentów i uważają, że „wiedzą lepiej” wycofując ze swojej oferty jaja klatkowe. To lekceważenie swoich klientów, ale jednocześnie – ze względu na duży wpływ na rynek produkcji jaj – osłabianie bezpieczeństwa żywnościowego Polski” – mówi Katarzyna Gawrońska, dyrektor Krajowej Izby Producentów Drobiu i Pasz. 

Dyrektor KIPDiP wyraża jednak nadzieję, że niemądre decyzje niektórych sklepów obrócą się przeciwko nim samym. – „Podejrzewam, że Polacy „zagłosują nogami” wybierając ofertę konkurencji. Wtedy może się okazać, że  w sklepie, w którym nie będzie jaj klatkowych obroty spadną nie tylko z powodu mniejszego popytu na jaja, ale ogólnie, ze względu na mniejszą liczbę klientów” – wyjaśnia Katarzyna Gawrońska.

Na jajka może nas nie być stać

Krajowa Izba Producentów Drobiu i Pasz w kontekście wycofywania z Polski jaj klatkowych przypomina, że brakuje ich co jakiś czas w niektórych krajach azjatyckich, jak choćby w Korei Południowej. Ze względu na gwałtowny przebieg grypy ptaków kilka razy w ciągu ostatnich pięciu lat zdarzało się, że reglamentowano tam sprzedaż jaj, a ich ceny potrafiły rosnąć o kilkaset procent! Na szczęście taka sytuacja nie miała miejsca jeszcze w Polsce. Izba ocenia jednak, że prawdopodobne jest, że możemy podzielić los amerykańskiej Kalifornii. – „Jaja kurze są nawet o 110 procent droższe w Kalifornii niż w innych częściach Stanów Zjednoczonych. To cena jaką konsumenci w tym stanie płacą za podwyższony dobrostan zwierząt” – tłumaczy sytuację w Stanach Zjednoczonych Katarzyna Gawrońska. 

Wycofanie tańszych jaj to cios w portfel klientów

Dyrektorka KIPDiP zgadza się z opiniami niektórych amerykańskich analityków, że nowe prawo weszło w życie w Kalifornii w możliwie najbardziej niefortunnym momencie. Kilka ostatnich miesięcy charakteryzuje się bowiem ogromnym wzrostem cen żywności oraz dynamicznie rosnącą inflacją. Oznacza to, że jaja drożeją w całych Stanach Zjednoczonych, co i tak jest bardzo dotkliwe, a w Kalifornii konsumenci muszą dodatkowo płacić za jaja dwa razy więcej niż w innych częściach USA. Wielu uczestników publicznej debaty zastanawia się, czy mieszkańcy Kalifornii poparliby w referendum zaostrzenie przepisów dobrostanowych gdyby mieli świadomość konsekwencji jakie przyniosą dla nich zmiany w prawie.

„Historia uczy nas tego, że jakiekolwiek zmiany narzucane odgórnie są zwykle skazane na porażkę. Mam nadzieję, że taką spektakularną porażkę poniosą te sieci handlowe, które z takim uporem chcą wmówić Polakom, co jest dla nich lepsze. Gdyby analitycy marketów „odrobili lekcje” wiedzieliby, że krajami jaj alternatywnych są kraje bogate, a krajami jaj klatkowych kraje gdzie poziom PKB na głowę mieszkańca jest podobny lub niższy niż w Polsce. Jeśli jednak jakimś cudem sieciom handlowym uda się wyrzucić jaja klatkowe z Polski będziemy musieli żyć z wyższą inflacją i wiszącym nad nami ryzykiem braku jaj” – dowodzi dyrektor Katarzyna Gawrońska.

źródło: informacja prasowa KIPDIP

Długo wyczekiwane przez strażaków i ratowników rozporządzenie dotyczące świadczeń ratowniczych weszło w życie w środę. Od dziś strażacy ochotnicy mogą składać wnioski  o 200 zł miesięcznie za wysługę lat w ochotniczej służbie.

Dla kogo przeznaczone jest świadczenie? 

Ze świadczenia mogą skorzystać druhowie i druhny OSP, którzy służyli co najmniej przez 25 lat – w przypadku mężczyzn – oraz 20 lat – w przypadku kobiet. W tym czasie powinni co najmniej raz w roku brać udział w działaniach i akcjach ratowniczych. Przy naliczaniu wysługi lat nie jest jednak konieczne zachowanie ciągłości. OSP, do której należy strażak ratownik OSP. Prawo do tego świadczenia przysługuje po osiągnięciu przez mężczyznę 65 roku życia, a przez kobietę 60 roku życia.

 Świadczenie ratownicze zgodnie z nowymi przepisami przyznaje się na wniosek zainteresowanego złożony do komendanta powiatowego lub miejskiego Państwowej Straży Pożarnej. OSP, do której należy strażak ratownik OSP. 

Osobie, która złoży wniosek o przyznanie świadczenia ratowniczego w terminie 9 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, przyznaje się prawo do świadczenia ratowniczego od miesiąca wejścia w życie ustawy. Świadczenie wypłaca Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA. miesięcznie, do 15. dnia każdego miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym przyznano świadczenie ratownicze – poinformowała w środę Państwowa Straż Pożarna. 

Wzór oświadczenia znajduje się na stronie:https://www.gov.pl/attachment/d7d30761-5322-48f4-b4b6-374456905536.

źródło: https://www.gov.pl/web/kgpsp
Zdj:pixabay