Prasy rolnicze od lat pozostają podstawowym narzędziem w zbiorze zielonek przeznaczonych na sianokiszonkę. Wśród dostępnych konstrukcji wyróżniają się maszyny stało- i zmiennokomorowe, które różnią się zasadą działania, budową komory oraz charakterystyką pracy.

Porównanie komór w prasach rolniczych

Najważniejszą różnicą jest sposób formowania beli. W prasie rolniczej stałokomorowej komora ma niezmienną objętość, przez co każda bela ma identyczną średnicę. W przypadku konstrukcji zmiennokomorowych średnica beli może być regulowana – najczęściej w zakresie od około 0,8 do nawet 1,8–2,0 m – co znacząco zwiększa uniwersalność maszyny. W praktyce oznacza to, że operator może dopasować wielkość beli do rodzaju materiału – mniejsze bele przy zielonce, większe przy słomie.

Kluczowym elementem każdej prasy zmiennokomorowej jest sama komora prasowania. Tworzą ją najczęściej pasy bezkońcowe, które wraz ze wzrostem średnicy beli stopniowo zwiększają objętość komory. System ten pozwala na ciągłe zagęszczanie materiału już od momentu rozpoczęcia formowania rdzenia. W przeciwieństwie do pras rolniczych stałokomorowych, gdzie rdzeń beli bywa luźniejszy, konstrukcje zmiennokomorowe umożliwiają uzyskanie bardziej jednolitej gęstości.

Istotną rolę odgrywa również układ docisku. Nowoczesne rozwiązania wykorzystują hydrauliczne systemy regulacji nacisku, które zwiększają siłę zgniotu wraz z powiększaniem się beli. Dzięki temu możliwe jest utrzymanie stałej gęstości na całym przekroju materiału, co ma szczególne znaczenie przy produkcji sianokiszonki, gdzie ważne jest ograniczenie dostępu powietrza.

Nowoczesny zbiór zielonek prasami rolniczymi

W kontekście zbioru zielonek dużego znaczenia nabierają systemy podawania i cięcia. Współczesne prasy wyposażane są w rotory oraz zespoły nożowe (najczęściej od kilkunastu do ponad 30 noży), które rozdrabniają materiał jeszcze przed trafieniem do komory. Taki system poprawia zagęszczenie beli oraz ułatwia późniejsze zadawanie paszy. W praktyce krótsza sieczka oznacza lepsze ubicie i wyższą jakość kiszonki.

Nie bez znaczenia pozostaje także konstrukcja podbieracza i przepływu materiału. W prasach rolniczych zmiennokomorowych stawia się na dużą przepustowość oraz płynność pracy, szczególnie w trudnych warunkach – np. przy wilgotnej masie zielonej. Rozwiązania takie jak opuszczana podłoga pod rotorem czy automatyczne systemy smarowania zwiększają niezawodność i ograniczają przestoje.

Prasy rolnicze zmiennokomorowe oferują większą elastyczność, lepsze zagęszczenie i szersze zastosowanie niż konstrukcje stałokomorowe. Ich przewaga szczególnie widoczna jest w produkcji sianokiszonki, gdzie liczy się jakość i docisk beli.

Imponująca gęstość

W przypadku Kuhn wyraźnie widać dwutorowe podejście. Seria VB 3200 to maszyny uniwersalne, przeznaczone dla gospodarstw średnich i większych, gdzie liczy się prostota obsługi i wszechstronność. Kluczowym rozwiązaniem jest tu system Progressive Density, który zwiększa zgniot wraz ze wzrostem średnicy beli. Dzięki temu rdzeń pozostaje umiarkowanie luźny, a warstwa zewnętrzna bardzo zbita, co ma znaczenie zarówno przy słomie, jak i kiszonce.

Z kolei VB 7100 to już segment usługowy. Maszyny te projektowano pod kątem maksymalnej wydajności i pracy w trudnych warunkach. System i-DENSE automatycznie dostosowuje nacisk pasów w zależności od wilgotności materiału, co pozwala utrzymać wysoką gęstość – nawet do około 140 kg/m³ w słomie. W praktyce oznacza to bardzo dobrą jakość kiszonki i powtarzalność bel, niezależnie od warunków polowych. Do tego dochodzi wysoka przepustowość rzędu kilkudziesięciu ton na godzinę i szybki cykl wyrzutu beli, co ma znaczenie w usługach.

Jakość i wydajność

W prasach rolniczych zmiennokomorowych John Deere wyraźnie widać nacisk na wydajność oraz maksymalne uproszczenie pracy operatora. Konstrukcja układu podawania, z rotorem umieszczonym bardzo blisko podbieracza, zapewnia płynny przepływ materiału i ogranicza ryzyko zapychania, co ma duże znaczenie przy zbiorze wilgotnej zielonki. Komora prasowania oparta na pasach i walcach gwarantuje pewny obrót beli już od początku jej formowania, a wysoki zgniot pozwala uzyskać dobrze ubitą sianokiszonkę. W praktyce przekłada się to na dobrą jakość paszy i szczelność beli.

Dużym atutem jest automatyzacja. Systemy ISOBUS umożliwiają pełne sterowanie prasą z kabiny, a w bardziej zaawansowanych modelach część cyklu belowania (owijanie, wyrzut beli) odbywa się automatycznie. Dzięki temu operator może skupić się na prowadzeniu zestawu, co przy dużych areałach realnie zwiększa wydajność pracy.

Nowy model

Claas w modelu Cerex stawia na wydajność i elastyczność pracy w zróżnicowanych warunkach polowych. Maszyna została zaprojektowana z myślą o intensywnym zbiorze, oferując stabilny przepływ materiału oraz równomierne formowanie beli. Duże znaczenie ma tu zoptymalizowany układ podawania masy oraz dopracowana konstrukcja komory, które ograniczają ryzyko zatorów i zapewniają płynną pracę nawet przy wysokiej wilgotności. Systemy cięcia pozwalają na odpowiednie rozdrobnienie materiału, co przekłada się na lepsze ubicie i jakość paszy.

Całość uzupełnia szybki cykl pracy oraz możliwość dopasowania parametrów do różnych materiałów, co sprawia, że Cerex wpisuje się w potrzeby nowoczesnych gospodarstw nastawionych na wydajność i uniwersalność.

Dopasowany do hodowli

Pöttinger z serią Impress wyraźnie celuje w segment jakości paszy. Duża liczba noży (nawet ponad 30) pozwala na bardzo dokładne rozdrobnienie materiału, co przekłada się na lepsze ubicie i fermentację sianokiszonki. Charakterystyczne jest także dopracowanie detali – od systemów podawania masy aż po rozwiązania związane z owijaniem. Prasy te dobrze wpisują się w gospodarstwa nastawione na produkcję mleka, gdzie jakość paszy ma kluczowe znaczenie.

Krajowy producent

Na rynku krajowym coraz śmielej działa Pronar, który rozwija swoje prasy rolnicze jako element szerszej oferty maszyn zielonkowych. Ich konstrukcje są relatywnie proste, ale solidne, co przekłada się na korzystny stosunek ceny do możliwości. W firmie widać stopniowy rozwój – od prostych modeli do coraz bardziej zaawansowanych rozwiązań z rotorem i systemami cięcia. Dla wielu gospodarstw może to być ciekawa alternatywa wobec droższych marek zachodnich.

Własna komora prasowania

Krone od lat rozwija własną koncepcję komory prasowania, czego przykładem jest system NovoGrip stosowany w serii Comprima. To rozwiązanie łączące pasy i listwy, które poprawia chwyt materiału i stabilność obrotu beli – szczególnie w trudnych warunkach, np. przy wilgotnej sianokiszonce. Maszyny tej marki są znane z wysokiej trwałości i bardzo dobrego zagęszczenia, co czyni je popularnymi w dużych gospodarstwach i usługach.

Irlandzka produkcja

Prasy rolnicze zmiennokomorowe Mc Hale są projektowane z myślą o pracy w trudnych warunkach, z mokrą masą oraz na nierównym terenie. Ciekawą opcją jest też jeden duży pas. Odznaczają się mocnymi napędami, rozbudowanymi systemami smarowania i prostą, ale bardzo trwałą konstrukcją. Dzięki temu cieszą się dobrą opinią wśród użytkowników wykonujących duże ilości sianokiszonki.