Rynek nawozów w Europie znalazł się pod ogromną presją, co zmusiło Komisję Europejską do natychmiastowej reakcji. W odpowiedzi na drastyczny wzrost cen środków do produkcji, wywołany konfliktem na Bliskim Wschodzie, Bruksela przedstawiła konkretny pakiet wsparcia. Do rolników ma trafić co najmniej pół miliarda euro.
Przeczytaj również:
Budżetowy zastrzyk na kolejny sezon
Zapowiadane od połowy maja „wyjątkowe wsparcie” zyskało w końcu konkretny wymiar finansowy. Podczas przesłuchania w Parlamencie Europejskim komisarz ds. budżetu, Piotr Serafin, oficjalnie potwierdził plany uruchomienia funduszu w wysokości 500 milionów euro.
Środki te mają trafić do producentów rolnych najbardziej poszkodowanych przez drożyznę jeszcze w tym roku. Aby uzbierać tę kwotę, Bruksela planuje nowelizację budżetu i zasilenie obecnej rezerwy kryzysowej (wynoszącej ok. 200 mln euro) dodatkową kwotą 300 mln euro. Propozycja czeka teraz na akceptację Parlamentu Europejskiego i państw członkowskich.
„Ta szybka pomoc pozwoli rolnikom kupić nawozy potrzebne na kolejny sezon” – podkreśla unijny komisarz ds. rolnictwa, Christophe Hansen. Co ważne, unijne wsparcie będzie mogło być dodatkowo uzupełniane z budżetów krajowych.
Jak konflikt na Bliskim Wschodzie zmienił rynek nawozów?
Obecny kryzys to bezpośrednia konsekwencja geopolitycznej blokady handlowej. Przed wybuchem wojny na Bliskim Wschodzie, aż 30% światowego handlu nawozami przechodziło przez kluczową Cieśninę Ormuz. Odcięcie tego strategicznego szlaku wodnego wywołało natychmiastowy rajd cenowy.
Globalne zawirowania sprawiły, że europejski rynek nawozów zanotował gwałtowne skoki stawek w bardzo krótkim czasie. Nawozy azotowe kosztują obecnie około 460 euro za tonę, podczas gdy jeszcze w grudniu ich cena oscylowała wokół 380 euro. Sytuację gospodarstw pogarszają stale rosnące ceny oleju napędowego do ciągników, co już zmusiło wiele rządów do uruchamiania krajowych dopłat do paliwa.
Przeczytaj również:
Producenci zbóż pod ścianą
Nowy pakiet pomocowy to przede wszystkim koło ratunkowe dla producentów zbóż. Sektor ten znajduje się w niezwykle trudnym położeniu, będąc potężnym konsumentem nawozów. Unijni rolnicy od trzech lat zmagają się z kumulacją negatywnych czynników:
- katastrofalnymi zbiorami pszenicy w 2024 roku,
- fatalnym i drogim sezonem 2025,
- gigantyczną, globalną konkurencją cenową na rynku ziarna przy rekordowych zapasach na świecie.
Plan długofalowy: Uniezależnić się od importu
Obecny kryzys obnażył strukturalną słabość Europy, która w zależności od komponentu musi importować od 30% do nawet 70% zużywanych nawozów. KE zapowiada więc działania długoterminowe: dywersyfikację kierunków dostaw oraz stymulowanie rodzimej produkcji wewnątrz UE.
Doraźnym i budzącym spore emocje krokiem ma być również złagodzenie przepisów dotyczących azotanów. Bruksela chce pozwolić rolnikom na szersze wykorzystanie odpadów pofermentacyjnych (pofermentu z biogazowni). Choć decyzja ta cieszy producentów szukających tańszego azotu, już teraz wywołuje ostry sprzeciw organizacji ekologicznych, które alarmują o ryzyku zanieczyszczenia wód gruntowych.
Źródło: Opracowanie własne na podstawie AFP
