Parlament Europejski oficjalnie poparł w głosowaniu projekt nowych regulacji dotyczących Nowych Technik Genomowych (NGT). Decyzja ta nastąpiła tuż po poniedziałkowym zatwierdzeniu stanowiska przez Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (ENVI). Nowe rozporządzenie wejdzie w życie 20 dni po jego publikacji w Dzienniku Urzędowym UE, a przepisy zaczną obowiązywać w państwach członkowskich po upływie dwóch lat.
Zmiana podejścia UE: Ocena cech końcowych zamiast metody
Wprowadzane regulacje stanowią istotny zwrot w unijnym prawodawstwie. Ocena bezpieczeństwa i kwalifikacja prawna roślin będą odtąd bazować na ostatecznym profilu genetycznym danej odmiany, a nie na samej technologii użytej w laboratorium.
Rozporządzenie dzieli rośliny uzyskane metodami NGT na dwie odrębne grupy, do których stosuje się odmienne procedury:
1. Kategoria NGT-1 (Odmiany równoważne konwencjonalnym)
Do tej grupy zaliczane będą rośliny o precyzyjnych i ograniczonych modyfikacjach, które mogłyby powstać naturalnie lub w wyniku tradycyjnych prac hodowlanych.
- Po formalnym potwierdzeniu statusu NGT-1 odmiany te podlegają takim samym zasadom jak rośliny konwencjonalne.
- Wszystkie rejestrowane odmiany trafią do ogólnodostępnej bazy danych UE.
- Material siewny i opakowania nasion zostaną objęte obowiązkowym oznakowaniem „NGT-1”, co ma zapewnić plantatorom pełną przejrzystość przy zakupie.
2. Kategoria NGT-2 (Zaawansowane modyfikacje)
Obejmuje odmiany o bardziej złożonych zmianach w genomie.
- Rośliny te pozostają pod ścisłą kontrolą dotychczasowych przepisów o GMO.
- Wymagają pełnej oceny ryzyka oraz uzyskania formalnej zgody na wprowadzenie do obrotu handlowego.
- Zachowano dla nich pełny obowiązek śledzenia pochodzenia i etykietowania produktów.
- Poszczególne państwa członkowskie zachowują prawo do ograniczenia lub zakazu uprawy odmian NGT-2 na swoim terytorium.
Bezpieczeństwo rynku, rolnictwo ekologiczne i prawa do nasion
Unijne rozporządzenie precyzuje również zasady obrotu gospodarczego i ochrony praw rolników:
- Produkcja ekologiczna: Przepisy jednoznacznie wykluczają możliwość stosowania jakichkolwiek roślin NGT w gospodarstwach ekologicznych.
- Ochrona materiału siewnego: Wprowadzono zapisy chroniące rolników przed monopolizacją rynku. Ochrona patentowa NGT nie może obejmować cech oraz sekwencji genetycznych występujących naturalnie w przyrodzie. Zachowano także prawo do wykorzystania materiału ze zbioru na własne potrzeby siewne.
- Znaczenie dla rynku: Regulacje obejmują zarówno odmiany wyhodowane na terenie UE, jak i produkty importowane z krajów trzecich, gdzie trwają zaawansowane prace nad odmianami o podwyższonej odporności na suszę, patogeny czy o zmienionym składzie jakościowym (np. pszenica o obniżonym poziomie glutenu).
Zgodnie z argumentacją sprawozdawczyni projektu, Jessiki Polfjärd (EPL), udostępnienie hodowcom precyzyjnych narzędzi biotechnologicznych ma pomóc w tworzeniu odmian bardziej odpornych na stresy klimatyczne i presję agrofagów, przy jednoczesnym ograniczeniu stosowania środków ochrony roślin.
źródło:/www.europarl.europa.eu/
