Krajowe ceny zbóż znajdują się pod silnym wpływem skomplikowanego układu sił rynkowych: z jednej strony rolników wspiera potężny impuls eksportowy napędzany słabą polską walutą, z drugiej zaś drastycznie rosnące koszty energii, suszenia i transportu pogłębiają kryzys w segmencie kukurydzy mokrej i utrwalają ogromne dysproporcje regionalne.
Warto na wstępie podkreślić kluczową kwestię metodologiczną: niniejsza analiza opiera się na oficjalnych cenach transakcyjnych (czyli stawkach realnie wypłaconych przez podmioty skupowe), a nie na wywoławczych cenach cennikowych. Oznacza to, że prezentowane wartości w pełni uwzględniają wszelkie potrącenia jakościowe, zanieczyszczeniowe oraz wilgotnościowe, z którymi w praktyce mierzą się rolnicy podczas dostaw ziarna.
Z najnowszych danych Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej (ZSRIR) MRiRW za okres 02–08.11.2026 r. wynika, że średnia cena pszenicy konsumpcyjnej w kraju wyniosła 980 zł/t (+0,1% t/t oraz +27,3% r/r), a cena kukurydzy suchej ukształtowała się na poziomie 945 zł/t (+0,4% t/t i +28,9% r/r).
1. Waluty na rekordowych poziomach: Słaby złoty a bilans rolnika
Gwałtowne osłabienie polskiej waluty – gdzie kurs USD/PLN przebił poziom 4,0 zł, a EUR/PLN oscyluje wokół 4,40 zł – wywołuje skrajne skutki w rolnictwie:
- Premia eksportowa: Słaby złoty drastycznie podnosi konkurencyjność polskiego ziarna za granicą. Efektem jest stały, intensywny wywóz pszenicy i kukurydzy do portów morskich oraz na kluczowe rynki zachodnie (w tym do Niemiec), co generuje silny popyt bazowy.
- Importowana lawina kosztów: Z drugiej strony, dolar powyżej 4 zł i drogie euro natychmiast windują ceny na stacjach paliw (wysokie ceny oleju napędowego / diesla) oraz podnoszą koszty nawozów mineralnych i gazu, które rozliczane są w walutach obcych.
2. Dramat kukurydzy mokrej: Kryzys gazowy spycha stawki transakcyjne do ok. 500 zł/t
Kampania kukurydziana w pełni dominuje w strukturze skupu – w pierwszym tygodniu listopada ziarno mokre odpowiadało za 41,1% całkowitego wolumenu obrotów w przedsiębiorstwach, a kukurydza sucha za 19,4%.
Sytuacja dostawców kukurydzy mokrej stała się jednak wyjątkowo trudna:
- Oficjalne dane vs. rzeczywistość transakcyjna: Choć oficjalna średnia krajowa MRiRW (liczona jako cena transakcyjna netto) dla kukurydzy mokrej spadła do 596 zł/t (-4,9% t/t), realne stawki transakcyjne w wielu lokalnych skupach w kraju spadły nawet do ok. 500 zł/t.
- Kryzys gazowy: Główną przyczyną są rekordowe ceny gazu grzewczego wykorzystywanego w suszarniach oraz poważne problemy z jego bieżącą dostępnością. Podmioty skupowe, mierząc się z barierami energetycznymi, drastycznie windują koszty usług suszenia lub ograniczają przyjmowanie surowca, co w cenach transakcyjnych brutalnie obcina stawki w kieszeniach rolników.
3. Nożyce regionalne i regionalne ceny zbóż: Drogi diesel a przepaść między wschodem a zachodem
Wysokie koszty transportu drogowego (wynikające z drogiego diesla) w zderzeniu z lokalnymi nadwyżkami tworzą głębokie nożyce cenowe. Najwyższe stawki transakcyjne odnotowano tradycyjnie na północnym zachodzie oraz w pobliżu portów, gdzie bliskość rynków eksportowych (Niemcy) gwarantuje najlepsze warunki.
Warto odnotować, że średnia cena jęczmienia paszowego w kraju ukształtowała się na poziomie 800 zł/t, a browarnego na 874 zł/t. Szczegółowe zestawienie regionalne prezentuje się następująco:
| Gatunek / Asortyment | Makroregion Północno-Zachodni (zł/t) | Makroregion Centralno-Wschodni (zł/t) | Makroregion Południowy (zł/t) | Średnia Krajowa (zł/t) |
| Pszenica konsumpcyjna | 1 006 | 951 | 946 | 980 |
| Pszenica paszowa | 947 | 957 | 918 | 949 |
| Kukurydza sucha | 943 | 941 | 973 | 945 |
| Kukurydza mokra | 571 | 609 | 664 | 596 |
| Jęczmień paszowy | 807 | 800 | 766 | 800 |
Krajowe maksima transakcyjne dla partii eksportowych sięgają 1 029 zł/t za kukurydzę suchą oraz 1 015 zł/t za pszenicę konsumpcyjną. Z kolei stawki minimalne w głębi kraju zaczynają się od 852–873 zł/t.
4. Miesięczna dynamika cen i rynek jęczmienia
Zestawienie średnich cen transakcyjnych w ujęciu miesięcznym (październik do września 2026 r.) pokazuje podział rynkowy:
- Zboża kłosowe w górę: Średnia cena pszenicy konsumpcyjnej wzrosła w październiku o 4,8% m/m do 965 zł/t, a paszowa o 5,3% m/m do 921 zł/t. Solidnie zyskała również cena jęczmienia – wersja paszowa podrożała o 4,9% m/m (do 789 zł/t), a browarna aż o 9,8% m/m (do 862 zł/t).
- Korekta kukurydzy: Suche ziarno kukurydzy odnotowało miesięczną korektę o 1,9% (do 956 zł/t) w obliczu szczytu podaży, podczas gdy mokra utrzymała stabilizację na poziomie 632 zł/t (-0,2% m/m). Warto zauważyć, że w wielu skupach realne ceny kukurydzy mokrej spadły obecnie do tylko ok. 500 zł/t.
5. Polska na tle Unii Europejskiej i giełdy MATIF
Krajowe stawki pszenicy konsumpcyjnej podążają za notowaniami na paryskiej giełdzie MATIF (gdzie kontrakt notowano na poziomie 992 zł/t, podczas gdy w notowaniach unijnych z końca października sięgał 1 038 zł/t). W unijnym zestawieniu MRiRW (dane za okres 19–25.10.2026 r.) Polska ze średnią 968 zł/t dla pszenicy oraz 969 zł/t dla kukurydzy plasowała się poniżej średniej unijnej (odpowiednio 1 004 zł/t i 1 052 zł/t), co czyni nasz rynek bardzo atrakcyjnym źródłem zaopatrzenia dla zachodnich sąsiadów.
Analiza Agro Profil na podstawie raportów MRiRW







