Ceny zbóż i rzepaku na MATIF: Piątkowa sesja (24 lipca 2026 roku) przyniosła gwałtowne załamanie notowań na kluczowych giełdach towarowych. Dynamiczne wzrosty z wcześniejszych dni zostały powstrzymane przede wszystkim przez spekulacje dotyczące możliwego odblokowania korytarzy morskich w basenie Morza Czarnego, co wywołało natychmiastową falę wyprzedaży na rynku zbóż i nasion oleistych.
Zamieszanie wokół Morza Czarnego spycha ceny zbóż w dół
Głównym katalizatorem piątkowej wyprzedaży w Paryżu i Chicago były doniesienia firmy medialnej ExpertGrain o propozycji ukraińskiego ministerstwa w sprawie utworzenia bezpiecznych mechanizmów żeglugi na Morzu Czarnym. Schemat przewidywał m.in. powiadamianie władz obu stron przed wejściem statków do portów oraz gwarancje nieatakowania jednostek pływających pod banderami państw trzecich (np. Chin, Indii czy krajów arabskich), bądź tworzenie 2–3-dniowych okien zawieszenia broni.
Choć ukraiński resort szybko zdementował fakt zawarcia formalnego porozumienia, sam sygnał o możliwym utrzymaniu płynności eksportowej wystarczył do wywołania kaskady zleceń sprzedaży:
- Pszenica (wrzesień 2026 – Euronext): Najczęściej handlowany kontrakt na pszenicę konsumpcyjną spadł w trakcie sesji o ponad 6%, osiągając dołek na poziomie 226,25 €/t. Pod koniec dnia odrobiono część strat, a zamknięcie nastąpiło na poziomie 232,75 €/t (spadek o 10,25 €/t / -4,22% przy wolumenie ponad 90 tys. serii).
- Pszenica (grudzień 2026 – Euronext): Zakończyła handel na poziomie 236,25 €/t (spadek o 8,25 €/t).
- Pszenica (wrzesień 2026 – Chicago): Amerykański kontrakt osłabił się o 2,48% (-17,2 centa), zamykając się na poziomie 679,0 centów/buszel (dzienne minimum: 659,4).
Cieniem na rynku kładły się równolegle doniesienia o problemach logistycznych w rejonie Morza Azowskiego. Zablokowane terminale przybrzeżne oraz brak wolnych mocy magazynowych w alternatywnym porcie w Noworosyjsku grożą wyłączeniem z globalnego rynku nawet 6,5 mln ton rosyjskiej pszenicy w drugiej połowie 2026 roku. Inwestorzy założyli zapewne, że ewentualne porozumienie uruchomi też rosyjski eksport.
Czytaj również:
Rzepak traci pod dyktando Donbasu i Odessy; kukurydza odporna przez prognozy we Francji
Sektor oleisty poniósł najcięższe straty podczas piątkowego handlu. Choć spadek cen ropy Brent (-3,88% do 96,78 USD/baryłkę) i WTI (-3,12% do 89,31 USD/baryłkę) dołożył presji na rynek biopaliw, to główny cios zadały rzepakowi właśnie pogłoski z basenu Morza Czarnego.
Unia Europejska jest silnie uzależniona od importu ukraińskiego rzepaku i olejów roślinnych na początku sezonu. Wizja odblokowania portów w rejonie Odessy wywołała natychmiastowe „zdejmowanie” premii za ryzyko i obawy przed napływem tańszego surowca do europejskich tłoczni:
- Rzepak (sierpień 2026 – Euronext): Notowania wygasającego kontraktu załamały się, spadając aż o 28,25 €/t (-5,19%) do poziomu 515,75 €/t (dzienne minimum: 508,50 €/t).
- Rzepak (listopad 2026 – Euronext): Kolejny i najbardziej aktywny termin odnotował spadek o 12,75 €/t (-2,26%) do 550,75 €/t.
- Canola (listopad 2026 – ICE): Kanadyjski rzepak potaniał o 1,32% (-11,00 CAD/t) do 824,90 CAD/t.
Na tym tle wyjątkową odpornością wykazała się unijna kukurydza. Podczas gdy na rynku pszenicy i rzepaku trwała wyprzedaż, kontrakt na kukurydzę (listopad 2026 – Euronext) stracił zaledwie 2,75 €/t (-1,07%), zamykając się na poziomie 254,75 €/t (a kontrakt lipcowy w Chicago zakończył sesję bez zmian na poziomie 464,0 centów/buszel). Tę relatywną siłę kukurydza zawdzięcza fatalnym prognozom plonów we Francji, gdzie uderzenie fal upałów i suszy na kluczowych obszarach upraw mocno ograniczyło potencjał zbiorów, budując solidne wsparcie pod wyceny tego ziarna w Europie.
Jedynym wygranym po drugiej stronie Oceanu okazał się amerykański kompleks sojowy:
- Soja (sierpień 2026 – Chicago): Zyskała 0,75% (+9,2 centa), osiągając 1246,6 centów/buszel.
- Śruta sojowa (sierpień 2026 – Chicago): Wzrosła o 0,58% do 331,8 USD/t.
Przełożenie na krajowy rynek: wyprzedaż na MATIF uderzy w polskie porty
Sytuacja na giełdzie paryskiej ma natychmiastowe przełożenie na stawki oferowane w Polsce. Jeszcze w piątek rano polskie porty wyceniały ziarno na bardzo solidnych poziomach – za pszenicę konsumpcyjną z dostawą do 28 lipca płacono 970–990 zł/t, podczas gdy ziarno z nowych zbiorów osiągało stawki 980–995 zł/t. W przypadku kukurydzy stary zbiór wyceniano na 965 zł/t, a oferty na nowy zbiór sięgały 990 zł/t. Popołudniowa fala wyprzedaży we Francji oznacza jednak, że poniedziałkowe cenniki skupowe w kraju – w pierwszej kolejności na rynku pszenicy – wejdą w mocną korektę i będą wyraźnie niższe.
Podsumowanie i sytuacja rynkowa
Piątkowa sesja wyraźnie pokazała, że rynki rolne pozostają pod przemożnym wpływem geopolityki i doniesień ze szlaków eksportowych Morza Czarnego – to one podyktowały skalę przeceny na pszenicy i rzepaku. Jednocześnie lokalne czynniki pogodowe, takie jak niepokojące prognozy dla francuskiej kukurydzy, potrafią skutecznie zablokować spadki wybranych upraw, różnicując sentyment na giełdzie Euronext.
Pytanie brzmi: czy rzeczywiście Ukraina i Rosja przestaną atakować swoje porty i statki ze zbożem? Analitycy i inwestorzy podchodzą do tych doniesień z ogromnym dystansem. Dopóki brak jest wiążących, formalnych ustaleń podpisanych przez obie strony, rynkowe spadki mogą okazać się krótkotrwałe, a każda kolejna eskalacja na Morzu Czarnym natychmiast wywoła powrót wysokiej premii za ryzyko do wycen zbóż i roślin oleistych.
Źródło cen: Euronext-Paryż, CBoT, PHU START (porty)
