W swoim najnowszym raporcie Amerykański Departament Rolnictwa (USDA) podniósł o 1 mln ton (w porównaniu z październikową prognozą) swoje szacunki światowych zbiorów pszenicy. Obecny wynik – 782,7 mln ton jest rekordowo wysoki.

Jednocześnie konsumpcja pszenicy została skorygowana w górę o także 1 mln ton (m/m) do 791,2 mln ton i powinna znacznie przewyższyć poziom zbiorów.

W konsekwencji ostatnich zmian prognoz podaży i popytu, zapasy końcowe pszenicy w tym sezonie szacowane są na 267,8 mln ton. Oczekiwany wynik jest symboliczne 0,3 mln ton lepszy niż przed miesiącem, ale oznaczać będzie (jeśli prognoza się sprawdzi) 3,1% spadek światowych zapasów pszenicy w skali roku.

Za wzrost prognoz światowej produkcji pszenicy odpowiada w tym miesiącu Australia, Kazachstan i Wielka Brytania. Lepsze zbiory w tych krajach z nawiązką zrekompensować powinny cięcia w Argentynie i minimalne w UE.

W Australii szacunki zbiorów wzrosły (m/m) o 1,5 mln ton, do 34,5 mln ton (będą jednak duże problemy z jakością). Produkcja w Kazachstanie została skorygowana z 13 do 14 mln ton, a w Wielkiej Brytanii podniesiona została o 0,8 do 15,4 mln ton.

Tymczasem oczekiwane zbiory w Argentynie przycięte zostały o 1,5 mln ton (m/m) do 17,5 mln ton. Unijne zbiory pszenicy obniżono o 0,45 mln ton do 134,75 mln ton.

Szacunki unijnej produkcji pszenicy obniżone zostały od października o 0,5 mln ton do 134,3 mln ton. Prognozowany eksport pszenicy z UE pozostał ma poziomie 35 mln ton (+2 mln ton r/r).

Zbiory pszenicy na Ukrainie pozostawiono na 20,5 mln ton w porównaniu do 33,0 mln ton przed rokiem. Ukraiński eksport pszenicy również pozostał na poziomie 11 mln ton.

Rosyjska produkcja pszenicy pozostawiona została poziomie tylko 91 mln ton, a eksport na 42 mln ton. Co prawda oznacza to rekord, ale szacunki rosyjskich zbiorów zgłaszane przez inne ośrodki analityczne przekraczają 100 mln ton.

Andrzej Bąk – eWGT
Źródło: USDA

Ceny cukru pod koniec lata wystrzeliły do góry i jak nietrudno się domyślić, nie wróciły do starego poziomu. Nie trzeba było czekać długo, by w Polsce pojawił tańszy, konkurencyjny surowiec. Dziwi jednak fakt, że cała ta “gorączka cukrowa” zdarzyła się tak nagle i drastycznie, co więcej miala miejsce przed startem nowego sezonu kampanii cukrowej. Biorąc pod uwagę okoliczności nasuwa się pytanie – kto tak naprawdę na tym zarabia?

Do Polski napływa tańszy, portugalski cukier. Jaki wpływ będzie miał na polskie sektor buraka cukrowego?

W jednym z popularnych marketów obecnie można kupić tańszy, importowany biały cukier trzcinowy z Portugalii. Wzbudziło w nas to obawy o dalsze losy krajowego rynku buraka cukrowego, który niestety od kilku lat sukcesywnie maleje. W obecnej sytuacji nie trudno zrozumieć zachowanie konsumentów, którzy po taki tańszy cukier będą sięgać, aby zatrzymać jak najwięcej pieniędzy w portfelu. Jednak jak wiadomo surowiec w konkurencyjnej cenie nie wróży nic dobrego dla producentów. Zastanawialiśmy się czy dostępność konkurencyjnego towaru na półkach może zmniejszyć popyt na nasz polski cukier, i tym samym postawić producentów w gorszej pozycji, bez perspektyw na lepsze warunki finansowe w przyszłym roku co może dalej wiązać się z odchodzeniem od produkcji. 

Odpowiedzi na nasze pytania udzielił nam Rafał Strachota, Dyrektor Krajowego Związku Producentów Buraków Cukrowych

Redakcja: W Polsce od wielu lat produkujemy więcej cukru niż wynosi nasze wewnętrzne spożycie i nadwyżkę kierujemy na eksport. Tyle że do tej pory, ceny polskiego cukru były atrakcyjnie zarówno na zewnętrznym jak i wewnętrznym rynku, a jak będzie teraz? Czy takie działania mogą mieć zły wpływ na polski sektor buraka cukrowego?

Dyrektor KZPBC, Rafał Strachota: “Rafinowany cukier trzcinowy portugalskiego producenta dostępny jest w tej sieci przynajmniej od dwóch miesięcy, także dziwi mnie, że media zajęły się tym tematem tak późno. Musimy pamiętać, że rynek wspólnotowy jest rynkiem jednolitym. We wszystkich państwach UE ceny cukru są na znacznie wyższym poziomie niż przed rokiem.” – zaznaczył Dyrektor KZPBC

Przewodniczący związku wytłumaczył przy tym, że w przypadku różnic cenowych w poszczególnych regionach Unii, może nastąpić przepływ cukru do tych miejsc gdzie jest droższy.

Dyrektor KZPBC, Rafał Strachota: “Trudno sobie jednak wyobrazić, aby napływ miał miejsce z Półwyspu Iberyjskiego, gdzie od lat mamy do czynienia z poważnym deficytem.” – ocenił. 

Sklepy zarabiają na niewiedzy konsumentów?

Dyrektor KZPBC powiedział nam, że obecna sytuacja na rynku cukru w całej Unii Europejskiej pozwala na utrzymanie obecnego poziomu cen buraków, z perspektywą na dalszą ich podwyżkę. Zwrócił natomiast uwagę, że należy mieć na względzie zachowania sieci handlowych.

Dyrektor KZPBC, Rafał Strachota: “Poziom cen cukru w sieciach handlowych różni się znacznie od cen, po których ten produkt sprzedają cukrownie, ponadto cukier konfekcjonowany (opakowania 1 kg) to zaledwie 30% dostępnej produkcji. Według danych ministerstwa rolnictwa sieci handlowe we wrześniu kupowały cukier średnio po 3,64 zł za kilogram, w tym okresie cukier dla sektora przetwórstwa spożywczego kosztował 2,38 zł/kg.”

Wchodząc do sklepów na półkach zobaczymy jednak dużo wyższe, wręcz zawrotne ceny. W większości sieci handlowych kilogram cukru kosztuje ok. 6 zł, choć zdarzają się już miejsca gdzie trzeba zapłacić jeszcze więcej. Biorąc pod uwagę zebrane dane nie ma powódek do oferowania zakupu po takich cenach. Sprawdziliśmy jeszcze zestawienie cen zebranych przez MRIRW w lipcu, kiedy zaczęła się “gorączka cukrowa”. Sieci handlowe kupowały wtedy cukier po 2,84 kg. Zatem można bez ogródek stwierdzić, że markety wykorzystały fakt paniki wśród konsumentów by się wzbogacić i nadal czerpią z tego zyski. Także zarzuty wobec drastycznego wzrostu cen cukru spowodowanych wyższymi kosztami uprawy w tamtej chwili nie były prawdziwe. Niestety, to tylko jeden z przykładów, który dosadnie pokazuje, kto najbardziej zyskuje na trwającym obecnie kryzysie gospodarczym. 

Maria Chmal

W październiku br. zakupy były droższe średnio o 26,1% w porównaniu z analogicznym okresem ub.r. We wrześniu skok rdr. był na poziomie 24,1%, w sierpniu – 23,7%, a w lipcu – 18,6%. – wynika z cyklicznego raportu „INDEKS CEN W SKLEPACH DETALICZNYCH”, autorstwa UCE RESEARCH i Wyższych Szkół Bankowych. To sygnał, że trudny czas w polskiej gospodarce nie zbliża się do końca, a szczyt inflacji jest dopiero przed nami.

Szczyt inflacji jest dopiero przed nami

Z raportu wynika, podwyżki widoczne są we wszystkich dwunastu badanych kategoriach, w każdej – na dwucyfrowym poziomie. Analiza objęła blisko 50 najczęściej wybieranych przez konsumentów produktów codziennego użytku. Łącznie zestawiono ze sobą ponad 32 tys. cen detalicznych z prawie 41 tys. sklepów należących do 64 sieci handlowych.

“Dynamika wzrostu cen wciąż rośnie. Jest to sygnał, że trudny czas w polskiej gospodarce nie zbliża się do końca, a szczyt inflacji jest dopiero przed nami. Na coraz większe podwyżki w sklepach bez wątpienia wpływ mają takie czynniki, jak spadek produkcji, rosnące koszty transportu, podyktowane coraz droższymi paliwami, ale także wzrost cen surowców czy produktów importowanych. Bardzo istotnym czynnikiem jest również podniesienie wysokości płac. Według danych podanych przez GUS, we wrześniu br. wynagrodzenie brutto było wyższe o 11,1%” – komentuje dr Justyna Rybacka z Wyższej Szkoły Bankowej w Gdyni.

Nie może być taniej i jeszcze długo nie będzie

Przyczyny drożyzny są ciągle te same, co podkreśla dr Maria Andrzej Faliński, były wieloletni dyrektor generalny POHID-u. Zdaniem eksperta, nie może być taniej i jeszcze długo nie będzie, tym bardziej że brakuje kluczowego instrumentu antyinflacyjnego, jakim są pieniądze z UE. A jeśli ruszą wielkie wydatki „wizerunkowe”, czyli zakupy broni i budowy monstrów typu CPK, to sytuacja jeszcze mocniej się skomplikuje. Z kolei jak podkreśla Katarzyna Grochowska z Hiper-Com Poland, drożeje wszystko, więc dwucyfrowe wzrosty w każdej kategorii nie powinny być zaskoczeniem. I według eksperta, to raczej nie jest ani szczyt, ani koniec drożyzny w sklepach. Zwykle obserwowaliśmy wzrosty cen przed świętami, a teraz do tego doszły nowe czynniki. Wszystko mocno się zaburzyło.

“Wiele wskazuje na to, że jeżeli chodzi o ten rok, to najwyższe wzrosty cen są dopiero przed nami. Będziemy to obserwować przed Bożym Narodzeniem, w związku ze zwiększonym popytem w tym okresie, jak to miało miejsce w poprzednich latach. Jak na razie tarcza antyinflacyjna, która oznacza obniżone stawki VAT na produkty żywnościowe, prąd czy ogrzewanie, ma być utrzymana do końca 2022 roku. Jeżeli nie zostanie przedłużona, po Nowym Roku skokowo wzrosną ceny objętych nią dóbr” – analizuje dr Agnieszka Gawlik z Wyższej Szkoły Bankowej w Opolu.

Produkty tłuszczowe na szczycie drożyzny

Spośród dwunastu przeanalizowanych kategorii, w październiku rdr. średnio najmocniej podrożały produkty tłuszczowe – o 48,8%. I to kolejny miesiąc, w którym otwierają zestawienie drożyzny. Na ten wynik wpływ miały przede wszystkim wzrosty cen oleju – o 53,6%, margaryny – 51%, a także masła – 41,8%.

“Rosnące ceny oleju to efekt drogiej ropy naftowej i gazu. W istniejącej sytuacji rynek paliwowy wykorzystuje olej rzepakowy w związku z zapotrzebowaniem na biopaliwa. To natomiast może mieć swoje przełożenie na ceny oleju kupowanego przez konsumentów detalicznych. Kolejnym czynnikiem, który z dużym prawdopodobieństwem będzie mieć wpływ na dalszy wzrost cen oleju, jest zerwanie przez Rosję z końcem października umowy zbożowej. To znacząco zachwiało cenami zbóż na rynku” – mówi dr Justyna Rybacka.

Produkty sypkie na drugim miejscu w rankingu drożyzny

Na drugim miejscu w rankingu drożyzny znajdują się produkty sypkie – 37,3% rdr. Tu widzimy, że w minionym miesiącu najmocniej w górę poszedł cukier – o 50,4%. Dalej jest mąka – 40,7%, makaron – 37,8%, a także ryż – 20,2%. 

“Sytuacja z cukrem jest skutkiem wzrostu cen nawozów, coraz wyższych kosztów paliw, transportu oraz działalności przetwórczej. Dodatkowo drożeje gaz niezbędny do produkcji cukru z buraków. Nie bez znaczenia jest również ograniczenie podaży buraka cukrowego na światowych rynkach w związku z ograniczeniem upraw. Do tego dochodzi panika zakupowa, która doprowadziła do czasowych braków cukru na półkach. Natomiast rosnące ceny mąki i makaronu są pochodną ograniczonego dostępu do produktów zbożowych oraz wzrostu cen zbóż, zwłaszcza pszenicy i żyta” – dodaje dr Agnieszka Gawlik.

Mięso i mleko są coraz droższe

Trzecia pozycja w najnowszym zestawieniu należy do mięsa – 31,7% rdr. Jak pokazują szczegółowe wyniki w obrębie tej kategorii, w październiku mięso drobiowe podrożało o 38,7%, wołowe – o 29,5%, a wieprzowe – o 26,7%. Według analizy październikowych cen, czwarte miejsce w rankingu drożyzny zajmuje nabiał – 30%. W tej kategorii najbardziej zdrożało mleko – 41,4%. Dalej widać ser biały – 35,3%, a także ser żółty – 35,2%. Na ceny przekładają się coraz wyższe składniki kosztowe hodowli.

Ceny pieczywa będą sukcesywnie rosły

W październiku najmniej podrożało między innymi pieczywo – 21,7%. Jednak nie oznacza to, że trudna sytuacja się ustabilizowała.Znaczącą częścią kosztu w cenie pieczywa jest transport, a ten cały czas drożeje przez rosnące ceny paliw i większe koszty pracy. Ponadto bezpośredni wpływ na to, ile płacimy za ten produkt, ma mąka. A według choćby danych z tego raportu, w październiku podrożała o ponad 40% rdr. 

“Kategoria produktów sypkich jest od dłuższego czasu w pierwszej trójce pod względem największej drożyzny w sklepach. To może wskazywać na to, że ceny pieczywa będą sukcesywnie rosły, bo po prostu nie mają innego wyjścia” – podsumowuje dr Justyna Rybacka.

źródło:MondayNews