Strona główna Blog Strona 32

Ponad 92 tys. zwiedzających i prawdziwy pokaz mocy. Tak wyglądało Agro Show 2026

0
Agro Show 2026
Fot. D. Tomaszewski
Fot. D. Tomaszewski

Ponad 92 tys. odwiedzających, 682 wystawców i blisko 130 hektarów ekspozycji. Tegoroczne Agro Show w Bednarach przyciągnęło około 10 tys. osób więcej niż przed rokiem. Podczas 27. edycji wydarzenia, zorganizowanej od 18 do 20 września, producenci zaprezentowali nowe ciągniki, maszyny uprawowe, opryskiwacze oraz rozwiązania z zakresu rolnictwa precyzyjnego. Nie zabrakło konstrukcji o mocy przekraczającej 600 KM i nietypowych układów napędowych.

Jedną z największych atrakcji były pierwsze na terenie Agro Show zawody Tractor Pulling Polska. Przejazdy najmocniejszych ciągników obejrzało łącznie ponad 30 tys. widzów, a dużym zainteresowaniem cieszyły się również tradycyjne pokazy maszyn podczas pracy.

Ważnym miejscem spotkań była Agro Arena, gdzie odbywały się debaty, gale oraz finały konkursów „Student na Medal”, organizowanego przez PIGMiUR  i „Bezpieczne Gospodarstwo Rolne”, prowadzonego przez KRUS.

Fot. D. Tomaszewski

Amazone pokazało maszyny do płytkiej uprawy i precyzyjnego siewu

W standardzie Cirrus 9004-2C otrzymuje dzielony, dwukomorowy zbiornik. Opcjonalnie dostępna jest również wersja trzykomorowa. Fot. D. Tomaszewski

Na ekspozycji Amazone znalazły się dwie maszyny przeznaczone do różnych zadań polowych. Pierwszą był TopCut, czyli kombinacja wałów nożowych do ultrapłytkiej uprawy gleby, a drugą wielkopowierzchniowy siewnik Cirrus 9004-2C.

TopCut ma pracować na głębokości do 3 cm. Jego zadaniem jest przede wszystkim przerywanie kapilar, rozdrabnianie materii organicznej oraz pozostawienie możliwie dużej ilości resztek na powierzchni pola. Konstrukcja wałów nożowych bazuje na rozwiązaniach znanych już z innych maszyn Amazone do pasywnej uprawy. Opcjonalnie maszynę można wyposażyć w trzyrzędowe zgrzebło regulowane hydraulicznie z kabiny ciągnika.

Drugą nowością jest Cirrus 9004-2C, czyli siewnik przeznaczony przede wszystkim do dużych gospodarstw. Najważniejszą zmianą jest nowa konstrukcja głowicy rozdzielającej, pozwalająca na indywidualne zarządzanie poszczególnymi redlicami. Uzupełnieniem jest funkcja EasyTram, która umożliwia zakładanie ścieżek technologicznych niezależnie od kierunku jazdy całego zestawu.

Claas z nowymi ciągnikami i wydłużoną ochroną gwarancyjną

Przy kombajnach Claas można było zapoznać się z ofertą przedsezonową „Przedsmak 2027”, przygotowaną z myślą o rolnikach planujących zakup maszyny i przygotowanie do kolejnych żniw z wyprzedzeniem. Fot. D. Tomaszewski

Na stoisku Claas zaprezentowano nowe modele Arion 5, Arion 6, Axion 8 oraz Axion 9. Wśród premier znalazła się również sieczkarnia Jaguar 1200. Zwiedzający mogli obejrzeć maszyny z bliska, sprawdzić wnętrza kabin i zapoznać się z rozwiązaniami stosowanymi w najnowszych konstrukcjach.

Producent poinformował również o rozszerzeniu ochrony gwarancyjnej. Sześciocylindrowe ciągniki Claas wyposażone w przekładnię Cmatic otrzymują gwarancję na podstawowe komponenty wynoszącą 5000 godzin pracy lub 5 lat.

Uwagę przyciągał jeden z ciągników zaprezentowany w nietypowej, podwieszonej formie. Na stoisku pojawił się także samochód wyścigowy zespołu Inter Europol Competition, uczestniczącego w 24-godzinnym wyścigu Le Mans.

John Deere pokazał ciągnik o mocy maksymalnej 634 KM

John Deere pokazał na Agro Show nowości z zakresu rolnictwa precyzyjnego, opryskiwaczy oraz ciągników. W obszarze Precision Agriculture zaprezentowano nowy wyświetlacz G5e, który uzupełnia piątą generację terminali i ma obniżać próg wejścia w rozwiązania precyzyjne dzięki możliwości wyboru licencji permanentnych. Rozszerzono również możliwości czujnika HarvestLab – nowe krzywe kalibracyjne pozwalają analizować 11 upraw pod kątem m.in. wilgotności, zawartości białka i oleju. Pod koniec roku do Operations Center ma trafić także asystent AI wspomagający analizę danych z gospodarstwa.

W gamie opryskiwaczy pokazano serię samojezdnych maszyn 500R. Na rok modelowy 2027 zapowiedziano trzeci wariant – 560R ze zbiornikiem o pojemności 6000 l. Do oferty trafią również belki o szerokości roboczej do 42 m oraz funkcja AirRinse, czyli przedmuch powietrzny całego układu opryskowego.

Dużo uwagi poświęcono także ciągnikom. Model 8R 540 osiąga do 634 KM mocy maksymalnej z doładowaniem Peak Power IPM. Wyposażono go m.in. w przekładnię eAutoPowr, system CTIS i nowe przednie zawieszenie Heavy Duty. Zmiany objęły również kabinę, w której pojawiły się nowy podłokietnik, dodatkowe możliwości konfiguracji joysticka i wyświetlacz Convenience.

Drugą ważną premierą był 6R 260 z odświeżonej gamy dużych modeli serii 6R. Ciągnik oferuje 260 KM mocy znamionowej i może być wyposażony w przekładnię e19, joystick CommandX Plus, system EasyBallast oraz zintegrowany CTIS. Zastosowano w nim również całkowicie nową kabinę.

Kuhn Optimer sam koryguje tor jazdy

Kuhn zaprezentował kompaktową bronę talerzową Optimer SST, wykorzystującą technologię Smart Soil Technology. Maszyna została wyposażona w system ISOBUS, który umożliwia regulowanie ustawień z poziomu terminala w kabinie ciągnika.

Jednym z ciekawszych rozwiązań jest automatyczna korekcja toru pracy. Czujnik kontroluje położenie brony względem ciągnika, a kiedy maszyna zaczyna przemieszczać się na jedną ze stron, system samoczynnie przywraca ją do właściwej linii jazdy. Rozwiązanie ma poprawiać precyzję prowadzenia zestawu oraz ograniczać wpływ zmiennych warunków polowych na kierunek pracy.

Kubota rozwija ofertę ładowarek i maszyn komunalnych

Kosiarka FC 4441 współpracuje z różnymi układami tnącymi, a dwuzakresowa przekładnia hydrostatyczna zapewnia do 25 km/h w transporcie i 10 km/h podczas pracy. Fot. D. Tomaszewski

Kubota zaprezentowała kilka nowych obszarów rozwoju swojej oferty. Obok maszyn do pielęgnacji terenów zielonych i nowej gamy ładowarek uwagę zwracała również technologia wspomagająca naturalne mechanizmy obronne roślin, rozwijana wspólnie z firmą e-fomuting.

Drugim elementem prezentacji była seria kosiarek FC. Prezentowany model FC 4441 wyposażono w czterocylindrowy, turbodoładowany silnik o pojemności 1,5 l i mocy 45 KM, spełniający normę Stage V. Maszyna może współpracować z różnymi układami tnącymi, a hydrostatyczna przekładnia dwuzakresowa pozwala osiągać do 25 km/h w transporcie i do 10 km/h podczas pracy. Duży nacisk położono również na łatwy dostęp do układu chłodzenia i miejsc wymagających codziennego czyszczenia.

Kubota rozszerza także ofertę o dziewięć modeli ładowarek. Osiem z nich to maszyny przegubowe, w tym jeden model elektryczny, natomiast ofertę uzupełnia ładowarka teleskopowa. Zakres mocy wynosi od 20 do 66 KM, szerokość od około 0,9 do 1,7 m, a udźwig – w zależności od modelu – od około 0,5 do 4,5 t. Największa maszyna teleskopowa umożliwia podnoszenie ładunku na wysokość do 5 m. Nowa gama ma być kierowana przede wszystkim do rolnictwa, firm komunalnych i budownictwa.

Lovol wprowadza cztery nowe ciągniki do Polski

W uroczystym odsłonięciu nowych ciągników Lovol uczestniczyli m.in. minister rolnictwa i rozwoju wsi Stefan Krajewski oraz Przemysław Bochat, prezes PIGMiUR. Fot. D. Tomaszewski

Lovol oficjalnie wprowadził na polski rynek cztery nowe modele ciągników: P1025, P2040, F4100 i P4110. Gama została rozciągnięta od lekkich, kompaktowych maszyn po ciągniki przeznaczone do bardziej wymagających prac polowych.

Najmniejszy P1025 ma 25 KM i korzysta z 3-cylindrowego silnika Yanmar. Wyposażono go w mechaniczną przekładnię 8+8, a udźwig tylnego podnośnika wynosi 1000 kg. Większy P2040 rozwija 37,3 KM i 126 Nm momentu obrotowego. Początkowo oferowany będzie z mechaniczną skrzynią 8+8, a później także z przekładnią hydrostatyczną.

Do sadownictwa przygotowano model F4100. Ciągnik ma wąską, opływową zabudowę ograniczającą ryzyko uszkadzania owoców w międzyrzędziach. Czterocylindrowy silnik Weichai osiąga 112 KM i 465 Nm, a układ hydrauliczny oferuje wydatek 65 l/min. Udźwig tylnego podnośnika wynosi 3200 kg.

Największym z pokazanych modeli był P4110. Jednostka Weichai o pojemności 4,58 l rozwija 110 KM mocy znamionowej, a z funkcją boost maksymalnie 136 KM. Ciągnik waży ponad 4,9 t, ma przekładnię 18+18 i tylny podnośnik o udźwigu 4700 kg. W prezentowanym wariancie zwracano też uwagę na bogate wyposażenie, obejmujące m.in. przedni TUZ, WOM oraz nawigację.

Lovol zapowiedział także dalszy rozwój gamy. W kolejnych miesiącach i latach do oferty mają trafić ciągniki elektryczne o mocy od 25 do 50 KM, a jednym z głównych kierunków rozwoju mają być modele hybrydowe z przekładnią ECVT. Według deklaracji przedstawiciela marki rozwiązanie ma pozwalać na ograniczenie zużycia paliwa nawet o 30% względem konstrukcji konwencjonalnych.

Horsch postawił na wielkie maszyny uprawowe

Na stoisku Horsch dominowały duże konstrukcje przeznaczone do pracy na znacznych powierzchniach. Jedną z najbardziej okazałych maszyn był Joker 12 RT, czyli brona talerzowa o szerokości roboczej 12 metrów.

Producent zaprezentował również maszyny z serii LEB, w tym rozsiewacz pneumatyczny oraz LEB 9 LT, największy ciągany opryskiwacz jednoosiowy marki, zaliczany do tegorocznych nowości. W części poświęconej uprawie gleby pokazano nowego Tigera 3 SL – maszyna była już wcześniej wykorzystywana podczas pokazów i trafiła do pracy w kilku polskich gospodarstwach.

Nawigacja, ISOBUS i pomiar plonu w starszych maszynach

Na stoisku C371 prezentowano rozwiązania z zakresu prowadzenia ciągnika, obsługi maszyn ISOBUS i rolnictwa precyzyjnego. Jednym z głównych produktów był system NX612 wyposażony w funkcję Section Control i możliwość pracy z mapami aplikacyjnymi. Uzupełnieniem oferty jest NX610 z ekranem mniejszym o 2 cale.

Pokazano również mierniki plonu kanadyjskiej firmy FarmTRX z czujnikiem wilgotności. System może współpracować zarówno z NX612, jak i NX610. W ofercie znalazł się także wielofunkcyjny pilot dostępny w wersji przewodowej i bezprzewodowej, przycisk jednoklawiszowy oraz blok hydrauliczny.

Jedną z nowości był także system Guide 20. W podstawowej konfiguracji może pełnić funkcję monitora ISOBUS i obsługiwać Section Control, natomiast po rozbudowaniu o moduł RTK umożliwia również automatyczne prowadzenie. System prezentowano m.in. w zestawieniu z ciągnikiem K-700 wyposażonym w silnik V12.

Nawigacja była również jedną z nagród przygotowanych w konkursie jubileuszowym Agro Profil z okazji 10-lecia magazynu.

KMK Agro pokazało nowe maszyny do sortowania i zbioru warzyw

KMK Agro pokazało w Bednarach kilka nowości związanych przede wszystkim z przygotowaniem warzyw do przechowywania i ich zbiorem. Wśród prezentowanych rozwiązań znalazły się dwa sortowniki optyczne. Pierwszy, własnej produkcji KMK Agro, służy do jakościowej selekcji cebuli i ziemniaków. Drugi to urządzenie francuskiej firmy Downs, przeznaczone do wstępnego sortowania cebuli, ziemniaków i buraczków jeszcze przed skierowaniem ich do magazynu.

Na stoisku prezentowano także system Ecorobotix przeznaczony do selektywnej ochrony roślin oraz nowy kosz przyjęciowy KMK-KPE. Wyposażono go w taśmę o szerokości 1,20 m, dzięki czemu może być wykorzystywany w mniejszych gospodarstwach albo jako kosz buforowy na początku linii technologicznej.

Największą maszyną na ekspozycji był Ropa Keiler 2 z bunkrem non-stop. Kombajn przeznaczony jest przede wszystkim do zbioru ziemniaków, ale może być wykorzystywany również przy zbiorze cebuli. Tegoroczny Agro Show był dla KMK Agro także okazją do podkreślenia 25-lecia działalności firmy.

Polskie opony Kabat Tire również z nowościami

Kabat Tire rozwija gamę ogumienia m.in.
o opony flotacyjne, radialne i przemysłowe. Fot. D. Tomaszewski

Kabat Tire zaprezentował w Bednarach rozszerzoną ofertę ogumienia produkowanego w Budzyniu w Wielkopolsce. W gamie firmy znajdują się m.in. dętki oraz opony radialne, flotacyjne, industrialne i przemysłowe, kierowane zarówno do rolnictwa, jak i innych zastosowań.

Wśród tegorocznych nowości znalazły się przede wszystkim opony flotacyjne, opony industrialne przeznaczone m.in. do koparek oraz kolejne rozwiązania z segmentu przemysłowego. Od ubiegłego roku w ofercie dostępne są również opony radialne. Firma podkreślała także, że dętki Kabat Tire produkowane są w całości w Polsce.

Chiński Zoomlion z napędem elektrycznym. Silnik spalinowy nie napędza bezpośrednio kół

Jedną z ciekawszych konstrukcji na stoisku Zoomlion był duży ciągnik z układem napędowym, w którym silnik spalinowy nie jest mechanicznie połączony z kołami. Jednostka o pojemności 11 l napędza generator, a wytworzona energia trafia do baterii o pojemności 12 kWh, pełniącej funkcję bufora. Następnie prąd zasila osobne silniki odpowiedzialne za napęd osi, hydraulikę oraz przedni i tylny WOM.

Takie rozwiązanie pozwala m.in. niezależnie regulować prędkość obu wałków WOM. Ciągnik ma dwuzakresową przekładnię – pierwszy zakres obejmuje prędkości od 0 do 18 km/h, a drugi od 18 do 50 km/h.

Pokazany model o mocy 410 KM ma kosztować około 272 tys. euro. W ofercie ma znaleźć się również mniejsza wersja o mocy 350 KM, wyceniona na około 250 tys. euro. Podczas prezentacji podkreślano, że kolejnym krokiem powinny być niezależne testy w polskich warunkach, które pozwolą ocenić m.in. zużycie paliwa i zachowanie maszyny podczas rzeczywistej pracy.

Przemysław Bochat

Przemysław Bochat Prezes Polskiej Izby Gospodarczej Maszyn i Urządzeń Rolniczych

Systematycznie rozwijamy ten projekt i naszym celem jest to, aby międzynarodowa wystawa Agro Show stała się największą i najbardziej znaną wśród rolników i przedsiębiorców z naszej branży, plenerową wystawą sprzętu rolniczego na całym świecie.

Ochrona funkcji produkcyjnych wsi: Rządowy projekt ustawy nie uwzględnia wielu kluczowych postulatów środowiska rolniczego

0

Ochrona funkcji produkcyjnych wsi: Rządowy projekt ustawy o ochronie rolniczych funkcji produkcyjnych wsi miał być tarczą dla rolników zmęczonych pozwami za zapach obory czy hałas w żniwa. Mimo że 6 października 2026 r. połączone komisje sejmowe skierowały go – wraz z projektem prezydenckim – do dalszych prac w 14-osobowej podkomisji, odrzucając przy tym wnioski o wysłuchanie publiczne, branża wciąż pyta wprost: czy dostaniemy realne prawo, skoro kluczowe postulaty m.in. Polskiej Federacji Rolnej pominięto?

Wstęp: Wieś pod presją i bieżące prace w Sejmie

Rozrastające się miasto i napływ nowych mieszkańców na tereny wiejskie coraz częściej prowadzą do trudnych konfliktów sąsiedzkich. Zapach hodowli, praca maszyn nocą czy odgłosy zwierząt stają się dla nowych sąsiadów powodem do wytaczania procesów sądowych rolnikom.

Odpowiedzią na te problemy ma być procedowany w Sejmie rządowy projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ochrony rolniczych funkcji produkcyjnych wsi. Choć sam kierunek – konsultowany w ramach inicjatywy #Hodowcy Razem – spotkał się z aprobatą branży, to szczegóły zapisów i brak reakcji na uwagi praktyków budzą poważny niepokój. Istotny zwrot akcji nastąpił 6 października 2026 r. podczas wspólnego posiedzenia Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka: rozpatrywano zarówno projekt rządowy (druk nr 3029), jak i alternatywny projekt prezydencki (druk nr 3032), decydując o ich skierowaniu do prac w 14-osobowej podkomisji.

Gdzie zniknęły postulaty organizacji rolniczych?

Warto przypomnieć, że już wiosną Polska Federacja Rolna (PFR) przedstawiła twarde, merytoryczne stanowisko, wskazując, że projekt przygotowywany przez MRiRW w obecnym kształcie tworzy luki w systemie ochrony.

Analizując kształt przepisów, widać niepokojącą tendencję: kluczowe postulaty organizacji rolniczych nie zostały w pełni uwzględnione. Brak reakcji na uwagi branży rodzi konkretne zagrożenia:

  • Pominięcie spółek handlowych: PFR domagała się rozszerzenia ochrony na wszystkie podmioty prowadzące towarową produkcję rolniczą – w tym spółki z o.o. czy spółki akcyjne. Zignorowanie tego głosu oznacza, że nowoczesne przedsiębiorstwa rolne (inwestujące m.in. w biogazownie i OZE) pozostaną bezbronne.
  • Niejasne przepisy o immisjach: Postulowano zmianę sformułowania o „nieruchomości sąsiedniej” na liczbę mnogą oraz precyzyjne wymienienie specyfiki prac rolniczych (hałas, pylenie, praca w nocy). Bez tego sądy nadal będą oceniać spory uznaniowo.
  • Urzędowa ślepota na etapie WZ: Rząd proponuje pouczenia u notariusza przy zakupie gruntów. PFR wskazywała, że to za mało – informacja o sąsiedztwie produkcji rolnej musi trafiać do osób wnioskujących o warunki zabudowy (WZ) w gminie, zanim dojdzie do zakupu działki i konfliktu.

Ochrona stanu zastanego a brak praw do rozwoju

Kolejnym mankamentem rządowego projektu jest skupienie się wyłącznie na „stanie zastanym”.

Ustawa w obecnym brzmieniu nie daje pełnej i jasnej gwarancji, że rozbudowa obory, modernizacja chlewni, zmiana technologii czy zwiększenie skali produkcji nie pozbawią rolnika ochrony przed protestami sąsiadów. Rolnik, który chce inwestować i się rozwijać, wciąż może obawiać się kolejnych kroków rozwojowych. Dodatkowo przepisy przejściowe odcinają rolników już uczestniczących w procesach sądowych od korzystania z nowych ułatwień.

Kulisy decyzji sejmowych: Słuszna decyzja o pominięciu wysłuchania publicznego

Decyzja połączonych komisji o skierowaniu projektów (rządowego druk nr 3029 oraz prezydenckiego druk nr 3032) bezpośrednio do 14-osobowej podkomisji – z jednoczesnym odrzuceniem wniosków o wysłuchanie publiczne – miała podłoże taktyczne i w naszej ocenie był to ze wszech miar słuszny krok. Otwarcie szerokiej areny w postaci wysłuchania publicznego mogłoby sparaliżować lub całkowicie storpedować prace nad ustawą. Okazję tę z pewnością wykorzystaliby bowiem reprezentanci ekologów, napływowych mieszkańców wsi, a także przedstawiciele branży turystycznej, hotelarzy czy lokalnych biznesów agroturystycznych, którzy głośno protestowaliby przeciwko ograniczeniu ich praw do dochodzenia roszczeń za uciążliwości zapachowe czy hałas. Zamiast otwierać puszkę Pandory i narażać proces legislacyjny na populistyczną awanturę, zdecydowano o ograniczeniu debat w wąskim gronie podkomisji – co jednak nie zdejmuje z legislatorów presji poprawienia luk prawnych.

Podsumowanie: Czy rolnik dostanie prawdziwą tarczę?

Brak pełnej elastyczności ze strony autorów projektu i zignorowanie części kluczowych głosów środowiska rolniczego (m.in. PFR) sprawia, że ustawa może okazać się niewystarczająca.

Jeśli rządowe przepisy w pracach podkomisji nie zostaną mocniej skorelowane z realiami produkcji (takimi jak formy spółkowe czy ochrona inwestycji rozwojowych), rolnicy wciąż będą drżeć przed każdą inwestycją i każdym nowym sąsiadem. Branża oczekuje prawa, które realnie zabezpieczy jej przyszłość na kolejne lata, a prace w podkomisji to ostatni dzwonek, by bez medialnego szumu naprawić niedoskonałości projektu.

Będziemy uważnie śledzić postępy prac w sejmowej podkomisji i na bieżąco informować naszych czytelników o wszelkich zmianach w przepisach.

Źródła: Sejm RP, Polska Federacja Rolna

Fiat 500, ale nie ten, o którym myślisz. Włosi mieli też ciągnik o tej nazwie

0
Fiat 500
Fot. Ernst Klöti / Zentralbibliothek Solothurn / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Włoski Fiat kojarzy się przede wszystkim z samochodami osobowymi, ale przez dziesięciolecia był również ważnym producentem maszyn rolniczych. Jednym z modeli tej marki był Fiat 500, ciągnik wyposażony w trzycylindrowy silnik Diesla o mocy 50 KM. Maszyna należała do rodziny Nastro d’Oro, która wprowadziła zmiany w konstrukcji, wyposażeniu i wyglądzie włoskich traktorów i mimo upływu ponad pół wieku pozostaje interesującym przykładem techniki rolniczej z początku lat 70. XX wieku.

Fiat 500 należał do rodziny Nastro d’Oro

Historia modelu Fiat 500 wiąże się z modernizacją gamy ciągników rolniczych włoskiego koncernu. W 1968 roku Włosi zaprezentowali nową rodzinę maszyn Nastro d’Oro, której nazwa oznacza Złotą Wstęgę, która nawiązywała do zbliżającego się 50-lecia działalności Fiata w sektorze mechanizacji rolnictwa.

Nowa seria rozwijała rozwiązania znane z wcześniejszej rodziny Diamante, a za stylistykę odpowiadało studio Pininfarina, kojarzone przede wszystkim z projektowaniem samochodów. Ciągniki otrzymały charakterystyczne maski z podłużnymi przetłoczeniami, pomarańczowe elementy nadwozia oraz niebieskie części mechaniczne.

Pierwszym przedstawicielem rodziny był Fiat 550, wyposażony w czterocylindrowy silnik o mocy 55 KM. W kolejnych latach ofertę rozszerzono o model 500, a następnie 540, a poszczególne konstrukcje różniły się przede wszystkim jednostkami napędowymi i osiągami.

Według fińskiej bazy technicznej Konedata, Fiat 500 pojawił się w tamtejszej ofercie w 1971 roku. Na początku 1973 roku zastąpił go Fiat 540, chociaż zestawienie danych technicznych podaje dla modelu 500 szerszy okres występowania, obejmujący lata 1971-1980

Silnik Fiata 500: Trzy cylindry i 50 KM

Sercem Fiata 500 był wysokoprężny silnik oznaczony symbolem 8035.02. Jednostka miała trzy cylindry, pojemność skokową 2592 cm³ oraz bezpośredni wtrysk paliwa. Chłodzenie cieczą pozwalało natomiast utrzymywać odpowiednią temperaturę pracy podczas długotrwałego obciążenia.

Moc maksymalna wynosiła 50 KM przy 2600 obr./min, natomiast maksymalny moment obrotowy osiągał 153 Nm przy 1500 obr./min – wartości te pokazują charakterystykę silnika, który największą moc rozwijał przy stosunkowo wysokich obrotach, ale maksymalny moment obrotowy uzyskiwał znacznie wcześniej.

Fiat stosował w rodzinie Nastro d’Oro silniki z bezpośrednim wtryskiem paliwa i rozdzielaczowymi pompami wtryskowymi i była to jedna z istotnych zmian technicznych w porównaniu z wcześniejszymi konstrukcjami producenta. W modelu 540 wykorzystano silnik o tej samej pojemności, lecz zwiększono jego moc do 54 KM. Maksymalny moment obrotowy wzrósł natomiast do 160 Nm., co oznaczało poprawę parametrów bez konieczności zastosowania większej jednostki napędowej.

Skrzynia biegów i napęd Fiata 500

Włoski ciągnik otrzymał mechaniczną skrzynię biegów oferującą osiem przełożeń do jazdy do przodu i dwa biegi wsteczne – cztery najwyższe przełożenia były synchronizowane, co ułatwiało zmianę biegów podczas jazdy. Zakres prędkości wersji z napędem na tylną oś wynosił od około 2,4 do 29,3 km/h, a dostępna była również opcjonalna przekładnia z biegami pełzającymi, przydatna podczas prac wymagających bardzo wolnego przemieszczania się ciągnika.

Fiat 500 występował zarówno w odmianie z napędem na jedną oś, jak i w wersji DT, czyli z napędem na cztery koła. W przypadku odmian czteronapędowych zastosowano rozwiązania przedniej osi z przekładniami planetarnymi umieszczonymi przy kołach, co pozwalało to zwiększyć prześwit i poprawić właściwości manewrowe.

Wersje DT wyposażano także we wspomaganie układu kierowniczego, co miało to szczególne znaczenie podczas manewrowania na podwórzu gospodarstwa oraz pracy z cięższymi maszynami zawieszanymi.

Fiat 500: Dane techniczne ciągnika

Podstawowe parametry Fiata 500 przedstawiają się następująco:

Fiat 500 – dane techniczne
Silnik Fiat 8035.02
Rodzaj silnika Diesel, 3 cylindry
Pojemność 2592 cm³
Moc maksymalna 50 KM przy 2600 obr./min
Moment obrotowy 153 Nm przy 1500 obr./min
Skrzynia biegów 8 do przodu, 2 wsteczne
Synchronizowane biegi 4
Wydajność hydrauliki 24 l/min
Ciśnienie hydrauliki 150 bar
Udźwig podnośnika 1400 kg, opcjonalnie 1550 kg
WOM 540 obr./min
Masa 2WD 1890 kg
Masa 4WD 2250 kg
Zbiornik paliwa 54 litry

Źródło: Koneviesti / Konedata. Parametry mogą się różnić zależnie od wersji i wyposażenia.

Hydraulika i wyposażenie – co oferował włoski traktor?

Fiat 500 dysponował trzypunktowym układem zawieszenia narzędzi z systemem regulacji Control-Matic, a rozwiązanie umożliwiało sterowanie położeniem podnośnika oraz regulację siłową, przydatną między innymi podczas orki.

Standardowe wyposażenie rodziny obejmowało także wał odbioru mocy i blokadę mechanizmu różnicowego tylnej osi. WOM pozwalał napędzać maszyny wymagające przekazania mocy z ciągnika, natomiast blokada mechanizmu różnicowego pomagała w sytuacjach, gdy jedno z kół traciło przyczepność.

Wydajność układu hydraulicznego Fiata 500 wynosiła 24 l/min, a ciśnienie robocze 150 barów. Podnośnik oferował natomiast udźwig 1400 kg, z możliwością zwiększenia do 1550 kg w odpowiedniej konfiguracji.

W rodzinie Nastro d’Oro wprowadzono również rozwiązania poprawiające bezpieczeństwo obsługi. Jednym z nich była blokada uniemożliwiająca uruchomienie silnika przy włączonym biegu, a modernizacji poddano także instalację elektryczną, stosując układ 12 V.

Fiat 500, a Fiat 540 i 550. Czym różniły się te ciągniki?

Choć oznaczenia modeli są do siebie zbliżone, Fiat 500, 540 i 550 nie były identycznymi ciągnikami. Fiat 500 i 540 korzystały z trzycylindrowych silników o pojemności 2,6 litra, natomiast starszy 550 otrzymał jednostkę czterocylindrową o pojemności 3,1 litra.

Fiat 550 rozwijał 55 KM przy 2400 obr./min i osiągał maksymalny moment obrotowy 200 Nm przy 1500 obr./min. – miał więc wyraźnie większy moment obrotowy niż model 500, mimo stosunkowo niewielkiej różnicy mocy maksymalnej. Różnice dotyczyły także masy – Fiat 500 w wersji z napędem na tylną oś ważył 1890 kg, podczas gdy Fiat 550 osiągał 2170 kg. Większy model oferował również podnośnik o udźwigu 1820 kg.

Fiat 540 stanowił rozwinięcie mniejszego ciągnika i zachował trzycylindrowy silnik, ale otrzymał moc 54 KM oraz moment obrotowy 160 Nm. Według Konedata zmiany wprowadzone w nowszych modelach obejmowały również wzmocnienie elementów przekładni i poprawę wydajności chłodzenia.

Nie tylko lucerna i koniczyna. Ta roślina dobrze znosi suszę i ma ciekawe właściwości

0
Komonica zwyczajna (Lotus corniculatus L.)
fot. www.pexels.com

Nie wymaga najbardziej żyznych stanowisk, dobrze znosi okresowe niedobory wody i może być wykorzystywana jako roślina pastewna. Komonica zwyczajna ma cechy, które szczególnie zainteresują gospodarstwa posiadające słabsze gleby oraz trwałe użytki zielone. Choć w polskim rolnictwie pozostaje gatunkiem o niewielkim znaczeniu gospodarczym, jej właściwości od lat są przedmiotem badań naukowych.

Komonica zwyczajna (Lotus corniculatus L.) należy do rodziny bobowatych, podobnie jak lucerna siewna i koniczyna łąkowa. Wyróżnia się tolerancją na zróżnicowane warunki siedliskowe, a jej wykorzystanie nie ogranicza się wyłącznie do produkcji paszy – może również stanowić składnik mieszanek łąkowych i pastwiskowych, szczególnie na stanowiskach, na których utrzymanie bardziej wymagających gatunków sprawia trudności.

Jak wygląda komonica zwyczajna i gdzie można ją spotkać?

Komonica zwyczajna jest wieloletnią rośliną zielną o rozgałęzionych łodygach, które mogą wznosić się lub częściowo pokładać, a jej charakterystyczną cechą są liście złożone z pięciu listków oraz żółte kwiaty, często z pomarańczowym zabarwieniem. Kwiaty występują w niewielkich kwiatostanach, a po przekwitnięciu rozwijają się wydłużone strąki zawierające nasiona. W Polsce komonica zwyczajna występuje naturalnie na łąkach, pastwiskach, przydrożach, skarpach i innych otwartych terenach – preferuje miejsca dobrze nasłonecznione, a jego kwitnienie przypada przede wszystkim na miesiące letnie. Komonica jest gatunkiem wykorzystywanym w produkcji rolniczej, dla którego opracowano odrębne zalecenia dotyczące integrowanej ochrony, a obejmują one między innymi agrotechnikę oraz ograniczanie zagrożeń dla plantacji.

Dlaczego komonica zwyczajna dobrze znosi suszę?

Jedną z jej najważniejszych cech rośliny jest rozbudowany system korzeniowy. Korzeń palowy umożliwia pobieranie wody z głębszych warstw gleby, co zwiększa zdolność rośliny do przetrwania okresowych niedoborów opadów. Nie oznacza to jednak całkowitej odporności na suszę, a długotrwały deficyt wody może ograniczać wzrost, plonowanie i jakość paszy. Komonica jest natomiast uznawana za gatunek tolerancyjny wobec trudniejszych warunków siedliskowych – roślina dobrze znosi krótkotrwałe susze, niskie temperatury oraz wielokrotne koszenie i może również rozwijać się na glebach o zróżnicowanej zasobności i odczynie.

Na jakich glebach warto uprawiać komonicę?

Komonica może rosnąć na stanowiskach, które nie zapewniają optymalnych warunków dla bardziej wymagających roślin pastewnych. Występuje na glebach lekkich, przepuszczalnych, ale toleruje również inne rodzaje podłoża – najlepiej rozwija się w miejscach słonecznych, bez silnej konkurencji ze strony innych roślin. W przypadku zakładania plantacji istotne są właściwe przygotowanie gleby, jej odczyn oraz zasobność w składniki pokarmowe. Tolerancja na słabsze stanowiska nie oznacza bowiem, że komonica nie reaguje na nawożenie czy warunki agrotechniczne.

Potwierdza to praca naukowa Plonowanie komonicy zwyczajnej w zależności od wybranych czynników agrotechnicznych na glebie lekkiej, autorstwa M. Wilczka, M. Cwintala i K. Andruszczyszyna, opublikowana w 1999 roku w Zeszytach Problemowych Postępów Nauk Rolniczych. Badacze zajmowali się plonowaniem tego gatunku na glebie lekkiej w zależności od zastosowanych czynników agrotechnicznych.

Komonica zwyczajna jako roślina pastewna

Komonica może być wykorzystywana na pastwiskach oraz do produkcji zielonki i siana, a jako roślina bobowata stanowi źródło białka w paszy objętościowej. Dobrze znosi przygryzanie przez zwierzęta i odrasta po koszeniu, co pozwala wykorzystywać ją przez kolejne sezony wegetacyjne. Na szczególną uwagę zasługuje jednak jej skład chemiczny – komonica zawiera taniny skondensowane, czyli związki polifenolowe wpływające na przebieg trawienia paszy przez przeżuwacze. Badania opisane w czasopiśmie Animal Feed Science and Technology wskazują, że odpowiednie stężenie tanin może ograniczać rozkład białka w żwaczu i zwiększać ilość aminokwasów dostępnych do wchłaniania w jelicie cienkim. Związki te mogą również zmniejszać ryzyko wzdęć u zwierząt żywionych paszami z roślin bobowatych.

Taniny w komonicy. Korzyść czy ograniczenie?

Obecność tanin nie zawsze jest zaletą. Ich działanie zależy przede wszystkim od stężenia, struktury chemicznej oraz składu całej dawki pokarmowej. Przegląd badań opublikowany w Canadian Journal of Animal Science wskazuje, że taniny skondensowane mogą korzystnie wpływać na wykorzystanie paszy przez przeżuwacze, ale w nadmiernych ilościach ograniczają aktywność mikroorganizmów żwacza i utrudniają trawienie składników pokarmowych.

Znaczenie ma również sposób prowadzenia plantacji i warunki pogodowe. Badania nad Lotus corniculatus wykazały, że zawartość związków fenolowych w odrastających roślinach może zmieniać się w zależności od warunków środowiskowych i ilości węglowodanów zgromadzonych w korzeniach. W pracy opisanej w bazie PubMed stwierdzono, że wzrost zawartości tanin w liściach odrastających roślin może wiązać się ze spadkiem strawności materiału roślinnego, a oznacza to, że wartość pastewna komonicy nie jest stała i może zmieniać się w trakcie sezonu.

Kiedy siać komonicę zwyczajną?

Komonicę można wysiewać wiosną, gdy gleba jest odpowiednio przygotowana i panują warunki sprzyjające kiełkowaniu. Możliwy jest również siew letni, pod warunkiem zapewnienia roślinom wystarczającego czasu na rozwój przed zimą. Ze względu na niewielkie rozmiary nasion istotne jest ich płytkie umieszczenie w glebie oraz uzyskanie dobrego kontaktu nasion z podłożem. Pole powinno być wyrównane i pozbawione nadmiernej ilości chwastów, ponieważ młode siewki są narażone na konkurencję ze strony szybciej rozwijających się gatunków.

Komonica może być wysiewana samodzielnie lub jako komponent mieszanek trawiasto-bobowatych. Przy ustalaniu normy wysiewu należy uwzględnić przeznaczenie plantacji, udział poszczególnych gatunków i zalecenia dotyczące konkretnego materiału siewnego. Szczegółowe informacje dotyczące zakładania plantacji, pielęgnacji i ochrony znajdują się w metodyce integrowanej ochrony komonicy zwyczajnej opracowanej przez Instytut Ochrony Roślin – PIB.

Jak nawozić komonicę zwyczajną?

Komonica należy do roślin bobowatych, które dzięki symbiozie z odpowiednimi bakteriami brodawkowymi mogą korzystać z azotu atmosferycznego – z tego względu jej zapotrzebowanie na nawożenie azotowe różni się od wymagań typowych traw pastewnych.

Nie oznacza to jednak, że plantacja nie wymaga odpowiedniego zaopatrzenia w składniki pokarmowe, a istotne znaczenie mają fosfor, potas oraz odczyn gleby. Dawki nawozów powinny wynikać z analizy zasobności stanowiska i planowanego sposobu użytkowania. Przy zakładaniu plantacji warto również zwrócić uwagę na warunki umożliwiające prawidłowy rozwój bakterii brodawkowych – efektywność biologicznego wiązania azotu zależy między innymi od obecności odpowiednich mikroorganizmów, odczynu gleby i warunków wilgotnościowych.

Czy komonica może ograniczać problemy z żywieniem przeżuwaczy?

W badaniach naukowych komonica jest analizowana nie tylko pod względem plonowania, ale również wpływu na zdrowie i produkcyjność zwierząt gospodarskich. Przegląd opublikowany w Crop Science wskazuje, że taniny skondensowane występujące w roślinach pastewnych mogą wpływać na przemiany białka podczas konserwacji paszy i trawienia w żwaczu. Badano także ich potencjał w ograniczaniu wzdęć, obciążenia pasożytami przewodu pokarmowego oraz emisji metanu.

Nie należy jednak traktować komonicy jako środka przeciwpasożytniczego czy gwarancji ograniczenia emisji metanu – efekty zależą od wielu czynników, w tym składu dawki pokarmowej, ilości pobranej paszy oraz stężenia i rodzaju tanin. W praktyce rolniczej komonica pozostaje przede wszystkim wieloletnią rośliną pastewną, która może uzupełniać skład runi pastwiskowej. Jej szczególne właściwości żywieniowe stanowią dodatkowy argument za rozważeniem tego gatunku przy doborze mieszanek na trwałe użytki zielone, zwłaszcza na stanowiskach o ograniczonej zasobności i okresowych niedoborach wody.

Kury mają blade grzebienie? To może być pierwszy sygnał problemów w stadzie

0
kury
fot. www.pixabay.com

Intensywnie czerwony grzebień jest jedną z charakterystycznych cech zdrowo wyglądającej kury. Kiedy jednak grzebień zaczyna blednąć, hodowcy często zastanawiają się, czy przyczyną jest niewłaściwe żywienie, pasożyty, czy rozwijająca się choroba. Zmiana koloru nie zawsze oznacza poważny problem, ale warto zwrócić uwagę na zachowanie ptaków, ich apetyt, nieśność oraz warunki panujące w kurniku.

Dlaczego grzebień kury zmienia kolor?

Grzebień kury domowej (Gallus gallus domesticus) jest silnie unaczynioną strukturą skórną, której wygląd zależy między innymi od ukrwienia, wieku, stanu fizjologicznego i kondycji organizmu. U zdrowych, aktywnie niosących się kur zazwyczaj ma intensywnie czerwony kolor, choć jego odcień może różnić się w zależności od rasy i osobnika. Blady grzebień nie jest samodzielnym rozpoznaniem choroby – u młodych kurek, które jeszcze nie rozpoczęły nieśności, może być naturalnie jaśniejszy, podobnie u niosek przechodzących pierzenie lub przerwę w składaniu jaj obserwuje się niekiedy zmniejszenie i zblednięcie grzebienia.

Większą uwagę należy poświęcić sytuacji, w której wcześniej czerwony grzebień wyraźnie traci kolor, a jednocześnie kura staje się osowiała, mniej je, chudnie lub ogranicza aktywność, ponieważ takie połączenie objawów może wskazywać na zaburzenia zdrowotne wymagające dokładniejszej oceny.

Niedokrwistość u kur jako jedna z możliwych przyczyn bladych grzebieni

Jednym z powodów utraty intensywnego zabarwienia grzebienia może być niedokrwistość, czyli anemia. Stan ten wiąże się ze zmniejszeniem liczby czerwonych krwinek, stężenia hemoglobiny lub obu tych parametrów, przez co tkanki mogą być gorzej zaopatrywane w tlen.

Niedokrwistość u drobiu może mieć różne przyczyny, a należą do nich między innymi utrata krwi, niektóre choroby zakaźne, zaburzenia produkcji krwinek oraz niedobory pokarmowe. Sama obserwacja grzebienia nie pozwala jednak stwierdzić, czy ptak rzeczywiście cierpi na anemię. U chorej kury mogą pojawić się również osłabienie, mniejsza ruchliwość, spadek apetytu i pogorszenie kondycji, a w przypadku podejrzenia niedokrwistości lekarz weterynarii może zalecić badanie krwi, które pozwoli ocenić między innymi hematokryt i stężenie hemoglobiny. Nie należy automatycznie podawać kurom preparatów żelaza – niedokrwistość nie zawsze wynika z jego niedoboru, a niewłaściwa suplementacja nie usuwa rzeczywistej przyczyny problemu.

Ptaszyniec kurzy może powodować osłabienie i utratę krwi

W przydomowych hodowlach drobiu szczególną uwagę warto zwrócić na ptaszyńca kurzego (Dermanyssus gallinae). Ten niewielki pasożyt żywi się krwią ptaków, a przy silnej inwazji może doprowadzić do znacznego osłabienia, a nawet niedokrwistości. Ptaszyniec najczęściej żeruje nocą, natomiast w ciągu dnia ukrywa się w szczelinach kurnika, pod grzędami, w połączeniach drewnianych elementów oraz w pobliżu gniazd. Z tego powodu hodowca może długo nie zauważać obecności pasożytów.

Na inwazję ptaszyńca mogą wskazywać:

  • niepokój kur podczas nocnego odpoczynku,
  • niechęć do przebywania w kurniku,
  • spadek nieśności i pogorszenie kondycji,
  • bladość grzebieni i dzwonków przy silnym zaatakowaniu,
  • obecność drobnych pasożytów lub ciemnych śladów w szczelinach wyposażenia.

Dobrym sposobem wstępnej kontroli jest obejrzenie grzęd i ich mocowań po zmroku, najlepiej przy użyciu latarki. Warto sprawdzić również miejsca, w których ptaki odpoczywają najdłużej. Zwalczanie ptaszyńca wymaga działań obejmujących nie tylko ptaki, ale przede wszystkim środowisko kurnika – konieczne jest dokładne czyszczenie trudno dostępnych miejsc oraz stosowanie środków dopuszczonych do odpowiedniego zastosowania, zgodnie z etykietą i zaleceniami lekarza weterynarii.

Czy niewłaściwe żywienie może wpływać na kolor grzebienia?

Prawidłowe żywienie ma bezpośredni wpływ na kondycję kur niosek, a dawka pokarmowa powinna dostarczać odpowiedniej ilości energii, białka, aminokwasów, witamin i składników mineralnych. Długotrwałe niedobory mogą prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia, zahamowania wzrostu oraz spadku produkcji jaj. Szczególne znaczenie dla procesów krwiotwórczych mają między innymi żelazo, miedź, witamina B12 i kwas foliowy, a ich niedobory mogą uczestniczyć w rozwoju zaburzeń hematologicznych, jednak nie oznacza to, że każda kura z bladym grzebieniem potrzebuje dodatkowych witamin lub minerałów.

Problem może pojawić się w gospodarstwach, w których podstawą żywienia jest samo ziarno zbóż, a ptaki nie otrzymują odpowiednio zbilansowanej mieszanki – pszenica czy kukurydza dostarczają energii, ale samodzielnie nie pokrywają wszystkich potrzeb żywieniowych intensywnie niosących się kur. Warto sprawdzić także jakość paszy, jej skład, warunki przechowywania oraz dostępność świeżej wody. Spleśniałe lub zawilgocone ziarno nie powinno być podawane drobiow, a jeśli kilka ptaków jednocześnie traci kondycję, należy również ocenić, czy wszystkie mają swobodny dostęp do karmideł.

Blade grzebienie podczas pierzenia i przerwy w nieśności

Nie każda zmiana koloru grzebienia jest związana z chorobą. U kur przechodzących pierzenie dochodzi do zmian hormonalnych i ograniczenia lub czasowego zatrzymania produkcji jaj – w tym okresie grzebień może stać się mniejszy i mniej intensywnie zabarwiony. Pierzenie jest naturalnym procesem wymiany upierzenia, a w jego trakcie organizm wykorzystuje znaczną część dostępnych składników odżywczych do odbudowy piór – wówczas hodowca może zauważyć zwiększoną ilość piór w kurniku, przerzedzenie upierzenia oraz spadek nieśności.

Podobne zmiany wyglądu grzebienia mogą występować u starszych niosek lub ptaków, które z innych fizjologicznych powodów przestały składać jaja. Kura, która zachowuje apetyt, normalnie się porusza i nie wykazuje innych niepokojących objawów, nie musi być chora tylko dlatego, że jej grzebień stał się jaśniejszy.

Kiedy blady grzebień może świadczyć o chorobie stada?

Jeżeli zmiana koloru występuje jednocześnie u wielu kur, należy sprawdzić, czy nie pojawiają się również inne objawy. Szczególnie niepokojące są nagły spadek pobierania paszy, wyraźne osowienie, biegunka, trudności z oddychaniem oraz zwiększona liczba padnięć. Niektóre choroby zakaźne drobiu mogą powodować ogólne osłabienie, zaburzenia krążenia i zmiany wyglądu grzebienia. Objawy te nie są jednak charakterystyczne dla jednej konkretnej jednostki chorobowej – przykładowo przy ciężkim przebiegu grypy ptaków mogą występować sinica i obrzęk grzebienia oraz dzwonków, co należy odróżnić od zwykłej bladości.

W przypadku nagłych zachorowań wielu ptaków, problemów oddechowych lub zwiększonej śmiertelności konieczny jest pilny kontakt z lekarzem weterynarii, a podejrzenie choroby podlegającej obowiązkowi zgłaszania wymaga postępowania zgodnego z przepisami weterynaryjnymi. Do czasu wyjaśnienia przyczyny warto ograniczyć przemieszczanie ptaków i kontakt stada z obcym drobiem. Nie należy też wprowadzać nowych kur do pomieszczenia, w którym występują niewyjaśnione zachorowania.

Jak sprawdzić kondycję kur w przydomowym kurniku?

Ocena stanu zdrowia drobiu powinna obejmować więcej niż sam wygląd grzebienia – najlepiej obserwować ptaki podczas karmienia i swobodnego poruszania się po wybiegu, kiedy łatwiej zauważyć osobniki mniej aktywne lub unikające kontaktu z pozostałymi kurami.

W pierwszej kolejności warto sprawdzić pobieranie paszy i wody, wygląd odchodów, stan upierzenia oraz masę ciała. Istotna jest także kontrola nieśności, ponieważ nagłe zmniejszenie liczby zbieranych jaj, szczególnie w połączeniu z osłabieniem ptaków, powinno skłonić do dokładniejszej obserwacji. Pomocne może być prowadzenie prostych zapisków dotyczących liczby jaj, ilości zużywanej paszy, zauważonych objawów i ewentualnych padnięć – pozwala to ustalić, czy problem dotyczy pojedynczej kury, czy stopniowo obejmuje większą część stada.

Warto również skontrolować wentylację kurnika, wilgotność ściółki i czystość wyposażenia, ponieważ nadmierne zagęszczenie ptaków, zanieczyszczona ściółka oraz obecność pasożytów mogą sprzyjać pogarszaniu się ich kondycji. Jeśli bladość grzebienia utrzymuje się, nasila lub towarzyszą jej inne objawy, należy skonsultować się z lekarzem weterynarii. Szczególnie ważne jest szybkie zbadanie ptaków wyraźnie osłabionych, które przestają jeść, mają trudności z utrzymaniem równowagi lub oddychaniem, ponieważ wczesne ustalenie przyczyny pozwala dobrać właściwe postępowanie i ograniczyć ryzyko dalszego pogorszenia zdrowia pozostałych kur.

Marchew rozwidla się zamiast rosnąć prosto? Ten błąd można popełnić jeszcze przed siewem

0
marchew

Marchew z własnego ogrodu nie zawsze przypomina tę, którą można znaleźć na sklepowych półkach. Zamiast długiego, prostego korzenia pojawiają się warzywa z dwoma, trzema, a czasem nawet kilkoma odnogami. Choć takie okazy często budzą zdziwienie, ich nietypowy wygląd nie musi oznaczać choroby, a w wielu przypadkach przyczyną są warunki panujące w glebie, błędy podczas uprawy lub uszkodzenia młodych korzeni.

Dlaczego marchew się rozwidla?

Marchew zwyczajna (Daucus carota subsp. sativus) należy do rodziny selerowatych (Apiaceae), a jej częścią jadalną jest mięsisty korzeń spichrzowy, który gromadzi substancje zapasowe. W prawidłowych warunkach korzeń główny rozwija się w głąb gleby, stopniowo zwiększając swoją średnicę. Problem pojawia się wtedy, gdy wierzchołek korzenia głównego zostaje uszkodzony lub jego dalszy wzrost zostaje zaburzony – wówczas roślina może wówczas rozwinąć silniejsze korzenie boczne, które z czasem grubieją i tworzą charakterystyczne rozwidlenia. Takie zjawisko określa się jako rozwidlanie korzeni, a w literaturze anglojęzycznej występuje pod nazwą forked roots – jest to wada kształtu, która może obniżać wartość handlową marchwi, choć nie musi wpływać na jej przydatność do spożycia.

Zbyt ciężka i kamienista gleba utrudnia wzrost korzeni

Jedną z częstych przyczyn deformacji marchwi jest niewłaściwa struktura podłoża. Warzywo najlepiej rozwija się na glebach głęboko uprawionych, przepuszczalnych i pozbawionych większych przeszkód mechanicznych. Na glebach ciężkich, zbitych i gliniastych młody korzeń może napotkać opór utrudniający jego dalszy wzrost, a podobne problemy występują na stanowiskach, gdzie znajdują się kamienie, twarde bryły ziemi lub pozostałości nierozłożonej materii organicznej. W takich warunkach marchew może przyjmować nieregularne kształty, skracać się lub tworzyć dodatkowe odnogi, a szczególnie niekorzystna jest obecność zagęszczonej warstwy gleby bezpośrednio pod powierzchnią grządki.

Przed siewem warto więc zadbać o odpowiednie przygotowanie stanowiska, a gleba powinna być spulchniona na głębokość umożliwiającą swobodny rozwój korzeni danej odmiany. W przypadku marchwi o długich korzeniach wymagania dotyczące głębokości i struktury podłoża są większe niż u odmian krótkokorzeniowych.

Świeży obornik pod marchew? To częsty błąd

Marchew nie powinna być uprawiana bezpośrednio po zastosowaniu świeżego obornika. Choć nawożenie organiczne poprawia właściwości gleby i dostarcza składników pokarmowych, niewłaściwy termin jego stosowania może sprzyjać deformacjom korzeni.

Problemem są między innymi nierozłożone fragmenty materii organicznej znajdujące się w strefie wzrostu korzeni, a dodatkowo nadmierna dostępność azotu może sprzyjać intensywnemu rozwojowi części nadziemnej kosztem prawidłowego kształtowania korzeni spichrzowych. W tradycyjnej uprawie marchew często wysiewa się w drugim roku po oborniku, co pozwala wykorzystać korzystny wpływ nawożenia organicznego na żyzność gleby, ograniczając jednocześnie ryzyko problemów związanych z bezpośrednim zastosowaniem świeżego nawozu.

Nie oznacza to jednak, że każda forma materii organicznej jest niewskazana. Dobrze rozłożony, dojrzały kompost może poprawiać strukturę podłoża, szczególnie na glebach lekkich, dlatego ważne jest, aby był równomiernie wymieszany z ziemią i nie zawierał dużych, nierozłożonych fragmentów.

Uszkodzenie młodego korzenia może zmienić kształt całej marchwi

Ostateczny wygląd marchwi w dużej mierze zależy od warunków panujących już na początku wegetacji. Młody korzeń palowy jest szczególnie wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne, a do jego naruszenia może dojść podczas zbyt głębokiego spulchniania gleby, nieostrożnego odchwaszczania lub przesadzania siewek.

Marchew źle znosi przesadzanie właśnie ze względu na możliwość uszkodzenia korzenia głównego, a jeżeli jego wierzchołek zostanie przerwany, dalszy rozwój może odbywać się z udziałem korzeni bocznych. W efekcie zamiast jednego prostego korzenia powstają dwa lub więcej zgrubiałych odgałęzień. Z tego powodu marchew najlepiej wysiewać bezpośrednio na miejsce docelowej uprawy, a podczas pielęgnacji grządek należy również unikać głębokiego wzruszania ziemi w bezpośrednim sąsiedztwie roślin.

Nicienie i inne organizmy glebowe również mogą deformować marchew

Nie wszystkie przypadki rozwidlania korzeni wynikają z błędów agrotechnicznych, a przyczyną mogą być również organizmy zasiedlające glebę, w tym nicienie pasożytujące na roślinach. Szczególne znaczenie mają guzaki z rodzaju Meloidogyne, ponieważ ich żerowanie może prowadzić do powstawania charakterystycznych narośli na korzeniach, zaburzenia wzrostu i rozwoju licznych korzeni bocznych.

Objawy mogą obejmować nie tylko deformacje części podziemnej, lecz także osłabienie wzrostu roślin, ponieważ przy silnym porażeniu marchew może gorzej pobierać wodę i składniki mineralne, co odbija się na kondycji naci.

Warto jednak odróżnić zwykłe rozwidlenie od zmian powodowanych przez organizmy pasożytnicze. Sama obecność dwóch lub trzech odnóg nie stanowi podstawy do rozpoznania nicieni, podczas gdy niepokojącym objawem są liczne guzki, zgrubienia i uszkodzenia występujące na większej liczbie roślin. W przypadku podejrzenia występowania nicieni pomocna może być analiza gleby lub materiału roślinnego wykonana przez laboratorium diagnostyczne.

Czy nieregularne podlewanie powoduje rozwidlanie marchwi?

Marchew potrzebuje równomiernej dostępności wody, szczególnie podczas kiełkowania i początkowego wzrostu korzeni. Długotrwała susza może ograniczać rozwój roślin, natomiast gwałtowne zmiany wilgotności sprzyjają niektórym wadom jakościowym.

Trzeba jednak zaznaczyć, że nieregularne podlewanie częściej wiąże się z pękaniem korzeni niż z ich typowym rozwidlaniem – nie należy więc automatycznie przypisywać każdej deformacji niedoborowi wody. Na ciężkich glebach dodatkowym problemem może być nadmierne uwilgotnienie i słabe napowietrzenie strefy korzeniowej, a takie warunki utrudniają prawidłowy wzrost i zwiększają ryzyko występowania chorób. Najlepszym rozwiązaniem jest utrzymywanie umiarkowanej, możliwie stabilnej wilgotności podłoża, a podlewanie powinno uwzględniać rodzaj gleby, temperaturę oraz fazę rozwoju roślin.

Czy odmiana marchwi ma znaczenie?

Poszczególne odmiany marchwi różnią się długością, średnicą i kształtem korzeni, a typy odmianowe, takie jak Nantes, Chantenay czy Flakkee, mają odmienne cechy użytkowe i wymagania dotyczące stanowiska. Marchew o długich, smukłych korzeniach potrzebuje głębokiej, dobrze przygotowanej gleby, podczas gdy na stanowiskach płytszych i cięższych łatwiejsze może być uzyskanie prawidłowo wykształconych korzeni u odmian krótszych.

Nie oznacza to jednak, że wybór odpowiedniej odmiany całkowicie eliminuje ryzyko rozwidlania – nawet marchew przeznaczona do uprawy na mniej korzystnych stanowiskach może ulec deformacji wskutek uszkodzenia korzenia głównego, obecności kamieni czy działalności nicieni. Przy powtarzających się problemach warto porównać wyniki uprawy kilku odmian na tym samym stanowisku. Pozwoli to ocenić, czy obserwowane deformacje są związane przede wszystkim z warunkami glebowymi, czy również z cechami wybranego materiału siewnego.

Co zrobić, żeby marchew rosła prosto?

Ograniczenie rozwidlania marchwi wymaga przede wszystkim zadbania o warunki wzrostu od momentu siewu. Szczególną uwagę warto zwrócić na przygotowanie gleby oraz sposób pielęgnacji młodych roślin. Przed rozpoczęciem uprawy należy:

  • Dokładnie spulchnić glebę i usunąć większe kamienie oraz twarde bryły ziemi.
  • Unikać stosowania świeżego obornika bezpośrednio przed siewem.
  • Wysiewać nasiona na stanowisku docelowym, bez późniejszego przesadzania.
  • Zachować odpowiednie odstępy między roślinami i wykonać przerywkę, jeżeli wschody są zbyt gęste.
  • Utrzymywać równomierną wilgotność gleby, nie dopuszczając do długotrwałego przesuszenia ani zalania.
  • Ostrożnie usuwać chwasty, aby nie uszkodzić rozwijających się korzeni.

Na stanowiskach z ciężką, zbitą ziemią pomocna może być uprawa na podwyższonych zagonach, w których łatwiej przygotować głębszą warstwę przepuszczalnego podłoża.

Czy rozwidlona marchew nadaje się do jedzenia?

Nietypowy kształt korzenia sam w sobie nie oznacza, że marchew jest niejadalna. Jeżeli warzywo jest zdrowe, jędrne, nie wykazuje objawów gnicia ani innych oznak zepsucia, może być wykorzystane w kuchni podobnie jak marchew o regularnym kształcie. Największą niedogodnością bywa obieranie i oczyszczanie licznych zagłębień między odnogami, ponieważ w takich miejscach łatwiej zatrzymują się resztki gleby, dlatego warzywo wymaga dokładniejszego umycia.

Rozwidlona marchew sprawdzi się między innymi w zupach, surówkach, daniach duszonych i przetworach – w przypadku mocno zdeformowanych korzeni warto pokroić je na mniejsze części, aby dokładnie oczyścić trudno dostępne miejsca. Jeżeli jednak na korzeniu występują miękkie, gnijące fragmenty, pleśń lub nieprzyjemny zapach, warzywo należy odrzucić, ale sam kształt nie przesądza o jakości marchwi, a ocena jej przydatności do spożycia powinna uwzględniać również stan tkanek i warunki przechowywania.

Ceny zbóż i rzepaku: Wyczekująca stabilizacja przed raportem WASDE

0
Ceny zbóż na MATIF/CBOT

Ceny zbóż i rzepaku na MATIF i CBoT: Środowe i czwartkowe sesje na globalnych giełdach towarowych przyniosły znaczne przetasowania – od silnej korekty spadkowej po wyraźne rozwarstwienie nastrojów między kompleksem zbóż a rynkiem oleistym. Z kolei piątkowe południe na rynkach rolnych upływa pod znakiem uspokojenia. Po czwartkowym odrabianiu strat przez rzepak oraz utrzymującej się presji na ziarno, inwestorzy po obu stronach Atlantyku wstrzymują się od gwałtownych ruchów przed kluczowym wydarzeniem tygodnia – publikacją październikowego raportu WASDE przez amerykański Departament Rolnictwa (USDA).

Piątkowe południe na giełdach: Spokój w Paryżu i Chicago

W piątkowe przedpołudnie obroty na giełdach pozostają stonowane, a ceny zbóż i roślin oleistych poruszają się w wąskich przedziałach wahań:

  • Ceny pszenicy (Euronext – MLZ26): Grudniowy kontrakt na pszenicę w Paryżu rośnie o +0,25 EUR/t (+0,10%) do poziomu 244,50 EUR/t (przy widełkach 241,50 – 245,00 EUR/t).
  • Ceny kukurydzy (Euronext – XBX26): Listopadowa kukurydza nieznacznie zniżkuje o -0,75 EUR/t (-0,27%) do 273,25 EUR/t.
  • Ceny rzepaku (Euronext – XRX26): Kontrakt listopadowy umacnia się o kolejne +4,50 EUR/t (+0,88%), osiągając 516,75 EUR/t (testując w szczycie 517,50 EUR/t).
  • CBoT w Chicago: Amerykańskie kontrakty wykazują delikatne plusy. Pszenica (ZWZ26) rośnie o +0,11% do 684-0 c/bu, kukurydza (ZCZ26) zyskuje +0,05% do 500-4 c/bu, a soja (ZSX26) podnosi się o +0,47% do 1293-4 c/bu. Kanadyjska kanola (RSX26) rośnie o +0,31% do 818,40 CAD/t.
  • Ropa i waluty: Po silnych zwyżkach ceny ropy podlegają lekkiej korekcie – WTI spada do 90,72 $/bbl (-0,84%), a Brent do 102,98 $/bbl (-1,25%). Kurs EUR/USD zachowuje stabilność na poziomie 1,1209, a złoty pozostaje na poziomie 3,9081 PLN za dolara i 4,3807 PLN za euro.

Czwartek na giełdach: Odbicie rzepaku i wyczekiwanie na WASDE

Czwartkowa sesja uwypukliła podział na rynku. Rzepak zyskiwał dzięki gwałtownym wzrostom cen ropy naftowej oraz oleju palmowego (napędzanego popytem z Indii), natomiast ceny pszenicy i kukurydzy uległy presji powracających zbiorów w USA oraz rosnącej podaży.

Dodatkowym wsparciem dla europejskich cen było w czwartek osłabienie wspólnej waluty (spadek EUR/USD do 1,1172 w dołkach sesyjnych), co zahamowało środową falę wyprzedaży. Mimo to grudniowa pszenica w Paryżu zdołała jedynie obronić poziom równowagi (244,25 EUR/t), a kukurydza potaniała do 274,00 EUR/t.

Amerykański Departament Rolnictwa (USDA) opublikował czwartkowe dane o tygodniowej sprzedaży eksportowej, które wyniosły: 451,6 tys. ton pszenicy, 769,5 tys. ton kukurydzy oraz 549,4 tys. ton soi.

Geopolityka i logistyka: Blokada Odessy, szlak dunajski i Bałtyk

Na czarnomorskim i bałtyckim rynku surowcowym utrzymuje się krytyczna sytuacja logistyczna:

  • Przeniesienie ciężaru na Dunaj: Po zablokowaniu i sparaliżowaniu żeglugi w głębokowodnych portach Wielkiej Odessy (Odesa, Czarnomorsk, Jużne), ukraiński eksport rolny przeniósł się na mniejsze jednostki rzeczne i śródlądowe. Obecnie około 60% (obniżonego o ponad połowę) eksportu z Ukrainy płynie mniejszymi statkami z portów naddunajskich (m.in. Izmaił, Reni).
  • Zamiary zablokowania Dunaju: Rosja dąży do całkowitego zamknięcia również tego szlaku poprzez zmasowane ataki na infrastrukturę portową i magazyny.
  • Geopolityczny dwutakt: Ukraińskie media informują o dyplomatycznej inicjatywie Indii (3-punktowy plan bezpieczeństwa żeglugi cywilnej), jednak amerykańska dyplomacja oraz analitycy wskazują jednoznacznie, że Rosja nie wykazuje woli porozumienia i konsekwentnie eskaluje konflikt, co potwierdzają ataki na statki u wybrzeży Bułgarii i Rumunii.
  • Presja z Bałtyku i stanowisko Litwy: Według agencji IKAR rosyjski eksport zbóż przez porty bałtyckie osiągnął we wrześniu 1,4 mln ton, z potencjałem wzrostu do 1,8 mln ton w październiku. W reakcji na tę presję Litwa oficjalnie wystąpiła do Komisji Europejskiej z wnioskiem o wprowadzenie zakazu tranzytu rosyjskiego zboża przez porty UE.

Pogoda i siewy: Poprawa wilgotności gleby w Europie Zachodniej

Jesienne opady deszczu we Francji i Niemczech przyniosły odczuwalną poprawę wilgotności gleby przed siewami zbóż ozimych oraz wsparły równomierne wschody rzepaku. W najbliższym czasie producenci w Europie Zachodniej wyczekują jednak stabilizacji aury, aby umożliwić sprawny wjazd sprzętu w pole. W basenie Morza Czarnego sucha pogoda ułatwia przygotowanie gleby pod siewy oraz sprzyja nadrabianiu opóźnień w zbiorach kukurydzy i słonecznika.

Zestawienie notowań giełdowych (zamknięcie czwartkowe, 08/10/2026)

Towar / WskaźnikGiełda / KontraktZamknięcieZmiana %Zmiana wartościowa
PszenicaEuronext (MLZ26)244,25 €/tunch0,00 €/t
RzepakEuronext (XRX26)512,25 €/t+1,19%+6,00 €/t
KukurydzaEuronext (XBX26)274,00 €/t-0,72%-2,00 €/t
Pszenica SRWCBoT (ZWZ26)683-2 c/bu-0,47%-3-2 c/bu
KukurydzaCBoT (ZCZ26)500-2 c/bu-0,35%-1-6 c/bu
SojaCBoT (ZSX26)1287-4 c/bu-0,77%-10-0 c/bu
Śruta sojowaCBoT (ZMZ26)357,6 $/t-2,24%-8,2 $/t
Olej sojowyCBoT (ZLZ26)67,92 c/lb+0,35%+0,24 c/lb
KanolaWSE (RSX26)815,90 CAD/t+0,69%+5,60 CAD/t
Ropa WTIFutures (CLX26)91,49 $/bbl+3,64%+3,21 $/bbl
Ropa BrentFutures (QAZ26)104,28 $/bbl+4,07%+4,08 $/bbl
EUR/USDForex1,12109+0,13%+0,00144
USD/PLNForex3,9046 zł-0,16%-0,0062 zł
EUR/PLNForex4,3773 zł-0,03%-0,0014 zł

Źródło: Analiza własna na podstawie podstawie notowań giełdy Euronext-Paryż, CBoT

Corteva rozpoczyna nowy rozdział jako globalny lider w dziedzinie ochrony upraw, stawiający na innowacje

0

Spółka zakończyła wydzielenie działalności nasiennej i jest dobrze przygotowana do dalszego rozwijania silnego portfolio projektów, obejmującego 12 nowych substancji czynnych, w tym 5 rozwiązań biologicznych, których wprowadzenie na rynek planowane jest w ciągu najbliższej dekady.

INDIANAPOLIS – 1 października 2026 r. – Corteva, Inc. (NYSE: CTVA) poinformowała o pomyślnym zakończeniu procesu wydzielenia działalności związanej z zaawansowanymi rozwiązaniami nasiennymi i genetyką. Spółka będzie kontynuować działalność jako wiodąca, globalna firma specjalizująca się wyłącznie w ochronie upraw.

„To nowy dzień dla Cortevy, dlategonie możemy być bardziej podekscytowani możliwościami, jakie otwierają się przed nami dzięki większemu skupieniu się na kluczowej działalności, większej elastyczności oraz zaangażowaniu w innowacyjność i doskonałość operacyjną” – powiedział Luke Kissam, CEO Cortevy. „W obliczu zmieniających się wyzwań stojących przed rolnictwem jesteśmy gotowi odpowiadać na potrzeby przyszłości, wykorzystując najlepszych ludzi w branży, nasze portfolio produktów oraz projekty rozwojowe. Będziemy rozwijać bezpieczne, skuteczne i zrównoważone rozwiązania, które przynoszą korzyści rolnikom, naszym partnerom handlowym oraz akcjonariuszom”.

Corteva rozpoczyna ten kolejny rozdział z silną dynamiką wzrostu oraz potwierdzonymi osiągnięciami w skutecznej realizacji strategii. W latach 2020–2025 działalność firmy w obszarze ochrony upraw zwiększyła przychody o ponad 1 mld USD, jednocześnie zwiększając marżę EBITDA dla segmentu o około 250 punktów bazowych. Na ten postęp złożyło się m.in. stworzenie wiodącej w branży platformy rozwiązań biologicznych i produktów pochodzenia naturalnego oraz konsekwentne ukierunkowanie portfolio produktowego na zróżnicowane technologie, które obecnie odpowiadają za około 65% sprzedaży. Pozwala to dostarczać rolnikom nowe, niezwykle potrzebne innowacje.

Dzięki portfolio projektów w obszarze ochrony upraw o wartości 11 mld USD oraz światowej klasy kompetencjom badawczo-rozwojowym, obejmującym m.in. platformę odkrywania rozwiązań mikrobiologicznych, zintegrowany proces rozwoju oraz platformy predykcyjnej oceny bezpieczeństwa, przyszły wzrost Cortevy będzie napędzany innowacjami, których najbardziej potrzebują rolnicy. Obecnie blisko 9 000 pracowników spółki wspiera producentów rolnych w około 110 krajach.

Informacja prasowa.

Ceny zbóż i rolnicza niezależność w praktyce. 2700 ton owsa z Kołobrzegu prosto do Niderlandów

0
Ceny zbóż

Bieżący rok stawia przed krajowymi gospodarstwami bezprecedensowe wyzwania. Niezadowalające ceny zbóż, rekordowe koszty produkcji, drastycznie droższe nawozy oraz wciąż wysokie, niestabilne wydatki na logistykę mocno nadwyrężają budżety rolników. W takich realiach tradycyjne, bierne czekanie na oferty skupów staje się luksusem, na który producenci nie mogą już sobie pozwolić. Presja ekonomiczna zmusza do szukania oszczędności tam, gdzie dotychczas oddawano marżę bez walki – w łańcuchu pośredników. Odpowiedzią na ten kryzys staje się realna samorzutność handlowa, czego koronnym dowodem jest ostatnia, spektakularna wysyłka polskiego ziarna drogą morską.

Nowy model handlu: z pola prosto na zachodni rynek Obalenie stereotypu, że rolnik ma do wyboru wyłącznie lokalnego handlowca, udowodniło około 60 producentów skupionych w Zrzeszeniu Producentów Zbóż i Rzepaku ROLA w Człuchowie oraz Stowarzyszeniu Rolników Produkcyjnych Wspólna Rola. Organizacje te reprezentują łącznie około 450 gospodarstw z Polski północnej i północno-zachodniej.

Siłą tego projektu okazała się skala i ścisła kooperacja. Rolnicy zgromadzili w człuchowskim elewatorze ROLI potężną partię owsa paszowego, która osiągnęła imponujący wolumen 2,7 tysiąca ton. Dla szerszego kontekstu rynkowego warto przypomnieć, że według danych Ministerstwa Finansów, cały polski eksport owsa w 2025 roku zamknął się w wielkości 145 527 ton (co stanowiło zaledwie ok. 1,73% łącznego krajowego wywozu wszystkich zbóż, wynoszącego 8,44 mln ton). Jednorazowa, skoordynowana operacja zorganizowana przez północne stowarzyszenia objęła zatem ułamek rzędu blisko 2% ubiegłorocznego ogólnokrajowego eksportu tego gatunku, udowadniając, że mniejsze rynkowo uprawy mogą stanowić potężne narzędzie biznesowe, gdy są sprzedawane kolektywnie.

Stamtąd surowiec sprawnie przetransportowano samochodami ciężarowymi do Portu Morskiego w Kołobrzegu. Dzięki zaangażowaniu operatora Portu Handlowego – spółki Bau-Komplex Porty – ziarno bez przeszkód trafiło bezpośrednio na burtę statku obierającego kurs na Niderlandy.

Krajowe stawki a opłacalność eksportu

Sytuację rynkową i motywację producentów do szukania alternatywnych rynków zbytu doskonale ilustrują najnowsze dane Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zgodnie z resortowymi zestawieniami monitorującymi krajowe transakcje skupu, średnie ceny zakupu owsa utrzymują się na zróżnicowanym poziomie w zależności od przeznaczenia surowца. Według oficjalnych statystyk z początku października 2026 roku, średnia cena zakupu owsa konsumpcyjnego w kraju wyniosła 623 zł/t (notując delikatny spadek o 0,6% w ujęciu tygodniowym, lecz wzrost o 7,2% w skali roku). Z kolei owies paszowy skupowany był średnio po 601 zł/t (co oznacza wzrost o 2,4% w ciągu tygodnia, przy jednoczesnym ujemnym wskaźniku rocznym na poziomie -1,9%). W obliczu takich stawek krajowych, bezpośrednia sprzedaż masowych partii towaru na rynki Europy Zachodniej po wyższych cenach kontraktowych staje się dla rolników realną szansą na poprawę rentowności gospodarstw.

Elastyczność portów regionalnych kluczem do sukcesu

Wybór kołobrzeskiego portu podyktowany był pragmatyzmem. Średnie porty komunalne dysponują atutem, którego brakuje gigantycznym terminalom przeładunkowym – krótką ścieżką decyzyjną oraz ogromną elastycznością operacyjną. Zarząd Portu Morskiego w Kołobrzegu nie ukrywa zadowolenia z tej współpracy, wskazując, że obsługa tak ambitnych partii ładunkowych idealnie stymuluje lokalną gospodarkę.

Jednak dalszy wzrost tego typu inicjatyw napotyka bariery infrastrukturalne. Władze portu od lat zabiegają o modernizację wejścia oraz nabrzeży. Poszerzenie toru wodnego i pogłębienie basenów pozwoliłoby na przyjmowanie jednostek znacznie większych: o długości rosnącej ze 100 do 130 metrów, szerokości do 20 metrów oraz zanurzeniu sięgającym 7,5 metra. Oznaczałoby to możliwość jednorazowego bicia rekordów załadunku o blisko 100% więcej towaru, co bezpośrednio przełożyłoby się na niższe stawki frachtowe.

Podsumowanie

Krótki łańcuch dostaw jako fundament przetrwania Opisywana operacja z Kołobrzegu to coś więcej niż tylko udany kontrakt handlowy – to jaskółka zmian w myśleniu o nowoczesnym rolnictwie. Skracanie łańcucha dostaw między rolnikiem a końcowym odbiorcą za granicą eliminuje armię pośredników, brokerów i spekulantów, którzy dotychczas zagospodarowywali znaczną część marży wypracowanej w pocie czoła przez producenta.

W dobie rekordowych kosztów produkcji i niestabilnych wahań rynkowych, budowanie krótkich, bezpośrednich ścieżek zbytu staje się dla polskich gospodarstw jedyną skuteczną polisą ubezpieczeniową. Przejęcie kontroli nad logistyką i sprzedażą grupową pokazuje, że rolnik przestaje być jedynie dostawcą surowca, a staje się pełnoprawnym podmiotem międzynarodowego handlu, który aktywnie uniezależnia się od kaprysów pośredników.

Źródło: Opracowanie własne Agro Profil na podstawie danych Ministerstwa Finansów, Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz informacji operacyjnych Zrzeszenia ROLA w Człuchowie, Stowarzyszenia Wspólna Rola i Zarządu Portu Morskiego Kołobrzeg.

Mercosur: Brak wzrostu importu wrażliwych produktów rolnych do Polski. TSUE nie zawiesza umowy UE-Mercosur

0
Mercosur

Pierwsze dane po czterech miesiącach tymczasowego stosowania handlowej części umowy UE–Mercosur pokazują, że obawy o gwałtowny napływ wrażliwych produktów rolnych do Polski na razie się nie potwierdziły. W wielu kluczowych kategoriach odnotowano wyraźne spadki importu. Tymczasem TSUE nie uwzględnił polskiego wniosku o wstrzymanie stosowania tego porozumienia do czasu rozpatrzenia głównej skargi.

Umowa UE–Mercosur, której handlowa część zaczęła być stosowana tymczasowo od 1 maja 2026 r., budzi ogromne emocje i sprzeciw branży rolnej. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przedstawiło podsumowanie obejmujące okres od maja do sierpnia 2026 r., wskazując na zaskakujące statystyki handlowe.

Czytaj również:

Sektor mięsny i zbożowy na minusie

Zgodnie z opublikowanymi danymi, w Polsce nie doszło do wzrostu importu towarów, które przed wejściem w życie porozumienia budziły największy niepokój:

  • Drób: Wartość importu spadła aż o 83% (z 5,76 mln zł do 1 mln zł), a ilościowo o 80% (z 304 do 62 ton).
  • Kukurydza: Spadek wartości wyniósł 23% (z 45,5 mln zł do 35,2 mln zł), a ilościowo z 34 tys. do 27,2 tys. ton.
  • Wołowina: Wartość importu obniżyła się z ok. 6,1 mln zł do ok. 2,2 mln zł.
  • Wieprzowina, nabiał i przetwory: W analizowanym okresie nie sprowadzono z państw Mercosuru ani wieprzowiny, ani mleka w proszku, serów czy preparatów dla niemowląt.

Co najczęściej sprowadzamy?

Struktura importu pozostaje stabilna i opiera się głównie na surowcach paszowych. Ponad połowę wartości importu stanowią makuchy sojowe wykorzystywane przez przemysł paszowy (1,221 mld zł, co oznacza spadek o 9,8% wartościowo i 20% ilościowo).

Mniej sprowadzono również kawy (o 60%), soków owocowych, głównie pomarańczowego (o 38%), oraz owoców cytrusowych (o 11%). Wzrosty odnotowano natomiast w nielicznych kategoriach – m.in. w imporcie soi (47,9 mln zł wobec poziomu marginalnego rok wcześniej), ryżu oraz miodu, które resort zapowiedział objąć osobnym monitoringiem.

Eksport w dół przez słód, ale rosną inne kategorie

Wartość polskiego eksportu rolno-spożywczego do krajów Mercosuru wyniosła w okresie maj–sierpień 2026 r. 94,8 mln zł, co oznacza spadek o 21% r/r. Głównym powodem tego stanu rzeczy był spadek sprzedaży słodu do Brazylii (z 40,1 mln zł do 2,9 mln zł), co wynika z wysokiej bazy po ubiegłorocznym rekordzie.

Po wyłączeniu słodu z bilansu, wartość pozostałego polskiego eksportu do państw Mercosuru wzrosła o ok. 15% (z 79,9 mln zł do 91,9 mln zł). Wzrosty odnotowano m.in. w segmencie wyrobów cukierniczych (+23%), ekstraktów słodowych i przetworów z mąki (+26%), pasz dla zwierząt (+116%) oraz skrobi i inuliny (+294%).

Spór w TSUE i mechanizmy ochronne

Publikacja danych zbiega się w czasie z decyzją, jaką wydał TSUE (Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej). Pod koniec września TSUE oddalił wniosek Polski o tymczasowe zawieszenie stosowania umowy z Mercosurem. Sąd w Luksemburgu uznał, że Polska nie wykazała dostatecznie, iż tymczasowe funkcjonowanie porozumienia grozi jej poważną i nieodwracalną szkodą. Odrzucenie wniosku o środek zabezpieczający nie kończy jednak sprawy – TSUE rozpozna główną polską skargę na decyzję Rady UE w późniejszym terminie.

Resort rolnictwa podkreśla, że kontyngenty taryfowe na część produktów będą zwiększane stopniowo, a sytuacja jest stale monitorowana.

Ważne: W Unii Europejskiej obowiązuje mechanizm ochronny dla produktów rolnych, pozwalający na czasowe wycofanie preferencji handlowych w przypadku zagrożenia poważną szkodą dla unijnych producentów.

Ministerstwo zapowiada pilnowanie, aby wobec produktów z państw Mercosuru egzekwowano równoważne standardy środowiskowe i produkcyjne, chroniąc europejskich rolników przed nieuczciwą konkurencją. Równolegle weszły w życie krajowe i unijne regulacje zaostrzające normy dotyczące pozostałości środków ochrony roślin w żywności.

Źródła:

  1. Dane resortowe: Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) – podsumowanie handlu zagranicznego za okres maj–sierpień 2026 r. dotyczące stosowania handlowej części umowy UE–Mercosur.
  2. Orzecznictwo: Decyzja Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z września 2026 r. w sprawie wniosku o zastosowanie środków tymczasowych (zawieszenie umowy).

Ceny paliw od 09-10.10.2026: Kolejna fala podwyżek w hurcie Orlenu! Ceny maksymalne ON na stacjach w weekend i poniedziałek skoczą o ponad 20 groszy

0
ceny paliw

Ceny paliw w kraju: Piątkowe korekty cenników hurtowych PKN Orlen przynoszą kolejną falę podwyżek cen paliw w Polsce. Reagując na czwartkowe zamknięcie giełd surowcowych – gdzie ropa Brent przekroczyła 104 USD/bbl, a notowania diesla ARA skoczyły o ponad 4,5% – krajowy lider rafineryjny drastycznie podniósł stawki netto. Sytuację dodatkowo zaostrza geopolityka: napięcie na Bliskim Wschodzie gwałtownie rośnie po zbombardowaniu stolicy Arabii Saudyjskiej i rafinerii przez rebeliantów Huti. W efekcie psychologiczny bufor po uwolnieniu strategicznych rezerw ropy i paliw (wynoszący 100 mln baryłek, co odpowiada zaledwie jednej dobie światowej konsumpcji) całkowicie wyparował, napędzając obawy o ciągłość dostaw. Efektem będą wyraźnie wyższe urzędowe limity cenowe na stacjach detalicznych w trakcie nadchodzącego weekendu oraz w poniedziałek, 12 października.

Kluczowym tłem dla obecnej sytuacji na pylonach pozostaje pakiet CPN (program „Ceny Paliwa Niżej”), który wszedł w życie 3 października 2026 r. Przypomnijmy, że sprowadził on stawki netto w hurcie o ok. 28–29 gr/l, a podatek VAT na stacjach detalicznych obniżył z 23% do 8%.

Czwartkowa sesja giełdowa (08.10.2026 r.): Czwartkowe zamknięcie dyktuje ceny hurtowe

O ustaleniu piątkowego cennika hurtowego Orlenu (wprowadzonego zaraz po czwartkowej północy) zadecydowało rozliczenie czwartkowej sesji na światowych giełdach naftowych, rafineryjnych i walutowych:

  • Światowe notowania Diesla (ICE/ARA): 1 503,63 USD/t (czwartkowy skok o +4,56% / +65,58 USD) – przełamanie bariery 1 500 USD/t na europejskim rynku paliw gotowych wywołało bezpośrednią presję na krajowe rafinerie.
  • Ropa Brent (QAZ26): 104,28 USD/bbl (czwartkowy skok o +4,07% / +4,08 USD) – czwartkowe zamknięcie powyżej 104 USD/bbl wyznaczyło najwyższy poziom wyceny surowca.
  • Ropa WTI (CLX26): 91,49 USD/bbl (+3,64% / +3,21 USD).
  • USD/PLN: 3,9046 (-0,16% / -0,0062 PLN) – stabilizacja kursu dolara w rejonie 3,90 PLN po wcześniejszych wzrostach.
  • Rzepak MATIF (XRX26): 512,25 EUR/t (+1,19%) – czwartkowe odbicie nasion rzepaku na giełdzie w Paryżu.

Piątkowy cennik hurtowy Orlenu (09.10.2026 r.): Mocne podwyżki po czwartkowym zamknięciu giełd

Ustalony po czwartkowej północy cennik hurtowy PKN Orlen przyniósł znaczne wzrosty cen netto obu podstawowych paliw:

  • Benzyna Eurosuper 95: podrożała o 68 zł/m³ – z 6 086 zł do 6 154 zł/m³ netto.
  • Olej Napędowy Ekodiesel: zaliczył drastyczny skok o 221 zł/m³ – z 6 939 zł do 7 160 zł/m³ netto.

Benzyna Pb95: Wyjście w kierunku 6 150 zł/m³

Kolejne podwyżki w hurcie w pełni odrobiły wcześniejszą spadkową korektę ze środka tygodnia:

  • 09.10.2026 (piątek): 6 154 zł/m³ (+68 zł/m³)
  • 08.10.2026 (czwartek): 6 086 zł/m³ (+61 zł/m³)
  • 07.10.2026 (środa): 6 025 zł/m³ (-24 zł/m³)
  • 06.10.2026 (wtorek): 6 049 zł/m³ (+63 zł/m³)
  • 03.10.2026 (sobota): 5 986 zł/m³ (-232 zł/m³ – wejście w życie pakietu CPN)

Diesel: Potężny skok ceny hurtowej w piątek

Cena Ekodiesla przekroczyła poziom 7 100 zł/m³ netto, wymazując część spadkowych efektów z pierwszych dni października:

  • 09.10.2026 (piątek): 7 160 zł/m³ (+221 zł/m³)
  • 08.10.2026 (czwartek): 6 939 zł/m³ (+75 zł/m³)
  • 07.10.2026 (środa): 6 864 zł/m³ (-55 zł/m³)
  • 06.10.2026 (wtorek): 6 919 zł/m³ (-24 zł/m³)
  • 03.10.2026 (sobota): 6 943 zł/m³ (-337 zł/m³ – wejście w życie pakietu CPN)

Ceny maksymalne na stacjach: Piątek oraz Prognoza na Weekend i Poniedziałek (10–12.10)

Na podstawie piątkowych stawek hurtowych PKN Orlen, po doliczeniu maksymalnej marży detalicznej (30 gr/l) oraz 8% stawki VAT w ramach pakietu CPN, prognozowane limity cenowe Ministra Energii obowiązujące w sobotę, niedzielę i poniedziałek (10–12 października) ulegną wyraźnemu podwyższeniu:

PaliwoObowiązuje w CZWARTEK (08.10)Obowiązuje w PIĄTEK (09.10)PROGNOZA na WEEKEND i PONIEDZIAŁEK (10–12.10)Zmiana względem piątku
Benzyna Pb956,83 zł/l6,90 zł/l6,97 zł/l+0,07 zł/l
Olej Napędowy (ON)7,74 zł/l7,82 zł/l8,06 zł/l+0,24 zł/l

Podsumowanie dla rynku i rolnictwa

Czwartkowe zamknięcie giełd surowcowych, napędzane dramatycznymi doniesieniami z Bliskiego Wschodu o ataku rebeliantów Huti na stolicę Arabii Saudyjskiej i kluczową rafinerię, brutalnie zweryfikowało rynkowe nastroje. Krótkotrwały efekt psychologiczny związany z uwolnieniem strategicznych rezerw ropy i paliw (100 mln baryłek to zaledwie jedna doba globalnego zapotrzebowania) całkowicie wyparował w obliczu realnego zagrożenia dla infrastruktury wydobywczej i rafineryjnej.

Drastyczny wzrost hurtowej ceny Ekodiesla w Orlenie o 221 zł na m³ przekłada się na skokowy wzrost prognozowanej ceny maksymalnej oleju napędowego na stacjach aż o 24 grosze na litrze – z piątkowego limitu 7,82 zł/l do poziomu 8,06 zł/l w weekend i poniedziałek. Benzyna 95-oktanowa podrożeje o 7 gr/l, do poziomu 6,97 zł/l.

Warto zauważyć, że mimo tak silnych podwyżek, cena netto oleju napędowego (7 160 zł/m³) wciąż pozostaje nieco niższa niż bezpośrednio przed wprowadzeniem pakietu CPN (gdy wynosiła 7 280 zł/m³). Oznacza to, że wprowadzona obniżka akcyzy (dająca ok. 28 gr/l netto ulgi) nie została jeszcze w pełni skonsumowana przez rynek – bufor podatkowy wciąż częściowo chroni kierowców przed powrotem do dawnych rekordów. Niemniej jednak, z uwagi na wyśrubowane stawki hurtowe i rosnące ryzyko geopolityczne, rolnicy oraz operatorzy logistyczni poniosą wyraźnie wyższe koszty tankowania w szczycie jesiennych prac polowych i transportowych.

Źródło: PKN Orlen, giełdy towarowe

Pszczelarstwo w kryzysie: Trudny sezon na polski miód i ratunek w nowym wsparciu z ARiMR

0
Przezimowane rodziny pszczele 2026: Trwa nabór wniosków

Tegoroczny sezon w polskim pszczelarstwie zapisał się jako jeden z najtrudniejszych w ostatnich latach. Gwałtowne anomalie pogodowe, wiosenne przymrozki oraz skrócony okres kwitnienia pożytków drastycznie ograniczyły zbiory krajowego surowca. W obliczu poważnych problemów rynkowych Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ogłasza kluczowy nabór wniosków w ramach Planu Strategicznego dla WPR na lata 2023–2027, który ma wesprzeć krajowe pasieki.

Trudny sezon 2026: Deficyt i presja na polski miód

Mijające miesiące przyniosły ogromne wyzwania dla rodzimej produkcji. Warunki atmosferyczne – zwłaszcza zimna wiosna i nagłe skoki temperatur – negatywnie wpłynęły na kondycję rodzin pszczelich oraz dostępność nektaru.

Sytuację pogłębia struktura krajowej branży: aż 64% pasiek to drobne gospodarstwa posiadające do 20 rodzin, podczas gdy duże pasieki komercyjne liczące powyżej 80 rodzin stanowią zaledwie ok. 2,3% całości (dane Instytutu Ogrodnictwa – PIB). Firmy skupujące i spółdzielnie od dłuższego czasu sygnalizują głęboki niedobór surowca na rynku. Choć ceny skupu rosną, tegorocznych strat w zbiorach nie da się już w pełni odrobić, a branża silnie odczuwa potrzebę stabilizacji kosztów.

ARiMR odpowiada na wyzwania: Rusza nabór wniosków na rok pszczelarski 2027

Kluczowym kołem ratunkowym dla borykających się z problemami producentów ma być pomoc finansowa uruchamiana przez ARiMR. Wnioski w ramach siedmiu interwencji (I.6.1–I.6.7) będzie można składać od 23 października do 27 listopada 2026 r. wyłącznie drogą elektroniczną przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE) ARiMR (kwalifikowalne są koszty ponoszone od 16 października 2026 r.).

W tegorocznej edycji przygotowano szereg istotnych zmian dopasowanych do realiów rynkowych:

  1. Walka z warrozą (I.6.3): W obliczu zagrożeń zdrowotnych rozszerzono zasady pomocy – ubiegać się można m.in. o zakup weterynaryjnych produktów leczniczych o kategorii dostępności „OTC” (wydawanych bez recepty) oraz preparatów dla pasiek ekologicznych.
  2. Modernizacja gospodarstw pasiecznych (I.6.2): Znacznie poszerzono katalog sprzętu podlegającego refundacji. Pszczelarze mogą inwestować w nowe miodarki, odstojniki, ule, linie do wirowania miodu, a także w prasy i wirówki do wosku, sterylizatory, myjki czy urządzenia do pozyskiwania propolisu.
  3. Badanie jakości i identyfikacja (I.6.7): Indywidualni pszczelarze mogą liczyć na zwrot do 90% kosztów (do limitu 10 tys. zł) na specjalistyczne analizy fizykochemiczne oraz pyłkowe miodu, co jest kluczowe w walce o pozycję autentycznego produktu na rynku.
  4. Wsparcie wiedzy i szkoleń (I.6.1): Zwiększono m.in. stawkę na wyżywienie uczestników szkoleń do 65 zł/osobodzień, a osoby planujące dopiero rejestrację pasieki mogą szkolić się w kilku organizacjach jednocześnie.

Szansa na stabilizację sektora

Połączenie trudnych warunków meteorologicznych i kurczących się zasobów sprawia, że nadchodzący nabór ARiMR nabiera szczególnego znaczenia. Dofinansowanie inwestycji, walki z chorobami oraz modernizacji to dla polskich producentów niezbędne wsparcie w utrzymaniu rentowności i stabilności w tak wymagającym okresie.

Źródła

  1. Ogłoszenia i komunikaty Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) dotyczące naborów wniosków dla interwencji w sektorze pszczelarskim (I.6.1–I.6.7) w ramach Planu Strategicznego dla WPR na lata 2023–2027 (październik 2026 r.).
  2. Informacje branżowe oraz dane Instytutu Ogrodnictwa – PIB dotyczące struktury polskiego pszczelarstwa i przebiegu sezonu pszczelarskiego w 2026 roku.