Susza i towarzyszące jej zjawiska atmosferyczne, z uwagi na narastającą skalę zagrożeń, a także na ich dynamikę, wymagają organizacji sprawnego systemu informowania oraz ostrzegania. Nie do przecenienia jest tu np. wykorzystanie precyzyjnych danych teledetekcyjnych pozyskiwanych dzięki satelitom. Dane tego rodzaju są wartościowe zarówno dla instytucji wspierających rolnictwo jak i dla rolników indywidualnych. Zdjęcia wykonywane przez satelity są coraz bardziej precyzyjne, a rozdzielczość najlepszych z nich sięga nawet 30 cm.

Rolnictwo precyzyjne

Interesującą dziedziną jest tzw. „rolnictwo precyzyjne”, rozwijane dzięki wykorzystaniu zdjęć satelitarnych, a także fotografii wykonywanych przez drony.  Zastosowanie technik określanych jako „rolnictwo precyzyjne” przyczynić się może, nie tylko do znaczących oszczędności w zużyciu paliwa, ale też do zmniejszenia zużycia nawozów, które w tym przypadku, są dostarczane bezpośrednia do roślin i gleby, w ściśle określonych dawkach. Konsekwencją mniejszego zużycia paliwa i nawozów są niższe koszty prowadzenia gospodarstw a jednocześnie, zmniejszenie negatywnych skutków ich oddziaływaniu na środowisko naturalne. Metody te mają również duży potencjał przy analizie stanu upraw, jak również przy szacowaniu strat spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi.

 

Satelity na polskim podwórku

7 sierpnia 2019 roku, w Instytucie Geodezji i Kartografii w Warszawie, odbyło się spotkanie poświęcone możliwościom monitorowania suszy przy wykorzystaniu technik satelitarnych. Uczestniczył w nim Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Jan Krzysztof Ardanowski, a także Zastępca Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Wojciech Kędzia, Dyrektor IGiK dr inż. Robert Władysław Bauer, Sekretarz Naukowy Instytutu prof. Jan Kryński oraz Kierownik Centrum Teledetekcji prof. Katarzyna Dąbrowska – Zielińska.
Dyskutanci zwrócili uwagę na coraz szybszy światowy postęp w dziedzinie wykorzystania danych satelitarnych, a także wzrost przydatności tego rodzaju metod w Polsce.

 

Krajowy Program Kosmiczny

Ważnym elementem wspierającym tego rodzaju działania jest m.in. Krajowy Program Kosmiczny 2019-2020, w którym zawarto zalecenia dotyczące organizacji systemu „inteligentnego” wsparcia dla administracji państwowej, w tym dla obsługi rolnictwa. Dokument opracowany przez Polską Agencję Kosmiczną (PAK), w bliskiej współpracy z podmiotami naukowymi i przemysłowymi oraz otoczeniem administracyjnym krajowej branży kosmicznej, ma charakter organizacyjno-prognostyczny. Wiadomo jednak, że wsparcie obsługi rolnictwa, także pod kontem ochrony środowiska i przeciwdziałania suszy, to jeden z głównych priorytetów Programu.
Możliwości są bardzo szerokie. Przykładowo, satelita znajdujący się na orbicie okołoziemskiej, który okrąża Ziemię w około 90 minut, dostarczać może zdjęcia w zakresie widzialnym, zdjęcia w podczerwieni lub radarowe, obszaru na który aktualnie jest skierowany. Z danych radarowych można np. oszacować niewielkie zmiany wysokości gruntu, czy przesunięcia obiektów w terenie. Przy czym, pomiary wykonywane są w czasie rzeczywistym, co jest bardzo ważne, szczególnie dla dynamicznych zmian.

Tekst przygotował Robert Gorczyński na podstawie www.polsa.gov.pl;  www.gov.pl
Foto: Pixabay