Rząd szykuje potężną reformę zwrotu akcyzy za paliwo rolnicze. Obsługę wniosków przejmie ARiMR, przejdziemy na system elektroniczny i tylko jeden nabór w roku.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oficjalnie skierowało do wykazu prac legislacyjnych rządu (pod numerem UD423) projekt zupełnie nowej ustawy o zwrocie podatku akcyzowego. Dotychczasowy, archaiczny mechanizm składania papierowych dokumentów w urzędach gmin ma bezpowrotnie odejść w przeszłość. Cały proces przejmie Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), a rolnicy będą składać wnioski wyłącznie drogą elektroniczną – i to tylko raz w roku.
Koniec ery 20-letnich przepisów. Dlaczego zmiany są konieczne?
Obecnie funkcjonujący system dopłat do paliwa rolniczego opiera się na przepisach, które mają już ponad 20 lat. W realiach postępującej cyfryzacji administracji publicznej i rolnictwa precyzyjnego, dotychczasowa procedura stała się dla gospodarzy uciążliwym anachronizmem.
Do tej pory standardem była konieczność aplikowania o zwrot akcyzy dwa razy w roku – w lutowym oraz sierpniowym okienku naboru. Dla tysięcy producentów rolnych największą zmorą była jednak regionalizacja. Rolnicy posiadający grunty na terenie kilku sąsiadujących gmin musieli składać oddzielne, papierowe formularze wraz z kopiami faktur VAT w każdym urzędzie z osobna. Generowało to potężne koszty logistyczne, stratę czasu oraz niepotrzebne komplikacje urzędowe.
Najważniejsze założenia nowej reformy (Projekt UD423):
- Przejęcie obsługi przez ARiMR – całkowita likwidacja procedur w urzędach gmin.
- Jeden wniosek w roku – zamiast dotychczasowych dwóch uciążliwych naborów.
- Pełna elektronizacja – wnioski składane wyłącznie przez platformy teleinformatyczne ARiMR.
- Nowy sposób naliczania limitu – powiązanie z wnioskami o dopłaty bezpośrednie z roku poprzedniego.
- Automatyczna wymiana danych z KAS – bezpośrednie pobieranie e-faktur z Krajowej Administracji Skarbowej.
Jeden wniosek rocznie i pełna cyfryzacja przez systemy ARiMR
Kluczowym elementem reformy jest centralizacja i digitalizacja. Przeniesienie kompetencji z urzędów gmin do ARiMR pozwoli na realizację procedury bez wychodzenia z domu. Nowy system zakłada, że rolnik złoży tylko jeden e-wniosek rocznie za pośrednictwem dedykowanego portalu agencji. Niezależnie od tego, jak rozproszone są jego działki rolne i w ilu gminach się znajdują – cała struktura gospodarstwa zostanie scalona w jednej ewidencji. To fundamentalne uproszczenie, które odciąży zarówno producentów żywności, jak i samorządy.
Nowy limit zwrotu akcyzy. Zmiana zasad gry w produkcji roślinnej
Projekt ustawy wprowadza całkowicie nowy mechanizm kalkulacji limitów paliwowych dla produkcji roślinnej. Do tej pory podstawą prawną do wyliczenia przysługującego zwrotu była powierzchnia użytków rolnych będących w posiadaniu rolnika na dzień 1 lutego danego roku, weryfikowana na podstawie ewidencji gruntów i budynków (EGiB).
Po wejściu w życie nowych przepisów, limit będzie ściśle skorelowany z powierzchnią użytków rolnych zatwierdzonych do płatności bezpośrednich, o które producent wnioskował w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o zwrot podatku. Urzędnicy uzasadniają to racjonalizacją wydatków i eliminacją nadużyć – ARiMR posiada już kompletne i zweryfikowane dane z kampanii dopłatowych, więc system automatycznie podstawi odpowiednie wartości, eliminując ryzyko błędów we wnioskach.
Integracja z KAS: Faktury ustrukturyzowane trafią bezpośrednio do agencji
Wielkim ułatwieniem ma być również modyfikacja zapisów w Ordynacji podatkowej. Nowe prawo upoważni Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) do bezpłatnego, automatycznego przekazywania faktur ustrukturyzowanych (z systemu KSeF) bezpośrednio do systemów teleinformatycznych ARiMR drogą teletransmisji. W praktyce oznacza to, że w niedalekiej przyszłości rolnik nie będzie musiał ręcznie przepisywać ani skanować faktur za zakupiony olej napędowy. Systemy administracji państwowej wymienią się danymi samodzielnie, co ograniczy formalności do absolutnego minimum.
Zwrot akcyzy dla spadkobierców – koniec luki prawnej
Ważnym, a często pomijanym dotychczas elementem, który reguluje nowy projekt, jest kwestia sukcesji gospodarstw. Nowe przepisy precyzyjnie określą warunki i tryb ubiegania się o zwrot podatku akcyzowego oraz innych opłat paliwowych przez spadkobierców producentów rolnych. Rozwiąże to dotychczasowe spory prawne w sytuacjach, gdy rolnik zmarł w trakcie roku gospodarczego, a jego następcy faktycznie ponieśli koszty zakupu paliwa i kontynuowali produkcję rolną, napotykając na bariery w odzyskaniu należnych środków.
Kiedy rewolucja wejdzie w życie? Terminy legislacyjne
Zgodnie z oficjalną dokumentacją opublikowaną w wykazie prac legislacyjnych rządu, planowany termin przyjęcia projektu nowej ustawy przez Radę Ministrów przewidziany jest na III kwartał 2026 roku. Oznacza to, że nadchodzące miesiące będą kluczowe dla całego procesu legislacyjnego oraz dla dostosowania systemów IT Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do obsługi milionów nowych operacji e-faktur i e-wniosków.
