Ceny diesla w USA osiągnęły historyczne maksima w samym środku jesiennych zbiorów. Aby ratować sytuację w rolnictwie i zapobiec gwałtownemu wzrostowi cen żywności, prezydent Donald Trump podjął przełomową decyzję: zwolniony z opłat drogowych, czerwony diesel rolniczy zostaje tymczasowo dopuszczony do ruchu drogowego.
Wysokie ceny diesla stawiają pod znakiem zapytania opłacalność transportu zbóż i soi do skupów. W odpowiedzi na kryzys paliwowy i apele organizacji rolniczych, Donald Trump podpisał rozporządzenie wykonawcze (Executive Order), które wprowadza rewolucyjne zmiany na rynku paliw w Stanach Zjednoczonych.
Czym jest czerwony diesel i co się zmienia?
W USA olej napędowy jest podzielony na dwie główne kategorie:
- Olej napędowy do ruchu drogowego (On-road diesel): Standardowe paliwo tankowane do ciężarówek i aut osobowych, obciążone pełnymi podatkami drogowymi i akcyzą na utrzymanie infrastruktury.
- Czerwony diesel rolniczy (Dyed diesel / Off-road diesel): Paliwo o identycznych parametrach technicznych i chemicznych jak standardowy diesel, ale zabarwione na czerwono. Jest przeznaczone wyłącznie do maszyn pracujących w polu (ciągniki, kombajny, agregaty). Ponieważ maszyny te nie poruszają się po drogach publicznych, paliwo to jest zwolnione z federalnego podatku drogowego (24,4 centa na galon) oraz podatków stanowych.
Aż do teraz użycie czerwonego diesla w ciężarówkach poruszających się po drogach publicznych było surowo zabronione pod karą wysokich grzywien. Nowe rozporządzenie zmienia te zasady.
Kluczowe założenia nowej regulacji
- Dopuszczenie na drogi publiczne: Ciężarówki i pojazdy transportowe mogą teraz legalnie korzystać z tańszego, czerwonego diesla rolniczego.
- Odroczenie i zniesienie podatku: Płatność federalnego podatku akcyzowego zostaje odroczona bez odsetek i kar do końca roku. Administracja rządowa szuka rozwiązań prawnych, by całkowicie anulować ten obowiązek.
- Współpraca ze stanami: Biały Dom apeluje do władz stanowych o zawieszenie lokalnych kontroli i zniesienie stanowych podatków paliwowych.
„Przeciętny kierowca ciężarówki zaoszczędzi ponad 100 dolarów przy każdym tankowaniu. Rolnicy również zaoszczędzą miliony dolarów” — zadeklarował Donald Trump podczas wystąpienia w Nebrasce.
Ważny sygnał dla Europy i polskich rolników
Warto zauważyć, że decyzja o sięgnięciu po ulgi podatkowe i czerwony diesel uchroniła rynek globalny przed jeszcze większym wstrząsem. Zaledwie kilkanaście dni wcześniej amerykańskie zapowiedzi o ewentualnym całkowitym zakazie eksportu diesla z USA wywołały panikę na europejskich giełdach paliw. Europa, silnie uzależniona od dostaw diesla zza oceanu, zareagowała natychmiastowym skokiem cen hurtowych.
Cofnięcie się Białego Domu z pomysłu blokady eksportu i wypróbowanie wariantów wewnętrznych (zamiast zakazów handlowych) daje chwilę oddechu również europejskim i polskim rolnikom, dla których koszty paliwa i transportu wciąż pozostają wyjątkowo wysokie.
Co na to branża rolnicza w USA?
Organizacja American Soybean Association (ASA) przyjęła decyzję z wielką ulgą, podkreślając, że szczyt zbiorów soi i kukurydzy wymaga ogromnych nakładów na transport.
Rolnicy apelują jednak do rządu o jasne gwarancje, że po wygaśnięciu rozporządzenia nie będą musieli dopłacać odroczonego podatku za paliwo, które pozostanie w bakach pojazdów. ASA zaleca prowadzenie dokładnej dokumentacji zużycia czerwonego diesla na potrzeby ewentualnych rozliczeń.
Dlaczego to ważne?
Niekontrolowany wzrost cen diesla grozi falą inflacji, wpływając na koszty dostaw żywności w całym kraju. Decyzja o odblokowaniu rolniczego paliwa dla transportu drogowego ma na celu bezpośrednie obniżenie kosztów logistyki, stabilizację rynku rolniczego oraz osłonę konsumentów przed dalszymi podwyżkami.
Źródło: Opracowano na podstawie relacji Kim Chipman oraz oficjalnych komunikatów Białego Domu i American Soybean Association.
