Dopłaty do nawozów i podatek CBAM: Komisja Europejska oficjalnie przedstawiła 19 maja 2026 roku kierunki działań w odpowiedzi na drastyczny wzrost kosztów produkcji rolnej. Bruksela zapowiada uruchomienie nowego pakietu kryzysowego w ramach WPR, co ma otworzyć drogę pod wyczekiwane dopłaty do nawozów. Jednocześnie unijni urzędnicy kategorycznie wykluczają ustępstwa w kwestii ochrony klimatu. Dla producentów rolnych oznacza to jedno: doraźna pomoc finansowa nie rozwiąże problemu systemowo drogich środków produkcji.
Wsparcie z WPR i krajowe dopłaty do nawozów
Głównym punktem planu ogłoszonego przez Brukselę we wtorek, 19 maja, jest uruchomienie celowego wsparcia finansowego, które ma zamortyzować uderzenie cenowe na rynku nawozów azotowych (wiosną br. ceny w UE wzrosły o blisko 70% w ujęciu rocznym). Szczegółowy podział unijnego budżetu kryzysowego poznamy przed wakacjami.
Kluczowym ułatwieniem ma być jednak zgoda na wysokie subsydia z budżetów narodowych. Państwa członkowskie będą mogły uruchomić krajowe dopłaty do nawozów, zwiększając unijne wsparcie nawet do 200% kwoty przyznanej z funduszy Wspólnoty.
Podatek CBAM nawozy utrzyma na wysokim poziomie cenowym
Mimo silnych nacisków ze strony organizacji rolniczych i części rządów, Komisja Europejska podtrzymuje harmonogram wdrażania mechanizmu granicznego podatku węglowego. Jeśli chodzi o podatek CBAM, nawozy wciąż pozostają na celowniku unijnej strategii klimatycznej i żadne ulgi nie są przewidziane.
Bruksela argumentuje, że rezygnacja z opłat na granicach zniszczyłaby konkurencyjność rodzimego przemysłu chemicznego, który ponosi gigantyczne koszty transformacji energetycznej. Dla gospodarstw rolnych oznacza to jednak odcięcie od tańszych alternatyw handlowych z rynków zewnętrznych i trwałe zakotwiczenie cen na wysokim poziomie.
Strategia długoterminowa: Odzyskać azot i fosfor
W odpowiedzi na zarzuty, że unijna polityka klimatyczna drastycznie podnosi koszty produkcji rolnej, komisarz ds. rolnictwa Christophe Hansen zapowiedział działania na rzecz suwerenności żywnościowej UE. Obejmują one m.in. redukcję barier biurokratycznych dla europejskich producentów nawozów, dofinansowanie instalacji do produkcji biogazu oraz wsparcie technologii odzysku azotu i fosforu z odpadów rolniczych.
Więcej szczegółów dotyczących podziału środków oraz krajowej strategii wdrażania tych propozycji przedstawimy, gdy tylko Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi opublikuje oficjalne projekty rozporządzeń.
Źródło: KE
