Ceny paliw w kraju: W poniedziałek minister Miłosz Motyka opublikuje nowe obwieszczenie ustalające maksymalne ceny paliw na wtorek (6 października). Choć weekend przyniósł gwałtowne spadki cen na stacjach (ON do 7,88 zł/l, a Pb95 do 6,73 zł/l), analiza najnowszych cenników hurtowych PKN Orlen z soboty zapowiada dalsze zwężenie nożyc cenowych między olejem napędowym a benzyną. Tymczasem nad rynkiem naftowym gęstnieją chmury geostrategiczne – Iran zapowiada, że Cieśnina Ormuz pozostanie zamknięta.
Urzędowy „sufit” na weekend a rzeczywistość hurtowa
Zgodnie z obwieszczeniem Ministerstwa Energii z 2 października, na stacjach obowiązują sztywne granice cenowe dla podmiotów państwowych oraz pułapy cenowe dla stacji prywatnych:
- Olej Napędowy (ON): cena maksymalna 7,88 zł/l (spadek z 9,14 zł/l w piątek)
- Benzyna Pb95: cena maksymalna 6,73 zł/l (spadek z 8,19 zł/l w piątek)
- Benzyna Pb98: cena maksymalna 7,59 zł/l (spadek z 8,99 zł/l w piątek)
Wszystkie stawki wynikające z rządowego obwieszczenia uwzględniają 8% VAT.
Spadek cen brutto przy dystrybutorze o ponad 1,20–1,40 zł na litrze dał wyraźny oddech gospodarstwom rolnym (głównie rolnikom ryczałtowym) wykonującym intensywne prace jesienne (zbiory kukurydzy, siewy zbóż ozimych, prace glebowe).
Analiza hurtowa: Minister policzył piątek, Orlen obniżył hurt w sobotę
Kluczem do zrozumienia obecnej sytuacji na rynku jest rozmijanie się w czasie decyzji urzędowych i decyzji rafinerii:
- Piątkowe Obwieszczenie: Ministerstwo wyliczyło ceny maksymalne na weekend (3–5 października) na podstawie cenników hurtowych obowiązujących w piątek 2 października.
- Sobotni Cennik Orlenu: W sobotę 3 października płocki koncern zaktualizował wyceny, uwzględniając obniżki akcyzy (280 zł/m³ na ON, 290 zł/m³ na Pb95) oraz piątkowe spadki na giełdach światowych.
Po odliczeniu czynnika podatkowego w sobotnim cenniku Orlenu wyłania się pełen obraz sytuacji:
- Olej Napędowy (Ekodiesel): Hurtowa cena netto spadła z 7 280 zł do 6 943 zł/m³ (spadek aż o 337 zł/m³). Odliczając obniżkę akcyzy (-280 zł/m³), sama bazowa cena rafineryjna netto została obniżona przez Orlen o kolejne 57 zł/m³ (ok. 5,7 gr/l).
- Benzyna (Eurosuper 95): Hurt w cenniku spadł z 6 218 zł do 5 986 zł/m³ (-232 zł/m³). Ponieważ jednak rządowe cięcie akcyzy na benzynę wyniosło 290 zł/m³, oznacza to, że rafineryjna cena bazowa netto została w rzeczywistości podniesiona o 58 zł/m³ (ok. 5,8 gr/l).
Efekt? Stacje paliw oraz dostawcy hurtowi kupują paliwa po nowych, znacznie niższych stawkach już od soboty rano. W efekcie wiele prywatnych stacji nie czeka na nowe rozporządzenie i oferuje diesel na pylonach wyraźnie poniżej urzędowej ceny maksymalnej 7,88 zł/l już podczas weekendu i w poniedziałek.
Uwolnienie rezerw G7/MAE a geostrategiczny twardy orzech: Cieśnina Ormuz zamknięta
Dodatkowa obniżka bazowej ceny diesla w hurtowniach Orlenu w sobotę wynikała z piątkowej decyzji państw grupy G7 oraz Międzynarodowej Agencji Energii (MAE) o uwolnieniu 100 milionów baryłek ropy i paliw gotowych ze swoich rezerw strategicznych. Informacja ta wywołała natychmiastowe tąpnięcie na rynku:
- Kontrakty na Diesel (ICE Gasoil / rynek ARA): Zanotowały w piątkowym zamknięciu spadek o -4,66% (-67,50 USD/t) do poziomu 1 382,50 USD/t.
- Ropa naftowa: Ropa WTI potaniała o -1,90% do 91,11 USD/bbl, a Brent o -0,06% do 102,25 USD/bbl.
Warto wiedzieć: 100 milionów baryłek to zaledwie 1 dzień światowego zużycia
Choć cyfra 100 milionów baryłek brzmi monumentalnie, w skali globalnej jest to ilość, którą światowa gospodarka zużywa w zaledwie jeden dzień (dzienne zapotrzebowanie wynosi ok. 103–104 mln baryłek). Ponieważ ta pula ma być rozłożona na 4 miesiące, realny dodatek podażowy wyniesie średnio ok. 830 tys. baryłek dziennie. Zastrzyk ten jedynie krótkoterminowo chłodzi emocje rynkowe i był w znacznej mierze jednorazową reakcją spekulantów.
Do porozumienia w Zatoka Perskiej daleko
Trwałość piątkowych spadków stoi pod wielkim znakiem zapytania w świetle najnowszych doniesień z Bliskiego Wschodu. Przewodniczący irańskiego parlamentu Mohammad Bagher Ghalibaf poinformował w niedzielę, że Cieśnina Ormuz pozostanie zamknięta, a Teheran nie ugnie się, dopóki Stany Zjednoczone nie spełnią 7 twardych warunków (w tym zdjęcia blokady morskiej, odblokowania aktywów i zniesienia sankcji na ropę).
Gdy prezydent USA Donald Trump odrzucił irańskie żądania na portalu Truth Social, staje się jasne, że do dyplomatycznego porozumienia jest bardzo daleko. Blokada szlaku, przez który przepływa 20% światowej podaży ropy, utrzymuje ogromną premię za ryzyko na rynkach surowcowych.
Prognoza cen maksymalnych na wtorek (6 października)
Dopiero w poniedziałek Ministerstwo Energii uwzględni w swoim wzorze matematycznym sobotnie obniżki diesla w Orlenie i opublikuje oficjalne ceny maksymalne na wtorek (6 października):
| Rodzaj Paliwa | Urzędowy pułap na weekend (3-5.10) | Prognoza Urzędowego Pułapu od Wtorku (6.10) | Spodziewany kierunek |
| Olej Napędowy (ON) | 7,88 zł/l | 7,82 – 7,83 zł/l | Obniżenie pułapu o 5–6 gr/l |
| Benzyna Pb95 | 6,73 zł/l | 6,78 – 6,79 zł/l | Podwyższenie pułapu o 5–6 gr/l |
Wskazówka operacyjna dla gospodarstwa: Nie trzeba czekać z tankowaniem diesla na wtorkowe rozporządzenie! Ponieważ niższa baza hurtowa Orlenu działa od soboty, atrakcyjne ceny u dystrybutorów hurtowych oraz na stacjach wolnorynkowych obowiązują już teraz. Zakupy rolniczego diesla na jesienne prace w polu opłaca się realizować na bieżąco.
Zakupy hurtowe i tarcza podatkowa: Jak zyskują rolnicy?
Wielu większych rolników zamawia paliwo w cysternach bezpośrednio u hurtowników. Warto pamiętać, jak w tym przypadku działa mechanizm cenowy oraz tarcza podatkowa:
- Baza hurtowa i upusty: Punktem wyjścia dla dystrybutora jest sobotni cennik SPOT Orlenu (6 943 zł/m³ netto dla ON). Hurtownik, dysponując wynegocjowanymi upustami wolumenowymi w koncernie, dzieli się częścią tego rabatu z rolnikiem. Oznacza to, że przy zakupie np. 2000–5000 litrów do własnego zbiornika, cena netto dla gospodarstwa jest jeszcze niższa niż oficjalny cennik rafineryjny.
- Rolnik ryczałtowy zyskuje podwójnie: Podobnie jak na stacji, ryczałtowiec kupujący paliwo od hurtownika zyskuje nie tylko na niższej cenie netto (spadek akcyzy i baza Orlenu pomniejszona o upust hurtowy), ale również bezpośrednio na niższej stawce VAT na fakturze (8% zamiast 23%).
- Rolnik czynny (na VAT): Odlicza cały VAT z faktury, więc interesuje go wyłącznie cena netto po odliczeniu upustu hurtowego i niższej akcyzy.
Podsumowanie
Bieżący spadek cen diesla – wywołany obniżką akcyzy, cennikami Orlenu i interwencją G7 – stworzył bardzo dobre okno zakupowe dla rolnictwa. Należy jednak mieć świadomość, że podłoże geostrategiczne jest skrajnie niestabilne.
Uwalnianie rezerw strategicznych łagodzi panikę inwestorów jedynie na chwilę i nie zastąpi fizycznego braku paliw w przypadku trwałego zablokowania dostaw z Bliskiego Wschodu. Jeśli fiasko rozmów amerykańsko-irańskich utrzyma blokadę Cieśniny Ormuz, rynki hurtowe mogą wkrótce powrócić do ostrych wzrostów.
Źródło cen: PKN Orlen, giełdy towarowe
