Cena rzepaku w kontekście prognoz USDA: Majowa prognoza USDA dla rynku rzepaku na sezon 2026/27 rysuje obraz rekordowej światowej podaży. Według amerykańskich analityków, globalna produkcja ma wzrosnąć do poziomu 96,89 mln ton (z 95,5 mln t w poprzednim cyklu). Choć te liczby sugerują presję spadkową, to splot czynników energetycznych i klimatycznych sprawia, że cena rzepaku znajduje się w trendzie wzrostowym, ignorując statystyczny optymizm zza oceanu.
Przeczytaj również: Raport USDA: Rekordowa produkcja i silny popyt na rynku oleistych
Sytuacja w UE i krytyczne prognozy dla Polski
Zgodnie z raportem USDA, Unia Europejska ma zebrać 20,7 mln ton rzepaku. Jednak ta prognoza wydaje się nadmiernie optymistyczna, biorąc pod uwagę aktualną sytuację na polach w Europie Środkowej:
- Polska – Rewizja plonów: Majowe przymrozki (lokalnie do -10°C) oraz deficyt opadów w kluczowych regionach drastycznie obniżyły potencjał plonowania. Podczas gdy USDA zakłada unijną wydajność na poziomie 3,29 t/ha, w Polsce realne plony mogą spaść poniżej 3,0 t/ha, co wykreuje lukę podażową na rynku wewnętrznym.
- Wniosek: Rynek nie docenia jeszcze skali strat mrozowych, co w najbliższych miesiącach będzie windować cenę rzepaku w krajowych skupach (już teraz osiągającą poziom 2330 zł/t).
Czynniki napędzające wzrosty: Ropa, Chiny i Australia
Mimo dużej podaży globalnej, szereg czynników fundamentalnych działa na korzyść wysokich wycen:
- Deficyt ropy i paliw: Wojna z Iranem i blokada cieśniny Hormuz wywołały olbrzymie niedobory surowca (luka ok. 1,8 mln b/d). Przy ropie Brent za 100–120 USD, rzepak staje się strategicznym paliwem zastępczym dla sektora biopaliw.
- Przełom USA-Chiny: Deklaracje Pekinu o zwiększonych zakupach amerykańskich towarów rolnych (soi) automatycznie podciągają notowania oleistych na świecie. Powrót Chin do zakupów w USA to „byczy” sygnał dla giełdy MATIF.
- Słaba Australia: Produkcja w Australii ma spaść o blisko 11,5% (do 6,8 mln ton). Jako kluczowy dostawca na rynek unijny, Australia nie zrekompensuje ubytków w europejskich zbiorach, co wzmocni konkurencję o surowiec.
Przeciwwagi: Ukraina, Rosja i rekordowa podaż
Największym zagrożeniem dla wzrostów są doniesienia z basenu Morza Czarnego oraz globalne wolumeny:
- Rekordy na Wschodzie: USDA prognozuje wzrost produkcji w Rosji do 6,0 mln ton (+9% r/r) oraz na Ukrainie do 4,2 mln ton (+20% r/r). Tak duża podaż taniego ziarna u naszych sąsiadów może wywierać presję na europejskie porty.
- Bariera 97 mln ton: Globalna produkcja jest najwyższa w historii. Jeśli napięcia geopolityczne opadną, a Hormuz zostanie odblokowany, ogromna masa towaru na rynku światowym może doprowadzić do gwałtownego załamania cen.
Cena rzepaku – Podsumowanie prognozy
Rynek znajduje się w stanie wysokiej zmienności. Z jednej strony mamy rekordową produkcję (Rosja, Ukraina), z drugiej – realny deficyt energii i straty w Polsce.
| Scenariusz | Czynniki | Przewidywana cena rzepaku (MATIF) |
| Optymistyczny (Hossa) | Utrzymanie drogiej ropy + Chińskie kontrakty + Słabe żniwa w Polsce | 550 – 580 EUR/t |
| Realistyczny | Stabilizacja ropy wokół 100 USD + Import z Ukrainy | 510 – 530 EUR/t |
| Pesymistyczny | Odblokowanie Hormuz + Zalanie rynku tanią soją i rzepakiem ze Wschodu | 450 – 470 EUR/t |
Kluczowe spostrzeżenie: Obecna cena rzepaku (ok. 517 EUR/t) jest już „rozgrzana” przez wojnę i mrozy. Dalsze wzrosty będą zależeć od tego, czy deklaracje Chin zamienią się w twarde zakupy fizycznego towaru.
Źródło: USDA, Eurnext-Paryż, CBOT
