Dopłaty bezpośrednie na kampanię 2026 doczekały się pierwszych wyliczeń – 12 listopada 2026 r. Ministerstwo Rolnictwa opublikowało projektowane stawki płatności obszarowych, przejściowego wsparcia krajowego oraz ekoschematów. Choć wyższy kurs euro (4,3690 zł/EUR) podbił kwoty w złotówkach względem jesiennych zaliczek, w samej strukturze wsparcia zaszły istotne przesunięcia: podstawowe wsparcie dochodów spada o blisko 7 proc., ale rosną stawki za ekoschematy i płatność redystrybucyjną. Sprawdziliśmy, ile te propozycje oznaczają w praktyce dla portfela gospodarstwa, choć na ostateczne kwoty trzeba poczekać do finału prac legislacyjnych.
Głównym motorem zmian nominalnych w zaproponowanych stawkach jest kurs wymiany walut ogłoszony przez Europejski Bank Centralny 30 września 2026 r. Wyniósł on 4,3690 zł za 1 euro, co oznacza umocnienie wspólnej waluty o ok. 2,3 proc. w stosunku do ubiegłego roku (4,2698 zł/EUR) oraz wyraźniejszy wzrost względem kampanii 2024 (4,2788 zł/EUR). Dzięki temu projektowane dopłaty bezpośrednie są średnio o 4 proc. wyższe od szacunków przyjmowanych przy wypłacie jesiennych zaliczek.
Resort rolnictwa wyraźnie zaznacza jednak, że opublikowane 12 listopada wyliczenia mają charakter roboczy – ostateczna wysokość przelewów będzie znana dopiero po zakończeniu formalnych prac legislacyjnych nad stosownymi rozporządzeniami.
Czytaj również:
Dopłaty bezpośrednie i przejściowe wsparcie krajowe: Co się zmieniło?
Porównując projektowane stawki z ostatnich trzech kampanii, widać wyraźne przesunięcie akcentów w strukturze płatności obszarowych:
| Rodzaj płatności | Kampania 2024 | Kampania 2025 | Projekt 2026 | Zmiana (2026 vs 2025) |
| Podstawowe wsparcie dochodów | 483,20 zł/ha | 488,55 zł/ha | 455,51 zł/ha | -6,8% |
| Płatność redystrybucyjna | 168,79 zł/ha | 176,84 zł/ha | 187,03 zł/ha | +5,8% |
| Płatność dla młodych rolników | 256,55 zł/ha | 248,16 zł/ha | 259,69 zł/ha | +4,6% |
| Uzupełniająca płatność podstawowa (UPP) | 63,22 zł/ha | 57,17 zł/ha | 50,16 zł/ha | -12,3% |
| Płatność dla małych gospodarstw | 962,73 zł/ha | 960,71 zł/ha | 983,02 zł/ha | +2,3% |
Mimo korzystniejszego kursu euro, stawka bazowa (podstawowe wsparcie dochodów) notuje w projekcie spadek o ponad 33 zł/ha, a uzupełniająca płatność podstawowa (w ramach przejściowego wsparcia krajowego) kurczy się o ponad 12 proc. Jest to efekt mechanizmów przesunięć środków w ramach Planu Strategicznego oraz aktualizacji bazy zgłoszonych gruntów. Cięcie na stawce podstawowej jest jednak częściowo buforowane przez rosnącą płatność redystrybucyjną (+5,8 proc.), co premiuje gospodarstwa małe i średnie.
Ekoschematy i rolnictwo węglowe: Punkt znów w cenie
Po ubiegłorocznych zawirowaniach i silnym spadku wartości punktu w rolnictwie węglowym zanotowanym w 2024 roku, w propozycjach na kampanię 2026 widać wyraźną poprawę opłacalności praktyk środowiskowych:
- 2024 r.: 87,25 zł za 1 pkt
- 2025 r.: 91,34 zł za 1 pkt
- Projekt 2026 r.: 96,86 zł za 1 pkt (+6,0% r/r)
Wzrost wyceny punktu oznacza, że najpopularniejsze praktyki – takie jak międzyplony ozime czy wsiewki śródplonowe (wyceniane na 5 pkt) – przyniosą w 2026 roku 484,30 zł/ha (wobec 456,70 zł/ha przed rokiem). Podobnie uproszczone systemy uprawy czy plan nawożenia z wapnowaniem (3 pkt) dadzą 290,58 zł/ha.
Symulacja: Ile zyska lub straci gospodarstwo 40 ha?
Aby sprawdzić, jak projektowane dopłaty bezpośrednie przełożą się na realne przelewy, przeliczyliśmy budżet towarowego gospodarstwa o powierzchni 40 hektarów gruntów ornych, prowadzącego produkcję roślinną (zboża, rzepak) i realizującego wybrane ekoschematy (plan nawożenia z wapnowaniem na całym areale oraz uproszczone systemy uprawy i międzyplony na 15 ha).
| Pozycje płatności | Kampania 2025 (zł) | Projekt 2026 (zł) | Różnica r/r (zł) |
| Podstawowe wsparcie dochodów (40 ha) | 19 542,00 zł | 18 220,40 zł | -1 321,60 zł |
| Płatność redystrybucyjna (pierwsze 30 ha) | 5 305,20 zł | 5 610,90 zł | +305,70 zł |
| Uzupełniająca płatność podst. (UPP) (40 ha) | 2 286,80 zł | 2 006,40 zł | -280,40 zł |
| Rolnictwo węglowe: Uproszczone systemy (3 pkt na 15 ha) | 4 110,30 zł | 4 358,70 zł | +248,40 zł |
| Rolnictwo węglowe: Międzyplony ozime (5 pkt na 15 ha) | 6 850,50 zł | 7 264,50 zł | +414,00 zł |
| Plan nawożenia z wapnowaniem (3 pkt na 40 ha) | 10 960,80 zł | 11 623,20 zł | +662,40 zł |
| SUMA ŁĄCZNA DOPŁAT | 49 055,60 zł | 49 084,10 zł | +28,50 zł |
Co wynika z wyliczeń?
Mimo nominalnego spadku stawki bazowej o blisko 7 proc., całkowity bilans analizowanego gospodarstwa pozostaje stabilny i symbolicznie rośnie (+28,50 zł). Wyższa wycena punktów w rolnictwie węglowym oraz wzrost płatności redystrybucyjnej niemal co do złotówki neutralizują cięcie na podstawowym wsparciu dochodów.
W gorszej sytuacji znajdą się jednak rolnicy, którzy zrezygnowali z ekoschematów obszarowych lub prowadzą gospodarstwa wielkoobszarowe powyżej 50 ha – tam ubytek na stawce podstawowej nie zostanie w pełni zrekompensowany. Przedstawione dopłaty bezpośrednie w wariancie projektowym stanowią obecnie punkt wyjścia do budżetowania gospodarstwa na przełomie roku, a na wiążące stawki trzeba poczekać do zamknięcia ścieżki legislacyjnej w resorcie rolnictwa.
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych MRiRW (komunikat z 12.11.2026 r.) i EBC.
