Sąd Rejonowy w Opolu ogłosił upadłość Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Prudniku, działającej od 1945 roku. Wszystko zaczęło się zeszłego lata, gdy wystąpił o to zarząd spółdzielni oraz równolegle jeden z wierzycieli. Nie wszyscy jednak odzyskają pieniądze.

OSM Prudnik ma długi na 15 mln zł

Jak informuje portal Prudnik Nasze Miasto, początkowo wniosek OSM został przez sąd oddalony, bo nie zawierał stanowiska walnego zgromadzenia spółdzielców, co jest wymagane przez prawo. Syndykiem masy upadłościowej, który będzie teraz spieniężał majątek firmy, został Marcin Kubiczek, wcześniej zarządca przymusowy w OSM, który od września badał sytuację prudnickiej mleczarni.

“Według ksiąg rachunkowych długów spółdzielni jest co najmniej 15 milionów, a wartość majątku jest zdecydowanie niższa niż 10 mln złotych” – mówi NTO syndyk Marcin Kubiczek.

Rolnicy otrzymają pieniądze w pierwszej kolejności, udziałowcy natomiast będą mieli problem

Wierzyciele mają 30 dni (od ogłoszenia upadłości) na zgłoszenie swoich wierzytelności do syndyka. Należy to zrobić wyłącznie w formie elektronicznej przez krajowy rejestr zadłużonych. Kto się spóźni, będzie musiał zapłacić zryczałtowaną opłatę wysokości ok. tysiąca złotych. Wierzytelności wobec pracowników OSM syndyk sam umieści na liście wierzytelności do uregulowania. Prawie 50 pracowników spółdzielni niebawem dostanie także swoje zaległe pensje.

Rolnicy, którzy dostarczali do spółdzielni mleko, zgodnie z prawem trafią także do pierwszej grupy wierzycieli, zaspokajanych w pierwszej kolejności.

Marne szanse na odzyskanie pieniędzy mają natomiast udziałowcy spółdzielni. Oni dostaną swoje pieniądze w ostatniej kolejności, jeśli będzie jeszcze co dzielić. – informuje portal.

Inwestor z branży poszukiwany

Marcin Kubiczek jeszcze jako zarządca przymusowy przez parę miesięcy szukał dla firmy inwestora, który mógłby wydzierżawić, a potem kupić całą firmę w ruchu, razem z dostawcami i odbiorcami produkcji. Nikt nie był zainteresowany.

Syndyk zapowiada jeszcze jeden, nietypowy krok. Wystąpi do sądu z tzw. Skargą pauliańską czyli z wnioskiem o unieważnienie kilkunastu umów sprzedaży urządzeń, maszyn i samochodów należących do OSM w większości jednemu z kontrahentów za ponad 1,5 mln zł. Miało to miejsce tuż przed złożeniem wniosku o upadłość, gdy firma już była zagrożona niewypłacalnością. Gotówka za sprzedaż nie wpłynęła na konto OSM, ale kupujący pomniejszyli o nią wielkość swoich należności.

“Według moich ustaleń ta sprzedaż nastąpiła po to po to, aby spłacić wybranego wierzyciela z pominięciem innych wierzycieli. Wybiórcze zaspokajanie wierzycieli jest sprzeczne z prawem” – komentuje Marcin Kubiczek.

Niespodziewany upadek OSM Prudnik i podejrzenia

Upadek zasłużonej spółdzielni ciągle budzi duże kontrowersje wśród rolników. Ostatnia prezes nie chce się w tej sprawie wypowiadać. Firma dość niespodziewanie zaczęła się chylić do upadku, w sytuacji gdy jeszcze trzy lata wcześniej zarząd miał ambitne plany rozwojowe. Zarząd był też zresztą sowicie wynagradzany przez radę nadzorcza, która pensję prezesa ustaliła na poziomie 46 tys. złotych miesięcznie.

“Będę chciał ustalić, jak takie przedsiębiorstwo zostało doprowadzona do upadłości” – komentuje syndyk Marcin Kubiczek. – “Na pewno nie działał tam nadzór ze strony rolników – udziałowców”. – czytamy wypowiedź. 

Rola naukowców w naszym życiu jest nieoceniona. Tym razem we współpracy  Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu i Uniwersytetu Medycznym im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu odkryto zdrowotne właściwości soku z ziemniaki. I z przymrużeniem oka – nie mowa tu o alkoholu.

Sok z ziemniaka – jeden z najbardziej niedocenianych surowców naturalnych?

Sok z ziemniaka jest produktem ubocznym powstającym w procesie produkcji skrobi. Świeżo wyciśnięty sok z ziemniaka już od wieków był stosowany w europejskiej medycynie ludowej do leczenia, jak to wówczas określano, wrzodów żołądka oraz wielu schorzeń przewodu pokarmowego powodujących m.in. dolegliwości bólowe. Na szerszą skalę kuracje z zastosowaniem tego środka zapoczątkował pod koniec XIX w. szwajcarski lekarz Maximilian Bircher-Benner, jednak badania naukowe dotyczące efektywności i bezpieczeństwa soku ziemniaczanego w lecznictwie zostały zapoczątkowane dopiero w XXI w. i obecnie coraz więcej badań naukowych potwierdza jego prozdrowotne działanie. Wartość odżywcza i lecznicza soku z ziemniaka wiąże się głównie z zawartymi w nim białkami, a frakcję bezbiałkową traktuje się jako uciążliwe odpady, podczas gdy jej składniki są niezwykle cenne ze względu na swoją aktywność biologiczną. Zapoczątkowane przez prof. dr hab. inż. Grażynę Lewandowicz badania prowadzone na Wydziale Nauk o Żywności i Żywieniu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu wykazały, że działają przeciwnowotworowo i przeciwzapalnie w obrębie przewodu pokarmowego. 

Sok z ziemniaka jako składnik żywności funkcjonalnej 

Przeszkodą w szerszym żywieniowym stosowaniu soku z ziemniaka może być jego niewielka atrakcyjność sensoryczna. Biorąc to pod uwagę, jak również uwzględniając fakt iż aktywność przeciwzapalną w obrębie przewodu pokarmowego wykazaną nie tylko w badaniach in vitro, ale również in vivo, zespół opracował atrakcyjną sensorycznie linię produktów spożywczych (pieczywo chrupkie, zupa krem, makaron, pasztet, parówki, sok warzywny, chrupki) przeznaczoną do wspomagania dietetycznego chorych na nieswoiste zapalenie jelit. Co istotne, technologie ich produkcji zgłoszono z sukcesami do ochrony patentowej. W badaniach klinicznych po sześciotygodniowym stosowaniu w diecie bioaktywnej zupy krem i bioaktywnego pasztetu  uzyskano obniżenie wskaźników stanu zapalnego u chorych. 

Działanie przeciwnowotworowe soku z ziemniaka

Przeprowadzone badania potwierdzają także działanie przeciwko nowotworom przewodu pokarmowego, zarówno jelit, jak i żołądka. Substancjami czynnymi działającymi na komórki nowotworowe są solanina i chakonina, glikoalkaloidy o znanej toksyczności dla całego organizmu. Implikuje to konieczność precyzyjnego ustalenia jak najniższej, bezpiecznej, ale zarazem skutecznej dawki terapeutycznej. Tym bardziej istotne są ustalenia zespołu, że bioaktywne składniki soku z ziemniaka, takie np. kwasy fenolowe, same nie wykazujące aktywności przeciwnowotworowej, wspomagają działanie glikoalkaloidów. Umożliwia to (przy potencjalnym przyszłym opracowaniu formuły leku) zmniejszenie dawki glikoalkaloidów do osiągnięcia tego samego efektu przeciwdziałania rozrostowi komórek nowotworowych przy zmniejszeniu negatywnego wpływu na cały organizm.

Sok ziemniaczany odpowiedzią na bolączki zdrowotne przewodu pokarmowego?

Czy zatem sok ziemniaczany okaże się ukrytym skarbem i dostarczy cennych związków do leczenia chorób przewodu pokarmowego? Jest to możliwe! Tym bardziej, że badania nad właściwościami tego soku są nadal kontynuowane. Dr inż. Przemysław Łukasz Kowalczewski z Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu wykorzystuje bioaktywne komponenty soku ziemniaczanego do opracowywanych w ramach projektu LIDER, finansowanego ze środków Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, pełnowartościowych wegańskich alternatyw do produktów mięsnych, które z uwagi na zastosowane komponenty, będą charakteryzowały się aktywnością biologiczną poprawiającą funkcjonowanie naszego organizmu.

źródło: Biuro Prasowe Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu

Wyniki badania „Polska Wieś i Rolnictwo” z 2022 roku uwidoczniły szerokie spektrum opinii wśród rolników. Z odpowiedzi wynika jedno: rolnicy są w pełni świadomi swojej odpowiedzialności za uprawę i ochronę środowiska, a jednocześnie pracują na sukces ekonomiczny swoich społeczności. Jednak staje się to coraz trudniejsze z powodu wielu czynników. Wyniki te przypominają, że przyszłość polskiego rolnictwa zależy od rolników, którzy mimo trudności muszą nadal wypełniać swoje obowiązki.

Większość uważa, że jest w stanie utrzymać się wyłącznie z prowadzenia gospodarstwa

Ponad połowa (53,3%) badanych rolników użytkuje grunty rolne dodatkowo na podstawie dzierżawy (31,7%), użyczenia (14,1%) bądź innego tytułu (7,5%). Trzech na czterech rolników (77,0%) deklarowało, że nie użycza ani nie oddaje w dzierżawę swoich gruntów, a odsetek takich wskazań zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn był podobny i wynosił około 77%. Większość rolników uważa, że jest w stanie wraz z rodziną utrzymać się wyłącznie z prowadzenia działalności rolniczej (70,5% – suma odpowiedzi „raczej tak” i „zdecydowanie tak”). 

Właścicielom bardziej opłaca się ziemię dzierżawić niż sprzedać?

W opinii zarówno osób niezwiązanych z rolnictwem, jak i rolników głównym powodem trudności w zakupie ziemi przez rolników w obrocie na rynku prywatnym jest fakt, że „właścicielom bardziej opłaca się ziemię dzierżawić niż sprzedać” (odpowiednio 24,5% i 30,5%). Rolnicy jako drugi powód wskazywali, że „nikt nie chce sprzedawać ziemi rolnej, bo posiadacz gospodarstwa rolnego ma możliwość otrzymywania wsparcia inwestycyjnego” (28,4%) lub „uzyskiwania płatności bezpośrednich” (25,1%). Rolnicy wyraźnie częściej niż osoby niezwiązane z rolnictwem twierdzili, że grunty, które można by sprzedać mają nieuregulowany tytuł prawny, np. brak przeprowadzonego postępowania spadkowego (odpowiednio 24,7% i 16,1%). Z kolei osoby niezwiązane z rolnictwem często wskazywały również, że trudności w zakupie ziemi wynikają z tego, że „rolników nie stać na zakup ziemi po cenach rynkowych” (19,6%).

Ponad połowa rolników zmaga się z niedostatecznym wyposażeniem technicznym

Co drugi badany rolnik przyznał, że największą barierę w rozwoju jego gospodarstwa stanowi niedostateczne wyposażenie techniczne (53,0%), przy czym taką odpowiedź w 2022 roku wskazywano częściej niż w 2021 roku (o 21,4 p.p.).  Zdaniem 43,4% rolników w ich gospodarstwie rolnym w najbliższych 5 latach konieczne byłyby inwestycje w nowe maszyny rolnicze (co jest wynikiem o 15 p.p. niższym niż w 2021 roku), 39,4% rolników dostrzega potrzebę remontu posiadanych maszyn rolniczych, a 36,9% uważa, że należałoby wybudować budynki gospodarcze (w 2021 roku była to najczęściej wskazywana potrzeba). Inwestycje w nowe maszyny rolnicze wskazywane były najczęściej bez względu na wiek rolników. Rolnicy w wieku od 35 do 54 lat częściej od pozostałych wskazywali na wybudowanie budynków gospodarczych (42,0%) i zatrudnienie osób do pracy w gospodarstwie (30,7%). Z kolei wśród respondentów w wieku co najmniej 55 lat wyraźnie wyższy odsetek wskazań dotyczył remontu posiadanych maszyn rolniczych (40,3%) i remontu budynków gospodarczych (34,7%), zaś niższy zakupu ziemi rolniczej – 24,3%

Mając potrzebę zakupu nowej maszyny bądź nowego urządzenia rolniczego, ponad połowa badanych rolników (50,8%) zwróciłaby uwagę na to, czy maszyna/urządzenie jest polskiej produkcji (odnotowano znaczny wzrost znaczenia tego czynnika względem 2021 roku – o 27,4 p.p.). Rolnicy w wieku 18-34 lat braliby ten aspekt pod uwagę znacznie częściej (62,5%) niż starsi respondenci.

Dla większości rolników, praca na roli to jedyne źródło utrzymania

Większość badanych rolników nie podejmuje się pracy pozarolniczej (72,3%), gdyż praca w gospodarstwie rolnym nie pozostawia im czasu na jakiekolwiek dodatkowe zajęcia zarobkowe (40,3%; spadek względem 2021 roku o 6,8 p.p.). Pracy pozarolniczej wyraźnie częściej podejmują się rolnicy w wieku od 18 do 34 lat (42,9%), zaś najrzadziej – osoby w wieku 55 lat i więcej (21,5%). Na podjęcie pracy pozarolniczej częściej decydują się kobiety (32,8%), z kolei mężczyźni, którzy nie podejmują się takiej pracy (74,3%).

Ile rolników bierze pod uwagę bioróżnorodność?

Podejmując decyzję o stosowaniu środków ochrony roślin co trzeci rolnik uwzględniał progi ekonomicznej szkodliwości organizmów szkodliwych (34,1%) oraz poziom szkodliwości środków ochrony roślin dla ludzi, pszczół i środowiska naturalnego (33,2%). Takie praktyki stosują najczęściej osoby w wieku od 35 do 54 lat (odpowiednio 33,0% i 28,3%). Blisko co czwarty rolnik brał pod uwagę wyniki prowadzonego przez siebie monitoringu organizmów szkodliwych (23,9%) oraz korzystał z systemów wspomagania podejmowania decyzji w ochronie roślin (22,7%) – najczęściej osoby w wieku od 18 do 34 lat (odpowiednio 27,1% i 21,4%). Rolnicy stosujący środki ochrony roślin czytają etykiety dotyczące ich stosowania, najczęściej podczas zakupu (40,9%) lub przed każdym zabiegiem (37,5%). Rolnicy przed wykonywaniem zabiegów wykorzystujących środki ochrony roślin w swoim gospodarstwie rolnym, często informują o tym fakcie inne osoby, przy czym takie informacje najczęściej przekazują sąsiadom użytkującym działki w sąsiedztwie miejsc stosowania środków ochrony roślin (48,9%). Nieco niższy odsetek badanych przekazuje takie informacje właścicielom pasiek (29,3%). Co trzeci rolnik (30,7%) stosujący środki ochrony roślin nie informuje o tym fakcie innych osób.

Ciężka praca, ale czy opłacalna?

Najwięcej respondentów uważa, że „w rolnictwie pracuje się więcej/ciężej niż w innych zawodach” (62,2%). Wielu respondentów podziela również opinię, że „polscy rolnicy chronią środowisko” (54,5%) i, że „są zaradni” (53,5%). Prawie połowa badanych zgadzała się ze stwierdzeniem, że „działalność rolnicza jest opłacalna” (47,7%), z kolei co piąty respondent był zdania, że „działalność rolnicza jest nieopłacalna” (21,3%). W 2022 roku mieszkańcy obszarów wiejskich (ogółem) znacznie częściej niż w 2021 roku zgadzali się ze stwierdzeniami, że „polska wieś na całe szczęście to nadal głównie rolnictwo” oraz, że „polskie rolnictwo jest nowoczesne” .

 Blisko połowa respondentów pozytywnie ocenia sytuację finansową swojego gospodarstwa domowego (49,0%; suma odpowiedzi „bardzo dobrze” i „raczej dobrze”). W 2022 roku ankietowani wskazywali pozytywne oceny sytuacji materialnej swoich gospodarstw domowych rzadziej niż w 2018 i 2021 roku. Z deklaracji ponad połowy badanych wynika, że w ciągu ostatnich 12 miesięcy sytuacja ich gospodarstwa domowego uległa pogorszeniu (55,3%; suma wskazań „znacząco się pogorszyła” i „trochę się pogorszyła”). Żadnych zmian nie dostrzega 27,4% respondentów, a poprawa sytuacji gospodarstwa domowego dotyczy 11,9% ankietowanych (suma wskazań „znacząco się poprawiła” i „trochę się poprawiła”). 

O badaniu „Polska Wieś i Rolnictwo”

„Polska Wieś i Rolnictwo” to cykliczne badanie ankietowe prowadzone od 2004 r. Coroczne raporty zawierają m.in. ocenę działających na rzecz sektora rolnictwa instytucji (w tym ARiMR) oraz opinie rolników dotyczące sytuacji gospodarstw rolnych, podnoszenia wiedzy i umiejętności rolniczych czy korzystania z internetu. Ponadto respondenci wypowiadają się na temat skierowanych do nich unijnych programów pomocowych, zakresu wsparcia ze środków publicznych, a w minionym roku udzielili także odpowiedzi na pytania o wpływ wojny na bezpieczeństwo żywnościowe naszego kraju. Najnowsza analiza została zrealizowana na próbie 1560 mieszkańców obszarów wiejskich na zlecenie: MRiRW, ARiMR, KOWR i KRUS.