W swoim kwartalnym raporcie Serwis Zagraniczny Amerykańskiego Departamentu Rolnictwa (USDA) oczekuje, że produkcja zbóż w Unii Europejskiej w sezonie 2024/25 spadnie w porównaniu z poziomem z zeszłego roku ze względu na połączenie mniejszego obszaru upraw zbóż i niższych plonów wpływających na zbiory wszystkich zbóż z wyjątkiem jęczmienia i owsa.
Produkcja zbóż niższa o ponad 8 mln ton od lipcowej prognozy
Najnowsza prognoza zakłada zbiory wszystkich zbóż w UE na 267,39 mln ton w porównaniu do prognozy USDA z lipca na poziomie 275,69 mln ton.
Zbiory unijnej pszenicy przycięte o 2,5 mln ton
USDA oczekuje, że produkcja pszenicy spadnie do 127,5 mln ton (130 mln ton oczekiwano w lipcu) w wyniku znacznie zmniejszonych zbiorów pszenicy we Francji oraz niższych zbiorów w Niemczech, Węgrzech, Polsce i Rumunii, które nie zostaną zrekompensowane wyższymi zbiorami w Hiszpanii.
Obszar pszenicy w UE na sezon 2024/25 został nieznacznie skorygowany w dół w porównaniu z poprzednimi szacunkami ze względu na mniejsze niż wcześniej przewidywano zasiewy w Bułgarii, Czechach, Danii, Francji, na Węgrzech i we Włoszech, które nie zostały zrekompensowane większymi obszarami w Niemczech, Polsce, i Rumunii.
Areał i produkcja zbóż w UE – wykres
Zbiory zbóż u głównych unijnych producentów – wykres
Maleją prognozy zbiorów kukurydzy w UE
USDA zakłada teraz, że zbiory kukurydzy w UE wyniosą 59,8 mln ton w porównaniu do 64,0 mln ton oczekiwanych w lipcu i 61,0 mln ton w 2023 roku.
USDA prognozuje się, że import wszystkich zbóż w sezonie 2024/2025 będzie niższy, biorąc pod uwagę duże dostawy krajowe w państwach członkowskich będących importerami netto.
Spadnie również unijny eksport zbóż
Podobnie USDA oczekuje się, że wywóz spadnie wraz z pogorszeniem się prognoz dotyczących upraw w państwach członkowskich nastawionych na eksport.
Zużycie ziarna zbóż powinno wzrosnąć
USDA przewiduje się, że spożycie zbóż w UE wzrośnie jedynie w odpowiedzi na nieco wyższy popyt zarówno na paszę, jak i na żywność, nasiona i zastosowania przemysłowe (FSI).
Zapasy zbóż powinny się obniżyć na koniec sezonu
Oczekiwane niższe zapasy końcowe odzwierciedlają przewidywaną napiętą sytuację na rynku, szczególnie w przypadku pszenicy w UE.
Pierwszego sierpnia 2024 wszedł w życie europejski akt w sprawie sztucznej inteligencji (akt w sprawie sztucznej inteligencji), który jest pierwszym na świecie kompleksowym rozporządzeniem w sprawie sztucznej inteligencji.
Akt ma chronić prawa obywateli i zapewnić wiarygodność treści
Akt w sprawie sztucznej inteligencji ma na celu zapewnienie, aby sztuczna inteligencja opracowywana i wykorzystywana w UE była wiarygodna, z zabezpieczeniami chroniącymi prawa podstawowe obywateli.
Rozporządzenie ma na celu ustanowienie zharmonizowanego rynku wewnętrznego sztucznej inteligencji w UE, zachęcanie do korzystania z tej technologii i stworzenie środowiska sprzyjającego innowacjom i inwestycjom.
Definicja sztucznej inteligencji
Akt w sprawie sztucznej inteligencji wprowadza przyszłościową definicję sztucznej inteligencji opartą na bezpieczeństwie produktów i podejściu opartym na analizie ryzyka w UE:
Minimalne ryzyko: Większość systemów sztucznej inteligencji, takich jak systemy rekomendacji oparte na sztucznej inteligencji i filtry spamu, należy do tej kategorii. Systemy te nie podlegają obowiązkom wynikającym z aktu w sprawie sztucznej inteligencji ze względu na ich minimalne ryzyko dla praw i bezpieczeństwa obywateli. Przedsiębiorstwa mogą dobrowolnie przyjąć dodatkowe kodeksy postępowania.
Szczególne ryzyko związane z przejrzystością: Systemy sztucznej inteligencji, takie jak chatboty,muszą wyraźnie ujawniać użytkownikom, że wchodzą w interakcję z maszyną. Niektóre treści generowane przez sztuczną inteligencję, w tym deepfake, muszą być oznakowane jako takie, a użytkownicy muszą być informowani o stosowaniu systemów kategoryzacji biometrycznej lub rozpoznawania emocji. Ponadto dostawcy AI będą musieli opracowywać systemy, w ramach których sztucznie wygenerowane treści – audio, wideo, tekst i obrazy – będą oznaczone w formacie nadającym się do odczytu maszynowego i możliwe do zidentyfikowania jako sztucznie generowane lub przetwarzane.
Wysokie ryzyko: Systemy sztucznej inteligencji zidentyfikowane jako systemy wysokiego ryzyka będą musiały spełniać rygorystyczne wymogi, w tym systemy ograniczania ryzyka, wysoką jakość zbiorów danych, rejestrowanie działalności, szczegółową dokumentację, jasne informacje dla użytkowników, nadzór ze strony człowieka oraz wysoki poziom solidności, dokładności i cyberbezpieczeństwa. Regulace ułatwią odpowiedzialne innowacje i rozwój systemów AI zgodnych z wymogami. Takie systemy sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka obejmują na przykład systemy sztucznej inteligencji wykorzystywane do rekrutacji lub oceny, czy ktoś jest uprawniony do uzyskania pożyczki lub do prowadzenia autonomicznych robotów.
Niedopuszczalne ryzyko:Systemy sztucznej inteligencji uznane za wyraźne zagrożenie dla praw podstawowych ludzi zostaną zakazane. Obejmuje to systemy lub aplikacje sztucznej inteligencji, które manipulują ludzkimi zachowaniami w celu obejścia wolnej woli użytkowników, takie jak zabawki wykorzystujące pomoc głosową zachęcającą małoletnich do niebezpiecznych zachowań, systemy umożliwiające „scoring społeczny” przez rządy lub przedsiębiorstwa oraz niektóre zastosowania prognozowania działań policyjnych. Co więcej, zabronione będą niektóre zastosowania systemów biometrycznych, np. wykorzystywanie systemów rozpoznawania emocji w miejscach pracy, oraz niektóre systemy klasyfikacji ludności lub zdalnej identyfikacji biometrycznej w czasie rzeczywistym w przestrzeni publicznej do celów egzekwowania prawa (z wąskimi wyjątkami).
Aby uzupełnić ten system, akt w sprawie sztucznej inteligencji wprowadza również przepisy dotyczące tzw. modeli sztucznej inteligencji ogólnego zastosowania, które są wysoce sprawnymi modelami sztucznej inteligencji zaprojektowanymi do wykonywania szerokiego zakresu zadań, takich jak generowanie tekstu podobnego do człowieka. Modele sztucznej inteligencji ogólnego zastosowania są coraz częściej wykorzystywane jako elementy zastosowań sztucznej inteligencji. Akt w sprawie sztucznej inteligencji zapewni przejrzystość w całym łańcuchu wartości i zaradzi ewentualne ryzyko systemowe najbardziej zdolnych modeli.
Stosowanie i egzekwowanie przepisów dotyczących sztucznej inteligencji
Państwa członkowskie mają czas do dnia 2 sierpnia 2025 r. na wyznaczenie właściwych organów krajowych, które będą nadzorować stosowanie przepisów dotyczących systemów sztucznej inteligencji i prowadzić działania w zakresie nadzoru rynku.
Biuro Komisji ds.Sztucznej Inteligencjibędzie kluczowym organem wdrażającym akt w sprawie sztucznej inteligencji na szczeblu UE, a także organem odpowiedzialnym za egzekwowanie przepisów dotyczących modeli sztucznej inteligencji ogólnego zastosowania.
Trzy organy doradcze będą wspierać wdrażanie przepisów
Europejska Rada ds. Sztucznej Inteligencjizapewni jednolite stosowanie aktu w sprawie sztucznej inteligencji we wszystkich państwach członkowskich UE i będzie pełnić rolę głównego organu współpracy między Komisją a państwami członkowskimi.
Panel naukowy złożony z niezależnych ekspertówzapewni doradztwo techniczne i wkład w egzekwowanie przepisów. Panel ten może w szczególności powiadamiać Urząd ds. Sztucznej Inteligencji o zagrożeniach związanych z modelami sztucznej inteligencji ogólnego zastosowania.
Urząd ds. Sztucznej Inteligencji może również otrzymać wytyczne od forum doradczego złożonego z różnych zainteresowanych stron.
Na przedsiębiorstwa, które nie przestrzegają przepisów, będą nakładane grzywny
Grzywny mogą wynieść do 7% światowego rocznego obrotu za naruszenia zakazanych zastosowań sztucznej inteligencji, do 3% za naruszenia innych obowiązków i do 1,5% za dostarczanie nieprawidłowych informacji.
Kolejne kroki
Większość przepisów aktu w sprawie sztucznej inteligencji zacznie obowiązywać 2 sierpnia 2026 r.
Zakazy dotyczące systemów sztucznej inteligencji uznanych za stwarzające niedopuszczalne ryzyko będą jednak obowiązywać już po sześciu miesiącach, natomiast przepisy dotyczące tzw. modeli sztucznej inteligencji ogólnego przeznaczenia będą miały zastosowanie po 12 miesiącach.
Komisja uruchomiła pakt na rzecz sztucznej inteligencji
Aby uzupełnić okres przejściowy przed pełnym wdrożeniem, Komisja uruchomiła pakt na rzecz sztucznej inteligencji. W ramach tej inicjatywy zachęca się twórców sztucznej inteligencji do dobrowolnego przyjęcia kluczowych obowiązków wynikających z aktu w sprawie sztucznej inteligencji przed upływem przewidzianych prawem terminów.
Komisja opracowuje również wytyczne w celu określenia i uszczegółowienia sposobu wdrożenia aktu w sprawie sztucznej inteligencji oraz ułatwienia stosowania instrumentów współregulacyjnych, takich jak normy i kodeksy postępowania.
KE zaprasza do udziału w opracowaniu pierwszego ogólnego kodeksu praktyk w zakresie sztucznej
Komisja ogłosiła zaproszenie do wyrażenia zainteresowania udziałem w opracowaniu pierwszego ogólnego kodeksu praktyk w zakresie sztucznej inteligencji, a także w konsultacjach z udziałem wielu zainteresowanych stron, umożliwiając wszystkim zainteresowanym stronom wypowiedzenie się na temat pierwszego kodeksu postępowania w ramach aktu w sprawie sztucznej inteligencji.
Ukraina może otrzymać dofinansowanie w kwocie 50 mln euro z Unii Europejskiej na rozwój krajowej infrastruktury portowej.
Odpowiednie działania zostały podjęte podczas posiedzenia Gabinetu Ministrów Ukrainy 3 sierpnia.
„Dzisiaj podejmujemy decyzję, która pozwoli nam pozyskać 50 mln euro wsparcia z UE na naprawę i rozwój naszej infrastruktury portowej” – powiedział podczas spotkania premier Ukrainy Denys Szmyhal.
Szef rządu dodał też, że kluczową kwestią logistyczną dla Ukrainy jest obecnie praca ukraińskiego korytarza morskiego.
„W ciągu 11 miesięcy swojej działalności obrót towarowy w portach Wielkiej Odessy wyniósł 60 mln ton. Prawie 41 mln ton to eksport żywność. Stało się to możliwe dzięki sukcesom naszych Sił Obronnych na Morzu Czarnym, dzięki programom wsparcia eksportu, dzięki ubezpieczeniu od ryzyka wojny” – podkreślił D. Szmyhal.
Kiła kapusty jest chorobą roślin kapustnych, która powodowana jest przez pierwotniaka Plasmodiophora brassicae. Jest ona szczególnie uciążliwa w uprawie rzepaku ozimego. Atakuje rośliny już jesienią i znacznie obniża ich wigor, a nierzadko prowadzi do zamierania roślin i strat w obsadzie. W przypadku wystąpienia kiły kapusty na danym polu mamy dwie możliwości — zaniechać uprawy rzepaku na wiele lat lub wybrać nasiona rzepaku odmian kiłoodpornych.
Kiła kapusty szybko się rozprzestrzenia
Patogen powodujący kiłę kapusty bytuje w glebie i może łatwo się z nią rozprzestrzeniać pomiędzy polami np. na częściach maszyn rolniczych. Co powoduje, że jest często przenoszony z jednego pola na drugie w obrębie gospodarstwa. Zwiększaniu jego presji w glebie sprzyja uprawa rzepaku ozimego, a przede wszystkim zbyt krótka rotacja płodozmianu — częsta uprawa rzepaku na danym polu. Nie można zapomnieć, że powoduje on także choroby na innych roślinach z rodziny kapustowatych, w tym chwastach. Wszystkie te elementy powodują, że praktycznie niemożliwie jest jego „pozbycie” się z gleby, zwłaszcza że formy przetrwalnikowe mogą nie tracić zdolności rozwoju nawet do 20 lat.
Pierwotniak atakuje korzenie rzepaku ozimego już w okresie jesiennym. Na porażonych roślinach widoczne są guzy (zgrubienia korzenia). W efekcie czego ograniczony zostaje transport wody i składników pokarmowych.
W początkowym okresie rozwoju choroby na danym polu objawy będą pojawiały się na pojedynczych roślinach. W kolejnych sezonach wegetacyjnych będzie można zaobserwować szybki wzrost liczby porażonych roślin rzepaku ozimego.
Poważne konsekwencje
W przypadku upraw rzepaku ozimego odmian niekiłoodpornych konsekwencje wystąpienia choroby są bardzo poważne. Porażone jesienią rośliny są w gorszej kondycji, co znacznie zmniejsza ich zimotrwałość. W związku z tym większość roślin wypada w okresie zimowym. Jeżeli rośliny nie wymarzną, to mają zdecydowanie mniejszy wigor.
Kiła kapusty powoduje znaczny spadek poziomu plonowania rzepaku ozimego. Ograniczyć negatywny wpływ choroby na efekt ekonomiczny uprawy można sięgając po odmiany kiłoodporne.
Odmiany o wysokim potencjalne plonowania
Prowadzone prace hodowlane pozwoliły na uzyskanie odmian o bardzo wysokiej odporności na kiłę kapusty, przy jednoczesnym zachowaniu wysokiego genetycznego potencjału plonowania. Dlatego, też przemyślany wybór odmiany kiłoodopornej pozwala na uzyskanie plonów podobnych, jeśli nie wyższych od „klasycznych” odmian. Wynika z tego jednoznacznie, że wysiew odmian kiłoodpornych oznacza, że nie można zakładać z góry niższego plonu rzepaku ozimego.
W ofercie firmy Osadkowski dostępne są nasiona rzepaku ozimego odmian kiłoodpornych — LG Tarantula F1 i RGT Pegazzus F1.
LG Tarantula — wyróżniająca odporność
Jest to nowość w ofercie firmy Osadkowski, która została zarejestrowana w Polsce w 2024 roku. Podczas badań prowadzonych przez Instytut Ochrony Roślin- PIB wykazała wyróżniającą się odpornością na kiłę kapusty, ponieważ uzyskała wynik 2,5 w skali 25- stopniowej (tym niższa wartość indeksu, tym lepiej).
Kiłoodporność nie jest jedyną cechą użytkową LG Tarantula, oprócz niej warto zwrócić uwagę na:
bardzo wysoki genetyczny potencjał plonowania
profil zdrowotności — gen RML7
odporność na TuYV
bardzo dobrą zimotrwałość
RGT Pegazzus F1 – wysoki i stabilny plon
Odmiana zarejestrowana w Polsce w 2021 roku i od kilku sezonów dostępna w ofercie firmy Osadkowski. W ocenie odporności na kiłę kapusty uzyskała nieco niższy wynik niż LG Tarantula. Doświadczenia polowe oraz opinie użytkowników wskazują, że RGT Pegazzus F1 plonuje na poziomie standardowych odmian.
Indeks cen żywności FAO w lipcu 2024 r. wyniósł 120,8 punktu i był nieznacznie poniżej skorygowanej wartości z czerwca.
Indeks cen żywności obniżył się w lipcu, ponieważ spadek wskaźnika cen zbóż przeważył wzrost wskaźników cen olejów roślinnych, produktów mięsnych i cukru. W tym samym czasie indeks produktów mlecznych pozostał na niemal niezmienionym poziomie.
Kształtowanie się cen grup towarów wchodzących w skład indeksu cen żywności FAO
Światowe ceny żywności były w lipcu o 3,1% niższe niż rok temu
Ogólnie rzecz biorąc, wskaźnik cen żywności pozostał w lipcu o 3,1% niższy od odpowiadającej mu wartości rok temu i 24,7% poniżej najwyższego poziomu 160,3 punktu osiągniętego w marcu 2022 r.
W Polsce żywność podrożała w skali roku
Na świecie żywność jest tańsza niż przed rokiem, ale w kraju ceny wzrosły. Wstępny raport GUS na temat lipcowej inflacji informuje, że w kraju żywność i napoje bezalkoholowe były w lipcu średnio o 3,2% droższe niż rok temu.
Indeks światowych cen produktów mlecznych FAO wyniósł w lipcu średnio 127,7 punktu, spadając o symboliczne 0,2 punktu (-0,1 procent) w stosunku do czerwca.
Ceny produktów mleczarskich są w trendzie wzrostowym od października 2023 roku, kiedy to wartość indeksu zaliczyła swoje blisko 3-letnie minima.
Od początku tego roku omawiany indeks wzrósł o 7,6 procent, a w skali roku przetwory mleczne podrożały 7,2 procent.
Lipcowe ustabilizowanie się indeksu było konsekwencją tego, że spadki cen mleka w proszku prawie zrównoważyły wzrosty cen masła i sera.
Światowe notowania cen mleka w proszku spadły w lipcu
Sprzyjał temu słaby popyt importowy, szczególnie na dostawy natychmiastowe, częściowo spowodowany letnim zastojem w działalności rynkowej w Europie Zachodniej, pomimo ograniczonych zapasów i sezonowo niższej produkcji mleka w Oceanii.
Międzynarodowe notowania cen masła wzrosły umiarkowanie dziesiąty miesiąc z rzędu, odzwierciedlając ograniczone możliwości eksportu, głównie w Europie Zachodniej, w związku z solidną sprzedażą wewnętrzną, ograniczonymi zapasami i sezonowo spadającą produkcją mleka.
Tymczasem światowe ceny serów nieznacznie wzrosły, przede wszystkim za sprawą wysokiej sprzedaży wewnętrznej w Europie Zachodniej.
Kształtowanie się światowych cen przetworów mlecznych – wykres
Dane z CEPiK dowodzą, że w lipcu 2024 r. zarejestrowano 918 szt. nowych przyczep rolniczych. Warto podkreślić, że jest to dotychczas miesiąc z największą liczbą rejestracji nowych przyczep. W sumie jest to o 29 szt. więcej niż w lipcu 2023 roku. Natomiast od początku roku zarejestrowano 3435 szt. nowych przyczep rolniczych i jest to o 706 szt. mniej niż przed rokiem. Spadek wynosi 17,0%.
Lipiec 2024 miesiącem z największą liczbą rejestracji nowych przyczep
Na pierwszym miejscu jest marka Pronar. W sumie od stycznia do końca lipca zarejestrowano 881 szt. nowych przyczep budowanych w Narwi. Jednak to o 543 szt. mniej niż rok wcześniej, co daje spadek o 38,1%. Udział rynkowy tego producenta wynosi 25,6%.
Na drugim miejscu w zestawieniu jest marka Metal-Fach. Po siedmiu miesiącach zarejestrowano 499 nowych przyczep z Sokółki. Jest to o 11 szt. więcej niż przed rokiem. Udział rynkowy tego producenta po siedmiu miesiącach wynosi 14,5%. Na trzecim miejscu jest marka Metaltech. Udało się przez siedem miesięcy zarejestrować 322 nowych przyczep z Mirosławca co daje 9,4% udziałów rynkowych Z kolei przyczep marki Wielton zarejestrowano 254 szt.
Najwięcej nowych przyczep zarejestrowano w woj. mazowieckim – 508 szt. Na drugim miejscu jest woj. wielkopolskie, gdzie zarejestrowano 431 szt. przyczep. Z kolei w województwie lubelskim, które jest na trzecim miejscu, zarejestrowano 365 szt. nowych środków transportu.
Postęp biologiczny oferowany przez hodowców żyta ozimego jest bardzo duży. Rejestrowane nowe odmiany żyta wyróżniają się, na tle starszych odmian, przede wszystkim poziomem plonowania.Do dyspozycji plantatorów jest także coraz większa oferta odmian żyta hybrydowego.
Uprawa żyta na stabilnym poziomie
Uprawa żyta w naszym kraju ma na ogół ekstensywny charakter, czyli cechują ją dość niskie nakłady środków produkcji na jednostkę powierzchni. Ponadto, gatunek ten ma stosunkowo małe wymagania glebowe i wodne, a także odznacza się małą wrażliwością na przedplon.
Powyższe cechy powodują, że popularność żyta ozimego wśród rolników jest ciągle wysoka, mimo że na przestrzeni lat wyraźnie malejąca. Obecnie uprawia się je na powierzchni około 728 tys. ha (dane GUS).
W minionym trzyleciu żyto ozime zajmowało około 12% powierzchni uprawy wszystkich zbóż. Najwięcej uprawia się go w województwach łódzkim, zachodniopomorskim i lubuskim, najmniej natomiast na południu kraju, w województwach małopolskim oraz opolskim i podkarpackim.
Żyto populacyjne czy żyto hybrydowe?
Krajowy rejestr odmian żyta ozimego liczy aktualnie 81 odmian, z których: 51 przeznaczonych jest do uprawy głównie na ziarno (24 odmiany populacyjne, 27 odmian mieszańcowych) oraz 27 składniki odmian mieszańcowych. W Krajowym rejestrze znajdują się także trzy odmiany żyta przeznaczone do uprawy na zieloną masę. Obecnie w doświadczeniach rejestrowych badane są kolejne dwie odmiany żyta z przeznaczeniem do uprawy na zieloną masę.
Cechą jaką rolnik bierze w pierwszej kolejności pod uwagę, dokonując wyboru odmiany żyta do siewu w swoim gospodarstwie, jest jej poziom plonowania.
Wyniki plonowania odmian żyta populacyjnego i hybrydowego
W sezonie wegetacyjnym 2022/2023 średni plon ziarna, wzorcowych odmian żyta ozimego, na przeciętnym poziomie agrotechniki (a1) w doświadczeniach PDO wyniósł 81,5 dt/ha (dla czterech odmian wzorcowych – dwóch populacyjnych i dwóch mieszańcowych) i był o 6,4 dt/ha niższy niż w roku 2022, ale o 5,8 dt/ha wyższy niż w roku 2021.
Mieszańcowe (hybrydowe) odmiany żyta plonują wyżej w porównaniu z odmianami populacyjnymi. W grupie odmian mieszańcowych wysokim poziomem plonowania wyróżniają się zwłaszcza – KWS Tayo, KWS Fidalgor i SU Ivar.
Natomiast spośród odmian populacyjnych najlepsze pod względem poziomu plenności odmiany to Dańkowskie Avanti, Dańkowskie Alvaro i Dańkowskie Kanter.
Odmiany żyta ozimego – ważna jest również zdrowotność
Obok plonu ziarna istotne znaczenie ma również odporność odmian na choroby. Obecnie najczęściej spotykanymi chorobami w uprawach tego zboża są rdza brunatna, septoriozy liści, rynchosporioza i mączniak prawdziwy.
Do odmian o największej odporności na rdzę brunatną należą populacyjne odmiany żyta – Dańkowskie Turkus, Dańkowskie Kalcyt, Dańkowskie Kanter, Dańkowskie Hadron i Dańkowskie Granat oraz odmiany hybrydowe – KWS Pulsor, KWS Fidalgor i KWS Inspirator. Z kolei na septoriozy liści najbardziej odporne są KWS Gilmor, KWS Rotor, KWS Inpirator oraz KWS Igor i KWS Initiator. Te dwie ostatnie cechuje również dość duża odporność na rynchosporiozę. Natomiast na mączniaka prawdziwego najbardziej odporne są KWS Tayo i KWS Igor.
Żyto lubi wylegać
Odmiany żyta różnią się także dość wyraźnie odpornością na wyleganie. Dużą odpornością na wyleganie cechuje się zwłaszcza mieszańcowa odmiana żyta KWS Dolaro. Żyto jest dość wysokim zbożem, dlatego łatwo ulega wyleganiu. Występowanie chorób podstawy źdźbła, zbyt gęsty siew również sprzyjają występowaniu tego zjawiska.
Żyto krzewi się jesienią, dlatego musi być wysiane na tyle wcześnie, aby miało czas osiągnąć tę fazę. Wówczas już przed zimą uzyskuję się pożądaną obsadę kłosów, które będą bardziej produktywne niż pochodzące z rozkrzewień wiosennych. Poza tym dotrzymanie właściwego dla danego rejonu terminu siewu żyta jest tym czynnikiem plonotwórczym, który nie wymaga od rolnika ponoszenia dodatkowych kosztów a przynosi wymierne korzyści.
Odmiany żyta ozimego polecane do uprawy
Informacje na temat odmian można uzyskać ze strony internetowej COBORU oraz z wydawanej co roku Listy Opisowej Odmian. Wybierając odmiany do uprawy wspomóc się można także „Listą odmian zalecanych do uprawy na obszarze województw” (tab. 2). Lista ta jest tworzona co roku przez zespoły ekspertów z poszczególnych województwach, na podstawie wyników doświadczeń przeprowadzonych w ramach PDO i zawiera odmiany najlepiej sprawdzające się w danym rejonie kraju.
Lista odmian zalecanych do uprawy na obszarze województw dla żyta ozimego
W tabeli 2 przedstawiono aktualną, obowiązującą w 2024 roku, Listę odmian zalecanych do uprawy na obszarze województw dla żyta ozimego. W 2024 roku na Liście żyta znalazło się 30 odmian, z których 14 otrzymało rekomendację do uprawy w 4 lub więcej województwach. W br. roku odmianami zalecanymi do uprawy w największej liczbie województw są KWS Igor (13 województw) oraz Dańkowskie Dragon, KWS Berado i KWS Jethro (10 województw).
Wykorzystane w artykule dane pochodzą z doświadczeń COBORU z lat badań 2020-2023. Tabela 1 zawiera tylko te odmiany, które we wspomnianym okresie przeszły co najmniej dwu letni cykl badań. W zestawieniu nie uwzględniono również odmian z przeznaczeniem na zieloną masę. Zamieszczono natomiast wyniki badań odmiany Astranos, która po dwóch latach badań rozpoznawczych została włączona do doświadczeń PDO. Dla tej odmiany nie przedstawiono wyników technologicznych, gdyż w doświadczeniach rozpoznawczych nie wykonuje się analiz jakościowych. Odmiany w tabeli uszeregowane zostały według malejącego plonu ziarna na przeciętnym poziomie agrotechniki.
W lipcu rolnicy kupili i zarejestrowali 712 szt. nowych ciągników. Jest to 17 szt. więcej rejestracji niż w analogicznym okresie roku poprzedniego. Od początku roku udało się zarejestrować 4574 szt. nowych traktorów. Jest to jednak o 1021 szt. mniej niż w analogicznym okresie zeszłego roku. Spadek wynosi 18,2 %.
Liderem w sprzedaży i rejestracji nowych ciągników jest John Deere
Na pierwszym miejscu jest marka John Deere. Od stycznia do końca lipca zarejestrowano w sumie 693 zielono-żółtych ciągników. Jest to o 272 szt. mniej niż przed rokiem. Udział rynkowy tego producenta wynosi 15,2%.
Na drugim miejscu uplasowała się marka Kubota. Od początku roku zarejestrowano 558 szt. pomarańczowych ciągników. Jest to o 71 szt. mniej niż przed rokiem. To pozwoliło na osiągnięcie 12,2% udziałów rynkowych.
Na trzecim miejscu jest marka New Holland. Od początku roku do końca lipca zarejestrowano 550 szt. niebiesko-białych ciągników. Jest to o 307 szt. mniej niż rok wcześniej. Udział rynkowy tego producenta wynosi 12,0%.
Na czwartym miejscu znajduje się marka Deutz-Fahr. W sumie zarejestrowano 384 szt. zielono-szarych ciągników. Jest to o 119 sztuk mniej niż przed rokiem. Udział rynkowy tego producenta po siedmiu miesiącach roku wynosi 8,4%.
Na piątym miejscu, tak jak przed miesiącem, znajduje się marka Case IH z 345 rejestracjami. Jako jedyna marka z pierwszej piątki notująca wzrost w stosunku do poprzedniego roku o 22 szt. Udziały tej marki w okresie styczeń-lipiec 2024 roku wynoszą 7,5%.
Patrząc przez pryzmat mocy to po siedmiu miesiącach 2024 roku liderem w najniższych kategoriach mocy do 50 KM jest marka Kubota. W kategoriach 51-100 KM liderem jest New Holland. Natomiast w kategorii 101-140 KM liderem jest Deutz-Fahr. Z kolei w najwyższych kategoriach mocy, powyżej 140 KM pierwsze miejsce zajmuje John Deere.
Jak przeciętny polski rolnik wyobraża sobie rolnictwo Rumunii? W głowie z pewnością tworzy się obraz ubóstwa oraz małych i nędznych gospodarstw. Tak myśleliśmy również i my, jednak zwiedzając ten kraj zaskoczyliśmy się niesamowicie. Rumunio, czapki z głów!
Pokazujemy polskie rolnictwo i nie tylko
Szukając dla Was nowinek i ciekawych informacji przejeżdżamy dla Was setki, a nawet i tysiące kilometrów. Nasza Polska jak długa i szeroka, tak i piękna i ciekawa. Nie inaczej jest z krajowym rolnictwem. I można by powiedzieć, że wiemy już o nim wszystko, jednakże chcąc je w całości opisać musielibyśmy stworzyć kilkutomową książkę. Może i kiedyś uda nam się to wykonać.
Tymczasem przekraczamy granicę państwa, aby zobaczyć i przedstawić Wam nieco inny świat. Czy to bogaty i o wysokiej kulturze rolnej jakim są Niemcyczy ten biedniejszy i pogrążony w wojnie jakim jest Ukraina.
Rumuńska wyprawa
Nabierając tempa zajechaliśmy tym razem do Rumunii. Cóż to był za wyjazd! 4500 przejechanych kilometrów i kilkanaście odwiedzonych punktów na mapie. To wszystko po to, aby zrobić i pokazać Wam coś niesamowitego. Jaki był tego cel? Zmienić punkt widzenia i zamazać wizję stereotypowej szarej i zacofanej Rumunii.
Widoki, które zobaczycie to jedno. Najważniejsze były, jednak rozmowy, a tych było wiele. Rumuni to bardzo przyjaźni i życzliwi ludzie, a jedyną barierą w komunikacji może być co najwyżej język. Wymiana poglądów i dyskusję obfitowały w multum ważnych i ciekawych informacji, które nie sposób w całości opisać czy zawrzeć w krótkich materiałach. Postaramy się, jednak je rzetelnie i szczegółowo przedstawić.
Tydzień wyjęty z życia, przejechane niemal 4,5 tyś km i skwar nie do zniesienia. Szykuje się kolejny świetny materiał tym razem z Rumunii😎✌️🇷🇴 #Agroprofil#żniwa#rolnictwo
Nie zrozumiemy teraźniejszości, jeśli nie spojrzymy wstecz. Tak też i trzeba poczynić spoglądając na Rumunię. Od historii więc zacznijmy. Rumunia, ta komunistyczna i dyktatorska pod rządami Nicolae Ceaușescuto i uciskiem Związku Radzieckiego to już na szczęście przeszłość. Obraz nędzy i rozpaczy to efekt fanaberii i egoizmu przywódcy, a pomnikiem tych czasów jest Pałac Parlamentu w Bukareszcie będący jedną z większych budowli na świecie!
35 lat wolnej i niepodległej od autorytaryzmu Rumunii to czas ogromnego rozwoju. Kraj powstał niczym feniks z popiołu za sprawą determinacji mieszkańców. Dzięki działaniom i rozsądnym decyzjom kraj odbudowuje swoją rangę na arenie europejskiej. I choć jeszcze wiele jest do zrobienia to podziw dla obcokrajowca jest ogromny. Rozwijające się aglomeracje czy rozbudowana i nowoczesna infrastruktura to zasługa między innymi środków unijnych, których Rumunia jest beneficjentem od 2007 roku.
Rolnictwo Rumunii – od małych gospodarstw do dużych agroholdingów
Rolnictwo tworzą gospodarstwa, a tych w Rumunii nie brakuje. W trakcie tygodniowej podróży odwiedziliśmy ich kilka. Zarówno te małe produkujące na własny użytek, średnie będące własnością rumuńskich rolników oraz te wielkie prowadzone przez zagraniczny kapitał. To dało nam pełny obraz funkcjonowania całości i obiektywny punkt widzenia.
Za znaczącą część produkcji odpowiadają Ci najwięksi i to tutaj widać znaczący postęp technologiczny. Na tysiącach hektarów należących do właścicieli z Zachodu uprawia się wielkotowarowo pszenicę i jęczmień ozimy, rzepak czy słonecznik. Przy czym wielkotowarowość nie równa się wysokiej intensywności produkcji. Każde wydane euro jest tutaj skrupulatnie policzone. Jego wartość ma urosnąć, a nie spaść. Optymalizacja jest więc kluczowym aspektem, o którym mówiono nam podczas rozmów.
Jakby nie patrzeć na narodowość właściciela czy zarządcy gospodarstwa oraz na inwestowaną walutę podejście jest jedno. Rolnictwo w Rumunii traktowane jest jak biznes. Biznes robiony z zyskiem i wizją rozwoju, ale i przyjemnością i poszanowaniem tradycji.
Żyzne gleby i wysoki poziom próchnicy
Możliwości produkcyjne rumuńskiego rolnictwa dają dwie ściśle związane ze sobą rzeczy – żyzne gleby i wysoki poziom próchnicy.Czarnoziemy stanowią niemalże 30% powierzchni kraju, a uzupełnieniem całości są gleby brunatne i mady rzeczne. Średni poziom próchnicy wynosi stanowi 2,67% (w Polsce 1,5%).
Od pola do portu
Kluczem do sukcesu nie są, jednak wielkie i żyzne połacie czy nowoczesny sprzęt. Nie sztuką jest więc wyprodukować, sztuką jest towar sprzedać i to z zyskiem. Rumunia opanowała to już chyba do perfekcji.
Życiodajny Dunaj to już nie tylko źródło wody pitnej, ale i doskonały szlak transportowy. Na rzece znajduje się ponad 70 portów. Z nich załadowane płody rolne płyną dalej. A gdzie? Do ogromnych terminali zbożowych w Konstancy. W przeciągu ostatnich lat to miejsce jest sercem rumuńskiego rolnictwa, ale i oknem na świat. 26 mln ton zboża rocznie wypływa stąd na Morze Czarne. Tymczasem przez polskie porty wypływa tylko 7 mln.
Rumuńskie żniwa w pełni
Nasz tydzień w Rumunii był o tyle barwny iż trafiliśmy w porę najważniejszą. Żniwa to okres pełen pracy i wysiłku, ale i barwnych widoków zapierających dech w piersiach. Na wielkich połaciach rozciągających się po horyzont pracowały dziesiątki kombajnów zbożowych. To był niesamowite doświadczenie, który możecie zobaczyć w naszym materiale filmowym znajdującym się poniżej.
Noc zapowiada się pogodna na zachodzie i wybrzeżu i tutaj na termometrach od 10 do 12 stopni oraz pochmurna na wschodzie, południu i w centrum i tu temperatura spadnie do 14-16 stopni a w rejonie Warmii, wschodu Mazowsza do 17 stopni.
W ciagu dnia na wschód od Wisły dużo chmur ale pojawi sie też słońce. Po południu lokalnie pokropi deszcz bądx lekko popada do 1-3 mm w pasie od Podlasia po Mazowsze, Świetokrzyskie, Małopolskę, Podkarpacie. Na zachodzie i północy słonecznie od rana do wieczora. Wiatr na wschodzie słaby a nad resztą kraju umiarkowany.
Nowa Zelandia ryzykuje utratę swoich ekologicznych osiągnięć, ponieważ rząd wycofuje reformy środowiskowe w celu pobudzenia słabnącej gospodarki i spełnienia obietnic wyborczych, donosi Reuters.
Zmiany w polityce rządu
Od objęcia władzy w zeszłym roku, koalicja centroprawicowa pod przewodnictwem premiera Christophera Luxona ogłosiła szereg zmian, mających na celu wsparcie gospodarki. Planowane działania obejmują:
Odwrócenie zakazu poszukiwań ropy i gazu.
Przesunięcie o pięć lat wprowadzenia opłat za emisje rolnicze.
Zachęcanie do większego wydobycia.
Zmiany te są częścią strategii rządu, mającej na celu zwiększenie eksportu, co jest kluczowe w obliczu niskiego wzrostu gospodarczego wynoszącego zaledwie 0,3% w roku do marca 2024 oraz deficytu na rachunku bieżącym wynoszącego 6,8% PKB.
Sytuacja gospodarcza
Eksport stanowi niemal jedną czwartą gospodarki Nowej Zelandii. Minister zasobów Shane Jones określił obecną sytuację gospodarczą jako najgorszą, jaką pamięta w swoim dorosłym życiu. Wskazał, że decyzja o wsparciu sektora mineralnego wynika z brutalnej oceny trudnej sytuacji ekonomicznej kraju.
Sektor rolniczy, w tym rybołówstwo, stanowi 5% gospodarki Nowej Zelandii i odpowiada za około 80% całkowitego eksportu. Rolnicy, którzy pomogli rządowi Luxona dojść do władzy, wyrażali obawy, że polityki środowiskowe, które rząd teraz odwraca, uczyniłyby produkcję mleka i mięsa zbyt kosztowną. Rolnicy i firmy z zadowoleniem przyjęli zmiany.
Krytyka ze strony ekologów
Ekolodzy skrytykowali decyzje rządu, nazywając je krótkowzrocznymi. Nicola Toki, dyrektor generalna organizacji Forest and Bird, ostrzegła, że działania te mogą narażać dobrobyt przyszłych pokoleń Nowozelandczyków na rzecz szybkich zysków.
Problemy z osiąganiem celów klimatycznych
Ostatnie decyzje rządu spotkały się również z krytyką ze strony opozycji i organizacji ekologicznych. Narodowy przewoźnik Air New Zealand zrezygnował z celu redukcji emisji do 2030 roku, powołując się na opóźnienia w dostawach nowych samolotów i wysokie ceny ekologicznego paliwa. Partia Zielonych wyraziła obawy, że niski poziom ambicji rządu w kwestii zmiany klimatu może zachęcić inne firmy do rezygnacji z ekologicznych celów.
Rządowe plany klimatyczne
Rząd ogłosił, że pracuje nad planem przeciwdziałania zmianom klimatycznym, który obejmuje sadzenie większej liczby drzew, zwiększenie podaży energii odnawialnej i inwestowanie w nowoczesne technologie redukujące emisje. Minister ds. Klimatu Simon Watts zapewnił, że rząd spodziewa się osiągnąć cel na 2030 rok, ale przyznał, że potrzeba więcej pracy, aby osiągnąć cel na 2035 rok.
Polityka rolnicza
Po dojściu do władzy, rząd obiecał wycofanie rolnictwa z systemu handlu emisjami. Emisje rolnicze będą nadal opodatkowane od 2030 roku, ale przepisy dotyczące ochrony „znaczących obszarów naturalnych” wspierających bioróżnorodność zostały zawieszone.
Zmiany w sektorze energetycznym i zasobów mineralnych
Rząd ogłosił, że ponownie pozwoli na poszukiwania ropy i gazu, co zostało zakazane przez byłą premier Jacindę Ardern w 2018 roku, aby zmniejszyć import węgla, zwiększyć eksport paliw i utrzymać niskie ceny energii. Rząd ustalił także cel podwojenia eksportu minerałów do 2 miliardów NZD w ciągu 10 lat i ogłosił inwentaryzację swoich zasobów. Proponuje również szybki proces uzyskiwania zezwoleń, który pozwoli m.in. kopalniom obejść obecne wymagania dotyczące zezwoleń, jeśli uzyskają one zgodę ministra.
Ta strona korzysta z plików cookies. Służą do tego, by strona działała prawidłowo a także do analizowania ruchu na stronie, a także, by wyświetlać Ci lepiej dopasowane treści i reklamy. Stosujemy również cookies podmiotów trzecich. Dowiedz się więcej w Polityce prywatności i cookies.
Ta strona korzysta z plików cookie, aby poprawić wrażenia podczas poruszania się po witrynie. Niektóre z nich są przechowywane w przeglądarce, bo są niezbędne do działania podstawowych funkcji witryny. Używamy również plików cookie podmiotów trzecich, które pomagają nam analizować i rozumieć, w jaki sposób korzystasz z tej witryny. Te pliki cookie oraz pliki stosowane w celach reklamowych będą przechowywane w Twojej przeglądarce tylko za Twoją zgodą. Masz również możliwość rezygnacji z tych plików cookie. Jednak rezygnacja z niektórych z tych plików cookie może wpłynąć na wygodę przeglądania.
Niezbędne pliki cookie są absolutnie niezbędne do prawidłowego funkcjonowania strony. Te pliki cookie zapewniają działanie podstawowych funkcji i zabezpieczeń witryny. Anonimowo.
Cookie
Duration
Description
cookielawinfo-checkbox-analytics
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Analityczne”.
cookielawinfo-checkbox-functional
11 months
To ciasteczko jest stosowane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent, aby udokumentować zgodę użytkownika na ciasteczka z kategorii "Funkcjonalne".
cookielawinfo-checkbox-necessary
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Niezbędne”.
cookielawinfo-checkbox-others
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Inne”.
cookielawinfo-checkbox-performance
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Wydajnościowe”.
viewed_cookie_policy
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent i służy do przechowywania informacji, czy użytkownik wyraził zgodę na korzystanie z plików cookie. Nie przechowuje żadnych danych osobowych.
Funkcjonalne pliki cookie wspierają niektóre funkcje tj. udostępnianie zawartości strony w mediach społecznościowych, zbieranie informacji zwrotnych i inne funkcjonalności podmiotów trzecich.
Analityczne pliki cookie są stosowane, by zrozumieć, w jaki sposób odwiedzjący wchodzą w interakcję ze stroną internetową. Te pliki pomagają zbierać informacje o wskaźnikach dot. liczby odwiedzających, współczynniku odrzuceń, źródle ruchu itp.
Reklamowe pliki cookie są stosowane, by wyświetlać użytkownikom odpowiednie reklamy i kampanie marketingowe. Te pliki śledzą użytkowników na stronach i zbierają informacje w celu dostarczania dostosowanych reklam.
