Z jednej strony mamy rekordowe zbiory u światowych gigantów, z drugiej – drożejącą ropę i napięcia wojenne, które zawsze „pompują” cenę nasion. Sprawdziliśmy prognozy na koniec 2026 roku. Czy bariera 2300 zł za tonę jest realna?

Rzepaku pod dostatkiem, ale soja kuleje

Patrząc na najnowsze dane rynkowe (marzec 2026), widać wyraźnie: rzepaku na świecie przybywa. Globalna produkcja ma wzrosnąć o ponad 11%, co teoretycznie powinno spychać ceny w dół. Unia Europejska, Rosja i Kanada notują świetne wyniki – w samej UE zbierzemy o 20% więcej ziarna niż w ubiegłym sezonie.

Dlaczego więc cena nie szoruje po dnie? Odpowiedzią jest soja. To ona dyktuje warunki na rynku oleistych, a tu sytuacja jest napięta. Słabsze zbiory w USA i Argentynie sprawiają, że rzepak staje się poszukiwaną alternatywą. Dla polskiego gospodarza to dobra wiadomość – soja „trzyma” cenę rzepaku przed gwałtownymi spadkami.

Ropa naftowa – Twój niespodziewany sprzymierzeniec

To, co dzieje się na stacjach paliw, bezpośrednio przekłada się na to, co dostaniesz w skupie. Silny wzrost cen ropy naftowej w ostatnich tygodniach to sygnał dla tłoczni, że produkcja biodiesla znów się opłaca.

• Większe zużycie: Przemysł biopaliwowy „połknie” nadwyżki rzepaku.
• Geopolityka: Niepokoje na Bliskim Wschodzie sprawiają, że rynek jest nerwowy, a w takich warunkach ceny kontraktów terminowych na rzepak zazwyczaj idą w górę.

Realne prognozy: Ile zapłacą w skupach?

Przejdźmy do konkretów, które interesują każdego producenta przy planowaniu budżetu i zakupów nawozów. Eksperci analizujący rynek krajowy (m.in. Credit Agricole) przewidują powolny, ale stabilny trend wzrostowy:

Ważna uwaga: Powyższe kwoty to średnie prognozowane ceny netto. Ostateczna stawka w Twoim punkcie skupu będzie zależeć od parametrów (zaolejenie!), kosztów logistyki oraz tego, czy sprzedajesz w tzw. „dołku żniwnym”, czy przetrzymasz towar w silosie.

Czy warto czekać ze sprzedażą?

Prognozowane 2300 zł/t na koniec 2026 roku to stawka, która przy obecnych kosztach uprawy pozwala już myśleć o sensownym zysku. Pamiętaj jednak o ryzyku:

1. Pogoda: Jeśli aura w Kanadzie czy Australii dopisze, podaż będzie ogromna, co może wyhamować wzrosty.
2. Kurs złotego: Mocna polska waluta niestety obniża ceny w krajowych skupach (rzepak jest rozliczany w relacji do euro na giełdzie MATIF).

A jak to wygląda u Was? Macie jeszcze rzepak w magazynach, czy wyczyściliście silosy przed nowym sezonem? Dajcie znać w komentarzach, po ile obecnie płacą w Waszych okolicach!

Może Cię zainteresować:

Bezpieczeństwo żywności to już nie tylko sterylne linie produkcyjne i rygorystyczny dobrostan zwierząt. Automatyka oraz automatyzacja spowodowały, że infrastruktura ICT jest także obecna w branży spożywczej.  Cyberataki w rolnictwie i przemyśle spożywczym mogą bezpośrednio wpłynąć na ciągłość produkcji, logistykę i bezpieczeństwo towarów. Dla branży to ostatni dzwonek, by dostosować się do wymogów, które wkrótce staną się standardem rynkowym. 3 kwietnia 2026 roku wejdzie w życie znowelizowana Ustawa o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa.

Czy Twoja firma podlega pod regulacje NIS2?

W praktyce o objęciu nowymi przepisami decyduje skala działalności (zatrudnienie i obroty) oraz strategiczna rola w łańcuchu dostaw. Jeżeli organizacja jest średnia lub duża albo pełni istotną funkcję w dostawach, przetwórstwie, magazynowaniu czy dystrybucji żywności, najprawdopodobniej zostanie uznana za podmiot kluczowy lub ważny.

Najbardziej narażone obszary w zakładach i gospodarstwach to:

• systemy produkcji, utrzymania ruchu oraz automatyka sterująca,
• magazyny, chłodnie oraz logistyka (systemy WMS/TMS),
• systemy jakościowe (dane i zapisy HACCP, IFS czy BRC),
• systemy ERP, księgowość, fakturowanie oraz poczta e-mail,
• dostęp zdalny dla serwisu maszyn i zewnętrznych dostawców technologii.

Jakie obowiązki i ryzyka spoczywają na zarządzie?

Zarząd jest bezpośrednio odpowiedzialny za wdrożenie i utrzymanie zgodności z przepisami poprzez aktywny nadzór, zapewnienie zasobów (budżet, ludzie, narzędzia) oraz zatwierdzanie polityk. Budowanie kultury bezpieczeństwa i edukacja zespołów to teraz zadanie dla najwyższego szczebla zarządzania.

Zlekceważenie tych standardów niesie za sobą realne zagrożenia:

• Dotkliwe sankcje dla spółki oraz kary indywidualne dla członków organu zarządzającego.
• Możliwość wstrzymania działalności firmy przez organ nadzorczy do czasu wprowadzenia wymaganych zmian.
• Przestoje produkcji, utrata identyfikowalności partii (traceability), wycieki receptur i danych oraz bolesne koszty odzyskiwania sprawności i utrata reputacji.

Jak realnie zarządzać bezpieczeństwem i dostawcami?

NIS2 wymaga od firm wdrożenia kompleksowego zarządzania ryzykiem – od zdolności wykrywania incydentów, po skuteczne reagowanie i odtwarzanie systemów po ataku. Niezbędne jest posiadanie formalnych dokumentów, takich jak polityki dostępów, procedury kopii zapasowych oraz plany ciągłości działania (BCP) i odtwarzania (DR).

Głównym obowiązkiem jest kontrola „bezpieczeństwa łańcucha dostaw”. Oznacza to, że umowy z dostawcami IT, chmury, ERP czy serwisu automatyki muszą zawierać precyzyjne klauzule dotyczące wymagań bezpieczeństwa, zasad dostępu zdalnego oraz obowiązku informowania o incydentach. Poważne incydenty muszą być raportowane do organów państwowych poprzez system S-46.

Jak NIS2 łączy się ze standardami jakości HACCP i IFS/BRC?

Choć HACCP i standardy jakości skupiają się na samym produkcie, to NIS2 stanowi ich niezbędne dopełnienie w świecie cyfrowym. Nowe przepisy wymuszają monitoring systemów i bezpieczne przetwarzanie danych, które są fundamentem dla identyfikowalności produktów i zgodności z normami żywnościowymi.

W relacjach z odbiorcami i przetwórniami pojawią się nowe standardy:

• obowiązkowe ankiety bezpieczeństwa i wymagania minimalne,
• raportowanie incydentów wpływających na harmonogram dostaw,
• rygorystyczne wymogi dotyczące zdalnego dostępu serwisu (kto/kiedy/jak),
• prawo kontrahenta do przeprowadzenia audytu Twoich zabezpieczeń.

Jak skutecznie przeprowadzić proces wdrożenia?

Typowy proces osiągania zgodności to ścieżka od szybkiej diagnozy luk i analizy ryzyk, przez projektowanie procedur, aż po szkolenia i cykliczne testy (np. odtworzenia danych czy dostępów serwisowych).

Jako „szybkie minimum” wdrożeniowe rekomendujemy:

• ustalenie jasnych ról i procedur reagowania na incydenty,
• zabezpieczenie dostępów (MFA) i ograniczenie kont serwisowych,
• regularne kopie zapasowe wraz z testem ich odtworzenia,
• podstawową segmentację sieci biurowej od produkcyjnej i IoT.

Marta Adranowska, adwokat w Lawspective.