Rosnące koszty produkcji rolnej mogą wkrótce zostać częściowo złagodzone. Ministerstwo Finansów oficjalnie analizuje możliwość czasowego obniżenia stawki VAT na paliwa, a ubytki w budżecie chce zrekompensować poprzez nałożenie dodatkowego podatku na największe koncerny paliwowe i energetyczne.
Ulga dla portfeli przy dystrybutorach
Wysokie ceny oleju napędowego od miesięcy spędzają sen z powiek polskim rolnikom, dla których koszty paliwa stanowią jeden z największych wydatków w codziennym funkcjonowaniu gospodarstwa. Szansą na poprawę tej sytuacji są najnowsze deklaracje płynące z Ministerstwa Finansów. Rząd poważnie rozważa wdrożenie mechanizmu obniżającego stawkę podatku VAT na paliwa silnikowe. Choć na ten moment ostateczna wysokość ewentualnej nowej stawki nie została jeszcze oficjalnie zatwierdzona, każda obniżka przy dystrybutorach byłaby potężnym zastrzykiem oszczędności dla sektora rolniczego przed nadchodzącym spiętrzeniem wiosennych i letnich prac polowych.
Symulacja oszczędności: Ile może zostać w kieszeni rolnika?
Aby uświadomić sobie skalę ewentualnych korzyści, warto spojrzeć na liczby. Przyjmując szacunkową bazową cenę netto oleju napędowego na poziomie 5,30 zł/litr, obniżka VAT z obecnych 23% przyniosłaby ogromne ulgi przy zakupie hurtowym (1000 litrów):
Obecny stan (VAT 23%): cena brutto ok. 6,52 zł/l ➡️ Koszt 1000 l: 6520 zł
Scenariusz I (VAT 8%): cena brutto ok. 5,72 zł/l ➡️ Koszt 1000 l: 5720 zł (Oszczędność w budżecie gospodarstwa: 800 zł)
Scenariusz II (VAT 0%): cena brutto ok. 5,30 zł/l ➡️ Koszt 1000 l: 5300 zł (Oszczędność w budżecie gospodarstwa: 1220 zł)
Koncerny zapłacą za kryzys
Złagodzenie obciążeń dla zwykłych konsumentów i rolników to tylko jedna strona medalu, ponieważ państwo musi znaleźć sposób na załatanie powstałej w ten sposób luki w budżecie. Odpowiedzią resortu finansów ma być wprowadzenie specjalnej daniny uderzającej w największe spółki. Podatek ten zostałby nałożony bezpośrednio na potężne koncerny paliwowe i energetyczne, które w okresie zawirowań rynkowych i szerokiego kryzysu notowały historycznie wysokie, a zdaniem wielu wręcz nieuzasadnione marże. Zebrane w ten sposób, dodatkowe środki finansowe miałyby w całości sfinansować ulgę podatkową dla reszty gospodarki.
Oczekiwanie na szybkie decyzje
Choć rządowe plany brzmią niezwykle obiecująco dla branży, środowisko rolnicze czeka teraz na twarde konkrety i szybkie procedowanie projektów ustaw. Proces legislacyjny, a zwłaszcza nieuniknione przepychanki i negocjacje z potężnym lobby paliwowym dotyczące nowego podatku, mogą zająć cenne tygodnie. Dla gospodarzy kluczowe jest jednak to, aby ewentualne obniżki cen na stacjach weszły w życie najszybciej jak to możliwe. Organizacje branżowe już teraz przypominają rządzącym, że bez trwałego obniżenia cen oleju napędowego trudno mówić o rynkowej konkurencyjności polskiej żywności i stabilności finansowej rodzimych gospodarstw.
Łubin w poplonie – azot, życie i porządna dawka mikroorganizmów w korzeniach. Fot. A. Maziarek
Co znajdziesz w artykule?
Poplon to nie przerwa między zbiorami, to biologiczny impuls, który uruchamia procesy życiowe w glebie, w tym aktywność mikroorganizmów, oraz przygotowuje stanowisko pod kolejną uprawę. Jak różne gatunki poplonowe „komunikują” się z glebą i jak świadomie wykorzystać ich potencjał, aby wzmacniać biologię i budować żyzne stanowisko dla roślin następczych?
Korzeń jako dyrygent
W przyrodzie nic nie działa przypadkiem. Zanim bakteria uwolni fosfor, zanim grzyb połączy cząstki gleby w trwały agregat, zanim struktura zacznie trzymać wodę jak gąbka – roślina niejako „podejmuje” decyzję. A dokładniej: robi to jej korzeń. To w ryzosferze zaczyna się cały proces: kropla cukru, ślad aminokwasu, kwasy organiczne, fenole, sygnały białkowe – niewidoczne gołym okiem, ale dla mikroorganizmów są jasnym komunikatem: „do pracy”. Naukowcy nazywają te substancje wydzielinami korzeniowymi, czyli egzudatami. Rolnik widzi ich efekty później, gdy gleba łatwiej się kruszy, szybciej odprowadza wodę po opadach, a wiosną rośliny dzięki nim ruszają z wyraźnie lepszą energią. I tu jest sedno współczesnego zarządzania glebą: to roślina „wybiera” mikroorganizmy, a nie odwrotnie.
Jeśli rośliny poplonowe wydzielają więcej cukrów prostych – pierwsze ruszają bakterie. Jeśli dominuje kwasowość – aktywują się mikroorganizmy uwalniające fosfor i mikroelementy. Jeśli w ryzosferze pojawia się więcej związków aromatycznych – przewagę zyskują grzyby strukturotwórcze, te odpowiedzialne za trwałe agregaty i odporność gleby na suszę oraz ulewne deszcze. Poszczególne gatunki produkują różne wydzieliny. Kto rozumie egzudaty, ten nie tylko „sieje poplon”. On programuje przyszłą funkcję gleby. A kto wybiera poplon przypadkiem – w praktyce oddaje sterowanie glebą losowi.
Jak rośliny aktywują mikrobiologię gleby?
Rozmawiając o poplonach, najczęściej mówimy o masie zielonej, ilości resztek pożniwnych czy dopływie azotu. To ważne efekty finalne. Najpierw liczy się to, co dzieje się w strefie korzeniowej: jakie związki roślina wydziela, które grupy mikroorganizmów pobudza i jaką część biologicznego „silnika” gleby uruchamia najmocniej. Dlatego identyczna gleba po życie i po wyce może zachowywać się zupełnie inaczej. Jedna roślina napędzi rozwój bakterii, inna – grzybów strukturotwórczych. Jedna odblokuje mikroelementy, druga uspokoi środowisko i odbuduje równowagę tlenową po intensywnej uprawie. Krótko mówiąc: dobór poplonu to wybór kierunku biologii gleby. Spójrzmy więc na najczęściej stosowane gatunki i zobaczmy, jak programują życie gleby.
Zboża – rytm, stabilizacja i oddech gleby
Zboża w poplonach rzadko budzą emocje. Nie wiążą azotu jak bobowate, nie „przepalają” gleby siarką jak kapustne. A jednak w glebie pełnią rolę dyrygenta – nie przyspieszają procesów gwałtownie, lecz ustawiają metronom. Porządkują, uspokajają i przywracają rytm glebie, która po sezonie często jest zmęczona i rozregulowana. Ich korzenie wydzielają przede wszystkim kwasy organiczne – cytrynowy, jabłkowy, fumarowy oraz niewielkie dawki cukrów prostych i aminokwasów. Ta subtelna mieszanina to sygnał startowy dla mikroorganizmów.
Bakterie tlenowe – z rodzajów Bacillus, Pseudomonas czy Arthrobacter – zaczynają intensywniej pracować, uwalniając enzymy odpowiedzialne za mineralizację resztek: dehydrogenazy, fosfatazy, celulazy. Równocześnie ruszają promieniowce, specjalizujące się w rozkładzie ligniny – dzięki nim gleba „czyści się” po sezonie uprawy kukurydzy czy buraka, gdzie włókniste resztki potrafią zalegać miesiącami. W tle pracują grzyby saprotroficzne, m.in. z rodzajów Trichoderma, Penicillium, Aspergillus. To one lepią glebę w trwałe agregaty, wydzielają polisacharydy i budują sieć strukturalną, która później decyduje o retencji wody i dostępie tlenu. Po obumarciu korzeni pozostają mikrotunele – naturalne kanaliki poprawiające napowietrzenie i odpływ wody, co hamuje warunki beztlenowe i ogranicza straty azotu w formie gazowej. Efekt? Gleba „nie wybucha energią”, tylko wraca do równowagi.
Po uprawie kukurydzy, buraka czy intensywnym spulchnianiu zboża są jak „reset tlenowy”: wyciszają środowisko, odbudowują cykl węgla i przywracają dominację procesów tlenowych. W ich ryzosferze dominują mikroorganizmy oczyszczające i porządkujące – idealne tło pod gatunki wymagające czystego, stabilnego startu. Gleba po zbożach nie robi spektakularnego show – ona oddycha. A spokojny, równy oddech to czasem najlepszy start, szczególnie w przypadku gleb przenawożonych, bogatych czy o zaburzonej strukturze. Po takim poplonie gleba jest gotowa przyjąć kolejną uprawę bez chaosu i przeciążeń.
Bobowate – naturalne źródło azotu i impuls biologiczny
Jeżeli zboża przywracają glebę do spokojnego rytmu, to bobowate działają jak mocny bodziec biologiczny. One nie uspokajają biologii – one ją uruchamiają, przyspieszają przepływ energii i otwierają drzwi mikroorganizmom, które do tej pory czekały w gotowości. Groch, łubin, koniczyna, wyka – każdy z tych gatunków wysyła do gleby bardzo wyraźny sygnał. Korzenie bobowatych aktywują bakterie symbiotyczne z rodzaju Rhizobium, a te zaczynają wiązać azot z powietrza w tempie odpowiadającym potrzebom rośliny. Nie jest to więc „wrzucenie” składników jak z worka nawozu, ale inteligentny, sterowany biologicznie proces.
I choć azot jest pierwszy, w glebie rusza cała lawina. W ślad za bakteriami z rodzaju Rhizobium aktywizują się bakterie fosforomobilizujące – z rodzajów Bacillus, Pseudomonas – oraz mikroorganizmy odpowiedzialne za mineralizację materii organicznej. Biologia przyspiesza. Procesy, które po zbożach idą równym tempem, tutaj zaczynają „pracować szerzej”: rośnie udział bakterii tlenowych, zwiększa się aktywność enzymatyczna, a połączenie dostarczanego azotu z węglem korzeniowym wzmacnia humifikację i budowę trwałej próchnicy.
W dodatku bobowate tworzą idealne warunki dla mikoryzy, która zwiększa pobieranie składników i wody oraz wzmacnia strukturę gleby, budując jej biologiczną sieć nośną. Dlatego ich rola wykracza daleko poza „dostarczanie azotu”. Bobowate przyspieszają obieg składników i zwiększają reaktywność gleby – szybciej uruchamiają mikroorganizmy, które odpowiadają na sygnały korzeniowe i udostępniają składniki pokarmowe. Efekt jest wyraźny w praktyce: gleba szybciej inicjuje procesy biologiczne, a rośliny sprawniej korzystają z zasobów. To nie chwilowy trend – to kierunek rozwoju nowoczesnej produkcji opartej na biologii gleby, a nie tylko chemii.
Kapustne – ograniczanie patogenów i szybka mineralizacja
Gorczyca, rzodkiew oleista, rzepik – to nie są rośliny, które wchodzą do gleby „po cichu”. W przeciwieństwie do zbóż, które ustawiają rytm, czy bobowatych, które otwierają system biologiczny, kapustne w poplonie bardzo szybko przestawiają mikroorganizmy na inny tryb pracy. Ich korzenie uwalniają glukozynolany i związki siarkowe, które w glebie przekształcają się w izotiocyjaniany – naturalne cząsteczki ograniczające rozwój patogenów glebowych i części nicieni. Nie jest to efekt uboczny, tylko precyzyjny mechanizm obronny. Gleba odczuwa go natychmiast.
Ten „biologiczny filtr” działa skutecznie, ale jak każdy mocny bodziec ma dwa oblicza. Kapustne potrafią ograniczyć nie tylko niepożądane mikroorganizmy, ale też te bardziej delikatne, odpowiedzialne za powolne, stabilne budowanie próchnicy. Dostarczają do gleby cukry proste i związki siarkowe, które nakręcają szybkie procesy mineralizacji i bakterie związane z rozkładem świeżej materii. To świetnie sprawdza się tam, gdzie gleba potrzebuje resetu biologicznego – ale może być wyzwaniem na stanowiskach suchych lub ubogich w węgiel. W praktyce rolnicy widzą to jako bardzo szybki start biologii, gwałtowną mineralizację i lepszą zdrowotność gleby. Widać mniej objawów chorób odglebowych, rośliny startują czysto i dynamicznie.
Ale jest też druga część równania: jeżeli nie ma wystarczającej ilości węgla, gleba może „zbyt szybko spalić paliwo”, tracąc część potencjału w kolejnych sezonach. Kapustne są więc poplonem dla tych, którzy wiedzą, po co je sieją. Fantastyczne narzędzie, pod warunkiem że rozumiemy jego charakter.
Mieszanki poplonowe – największy potencjał dla gleby
W przyrodzie równowaga nigdy nie opiera się na jednym gatunku. Stabilność daje różnorodność i dokładnie tak samo funkcjonuje gleba. Dlatego mieszanki poplonowe nie „robią wszystkiego po trochu”. One pracują szeroko i głęboko jednocześnie, bo każdy gatunek wnosi swój własny sygnał korzeniowy i aktywuje inną grupę mikroorganizmów. W glebie rośnie aktywność enzymatyczna, poszerza się spektrum bakterii i grzybów, a węgiel zaczyna krążyć głębiej w profilu. Korzenie penetrują różne warstwy – jedne zagłębiają się, inne tworzą gęstą sieć włókien w wierzchniej warstwie.
Ryzosfera staje się aktywna nawet zimą, co ogranicza „biologiczny bezruch” między sezonami. To jeden z powodów, dla których gospodarstwa regeneracyjne traktują mieszanki jako fundament, a nie dodatek. Gdy różne rośliny wydzielają różne egzudaty, w odpowiedzi uruchamiają się różne grupy mikroorganizmów. Efekt? Wyższa odporność biologiczna gleby, lepsza struktura, szybszy rozkład resztek i stabilniejsze zatrzymanie azotu w profilu. Wzrasta też dostępność fosforu i potasu oraz maleje ryzyko chorób odglebowych.
Co ważne – skuteczna mieszanka nie oznacza kompozycji kilkunastu gatunków. Najbardziej efektywne są te złożone z 3–5 roślin dobranych według funkcji, a nie „na sztukę”: zboże dla struktury i tlenu, bobowate dla azotu, gatunek z głębokim korzeniem dla penetracji i roślina włóknista, która „nakarmi” grzyby saprotroficzne. To przepis na biologiczną równowagę – nie eksplozję jednego procesu, ale harmonię, która niesie glebę w kolejny sezon. Mieszanki przygotowują glebę nie pod jedną roślinę, ale pod cały system upraw w kolejnych latach. To nie kompromis – to najbardziej świadome i przyszłościowe narzędzie rolnictwa regeneracyjnego.
Młody łubin ze zbożem – duet, który uruchamia glebę: azot + tlen + struktura. Fot. A. MaziarekGroch w poplonie – głęboki korzeń, azot z powietrza i silny start mikroorganizmów tuż pod powierzchnią gleby. Fot. A. MaziarekGrzybnia na resztkach – naturalny „klej” gleby i znak, że mikroorganizmy „robią robotę”. Fot. A. Maziarek
Poplony w rolnictwie regeneracyjnym – kierunek przyszłości
Poplon nie jest dodatkiem do technologii uprawy. To element, który decyduje o tym, czy gleba pozostanie biernym podłożem, czy stanie się aktywnym systemem biologicznym zdolnym do obrony, regeneracji i dostarczania składników roślinie. Dobrze dobrany poplon nie „odkłada życia na później”. On je podtrzymuje – nawet wtedy, gdy na polu nie ma rośliny głównej. Dzięki temu mikroorganizmy nie ograniczają aktywności, struktura nie traci stabilności, a zasoby azotu, węgla i fosforu pozostają w obiegu, zamiast wymykać się z pola w postaci strat.
Najważniejsze pytanie, jakie warto sobie zadać, brzmi nie „co zostało wysiane”, ale „co zostało uruchomione w glebie”. Bo gleba „nie czeka”, ona albo każdego dnia pracuje, albo powoli przechodzi w stan bezwładu. A różnica pomiędzy jednym a drugim jest widoczna w plonie wiele miesięcy później. W przyszłości wygra ten, kto patrzy nie tylko na roślinę, ale na procesy, które ją kształtują. Kto zrozumie, że korzeń to komenda, a poplon to narzędzie sterowania biologią gleby, a nie wypełnienie kalendarza między zbiorami. Inwestując w poplony, inwestujesz nie w roślinę na polu, tylko w system, który później pracuje sam – bez zaglądania do Twojego portfela.
Niestety prognozy się sprawdziły i w większości kraju spadło od 0 do 3 mm deszczu. Większe sumy notowane są dziś tylko w wąskim pasie kraju.
W nocy deszcz utrzyma się w Małopolsce oraz na południu i wschodzie Górnego Śląska i południowym wschodzie Świętokrzyskiego. Na południe od Krakowa na wzgórzach popada śnieg.
Noc zimna. Na zachodzie kraju temperatura spadnie do -4/-2 stopni Celsjusza. Na granicy chmur i pogodnego nieba czyli od Mazur po środkowe Mazowsze, centrum Łódzkiego i Opolskie od 0 do +3 stopni a pod chmurami na wschodzie i południu +3/+5 stopni. Na Podhalu około -1/0 stopnia Celsjusza.
W dzień na zachodzie, północy aż po rejon Wielunia, Łodzi, Płocka, Mławy, Giżycka bardzo dużo słońca. Im dalej na wschód i południe tym więcej chmur i od południowego Mazowsza po Małopolskę nie ma jutro szansa na słońce.
Deszcz padać ma na południe od Krakowa i Katowic. Spadnie tutaj przez noc i jutrzejszy dzień kolejne 15-25 mm deszczu.
Przelotne opady po południu w ilości do 0,1-1,5 mm pojawią się lokalnie na Podkarpaciu, Roztoczu oraz w pasie od Siedlec po Puławy, Kielce, Częstochowę.
Kwiecień może być suchy?
Niestety ochłodzenie w pierwszej dekadzie kwietnia się sprawdzi– wówczas przez nasz kraj przechodzić będą przelotne opady śniegu. krupy śnieżnej czy drobnego gradu. Przy dużym zimnie- 5-10 stopni w dzień i mróz w nocy opady przelotne są mało wydajne. Podczas dnia z takimi opadami można liczyć na 1-3 mm- szanse większe są na zachodzie- im bliżej Oceanu tym w powietrzu arktycznym więcej wilgoci- tam może lokalnie spadnie 5 mm. Będą to opady przelotne więc będą i wsie gdzie spadnie 0 mm a w dodatku silniej powieje.
Niestety od dłuższego czasu widać duże ocieplenie po Wielkanocy/ 10 kwietnia. Skoro nic nie zmienia się w naszych prognozach to rośnie szansa, że to się sprawdzi. Opadów nadal będzie niewiele i zła passa niskich sum opadów bądź ich zupełnego braku przeciągnie się do końca kwietnia.
Kwiecień jako 4 miesiąc z rzędu w tym roku i 5 miesiąc łącznie z minionym grudniem zapisać się może jako anomalnie suchy. Pomimo zimnego okresu Wielkanocnego podmuch lata w połowie kwietnia błyskawicznie podniesie nam średnią miesiąca i miesiąc zapiszemy jako ciepły i bardzo ciepły.
Cena zbóż to obecnie temat numer jeden w analizach rynkowych, zwłaszcza po publikacji najnowszego raportu unijnej służby monitorowania upraw MARS. Pierwsze prognozy na 2026 rok wskazują na wyraźny spadek wydajności kluczowych gatunków roślin uprawnych w Unii Europejskiej, co stawia pod znakiem zapytania stabilność obecnych notowań na giełdach światowych.
Cena zbóż a fundamenty rynkowe: Co mówią twarde dane?
W obliczu prognozowanego spadku plonów, cena zbóż może znaleźć się pod silną presją wzrostową. Według ekspertów z JRC MARS, średnie plony pszenicy miękkiej w UE mają wynieść zaledwie 5,98 t/ha, co stanowi spadek o 5% w porównaniu do ubiegłego roku. Jeszcze gorsze prognozy dotyczą jęczmienia ozimego, gdzie przewiduje się spadek aż o 10% (do 5,13 t/ha). W przypadku rzepaku, głównej rośliny oleistej, szacunki wskazują na spadek o 3% (do 3,22 t/ha).
Tak wyraźne obniżenie potencjału produkcyjnego w Europie zazwyczaj przekłada się na mniejszą podaż, co w teorii powinno windować stawki w punktach skupu. Jednak ostateczna cena zbóż będzie zależała od tego, jak sytuacja w UE skoreluje się z zapasami globalnymi.
Warunki pogodowe: Gdzie leży przyczyna spadków?
Spadek prognoz plonowania nie jest przypadkowy. Raport MARS zwraca uwagę na szereg problemów, które dotknęły uprawy ozime w krytycznych fazach wzrostu:
Lutowe przymrozki: Silne spadki temperatur, szczególnie w Polsce, na Ukrainie i w krajach bałtyckich, mogły uszkodzić rośliny pozbawione ochrony śnieżnej.
Podtopienia i powodzie: Nadmiar opadów w południowo-zachodniej oraz wschodniej Europie doprowadził do czasowego zalania pól, co osłabiło systemy korzeniowe.
Deficyt wody: Północno-wschodnia Europa boryka się z niedoborami opadów, co przy ruszającej wegetacji i rosnącym zapotrzebowaniu na wodę stanowi poważne ryzyko dla końcowego wyniku żniw.
Czynniki makroekonomiczne i geopolityka
Analizując to, jak ukształtuje się cena zbóż w nadchodzącym sezonie, nie można pominąć otoczenia makroekonomicznego. Sytuacja na Bliskim Wschodzie, w tym konflikt z Iranem, bezpośrednio wpływa na rynki paliw i kurs dolara, co drastycznie zwiększa koszty logistyki płodów rolnych. Dodatkowo, duża podaż ropy naftowej na rynkach światowych wpływa na sektor biopaliw, co ma znaczenie dla notowań rzepaku i kukurydzy.
Prognoza plonu rzepaku: Produkcja pod znakiem zapytania
Rzepak, będący strategiczną rośliną oleistą w strukturze zasiewów Unii Europejskiej, również odnotuje w 2026 roku korektę wydajności. Według najnowszych danych serwisu MARS, średnia prognoza plonu rzepaku w UE ma wynieść 3,22 t/ha, co oznacza spadek o 3% w skali roku. Obniżenie potencjału plonowania wynika przede wszystkim z trudnych warunków zimowania w Europie Środkowo-Wschodniej oraz lokalnych podtopień na zachodzie kontynentu, które osłabiły kondycję szyjki korzeniowej roślin. Dla plantatorów niższa prognoza plonu rzepaku to sygnał do szczególnej dbałości o wiosenną ochronę insektycydową i nawożenie borowe, aby zminimalizować dalsze straty w plonie strukturalnym.
Podsumowanie dla rolnika: Choć niższe prognozy plonów w UE dają nadzieję na wyższe ceny zbóż i rzepaku, rolnicy powinni uważnie śledzić globalne bilanse handlowe. Dywersyfikacja sprzedaży i monitoring kondycji upraw po zimie będą kluczowe dla rentowności gospodarstw w 2026 roku.
Ceny paliw na stacjach z 25.03.2026: Według najnowszych notowań serwisu e-petrol.pl, polski rynek paliw znalazł się w punkcie krytycznym. Przekroczyliśmy bariery z 2022 roku, mimo znacznie korzystniejszych warunków makroekonomicznych:
Olej napędowy (ON): 8,69 zł/l – to absolutny historyczny rekord, wyższy o 61 groszy od szczytu z 2022 roku.
Paradoks rynkowy: W 2022 roku dolar kosztował niemal 5,00 zł, a ropa Brent przekraczała 120 USD. Dziś, przy kursie 3,69 PLN/USD i niższych cenach surowca, płacimy za diesla rekordowe stawki.
Notowania ARA: Diesel na giełdach światowych (ARA) miał w 2022 roku wyższy szczyt niż obecnie. To dowodzi, że dzisiejsza cena na pylonie jest efektem w dużym zakresie polityki krajowej, a nie globalnych rekordów (te z 2022 roku nie zostały pobite).
Średniotygodniowe ceny paliw w detalu:
Ceny paliw – Rządowa strategia „na przeczekanie” i rekordowe wpływy z VAT
Rząd oficjalnie „przygląda się sytuacji”, korzystając z nadzwyczajnej rentowności budżetu. W 2022 roku obowiązywał 8% VAT (tarcza). Dziś, przy 23% VAT, państwo pobiera od każdego litra diesla rekordowe 1,62 zł podatku. Im droższe paliwo dyktowane przez Orlen, tym wyższa „podatkowa premia” dla Skarbu Państwa.
W tym miejscu należy zauważyć, że strategia na przeczekanie może być jedyną, ponieważ ceny na świecie zaczęły spadać pod wpływem deeskalacji konfliktu na linii USA-Iran. Dzisiaj (środa) diesel w hurcie Orlen spadł do 6749 PLN/1000 litrów (8,30 zł/l z VAT).
Ceny paliw – Państwowy Orlen generuje nadzwyczajne zyski
Obecne rekordy cenowe wynikają z potężnej marży rafineryjnej i przerobu starych zapasów:
Zysk na zapasach: Orlen przerabia surowiec kupiony wcześniej po cenach „pokojowych”, ale wycenia produkt według stawek „wojennych”.
Kapitał własny: Grupa posiada ok. 146,7 mld zł kapitału własnego (zyski z lat 2022–2023 to ponad 56 mld zł). Mimo tych zasobów, spółka priorytetyzuje dywidendy dla akcjonariuszy (6 zł na akcję).
Ceny paliw – Rezygnacja z marży detalicznej: Czy to wystarczy?
W teorii stacje Orlenu zrezygnowały obecnie z marży detalicznej, co oznacza, że cena na pylonie jest zbliżona do oficjalnego hurtu. Jednak w obliczu rekordowego 8,69 zł/l, to działanie jest niewystarczające:
Zysk został już „skonsumowany” w rafinerii: To, że stacja nie zarabia, nie zmienia faktu, że Orlen jako całość zarobił ogromne pieniądze na etapie produkcji (marża rafineryjna).
Hurt jest zbyt wysoki: Rezygnacja z 10–20 groszy marży detalicznej nie pomaga, gdy cena hurtowa jest windowana przez nadzwyczajne marże przerobowe. Bez obniżenia ceny w hurcie (poprzez zejście z marży rafineryjnej), polscy przewoźnicy nadal będą tankować o niemal 2 złote drożej niż Słowacy.
Orlen generował rekordowe marże detaliczne (wyższe niż w Covidowym 2020 roku) ze sprzedaży paliw na swoich stacjach w ostatnich latach – patrz wykres poniżej.
Średnia marże modelowe stacji paliw na przestrzeni lat (decyduje o ich poziomie PKN Orlen):
Ceny paliw – Apel do polityków PSL: Czy Orlen ma jeszcze misję?
W obliczu przebicia rekordów z 2022 roku, należy zaapelować do polityków PSL współtworzących rząd. Jako partia dbająca o rolnictwo i transport, PSL musi zapytać publicznie: Czy państwowy gigant ma bronić interesu konsumentów, czy wyłącznie wyniku finansowego? Rezygnacja z marży detalicznej na stacjach to tylko PR-owy zabieg. Realna pomoc dla rolników i gospodarki wymaga interwencji w ceny hurtowe, co Orlen może zrobić, wykorzystując swoje miliardowe zyski zatrzymane i tanie zapasy surowca.
Porównanie cen średnich paliw z naszymi południowymi sąsiadami (na 25.03.2026):
Obecny rekord to efekt wojny na Bliskim Wschodzie ale też świadomej polityki: Orlen maksymalizuje nadzwyczajne zyski w rafinerii, a rząd korzysta z rekordowych wpływów z VAT. Bez nacisku politycznego na obniżenie cen hurtowych netto, polskie rolnictwo, przewoźnicy i obywatele pozostaną zakładnikiem polityki maksymalizacji zysku państwowego giganta.
Ceny nawozów znów wystrzelą?Decyzja Kremla o nagłym wstrzymaniu dostaw saletry amonowej uderza w fundamenty światowego rolnictwa. Rosja, kontrolująca niemal połowę globalnego handlu tym surowcem, zamknęła kurek z dostawami do 21 kwietnia. Eksperci alarmują: to prosta droga do tego, by ceny nawozów osiągnęły rekordowe poziomy.
Dlaczego ceny nawozów mogą wzrosnąć?
Głównym zapalnikiem obecnej sytuacji jest miesięczny zakaz eksportu saletry amonowej wprowadzony przez rosyjskie Ministerstwo Rolnictwa. Oficjalnie ma on zabezpieczyć krajowe zasiewy, jednak rynki finansowe reagują nerwowo. Rosja odpowiada za blisko 40% światowego handlu tym komponentem, a każda wyrwa w podaży błyskawicznie wpływa na ceny nawozów na giełdach towarowych.
Sytuację pogarszają problemy wewnętrzne rosyjskich gigantów chemicznych, takich jak Acron czy Kujbyszew Azot. Ataki dronów na infrastrukturę produkcyjną spowodowały przestoje, które potrwają co najmniej do maja. Ograniczona produkcja w połączeniu z blokadą eksportu to scenariusz, w którym rolnicy na całym świecie muszą przygotować się na wyższe koszty produkcji.
Globalny paraliż a koszty upraw
Na to, jak kształtują się ceny nawozów, ogromny wpływ ma również logistyka. Zamknięcie Cieśniny Ormuz odcięło świat od 24% dostaw amoniaku, kluczowego składnika azotów. W efekcie rolnicy stają przed dramatycznym wyborem:
Akceptacja drożyzny: Kupno nawozów po wygórowanych stawkach, co przełoży się na droższy chleb i mąkę.
Oszczędność na nawożeniu: Co bezpośrednio skutkuje niższymi plonami pszenicy, która jest wyjątkowo żarłoczna, jeśli chodzi o składniki odżywcze.
Unia Europejska walczy z importem ze Wschodu
Wysokie ceny nawozów w Europie to także efekt celowej polityki odcinania się od rosyjskich surowców. Od lipca 2025 roku obowiązują cła zaporowe, które mają sukcesywnie rosnąć:
Obecnie dodatkowa stawka na produkty azotowe wynosi 40 euro/t.
Do 2028 roku cło ma wzrosnąć do astronomicznego poziomu 315 euro/t.
W przypadku nawozów typu NPK i DAP stawki mogą sięgnąć nawet 430 euro/t.
Bruksela chce w ten sposób wymusić na europejskich gospodarstwach uniezależnienie się od nieprzewidywalnych dostawców, nawet kosztem przejściowo wyższych kosztów zakupu środków produkcji.
Wyjazd do pracy w rolnictwie za granicą to dla wielu młodych rolników coś więcej niż tylko sposób na zarobek. To szansa na zdobycie doświadczenia, poznanie nowoczesnych technologii i sprawdzenie się w zupełnie innych warunkach. Jak to wygląda z perspektywy Jakuba, który pracował w obu tych krajach?
Amerykański kierunek – dobry wybór na początek
Dla wielu osób pierwszym krokiem jest wyjazd do Stanów Zjednoczonych. To kierunek, który uchodzi za bardziej dostępny, zwłaszcza dla studentów i absolwentów do 30. roku życia. Programy stażowe i wymiany rolnicze umożliwiają stosunkowo prosty wyjazd, a formalności – w tym uzyskanie wizy J1 – nie są szczególnie skomplikowane.
Praca na amerykańskich farmach często oznacza kontakt z dużą, nowoczesną produkcją. Gospodarstwa liczące tysiące hektarów i setki czy tysiące krów mlecznych to codzienność. Zakres obowiązków jest szeroki – od prac polowych, przez zbiór kukurydzy i przygotowanie kiszonki, aż po transport i nawożenie. To intensywna szkoła praktyki, która pozwala zdobyć cenne doświadczenie w krótkim czasie.
Warunki pracy są zazwyczaj dobrze zorganizowane. Pracodawcy często zapewniają zakwaterowanie, samochód oraz ubezpieczenie, co znacząco obniża koszty życia. Stawki godzinowe na poziomie około 17 dolarów, z dodatkami za nadgodziny, pozwalają na realne oszczędności – zwłaszcza przy relatywnie niskich podatkach. Nie bez znaczenia jest też łatwiejszy kontakt z Polską i mniejsza różnica czasu.
Australia – wyższe zarobki, większe wyzwania
Australia kusi wysokimi zarobkami i możliwością pracy w zupełnie innych warunkach klimatycznych. Jednak wyjazd do tego kraju wiąże się z większymi wymaganiami. Kluczowa jest wiza Work and Holiday, dostępna dla osób do 30. roku życia, która wymaga m.in. znajomości języka angielskiego na poziomie co najmniej B1, odpowiednich środków finansowych oraz wykształcenia.
Sama praca również wygląda inaczej niż w USA. Gospodarstwa są często oddalone od większych miejscowości, a codzienność oznacza długie godziny pracy, wysokie temperatury i dużą samodzielność. Zdarza się, że pracuje się nawet po kilkanaście godzin dziennie, szczególnie w sezonie.
Zarobki są wyraźnie wyższe – około 35 dolarów australijskich za godzinę – jednak należy pamiętać o wysokich podatkach oraz kosztach życia. Zakupy, transport czy podstawowe produkty potrafią być znacznie droższe niż w Europie. Dodatkowo dochodzi aspekt izolacji – ogromne odległości i ograniczony dostęp do rozrywki sprawiają, że nie jest to kierunek dla każdego.
Dwa kierunki, dwa różne doświadczenia
Porównując oba kraje, trudno wskazać jednoznacznego zwycięzcę. Stany Zjednoczone oferują łatwiejszy start, bardziej przewidywalne warunki i komfort życia, który sprzyja pierwszym doświadczeniom za granicą. Australia to z kolei wyższe zarobki, ale też większe wymagania i trudniejsze warunki pracy.
Dla osób, które dopiero zaczynają swoją przygodę z pracą za granicą, USA wydaje się naturalnym wyborem. Z kolei Australia może być kolejnym krokiem – dla tych, którzy chcą sprawdzić się w bardziej wymagającym środowisku.
Czy warto wyjechać?
Niezależnie od kierunku, jedno jest pewne – praca w rolnictwie za granicą to doświadczenie, które procentuje. To nie tylko możliwość zarobku, ale także rozwój umiejętności, nauka języka i poznanie nowych technologii produkcji. W wielu przypadkach to właśnie takie wyjazdy stają się impulsem do modernizacji własnego gospodarstwa po powrocie do kraju.
Decyzja o wyjeździe zawsze wiąże się z ryzykiem i wyjściem ze strefy komfortu. Jednak jak pokazują doświadczenia wielu rolników – często to właśnie ten krok okazuje się jednym z najważniejszych w ich zawodowym życiu.
Ciągniki z układem konstrukcyjnym samonośnym wyróżnia uproszczona konstrukcja
i mniejsze zapotrzebowanie na materiał na etapie produkcji. Fot. K. Grzeszczyk
Co znajdziesz w artykule?
Przy podejmowaniu decyzji o zakupie ciągnika kierujemy się najczęściej mocą silnika oraz sposobem użytkowania (kompaktowy, uniwersalny, ciężki). Jednakże jest jeszcze jeden ważny aspekt, a mianowicie konstrukcja nośna. Coraz częściej to właśnie ten parametr jest uwzględniany przez potencjalnych nabywców.
Układy konstrukcyjne ciągników – przegląd najważniejszych rozwiązań
Ciągnik rolniczy jako pojazd z założenia przeznaczony do pracy w ciężkich zmiennych warunkach powinien spełniać wygórowane wymagania w zakresie wytrzymałości mechanicznej. To oznacza, że poszczególne elementy powinny być połączone w taki sposób, aby zapewnić możliwie dużą sztywność i odporność na odkształcenia powodowane działaniem sił zewnętrznych (np. pochodzących od oporu roboczego zagregatowanych maszyn). To właśnie sposób połączenia podzespołów ciągnika definiuje rodzaj konstrukcji nośnej. Z kolei konstrukcja nośna może mieć wpływ na niektóre właściwości eksploatacyjne ciągnika, takie jak chociażby zwrotność.
Obecnie mamy do czynienia z następującymi odmianami układów konstrukcyjnych:
konstrukcja samonośna z tylnymi kołami o średnicy większej niż przednie i z kierowaną osią przednią,
konstrukcja ramowa z tylnymi kołami o średnicy większej niż przednie i z kierowaną osią przednią,
konstrukcja ramowa ze wszystkimi kolami o takiej samej średnicy i z kierowaną osią przednią,
konstrukcja ramowa przegubowa,
konstrukcja ramowa z obiema osiami skrętnymi.
W wymienionych wyżej konstrukcjach mogą występować różne odmiany i opcje wyposażenia, co może dodatkowo wpływać na właściwości eksploatacyjne. Zasadne będzie zatem porównanie wybranych odmian konstrukcji.
Konstrukcja bezramowa (samonośna) – kiedy ma sens?
W konstrukcji samonośnej poszczególne podzespoły, czyli silnik, skrzynia biegów, most napędowy, będąc ze sobą połączone, stanowią konstrukcję ciągnika. Na ogół to rozwiązanie konstrukcyjne występuje w tzw. odmianie klasycznej, czyli takiej, w której silnik znajduje się z przodu, kabina w tylnej części ciągnika, przednie koła mają mniejszą średnicę niż tylne. Taki rodzaj konstrukcji ma swoje podłoże jeszcze w czasach protoplastów ciągników, czyli lokomobili z II połowy XIX wieku – w maszynach tych tylna oś z przekładnią oraz kierowana oś przednia były mocowane bezpośrednio do kotła parowego, a z racji tego, że tylne koła były napędzane, miały większą średnicę niż koła na osi przedniej. Ten układ konstrukcyjny był używany przez wiele lat i dotrwał do dziś.
Praktycznie każda marka ciągnikowa ma obecnie w swojej ofercie traktory z takim właśnie rozwiązaniem. Główną jego zaletą jest uproszczona konstrukcja i mniejsze zapotrzebowanie na materiał na etapie produkcji. Ponadto, bezpośrednie łączenie elementów ze sobą daje modułowość konstrukcji, czyli możliwość zamiennego stosowania poszczególnych odmian silnika, skrzyni biegów, mostu napędowego czy przedniej osi. W ten sposób można uzyskać różne warianty rozstawu osi czy rodzaju napędu (2WD/4WD) w obrębie tej samej serii modelu.
Największe wady konstrukcji samonośnej – na co uważać?
Niestety, układ samonośny ma też pewne (niekiedy dość istotne) wady. Główną z nich jest ograniczona wytrzymałość mechaniczna konstrukcji. Z racji tego, że podzespoły ciągnika są ze sobą połączone bezpośrednio, na ich połączeniach występować będą naprężenia powodowane oddziaływaniem sił zewnętrznych. Oczywiście, ten fakt jest uwzględniany na etapie obliczeń konstrukcyjnych ciągnika, jednak z praktyki wiadomo, że zewnętrzne obciążenia działające na ciągnik cechują się bardzo dużą zmiennością i może dochodzić do sytuacji, gdy elementy łączące będą „pracowały” blisko swojej wytrzymałości maksymalnej. Szczególnie niebezpieczne są sytuacje, gdy dochodzi do krótkotrwałego, ale nagłego wzrostu obciążenia. Może to prowadzić nawet do uszkodzenia elementów łącznych.
Przykładem takiej sytuacji może być nagłe uderzenie kół przedniej osi o podłoże. Z takim przypadkiem mamy do czynienia wtedy, gdy z tyłu ciągnika występuje za duży opór roboczy i oś przednia chwilowo odrywa się od podłoża. Nagłe rozłączenie napędu w takiej sytuacji (np. wysprzęglenie) spowoduje właśnie gwałtowne opadnięcie osi i uderzenie kół o podłoże. Wówczas najsłabszym punktem w ciągnikach bezramowych okazuje się połączenie silnika z obudową sprzęgła. To właśnie tam może dojść do zbyt dużych naprężeń, a w konsekwencji nawet od rozerwania ciągnika na dwie części.
Z podobnym przypadkiem możemy mieć też do czynienia w ruchu drogowym podczas kolizji z innym pojazdem – przy uderzeniu w bok ciągnika (nawet przy relatywnie małych prędkościach zderzeniowych) częstym następstwem jest, niestety, rozpołowienie. Istotną wadą ciągników bezramowych są również problemy przy pracach remontowych. Przykładowo wymiana sprzęgła wymagać będzie rozpołowienia ciągnika, a to wiąże się z dużym nakładem czasu i pracy, a także wymaga dodatkowych urządzeń, takich jak podnośniki, dźwigniki czy wózki do rozpoławiania.
Ograniczona sztywność i wytrzymałość konstrukcji bezramowej wymaga również racjonalnego balastowania oraz doboru ładowacza czołowego. Siły działające na balast czy ładowacz powinny rozkładać się na możliwie jak największym obszarze konstrukcji ciągnika – w przeciwnym razie może dojść do tzw. spiętrzenia naprężeń, co może prowadzić do uszkodzeń mechanicznych w obrębie połączeń. To właśnie z tego powodu ładowacze czołowe przeznaczone do ciągników bezramowych powinny mieć duże, rozbudowane ramy.
Konstrukcja ramowa ciągnika – większa wytrzymałość i bezpieczeństwo
W ciągnikach z konstrukcją ramową podzespoły montowane są do ramy, która stanowi element przenoszący obciążenia zewnętrzne. Rama ma najczęściej konstrukcję podłużnicową, w której funkcję głównych elementów nośnych pełnią dwie równoległe podłużnice połączone prostopadłymi poprzeczkami.
W praktyce umożliwia to uzyskanie większej wytrzymałości mechanicznej i sztywności konstrukcji. To z kolei daje większe możliwości, jeśli chodzi o obciążenia powstałe w trakcie prac polowych z dużymi maszynami. Lepsze są też możliwości wykorzystania ciągnika z ładowaczem czołowym. Z racji tego, że rama bardziej równomiernie przenosi obciążenia, ciągnik o konstrukcji ramowej daje większą swobodę, jeśli chodzi o balastowanie.
Konstrukcja ramowa, dając większą wytrzymałość mechaniczną, daje też większe bezpieczeństwo traktorzyście. Jest to szczególnie istotne w ruchu drogowym, gdzie występuje ryzyko kolizji z innymi pojazdami. Pewną zaletą konstrukcji ramowych jest też łatwiejsze przeprowadzenie czynności naprawczych. Wymontowanie silnika czy sprzęgła nie nastręcza w tym przypadku takich trudności, jak to miało miejsce w ciągnikach o konstrukcji samonośnej.
Do wad konstrukcji ramowych zaliczymy większy stopień skomplikowania konstrukcji oraz większy jej koszt (ramy jako elementy „odpowiedzialne” muszą być wykonywane z wysokogatunkowych materiałów). Ponadto w wielu przypadkach rama zwiększa gabaryty całej konstrukcji, co może negatywnie wpływać na zwrotność.
Pierwotnie ramowe konstrukcje najczęściej dotyczyły dużych zakresów mocy, zaś obecnie ciągniki kołowe z konstrukcją ramową oferowane są w różnych wielkościach i przedziałach mocy. Firmą, która od wielu lat oferuje ciągniki na ramie, jest John Deere. Zastosowanie ramy nie wyklucza w tym przypadku modułowości konstrukcji i możliwości różnych jej konfiguracji. Jako przykład można przytoczyć serię 6M, która obejmuje ciągniki o mocach od 95 do 250 KM.
W zależności od mocy ciągniki te dostępne są aż w pięciu wersjach ramy:
krótka rama (rozstaw osi 2,4 m, moce silników 95–125 KM),
mała rama (rozstaw osi 2,58 m, moc 130–180 KM),
średnia rama (rozstaw 2,765 m, moc 145–185 KM),
duża rama (rozstaw 2,8 m, moc 180–240 KM)
oraz bardzo duża rama (rozstaw 2,9 m, moc 230 lub 250 KM).
W ciągnikach John Deere silnik i skrzynia biegów są montowane w ramie za pomocą elementów izolujących (na podobnej zasadzie jak poduszki silnika w pojazdach samochodowych), co zmniejsza naprężenia oraz izoluje konstrukcję ciągnika od drgań, polepszając tym samym komfort pracy.
Ciągniki z dwiema osiami skrętnymi – maksymalna zwrotność w praktyce
Odrębną grupę ciągników na ramie stanowią te, w których obie osie są skrętne. Oprócz wcześniej wymienionych zalet dodatkowo uzyskujemy w tym przypadku dużą zwrotność. Jednym z przykładów takiej konstrukcji są ciągniki JCB Fastrac serii 4000. Jak powszechnie wiadomo, są to jedne z najszybszych produkowanych seryjnie ciągników, co wynika z zastosowanych rozwiązań konstrukcyjnych. Konstrukcja Fastraców bazuje na pełnej ramie, jednak w odróżnieniu od innych ciągników ramowych, obie osie posiadają amortyzację. Inny jest ogólny układ, bowiem kabina nie znajduje się nad tylną osią, a między osiami. To pozwala na uzyskanie rozkładu masy przód/tył 50/50. Ciągniki JCB Fastrac są dostępne w różnych wariantach, np. wspomniana seria 4000 oferuje ciągniki o mocach 170–220 KM.
Innym przykładem ciągnika o konstrukcji ramowej z obiema osiami skrętnymi jest Claas Xerion 12. Ciągniki tej serii dysponują mocą maksymalną 585 lub 653 KM i bazują na dwupodłużnicowej ramie, z kabiną zamontowaną między osiami. Podobnie jak w poprzednio opisywanym przypadku umożliwia to rozkład masy rzędu 50/50, co zapewnia maksymalną przyczepność. Ciągniki Xerion 12 oferowane są z systemem czterech skrętnych gąsienic systemu Terra Trac, przy czym istnieje możliwość ich zastąpienia kołami z oponami o rozmiarach 700/70R42 lub 800/70R42, z możliwością stosowania kół bliźniaczych. Pomimo dużych wymiarów zewnętrznych (rozstaw osi 3,6 m, długość maksymalna 7,98 m) ciągniki te cechują się dużą zwrotnością dzięki obu osiom skrętnym.
John Deere od wielu lat oferuje ciągniki budowane na ramie. Fot. K. GrzeszczykClaas Xerion 12 to ciągnik o konstrukcji ramowej bazującej na dwupodłużnicowej ramie, z kabiną zamontowaną między osiami. Układ jezdny wykorzystuje systemem czterech skrętnych gąsienic TerraTrac. Fot. K. Grzeszczyk
Ciągniki przegubowe – jak działają i kiedy się sprawdzają?
Jakie są różnice między ciągnikiem przegubowym a klasycznym? Ciągniki przegubowe znacząco różnią się układem konstrukcyjnym od ciągników z klasycznym układem skrętu. Uzyskiwanie skrętu odbywa się tu bowiem poprzez łamanie ciągnika w przegubie, który zamontowany jest w środkowej części ciągnika – przegub łączy zatem przednią i tylną część ciągnika. Taka konstrukcja została do ciągników rolniczych wprowadzona głównie w celu uzyskania dużej zwrotności przy zachowaniu dużych wymiarów ciągnika. Przez wiele lat to właśnie ciągniki o największych mocach miały konstrukcję przegubową. Przykładem może być nawet słynny największy ciągnik na świecie, czyli Big Bud 747. Obecnie jednak ciągniki przegubowe są oferowane również w mniejszych zakresach mocy.
Jeden z najpopularniejszych przedstawicieli konstrukcji przegubowej jest produkowany przez firmę Case IH. W wersji kołowej jest to model Steiger, natomiast w gąsienicowej – Quadtrack. Nazwa Steiger pochodzi od amerykańskiej firmy, która jako pierwsza wprowadziła do produkcji seryjnej ciągniki przegubowej o dużych mocach – miało to miejsce w latach 60. ubiegłego wieku. Firma ta została w późniejszym czasie zakupiona przez koncern CNH, ale doświadczenie zdobyte podczas konstruowania ciągników przegubowych jest ciągle wykorzystywane w ciągnikach Case IH. Ponadto pierwotna siedziba firmy Steiger w Fargo w stanie Północna Dakota jest obecnie miejscem produkcji przegubowych ciągników Case IH.
Kabina po środku ciągnika Case IH Quadtrac 715 zapewnia bardzo dobry rozkład masy, co jest szczególnie istotne w wersji gąsienicowej. Dzięki czterem równomiernie obciążonym gąsienicom uzyskać można bardzo dobre właściwości trakcyjne przy minimalnym ugniataniu gleby i zachowaniu bardzo dobrej zwrotności.
Zarówno kołowa, jak i gąsienicowa wersja tych ciągników bazuje na konstrukcji, w której kabina umiejscowiona jest między osiami, zaś przegub zamontowany jest tuż za kabiną. Współczesne wersje serii Steiger/ Quadtrack dysponują mocami silników 475–715 KM i w zależności od zastosowanego silnika mogą być wyposażone w przekładnię stopniową lub bezstopniową. Umieszczenie kabiny po środku ciągnika zapewnia bardzo dobry rozkład masy, co jest szczególnie istotne w wersji gąsienicowej. Dzięki czterem równomiernie obciążonym gąsienicom uzyskać można bardzo dobre właściwości trakcyjne przy minimalnym ugniataniu gleby i zachowaniu bardzo dobrej zwrotności.
Jedną z firm mających duże doświadczenie w produkcji ciągników przegubowych jest też kanadyjska firma Versatile. W ofercie ma ona przykładowo gąsienicowe ciągniki Versatile DT (Deltatrack) z konstrukcją dwuramową, kabiną montowaną po środku i przegubem tuż za nią. Ciągniki te mają cztery gąsienice w układzie delta i silniki o mocach maksymalnych 572–650 KM.
Ciągniki oparte na ramie mają do niej przykręcone wsporniki do wysięgnika ładowacza czołowego. Tym sposobem wszelkie naprężenia i obciążenia są przenoszone przez ramę biegnącą od wspornika osi przedniej do tylnego mostu, a nie przez korpus silnika i układu napędowego. Fot. K. GrzeszczykKażdy z producentów ma swoje opatentowane rozwiązania pozwalające na maksymalne wykorzystanie możliwości ciągników w zakresie obciążenia, zwrotności i komfortu pracy operatora. Fot. K. Grzeszczyk
Przegub w ciągnikach o mniejszej mocy – czy to się opłaca?
Konstrukcje przegubowe są również stosowane w ciągnikach mniejszych mocy, wyjątkiem nie są tu również ciągniki sadownicze czy ogrodnicze. Zastosowanie konstrukcji przegubowej w tych przypadkach ma pewne uzasadnienie, bowiem umożliwia uzyskanie dużej zwrotności.
Ciekawym rozwiązaniem w ciągnikach o mniejszych mocach jest przegubowy system kierowania dostępny w ciągnikach Valtra Direct w serii N. Ciągnik ten ma klasyczny układ konstrukcyjny – silnik z przodu, kabina z tyłu, przednie koła o średnicy mniejszej niż tylne, jednakże przed kabiną ciągnik ten ma zamontowany przegub. Jednocześnie zachowany jest klasyczny układ skrętu osi przedniej. Oba układy skrętu mogą pracować jednocześnie, co zmniejsza promień skrętu. Oprócz polepszenia zwrotności, to rozwiązanie daje jeszcze możliwość zastosowania tzw. psiego chodu, co ochrania glebę przed nadmiernym ugniataniem.
Artykuł ukazał się w magazynie Agro Profil nr 04/2025.
Cena paliw w hurcie Orlenu w minioną sobotę (21.03) wywołała prawdziwy wstrząs, gdy po kolejnej podwyżce o 521 zł/m³ cena Ekodiesla brutto zbliżyła się do poziomu 9 zł za litr (8,93 zł/l). Choć od tego czasu na giełdach światowych doszło do potężnego tąpnięcia, w krajowym hurcie odwilż jest jedynie symboliczna. Co gorsza, tych kosmetycznych obniżek nie zauważymy szybko na stacjach, ponieważ detaliści wciąż „przetrawiają” wcześniejsze wzrosty, których nie zdążyli jeszcze w pełni przenieść na klientów. Podczas gdy Reuters donosi o 15-punktowym planie USA i propozycji miesięcznego rozejmu w wojnie z Iranem, co wywołało euforię na giełdach, polski rząd nadal „myśli” nad różnymi rozwiązani – mimo narastającej presji ze strony sektora agro i transportu.
Cena paliw w tytule to jedno, ale strategia „na przeczekanie” to drugie
Podczas gdy gotowy diesel na giełdach ARA stracił od piątkowego szczytu już blisko 9% swojej wartości, dzisiejszy cennik Orlenu (25.03.2026) pokazuje jedynie powolne wycofywanie się z rekordów:
Produkt
Cena netto (PLN/m³)
Cena BRUTTO (zł/l)
Zmiana (gr/l netto)
Eurosuper 95
5 658 zł
6,96 zł
– 3 gr
Ekodiesel (ON)
7 053 zł
8,68 zł
– 12 gr
Dla porównania: w sobotę hurtowa cena diesla z VAT wynosiła 8,93 zł/l. Dzisiejsze 8,68 zł to wciąż poziom drastyczny dla rentowności gospodarstw. Rządowa strategia polega na chłodnej kalkulacji, a z przekazów medialnych wynika jasno, że rząd sprzeciwia się obecnie systemowemu obniżeniu podatków od paliw. Każda doba utrzymywania cen blisko 9 zł to bezcenny zastrzyk gotówki do budżetu, który pęka w szwach od długu publicznego (blisko 2 biliony złotych).
Na łamach AgroProfil regularnie opisujemy, jak inne rządy w Europie reagują na ten kryzys. Podczas gdy u nas decydenci blokują jakiekolwiek ulgi podatkowe, sąsiedzi proponują swoim rolnikom realne wsparcie:
Bezpośrednie dopłaty do paliwa rolniczego (Francja, Niemcy),
Czasowe obniżki akcyzy do unijnego minimum (Czechy),
Systemy zwrotów dla transportu, by utrzymać konkurencyjność logistyki.
W Polsce tymczasem priorytetem pozostaje ratowanie NFZ. Luka finansowa w ochronie zdrowia (ponad 20 mld zł) sprawia, że rząd traktuje drogie paliwo jako „bezpieczną przystań” podatkową. Sondaże sugerują, że społeczeństwo bardziej boi się paraliżu szpitali niż ceny diesla, co pozwala władzy na grę na zwłokę kosztem siewów 2026.
W tej układance Orlen pełni rolę bufora. Koncern dba o to, by obniżki z giełd światowych (ARA) docierały do Polski z dużym opóźnieniem. Pozwala to utrzymać wysokie wpływy z VAT – przy cenie bliskiej 9 zł brutto, państwo inkasuje o ok. 55 groszy więcej VAT na każdym litrze niż w lutym. Dzisiejsza korekta to sygnał, że presja ma sens, ale dopóki rząd nie zmieni zdania pod wpływem protestów lub spadających sondaży, rolnicy nie mają co liczyć na realną pomoc systemową.
Wniosek: Rynek światowy dał sygnał do odwrotu po wieściach o rozejmie USA-Iran, ale w Orlenie diesel wciąż kosztuje blisko 8,70 zł brutto w hurcie. Strategia „na przeczekanie” trwa w najlepsze, finansując rekordowy dług i dziurę w NFZ kosztem polskiej produkcji żywności.
Cena zbóż na rynkach światowych oraz europejskich znajduje się obecnie pod ogromną presją wynikającą z przetasowań w globalnych łańcuchach dostaw. Dane Komisji Europejskiej za sezon 2025/26 potwierdzają scenariusz, w którym Ukraina niemal całkowicie traci swój dotychczasowy udział w unijnym rynku pszenicy miękkiej. Spadek wolumenu z ponad 4 mln ton (64,4% udziału) do zaledwie 575 tys. ton (20,8% udziału) to sygnał, że nadwyżki ziarna muszą szukać ujścia na rynkach alternatywnych, co bezpośrednio wpływa na notowania giełdowe.
Cena zbóż: Jaki wpływ ma globalna konkurencja i zapasy?
Głównym czynnikiem kształtującym obecną cenę zbóż jest powrót do zaciętej rywalizacji o rynki regionu MENA (Bliski Wschód i Afryka Północna). Ponieważ unijne kwoty na poziomie 1,3 mln ton skutecznie ograniczyły napływ ukraińskiego ziarna do Europy, u naszych wschodnich sąsiadów kumulują się zapasy przeniesione, które mogą osiągnąć nawet 5 mln ton.
Taka akumulacja towaru przy jednoczesnej rekordowej podaży z innych kierunków świata – m.in. z Kanady, która przejęła rolę lidera w eksporcie do UE (37% udziału) – tworzy silną barierę dla wzrostów cenowych. Dodatkowo na rynek oddziałują czynniki makroekonomiczne:
Relacja dolara do ropy: Koszty logistyki morskiej przy eksporcie do Afryki są znacznie wyższe niż transport lądowy do UE.
Podaż globalna: Wysoka dostępność ziarna u światowych potentatów sprawia, że kupujący mają silną pozycję negocjacyjną.
Geopolityka: Napięcia w regionie Zatoki Perskiej oraz sytuacja na rynku energii budują niepewność, która przekłada się na dużą zmienność na giełdach takich jak MATIF czy CBOT.
W obliczu tych zmian cena zbóż w 2026 roku staje się wypadkową nie tylko czystej podaży, ale przede wszystkim agresywnych strategii eksportowych krajów, które zostały wypchnięte z rynku europejskiego i muszą walczyć o płynność finansową na rynkach trzecich.
Najbliższej nocy front zafaluje co jest dobrą wiadomością dla rolników będących pod oddziaływaniem tej fali.
Ciągły opad deszczu wystąpi w wąskim pasie od południowego Podlasia po wschodnie, południowe Mazowsze, Świętokrzyskie, zachód, północ, centrum Małopolski po wschód, południe i centrum Górnego Śląska. W regionach podgórskich padać ma obficie.
Na termometrach od -1 stopnia na pogodnym Pomorzu, Kaszubach, Ziemi Lubuskiej, zachodzie i północy Wielkopolski do +2 stopni na Kujawach, Warmii, wschodzie Wielkopolski, Dolnym Śląsku. +3/+5 stopni wskażą termometry od Podlasia po Mazowsze, Łódzkie, Górny Śląsk do 6-8 stopni od Podkarpacia po Lubelskie i wschód Małopolski.
W ciągu dnia deszczowo- wieczorem opady zaczną zanikać
Przez cały dzień padać ma w wąskim pasie od Siemiatycz po Siedlce, Garwolin, Radom, Kielce, Kraków, Katowice a po południu rozpada się w Nowym Sączu, Limanowej, Tarnowie. Na wschodzie opady będą przelotne a więc losowe. W jednych wsiach popada a w innych nawet nie pokropi.
Po godzinie 16:00 na Podhalu czyli w Zakopanem deszcz przejdzie w śnieg.
Małopolska a dokładniej od Krakowa po Zakopane to jedyny region, gdzie powinno padać także wieczorem i w nocy z czwartku na piątek- popada deszcz w Krakowie i śnieg na wzgórzach powyżej 400 m.n.p.m. W Zakopanem może go spaść nawet 10 cm.
Na południu kraju, zachodzie, wybrzeżu i Ziemi Łódzkiej powieje silny wiatr z północy i północnego zachodu. Na Roztoczu większość dnia bezwietrznie.
Ceny paliw oraz ich gwałtowne skoki wywołane konfliktem na Bliskim Wschodzie stały się największym wyzwaniem dla europejskiej produkcji żywności w marcu 2026 roku. Agro Profil śledzi dla Was poczynania rządów w tej nadzwyczajnej sytuacji, analizując, jak inne kraje budują tarcze ochronne dla swoich producentów. Podczas gdy w Polsce rolnik wciąż zmaga się z niepewnością i wysokimi kosztami na stacjach, we Francji i Grecji wdrażane są już konkretne mechanizmy, które mają chronić rentowność gospodarstw „tu i teraz”.
Ceny paliw pod kontrolą dzięki francuskiej tarczy bezpośredniej
Francuski rząd, obawiając się skutków wojny z Iranem oraz rekordowej podaży zbóż z Argentyny i Australii, postawił na natychmiastowe obniżenie kosztów operacyjnych.
W przeciwieństwie do polskiego systemu zwrotu akcyzy, we Francji pomoc dla rolników jest realizowana bezpośrednio na fakturze. Podatek od paliwa rolniczego (GNR) odliczany jest w momencie zakupu.
Dzięki temu ceny paliw dla francuskiego rolnika są niższe o kwotę podatku już przy dystrybutorze. Gospodarz nie musi kredytować państwa przez wiele miesięcy, co pozwala mu od razu inwestować zaoszczędzone środki w nawozy i środki ochrony roślin.
Pomoc dla rolników jako zapora przed drożejącą energią
Paryż wprowadził również tzw. amortyzator prądu, czyli systemowy bezpiecznik dla gospodarstw energochłonnych. Jeśli koszty energii przekroczą pułap bezpieczeństwa wywołany konfliktem wojennym, państwo pokrywa połowę nadwyżki. Dodatkowo uruchomiono niskooprocentowane pożyczki na „wojenne zapasy”. Pozwala to rolnikom zabezpieczyć paliwo i nawozy, zanim ewentualna blokada szlaków handlowych wywoła kolejny drastyczny wzrost kosztów.
Grecki skalpel: Precyzja w dobie kryzysu
Warto przypomnieć, o czym pisaliśmy niedawno, że również Grecja wyprzedziła polskie analizy. Tamtejsza pomoc dla rolników opiera się na „Paszporcie Paliwowym” i bezpośrednich dopłatach do nawozów (15% zwrotu wartości faktury), finansowanych z podatku od hazardu. Grecki model pokazuje, że nawet kraj po ciężkich przejściach potrafi chronić wolną konkurencję i lokalne stacje, by ceny paliw nie zniszczyły struktury handlu na wsi.
Porównanie: Jak Europa chroni swoich producentów w 2026 roku?
Czas na działania krajowych władz
Przykłady z Francji i Grecji dowodzą, że w obliczu globalnej nadpodaży ziarna i kryzysu wojennego, wygrywa ten, kto najskuteczniej obniży koszty produkcji. Ceny paliw w Polsce nie mogą być regulowane jedynie doraźną presją na marże jednego koncernu. Polska musi wyciągnąć wnioski z działań Paryża i Aten, przechodząc na system bezpośredniego wsparcia płynności finansowej. Bez tych zmian nasza pszenica przegra walkę o rynki eksportowe z lepiej dotowanymi konkurentami, którzy mają „tarczę” z euro osłaniającą ich przed każdym skokiem cen surowców.
Ta strona korzysta z plików cookies. Służą do tego, by strona działała prawidłowo a także do analizowania ruchu na stronie, a także, by wyświetlać Ci lepiej dopasowane treści i reklamy. Stosujemy również cookies podmiotów trzecich. Dowiedz się więcej w Polityce prywatności i cookies.
Ta strona korzysta z plików cookie, aby poprawić wrażenia podczas poruszania się po witrynie. Niektóre z nich są przechowywane w przeglądarce, bo są niezbędne do działania podstawowych funkcji witryny. Używamy również plików cookie podmiotów trzecich, które pomagają nam analizować i rozumieć, w jaki sposób korzystasz z tej witryny. Te pliki cookie oraz pliki stosowane w celach reklamowych będą przechowywane w Twojej przeglądarce tylko za Twoją zgodą. Masz również możliwość rezygnacji z tych plików cookie. Jednak rezygnacja z niektórych z tych plików cookie może wpłynąć na wygodę przeglądania.
Niezbędne pliki cookie są absolutnie niezbędne do prawidłowego funkcjonowania strony. Te pliki cookie zapewniają działanie podstawowych funkcji i zabezpieczeń witryny. Anonimowo.
Cookie
Duration
Description
cookielawinfo-checkbox-analytics
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Analityczne”.
cookielawinfo-checkbox-functional
11 months
To ciasteczko jest stosowane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent, aby udokumentować zgodę użytkownika na ciasteczka z kategorii "Funkcjonalne".
cookielawinfo-checkbox-necessary
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Niezbędne”.
cookielawinfo-checkbox-others
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Inne”.
cookielawinfo-checkbox-performance
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Wydajnościowe”.
viewed_cookie_policy
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent i służy do przechowywania informacji, czy użytkownik wyraził zgodę na korzystanie z plików cookie. Nie przechowuje żadnych danych osobowych.
Funkcjonalne pliki cookie wspierają niektóre funkcje tj. udostępnianie zawartości strony w mediach społecznościowych, zbieranie informacji zwrotnych i inne funkcjonalności podmiotów trzecich.
Analityczne pliki cookie są stosowane, by zrozumieć, w jaki sposób odwiedzjący wchodzą w interakcję ze stroną internetową. Te pliki pomagają zbierać informacje o wskaźnikach dot. liczby odwiedzających, współczynniku odrzuceń, źródle ruchu itp.
Reklamowe pliki cookie są stosowane, by wyświetlać użytkownikom odpowiednie reklamy i kampanie marketingowe. Te pliki śledzą użytkowników na stronach i zbierają informacje w celu dostarczania dostosowanych reklam.
