Co znajdziesz w artykule?
W dniach 5–6 listopada 2025 r. w Łodzi odbyła się konferencja FoodFakty Summit 2025, poświęcona wyzwaniom związanym z jakością żywności i zrównoważoną produkcją. Jednym z kluczowych punktów programu konferencji była debata przygotowana przez Fundację Rozwoju Rolnictwa Terra Nostra – „Dowody, decyzje, deklaracje – jak komunikować konsumentom wpływ produkcji rolnej na środowisko”. Po panelu uczestnikom przybliżono założenia Programu Rolnictwa Regeneratywnego EIT Food, które jest częścią Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT) – niezależnego organu Unii Europejskiej, utworzonego w 2008 roku.
Celem debaty była popularyzacja zasad rolnictwa regeneratywnego i pokazanie, jak ten temat można przekładać na rzetelną komunikację skierowaną do szerokiego grona odbiorców – producentów, przedstawicieli biznesu oraz konsumentów. Wątki merytoryczne łączyły się z praktycznymi pytaniami o narzędzia weryfikacji, wymagania legislacji i rynku oraz znaczenie edukacji i wsparcia.
Wydarzenie miało charakter otwarty i edukacyjny – stanowiło przestrzeń wymiany wiedzy, doświadczeń i dobrych praktyk w duchu współpracy pomiędzy nauką, biznesem i praktyką rolniczą.
Fakty zamiast deklaracji
Dyskusję poprowadziła Katarzyna Jórga z Fundacji Terra Nostra. W panelu udział wzięli:
- dr Marzena Styczyńska – reprezentująca Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu,
- dr inż. Aneta Perzanowska – ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie,
- Wojciech Niemczal – uczestnik programu EIT Food, właściciel gospodarstwa i członek zarządu Biała Cebula Sp. z o.o.,
- Mikołaj Potocki – członek Komitetu ESG przy Krajowej Izbie Gospodarczej, Altemis Sp. z o.o.,
- Michał Kowański – TÜV SÜD Polska Sp. z o.o.
- Adam Baucza – prezes Fundacji Rozwoju Rolnictwa Terra Nostra.
Paneliści zwracali uwagę, że coraz częstsze deklaracje o „odbudowie gleby” czy „sekwestracji węgla” wymagają twardych dowodów i przejrzystej komunikacji. W trakcie dyskusji pojawiły się pytania o to, kto odpowiada za gromadzenie i weryfikację danych – rolnik, doradca, przetwórca, czy niezależny audytor – oraz jak wdrażać systemy MRV (Monitoring, Reporting, Verification), by budowały zaufanie, a nie jedynie pozory przejrzystości.
Wśród poruszanych wątków pojawiła się perspektywa rolników, audytorów i biznesu. Adam Baucza zwracał uwagę, że nie chodzi o rewolucję, lecz o systematyczną pracę z producentami rolnymi: obok ilości i jakości produktu powinni przekazywać odbiorcom informację o sposobie wytworzenia i jego wpływie na środowisko. Zaznaczył przy tym, że konieczne jest odpowiednie wsparcie, które pomoże rolnikom w generowaniu i gromadzeniu takich danych w sposób rzetelny – muszą oni wiedzieć, jakie informacje są istotne i w jaki sposób je dokumentować.
Michał Kowański oraz Mikołaj Potocki podkreślali znaczenie weryfikowalności deklaracji środowiskowych – zwłaszcza dotyczących śladu środowiskowego – oraz potrzebę posiadania obiektywnych dowodów możliwych do niezależnej, transparentnej oceny przez jednostki certyfikujące.
Wojciech Niemczal wskazywał na rosnącą rolę konsumentów w kształtowaniu standardów etykietowania żywności, a także ich kluczowy wpływ na budowanie popytu na produkty wytwarzane w sposób regeneratywny. Zwrócił uwagę, że informacje o kraju pochodzenia stały się już normą, a większość sieci handlowych wymaga obecnie badań pod kątem pozostałości pestycydów. Wciąż jednak brakuje spójnych oznaczeń, które jednoznacznie identyfikowałyby produkty rolnictwa regeneratywnego i informowały o wpływie produktu na środowisko. Podkreślił również, że produkty ekologiczne i bio wciąż pozostają drogie, a produkcja regeneratywna, łącząca elementy rolnictwa ekologicznego i konwencjonalnego, może być odpowiedzią na potrzebę oferowania żywności wysokiej jakości w bardziej przystępnej cenie.
Program EIT Food Regenerative Agriculture – wiedza, praktyka, współpraca
Po zakończeniu dyskusji uczestnikom przybliżono założenia Programu Rolnictwa Regeneratywnego EIT Food. Inicjatywa realizowana przez EIT Food – organizację wspieraną przez Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT), organ Unii Europejskiej – obejmuje dziś 18 krajów Europy i ponad 32 tysiące hektarów upraw prowadzonych w duchu regeneratywnym. Program koncentruje się na skalowaniu praktyk regeneratywnych, poprawie zdrowia gleby, zwiększaniu bioróżnorodności oraz ograniczaniu emisji gazów cieplarnianych, wspierając jednocześnie rolników w budowaniu odporności ich gospodarstw na zmiany klimatu.
Zaprezentowano również kluczowe wyniki programu z lat 2022–2024. Z deklaracji uczestników wynika, że u 62% rolników odnotowano wzrost liczby dżdżownic – ważnego wskaźnika żyzności gleby. Najbardziej cenionymi formami wsparcia okazały się bezpośrednie konsultacje ze specjalistami, szczegółowe analizy gleby wraz z rekomendacjami oraz możliwość wymiany doświadczeń. Rolnicy najczęściej wdrażali takie praktyki jak wzbogacony płodozmian, międzyplony, uprawa bezorkowa lub pasowa, pasy kwietne czy stosowanie nawozów mikrobiologicznych, co przyczyniało się do lokalnego wzrostu bioróżnorodności. Warto podkreślić, że 100% uczestników programu doradczego poleciło udział innym rolnikom, a 71% zadeklarowało chęć kontynuowania praktyk regeneratywnych po zakończeniu inicjatywy.
Prezentacja miała charakter otwarty i popularyzatorski – przedstawiono główne założenia programu, jego skalę oraz osiągnięte rezultaty. Pokazano również, że regeneratywne podejście do produkcji rolnej może łączyć opłacalność gospodarowania z poprawą zdrowia gleby, wzrostem bioróżnorodności i ograniczaniem wpływu rolnictwa na środowisko.
EIT Food i Fundacja Terra Nostra
EIT Food to wiodąca europejska inicjatywa na rzecz innowacji w sektorze rolno-spożywczym, finansowana przez Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT) – organ Unii Europejskiej.
Organizacja wspiera projekty edukacyjne i wdrożeniowe, które budują zdrowszy, bardziej zrównoważony i odporny system żywnościowy.
Fundacja Rozwoju Rolnictwa Terra Nostra jest partnerem programu EIT Food w Polsce.
Prowadzi działania edukacyjne i doradcze, które pomagają rolnikom wdrażać praktyki regeneratywne oraz wzmacniają współpracę między nauką, biznesem i praktyką rolniczą. Fundacja jest organizatorem corocznego, międzynarodowego wydarzenia – Forum Rolnictwa Regeneratywnego BIO_REACTION.
Wydarzenie zostało zrealizowane w ramach programu EIT Food Regenerative Agriculture, współfinansowanego przez Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT), organ Unii Europejskiej.
