Umowa z Mercosur budzi olbrzymie emocje wśród unijnych rolników, a debata wokół tego porozumienia ponownie nabiera tempa. Grupa ok. 150 eurodeputowanych (ponad 1/5 Parlamentu Europejskiego) skierowała wniosek o to, by Trybunał Sprawiedliwości UE ocenił, czy porozumienie handlowe między Unią Europejską a państwami Mercosur jest zgodne z unijnymi traktatami.
Wśród sygnatariuszy są europosłowie z wielu krajów UE, a także kilku Polaków – przede wszystkim z Koalicji Obywatelskiej, Trzeciej Drogi oraz Lewicy. Jednocześnie nie wszyscy polscy europosłowie poparli tę inicjatywę, co podkreśla duży polityczny podział wokół umowy z Mercosur.
Dlaczego umowa z Mercosur nadal nie weszła w życie?
Choć negocjacje zakończono już wcześniej, umowa z Mercosur wciąż nie obowiązuje, ponieważ nie została ratyfikowana przez wszystkie państwa członkowskie Unii. Proces ratyfikacji jest blokowany m.in. przez obawy dotyczące:
wpływu na rynek rolny,
zgodności z polityką klimatyczną UE,
kompetencji instytucji UE w zakresie zawierania umów handlowych.
Jeśli TSUE zdecyduje się zająć sprawą, analiza może potrwać ponad dwa lata, co oznacza dalsze odsunięcie wejścia w życie umowy z Mercosur.
Rolnicy ostrzegają: umowa z Mercosur to ryzyko importu bardzo taniej żywności
Największe kontrowersje budzi wpływ umowy z Mercosur na rolnictwo. Krytycy podkreślają, że porozumienie może otworzyć drogę do importu:
taniej wołowiny,
drobiu,
cukru,
soi i kukurydzy GMO,
produktów rolnych wytwarzanych przy niższych standardach środowiskowych.
Zdaniem organizacji rolniczych byłaby to nierówna konkurencja – unijni producenci działają pod znacznie bardziej restrykcyjnymi regulacjami niż rolnicy w Ameryce Południowej.
Protesty rolników w Europie i Polsce przeciwko umowie z Mercosur
Nasilające się obawy sprawiły, że przez Europę przetoczyła się fala protestów wymierzonych w umowę z Mercosur i konsekwencje liberalizacji rynku rolnego. Demonstracje odbyły się m.in.:
we Francji,
w Belgii,
w Hiszpanii,
w Niemczech.
Obecnie protestują również polscy rolnicy, którzy podkreślają, że umowa z Mercosur może doprowadzić do spadku cen skupu i pogorszenia kondycji europejskich gospodarstw rodzinnych.
Co dalej z umową z Mercosur?
Wniosek eurodeputowanych może być kluczowym momentem dla przyszłości umowy z Mercosur. Decyzja TSUE zadecyduje o tym, czy:
umowa trafi do pełnej ratyfikacji,
konieczne będą renegocjacje,
czy też porozumienie w obecnym kształcie w ogóle nie będzie mogło wejść w życie.
Na ten moment przyszłość umowy z Mercosur pozostaje otwarta, a spór polityczny i społeczny stale narasta.
Na wschód i północ od Warszawy najbliższe godziny przyniosą galimatias. Do północy chwyci mróz. O 3 w nocy na Podlasiu, Mazurach, Warmii, północy i wschodzie Mazowsza lokalnie nawet -5 stopni na 2 metrach a lokalnie mniej ale nad ranem górą napłyną chmury i cieplejsze powietrze. Z chmurami spadnie miejscami słaby deszcz. Nad ranem na Podlasiu i Mazurach gdy grunt będzie zmarznięty możliwe lodowisko na drogach a na wzgórzach w rejonie Suwałk może zamiast deszczu popada przez chwilę sam śnieg.
Nad resztą kraju pochmurnie i zwłaszcza na północy ponownie popada do 2-5 mm. Na termometrach w nocy od 5 stopni do 7.
W ciągu dnia front z opadami utrzyma się na północy- mżawka, niewielki deszcz do 5 mm na dobę. W Opolskiem rano przejaśnienia a w południe niemal bezchmurnie. W centrum rano pochmurnie, mżawka a w ciągu dnia przejaśnienia.
Temperatura wyniesie od 2 stopni na Suwalszczyźnie do aż 13 w Opolu.
Wiatr zmieni kierunek na południowy choć na Kaszubach, północy Kujaw raczej bezwietrznie a na Pomorzu Zachodnim po południu wiatr zmieni kierunek znów na północny.
Zimy nie widać
Od poniedziałku czeka nas na krótko powrót do pogody jaka o tej porze roku powinna być za oknami. Nocami przymrozki. W dzień plusy. Na północy konwekcja z przelotnymi opadami od śniegu po krupę śnieżną. Od Dolnego Śląska po centrum głównie przejaśnienia a na południu i południowym wschodzie zafaluje niż z opadami ciągłymi od deszczu po deszcz ze śniegiem a przez chwilę na Roztoczu, Górach Świętokrzyskich i w regionach podgórskich popada śnieg.
Kolejne dni bardziej suche a kolejne ocieplenie spodziewane jest pod koniec tygodnia.
Efektywne żywienie bydła opasowego to jeden z kluczowych czynników wpływających na przyrost masy ciała, zdrowie zwierząt oraz ekonomikę produkcji. Zboża stanowią główne źródło energii w dawkach pokarmowych i często decydują o opłacalności całego cyklu opasu. Ich wartość odżywcza, strawność oraz zawartość włókna surowego różnią się znacznie w zależności od gatunku, odmiany i sposobu przygotowania paszy. Dobór odpowiednich zbóż musi więc uwzględniać zarówno fazę wzrostu zwierząt, jak i pozostałe komponenty dawki, zwłaszcza białko i włókno strukturalne.
Kukurydza – najbardziej energetyczne zboże dla opasów
Kukurydza zajmuje pierwsze miejsce w żywieniu bydła opasowego pod względem wartości energetycznej. Zawiera dużą ilość skrobi, która jest stosunkowo wolno fermentowana w żwaczu, dzięki czemu nie powoduje gwałtownego spadku pH treści żwacza. W efekcie ryzyko wystąpienia kwasicy jest mniejsze niż w przypadku jęczmienia czy pszenicy.
Najczęściej stosuje się kukurydzę suchą, gniecioną lub śrutowaną, choć w wielu gospodarstwach popularność zyskuje również kukurydza kiszona z całych roślin. Ziarno kukurydzy ma umiarkowaną zawartość białka (około 8–9%), dlatego w dawce powinno być uzupełnione komponentem wysokobiałkowym, np. śrutą rzepakową lub sojową.
Wysoka koncentracja energii w kukurydzy przekłada się na szybkie przyrosty masy ciała, szczególnie w końcowej fazie opasu. Jej strawność i smakowitość sprawiają, że zwierzęta chętnie pobierają paszę, co ma znaczenie przy żywieniu ad libitum.
Jęczmień – zboże o zrównoważonej wartości pokarmowej
Jęczmień to jedno z najczęściej stosowanych zbóż w żywieniu bydła opasowego w Polsce. Zawiera średnią ilość energii i białka, a jego skrobia jest łatwo dostępna dla mikroorganizmów żwacza. Dzięki temu jęczmień sprzyja szybkim przyrostom, ale wymaga ostrożności przy układaniu dawek – nadmierny udział może powodować nadmierne zakwaszenie żwacza.
Optymalne jest stosowanie jęczmienia w postaci gniecionej lub śrutowanej, najlepiej z dodatkiem pasz strukturalnych (siana, sieczki słomy lub kiszonki z traw), które ograniczają ryzyko kwasicy. W praktyce jęczmień najlepiej sprawdza się w żywieniu młodszych opasów, u których intensywność przemian metabolicznych jest wyższa.
Warto też pamiętać, że jęczmień zawiera więcej włókna niż pszenica, co pozytywnie wpływa na perystaltykę żwacza i kondycję całego układu pokarmowego.
Pszenica charakteryzuje się bardzo wysoką wartością energetyczną i znaczną zawartością skrobi szybko fermentującej. Z tego powodu może być stosowana w żywieniu bydła opasowego tylko w ograniczonych ilościach – zazwyczaj nie więcej niż 30% udziału w mieszance zbożowej.
Zaletą pszenicy jest wysoka strawność i dobra smakowitość. W połączeniu z kiszonką z kukurydzy lub sianokiszonką daje bardzo dobre efekty przyrostowe, jednak konieczne jest zachowanie odpowiedniej równowagi między energią a włóknem. Zbyt duży udział pszenicy w dawce może powodować kwasicę żwacza i zaburzenia trawienia.
Przed podaniem pszenicę najlepiej śrutować lub gnieść. Nie zaleca się jej zadawania w postaci mączki, ponieważ zbyt drobno zmielony materiał nasila fermentację w żwaczu i obniża jego pH.
Owies – źródło włókna i pasza wspomagająca trawienie
Owies jest zbożem o niższej wartości energetycznej niż kukurydza czy jęczmień, ale odgrywa ważną rolę w żywieniu opasów dzięki wysokiej zawartości włókna i tłuszczu. Jego energia pochodzi nie tylko ze skrobi, lecz także z tłuszczu surowego, którego ma około 5%.
Zawarte w owsie włókno surowe (około 10–12%) pobudza żucie i wydzielanie śliny, co pomaga utrzymać stabilne pH żwacza. Dlatego owies jest szczególnie polecany w początkowej fazie opasu lub w mieszankach z innymi zbożami jako element stabilizujący procesy fermentacyjne.
Owies ma jednak ograniczone zastosowanie w intensywnych systemach opasu, ponieważ jego energetyczność jest niższa, a nadmiar włókna może spowalniać tempo przyrostów. W połączeniu z kukurydzą tworzy natomiast zbilansowaną mieszankę o dobrych parametrach odżywczych.
Żyto i pszenżyto – alternatywa dla gospodarstw o niższych kosztach produkcji
Żyto i pszenżyto coraz częściej pojawiają się w dawkach dla bydła opasowego jako zamienniki droższych zbóż. Współczesne odmiany żyta mają mniejszą zawartość substancji antyżywieniowych, takich jak alkaloidy sporyszu, dzięki czemu mogą być bezpiecznie stosowane w umiarkowanych ilościach.
Pszenżyto, łączące cechy pszenicy i żyta, charakteryzuje się dobrą strawnością i umiarkowaną zawartością skrobi. W żywieniu opasów sprawdza się jako uzupełnienie jęczmienia lub kukurydzy, poprawiając strukturę i smakowitość mieszanki. Ziarno powinno być zawsze gniecione, ponieważ twarda okrywa utrudnia rozdrabnianie w żwaczu.
Zaletą tych zbóż jest ich relatywnie niska cena oraz duża dostępność, co pozwala obniżyć koszty produkcji bez istotnego pogorszenia efektów żywieniowych.
Mieszanki zbożowe – sposób na stabilną fermentację i lepsze przyrosty
W praktyce żywieniowej najlepsze rezultaty daje stosowanie mieszanek z kilku gatunków zbóż. Połączenie kukurydzy, jęczmienia i pszenżyta w proporcjach dostosowanych do fazy opasu pozwala uzyskać optymalny bilans energii, białka i włókna.
Mieszanki zbożowe ograniczają ryzyko zaburzeń trawiennych i poprawiają wykorzystanie składników pokarmowych. Umożliwiają również elastyczne dostosowanie składu paszy do aktualnych cen surowców i dostępności na rynku. Przy sporządzaniu mieszanek warto dodać komponent mineralno-witaminowy, który zbilansuje zawartość mikroelementów, zwłaszcza wapnia, fosforu i sodu.
Obróbka zbóż – klucz do lepszego wykorzystania składników
Stopień rozdrobnienia ziarna ma duże znaczenie dla efektywności żywienia. Ziarno powinno być śrutowane lub gniecione, aby zwiększyć dostępność skrobi dla mikroorganizmów żwacza, ale nie zbyt drobno – zbyt intensywne mielenie sprzyja kwasicy.
Coraz większe zastosowanie znajduje również prażenie, płatkowanie i kiszenie ziarna. Obróbka cieplna zwiększa strawność i poprawia smakowitość paszy, co przekłada się na większe pobranie suchej masy. W przypadku kukurydzy kiszone ziarno jest szczególnie wartościowe – zachowuje wysoki poziom energii, a fermentacja ogranicza ryzyko rozwoju pleśni.
Wybór zbóż w zależności od fazy opasu
W pierwszym okresie opasu, gdy bydło intensywnie rośnie, wskazane są zboża o wyższej zawartości włókna, takie jak owies lub jęczmień. Zapewniają one stabilne funkcjonowanie żwacza i dobre wykorzystanie białka. W późniejszym etapie, kiedy celem jest szybkie odkładanie tłuszczu, warto zwiększyć udział kukurydzy i pszenżyta w dawce.
Takie stopniowe przechodzenie między zbożami pozwala uzyskać zrównoważone przyrosty masy ciała, unikając problemów metabolicznych. Ostateczny skład dawki powinien być zawsze konsultowany z doradcą żywieniowym, który uwzględni typ rasy, warunki chowu i dostępność pasz objętościowych.
Właściwy dobór zbóż w żywieniu bydła opasowego to połączenie wiedzy o wartości pokarmowej surowców i praktycznego doświadczenia. Zboża różnią się między sobą nie tylko energetycznością, ale także wpływem na fermentację w żwaczu i zdrowie zwierząt. Umiejętne komponowanie dawek z wykorzystaniem kukurydzy, jęczmienia, owsa i pszenżyta pozwala osiągnąć wysokie przyrosty przy zachowaniu dobrego dobrostanu stada i racjonalnych kosztów żywienia.
Obrót gruntami rolnymi w Polsce reguluje głównie Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego. Zgodnie z jej przepisami zakup nieruchomości rolnej przez osobę niebędącą rolnikiem indywidualnym jest możliwy, ale obarczony dodatkowymi warunkami i ograniczeniami. Warto zatem poznać progi powierzchniowe, procedury oraz wyjątki, które w praktyce decydują o tym, ile ziemi można kupić, jeśli nie posiada się statusu rolnika.
Kupno gruntów bardzo małej powierzchni (poniżej 0,3 ha)
Najbardziej uproszczona sytuacja dotyczy nieruchomości rolnych, w których użytki rolne mają poniżej 0,3 ha. W takich przypadkach przepisy ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego nie mają zastosowania. Oznacza to, że każda osoba może kupić taki grunt bez konieczności uzyskiwania zgody Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR) i bez spełniania typowych wymogów dla rolnika. Dla inwestorów i osób prywatnych to najprostsza droga wejścia w posiadanie ziemi rolnej – choć oczywiście powierzchnia jest bardzo ograniczona.
Nieruchomości rolne o powierzchni od 0,3 ha do < 1 ha
Kiedy powierzchnia użytków rolnych zawiera się w przedziale 0,3 ha do mniej niż 1 ha, obrót nimi przez osobę niebędącą rolnikiem podlega już przepisom ustawy. W tym przypadku:
osoba niebędąca rolnikiem może dokonać zakupu takiej nieruchomości,
KOWR ma jednak prawo pierwokupu tej nieruchomości,
umowa sprzedaży zawierana jest w formie warunkowej, dopóki KOWR nie złoży oświadczenia o nieskorzystaniu z prawa pierwokupu,
w praktyce zakup w tym przedziale powierzchniowym jest możliwy, ale wiąże się z formalnościami i koniecznością oczekiwania na decyzję.
Takie rozwiązanie pozwala ograniczyć spekulacyjny obrót gruntami rolnymi, a jednocześnie nie zamyka całkowicie drogi do zakupu mniejszych działek przez osoby prywatne.
Zakup powyżej 1 ha przez osobę niebędącą rolnikiem
Największe ograniczenia pojawiają się przy nieruchomościach rolnych o powierzchni co najmniej 1 ha. W tym przypadku ogólna zasada jest jasna: osoba niebędąca rolnikiem indywidualnym może nabyć taką nieruchomość tylko wtedy, gdy spełni jeden z określonych warunków. Należą do nich między innymi:
nabycie ziemi od osoby bliskiej, np. rodzica lub rodzeństwa,
uzyskanie zgody Dyrektora Generalnego KOWR w drodze decyzji administracyjnej,
udowodnienie, że nabycie gruntu służy utworzeniu lub powiększeniu gospodarstwa rodzinnego oraz że nabywca zobowiązuje się do prowadzenia działalności rolniczej przez co najmniej pięć lat.
W praktyce oznacza to, że zakup gruntu rolnego powyżej 1 ha przez osobę bez statusu rolnika wymaga znacznie więcej formalności i jest uzależniony od uznaniowej decyzji KOWR.
Ograniczenia powierzchni i koncentracji gruntów
Nabywając ziemię rolną, należy pamiętać także o ograniczeniach związanych z koncentracją gruntów. Rolnik indywidualny nie może posiadać gospodarstwa przekraczającego 300 ha użytków rolnych. Przepisy te mają na celu zapobieganie nadmiernej koncentracji ziemi w rękach jednego podmiotu i ochronę struktury gospodarstw rodzinnych.
Osoby, które nabywają ziemię rolną bez statusu rolnika, mogą zostać zobowiązane do prowadzenia działalności rolniczej przez określony czas lub do zamieszkania na terenie gminy, w której położona jest nieruchomość. Z kolei próby obchodzenia prawa – na przykład poprzez sztuczny podział dużych nieruchomości na działki poniżej 1 ha – mogą zostać uznane przez KOWR za obejście przepisów i skutkować odmową wpisu do księgi wieczystej.
Procedura zakupu i rola KOWR
Proces zakupu ziemi rolnej przez osobę niebędącą rolnikiem jest bardziej złożony niż przy nabyciu zwykłej nieruchomości budowlanej. Najczęściej przebiega on w kilku etapach:
Zawarcie umowy warunkowej – notariusz sporządza umowę sprzedaży z zastrzeżeniem, że stanie się ona skuteczna dopiero po upływie terminu, w którym KOWR może złożyć oświadczenie o skorzystaniu z prawa pierwokupu.
Zawiadomienie KOWR – notariusz przesyła do KOWR zawiadomienie wraz z kopią umowy.
Decyzja KOWR – w ciągu miesiąca KOWR podejmuje decyzję o ewentualnym skorzystaniu z prawa pierwokupu lub rezygnuje z niego.
Finalizacja umowy – po upływie tego okresu umowa staje się skuteczna i może zostać wpisana do księgi wieczystej.
Warto zaznaczyć, że KOWR korzysta z prawa pierwokupu stosunkowo rzadko, jednak sam fakt oczekiwania na decyzję wydłuża proces zakupu.
Wskazówki dla kupujących
Osoby zainteresowane zakupem ziemi rolnej, które nie posiadają statusu rolnika, powinny zwrócić uwagę na kilka kluczowych kwestii:
dokładnie sprawdzić powierzchnię użytków rolnych na działce – to od niej zależy, które przepisy mają zastosowanie,
zapoznać się z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ponieważ działki przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową lub inwestycyjną nie podlegają ograniczeniom dotyczącym obrotu ziemią rolną,
w przypadku działek graniczących z terenami zabudowanymi rozważyć możliwość wystąpienia o odrolnienie gruntu, co znacznie ułatwia jego zakup,
jeśli planuje się zakup działki od osoby bliskiej powyżej 1 ha, należy upewnić się, że relacja rodzinna spełnia wymogi ustawowe,
przy zakupie działek pomiędzy 0,3 ha a 1 ha przygotować się na zawarcie umowy warunkowej i oczekiwanie na decyzję KOWR.
Realne możliwości nie-rolników
W praktyce osoby niebędące rolnikami mogą bez przeszkód nabywać działki o powierzchni do 1 ha, a nawet nieco większe, jeśli uzyskają zgodę KOWR lub nabywają ziemię od bliskich. Dla wielu inwestorów jest to wystarczająca wielkość, by prowadzić niewielką działalność agroturystyczną, sadowniczą czy rekreacyjną.
Zrozumienie aktualnych przepisów i świadome planowanie zakupu pozwala uniknąć błędów formalnych oraz sporów z KOWR. Warto pamiętać, że przepisy te nie mają na celu zniechęcać do inwestowania na wsi, lecz zapewnić, by ziemia rolna była wykorzystywana zgodnie z jej przeznaczeniem i trafiała głównie w ręce osób faktycznie zainteresowanych jej uprawą.
Opóźniony przez zamknięcie rządu USA raport WASDE dla kukurydzy nie przyniósł większych zmian w produkcji globalnej, ale podkreślił komfortową podaż ziarna, szczególnie w USA. Minimalne cięcie plonów w USA (z 186,7 → 186 bu/akr) było znacznie mniejsze od oczekiwań rynku, co w połączeniu ze wzrostem zapasów początkowych i końcowych przyczyniło się do spadków cen w piątek, 14 listopada.
1. Kluczowe dane dla USA (wrzesień → listopad)
Parametr
Wrzesień
Listopad
Zmiana
Zapasy początkowe
33,66 mln t
38,91 mln t
+5,25 mln t
Średni plon
186,7 bu/akr
186 bu/akr
−0,7 bu/akr
Produkcja
427,11 mln t
425,53 mln t
−1,58 mln t
Eksport
75,57 mln t
78,11 mln t
+2,54 mln t
Zapasy końcowe
53,58 mln t
54,71 mln t
+1,13 mln t
Wnioski:
Minimalna korekta plonów została odebrana przez rynek jako spadkowa.
Wyższe zapasy początkowe zwiększają podaż na początku sezonu.
Eksport nie zrekompensował wzrostu zapasów, co tłumaczy piątkową przecenę.
Presja spadkowa utrzyma się, dopóki nie pojawią się czynniki ograniczające podaż: – problemy pogodowe w Ameryce Południowej, – nagły wzrost popytu eksportowego z Chin lub Meksyku, – wahania kursów walut zwiększające konkurencyjność eksportu.
USA i Ameryka Południowa zapewniają komfortowy bilans, co ogranicza potencjał kontynuacji odbicia cen.
Światowa produkcja pszenicy mocno w górę w listopadowej prognozie Amerykańskiego Departamentu Rolnictwa (USDA). Opóźniony przez najdłuższe w historii zamknięcie rządu USA piątkowy raport USDA potwierdził, że rynek pszenicy przesuwa się w kierunku większej dostępności ziarna. Publikacja, ukazująca się z kilkutygodniowym opóźnieniem, przyniosła skumulowane korekty produkcji w górę (wrzesień → listopad) u wszystkich największych producentów pszenicy. Nic zatem dziwnego, że kontrakty zareagowały na raport spadkami. W Chicago przeceny były większe, ponieważ inwestorzy mieli ponad dwie godziny na przetrawienie raportu, podczas gdy w Paryżu tylko pół godziny.
Kluczowe liczby (wrzesień → listopad)
Świat — produkcja: 816,20 → 828,89 mln t (+12,69 mln t).
Świat — zapasy końcowe: 264,06 → 271,43 mln t (+7,37 mln t).
USA — produkcja: 52,45 → 54,01 mln t (ok. +1,56 mln t).
USA — zapasy końcowe: 22,96 → 24,52 mln t (wzrost).
Główne źródła zwiększonej podaży to rewizje w produkcji u głównych eksporterów: Australia, Kanada, UE, Rosja i Argentyna — wszystkie razem podniosły globalną produkcję/podaż ziarna.
Reakcja rynku (sesja piątkowa, 14.11.2025)
Rynek zareagował spadkami, odzwierciedlając większą globalną podaż i brak świeżych impulsów popytowych:
Chicago SRW (grudzień 2025): 5,27 USD/buszel (−1,59%)
MATIF (grudzień 2025): 188,25 EUR/t (−0,66%)
Zniżki wynikły z kombinacji: podażowych rewizji w WASDE, sprzedaży funduszy i braku potwierdzenia dużych zakupów eksportowych (m.in. do Chin) w opóźnionych danych.
WYKRES – Notowania pszenicy (SRW) w Chicago i na Matif (niebieska linia – lewa oś)
Co to oznacza dla rynku?
Presja spadkowa może się utrzymać, dopóki nie pojawią się istotne czynniki zacieśniające (pogoda na półkuli południowej, ograniczenia eksportowe, nagły wzrost popytu).
USA: pomimo wzrostu produkcji o ~1,5 mln t, także zapasy rosną — to lokalny czynnik osłabiający wsparcie cen.
Eksporterzy: większa dostępność u Australii, Kanady i UE zwiększa konkurencję na rynkach importerskich (Afryka Płn., Bliski Wschód).
Inwestorzy będą śledzić: tempo sprzedaży eksportowej USA, raporty pogodowe w południowej półkuli oraz ewentualne przetargi i zapotrzebowanie w krajach importujących.
Krótkie wnioski
WASDE z listopada potwierdza, że bilans pszenicy jest obecnie komfortowy — większa produkcja globalna i rosnące zapasy stanowią główny powód piątkowych spadków cen. Bez nowych, istotnych impulsów zewnętrznych notowania prawdopodobnie pozostaną pod presją.
DLG wzmacnia rolę międzynarodowego partnera dla rozwoju systemów rolno-spożywczych
4–6 listopada 2025, Singapur – podczas nadchodzących targów Agri-Food Tech Expo Asia (AFTEA 2025) organizacja DLG Markets (Deutsche Landwirtschafts-Gesellschaft – Niemieckie Towarzystwo Rolnicze) zaprezentuje swoją strategię globalnego rozwoju i innowacji w rolnictwie oraz systemach żywnościowych. Jako oficjalny partner merytoryczny i biznesowy wydarzenia, DLG umocni swoją pozycję jako lider międzynarodowej współpracy na styku technologii, polityki i produkcji rolnej.
AFTEA, współorganizowana przez Constellar i DLG, to wiodąca w Azji platforma innowacji agri-food tech, łącząca naukę, biznes i przemysł w celu tworzenia zrównoważonych modeli żywności przyszłości.
Globalne projekty DLG Markets – transformacja, innowacje i współpraca ponad granicami
Podczas trzech dni targów w Singapurze DLG Markets zaprezentuje swoje projekty międzynarodowe, pokazując, jak wspiera:
transformację rolnictwa poprzez wdrażanie nowych technologii,
tworzenie sieci innowacji i partnerstw międzysektorowych,
programy zrównoważonego rozwoju i budowania kompetencji w krajach na różnych kontynentach.
Szczególną uwagę poświęcono rolnictwu wertykalnemu i produkcji w środowisku kontrolowanym (CEA) – obszarom, które stają się kluczowe dla przyszłości globalnych systemów żywnościowych.
„DLG Markets buduje most pomiędzy dostawcami technologii, decydentami i społecznościami rolniczymi na całym świecie. Współpraca międzynarodowa to klucz do zrównoważonego i odpornego rolnictwa przyszłości.” – podkreśla zespół DLG Markets.
Inhouse Farming – filar zrównoważonej żywności na EuroTier 2026
Jednym z najważniejszych projektów prezentowanych podczas AFTEA 2025 będzie Inhouse Farming – Feed & Food Show – autorski koncept DLG, który zyska kluczowe znaczenie podczas EuroTier 2026 (Hanower, 10–13 listopada 2026).
W ramach tego programu DLG łączy najnowsze rozwiązania w zakresie:
rolnictwa wertykalnego i hydroponiki,
alternatywnych źródeł białka,
zrównoważonych systemów żywnościowych,
gospodarki o obiegu zamkniętym (circular food systems).
Na AFTEA w Singapurze DLG przedstawi praktyczne przykłady wdrożeń i pokaże, jak Inhouse Farming staje się globalnym punktem spotkań innowatorów żywności przyszłości.
Nauka i start-upy w centrum uwagi: zrównoważone białka i przetwarzanie odpadów z akwakultury
W dniu 6 listopada 2025 roku DLG zorganizuje specjalną sesję ekspercką poświęconą globalnym badaniom nad zrównoważonymi systemami żywnościowymi.
W jej ramach zaprezentowane zostaną dwa nowatorskie projekty badawcze TUMCREATE – platformy współpracy między Singapurem a Technicznym Uniwersytetem w Monachium (TUM):
„Proteins4Singapore” – badania nad produkcją wysokowartościowych źródeł białka,
„AquaCycle” – projekt przetwarzania odpadów z akwakultury w wartościowe składniki odżywcze.
Oba projekty podkreślają znaczenie międzynarodowej współpracy naukowej w budowaniu odpornych i efektywnych systemów żywnościowych.
„Od 1885 roku DLG wspiera rozwój nauki i innowacji w rolnictwie. Nasza misja non-profit koncentruje się na budowaniu globalnych partnerstw dla zrównoważonego rozwoju żywności” – podkreślają przedstawiciele organizacji.
Start-upowe mistrzostwa świata w agrotechnologii
Podczas AFTEA 2025 DLG weźmie również udział w Agri-Food Tech World Championship – flagowym konkursie start-upów, w którym młode firmy z obszarów agtech, aquatech, alternatywnych białek i zrównoważonego rolnictwa zaprezentują swoje innowacje przed inwestorami i ekspertami branżowymi.
DLG, jako organizacja z doświadczeniem w rozwoju przedsiębiorczości i innowacji, wspiera identyfikację oraz promocję technologii o potencjale transformacyjnym – takich, które na nowo definiują przyszłość produkcji i przetwarzania żywności.
Agritechnica Asia 2026 – łącząc regiony i technologie
Podczas AFTEA w Singapurze DLG Markets zaprezentuje również Agritechnica Asia 2026 – kolejną edycję prestiżowych targów dedykowanych rolnictwu azjatyckiemu.
Po udanym debiucie w Wietnamie w 2025 roku, wydarzenie powróci do Bangkoku w dniach 20–22 maja 2026. Targi te stanowią regionalne centrum wymiany technologicznej między producentami maszyn, firmami agrobiznesowymi i rolnikami z Azji Południowo-Wschodniej.
Organizatorem wydarzenia jest DLG Markets Asia Pacific, spółka zależna DLG Markets, której misją jest łączenie regionalnych potrzeb rolnictwa z globalnymi trendami technologicznymi.
DLG Markets – partner strategii, treści i rozwoju
DLG Markets to coś więcej niż organizator wystaw. To partner merytoryczny i strategiczny, który:
tworzy programy konferencyjne i edukacyjne,
rozwija sieci współpracy międzynarodowej,
wspiera matchmaking pomiędzy innowatorami i inwestorami,
oraz dba, by targi odzwierciedlały aktualne wyzwania i szanse branży agri-food.
Poprzez uczestnictwo w AFTEA 2025, DLG Markets potwierdza swoje zaangażowanie w łączenie azjatyckiego i globalnego ekosystemu innowacji żywnościowych, wspierając rozwój inteligentnych, zrównoważonych i odpornych systemów żywienia przyszłości.
Największe targi maszyn rolniczych na świecie, Agritechnica 2025 w Hanowerze
Hanower, 10 listopada 2025 r. wystartowała Agritechnica 2025, największa na świecie wystawa maszyn rolniczych i technologii rolniczych. W uroczystej gali otwarcia „Max-Eyth-Abend” uczestniczyli przedstawiciele nauki, polityki i biznesu, a wydarzenie zainaugurował Hubertus Paetow, prezes DLG (Deutsche Landwirtschafts-Gesellschaft – Niemieckiego Towarzystwa Rolniczego).
Tegoroczna edycja, odbywająca się pod hasłem „Touch Smart Efficiency”, gromadzi ponad 2 800 wystawców z 52 krajów i stanowi globalną platformę wymiany wiedzy, doświadczeń oraz prezentacji innowacji, które kształtują przyszłość rolnictwa.
Hubertus Paetow: odpowiedzialność i rozwój w świecie pełnym zmian
W swoim przemówieniu inaugurującym Hubertus Paetow podkreślił, że Agritechnica 2025 jest dziś najważniejszym miejscem dla światowego dialogu o przyszłości rolnictwa, łączącym innowatorów, producentów i rolników z całego świata.
„Rolnictwo stoi dziś wobec ogromnych wyzwań – politycznych, ekonomicznych i klimatycznych. Ale właśnie w tych warunkach tworzymy przyszłość. Postęp nie rodzi się w biurach urzędników, lecz w głowach inżynierów, przedsiębiorców i rolników, którzy odważnie wdrażają innowacje” – zaznaczył Paetow.
Prezes DLG odniósł się również do aktualnej sytuacji geopolitycznej i ekonomicznej, wskazując na niepewność globalnych rynków i trudności, z jakimi mierzy się europejskie rolnictwo. Skrytykował także Europejski Zielony Ład, określając go jako „zbyt statyczny i biurokratyczny system”, który hamuje naturalny potencjał wzrostu sektora.
„Zakończenie etapu Zielonego Ładu otwiera drogę do nowych rozwiązań i bardziej elastycznych ścieżek rozwoju. Naszym celem powinien być zrównoważony wzrost produktywności – taki, który łączy efektywność ekonomiczną z troską o klimat i bioróżnorodność” – dodał Paetow.
Zrównoważony wzrost produktywności – nowy kierunek dla rolnictwa
W centrum strategii DLG znajduje się nowe motto: „Sustainable Productivity Growth” – zrównoważony wzrost produktywności. To podejście zakłada, że przyszłość rolnictwa musi być jednocześnie wydajna i ekologiczna.
Zrównoważony rozwój nie oznacza rezygnacji z produktywności, lecz mądrzejsze wykorzystanie zasobów. Nowoczesne technologie – jak automatyzacja, robotyka, systemy GPS i sztuczna inteligencja – pozwalają mierzyć i optymalizować nie tylko plony, ale także zużycie energii, emisje CO₂ czy wpływ na glebę i wodę.
„Nie musimy czekać, aż ktoś wskaże nam kierunek. To my, rolnicy i inżynierowie, jesteśmy siłą napędową zmian. Agritechnica 2025 to miejsce, w którym widzimy, jak przyszłość staje się rzeczywistością” – podsumował Paetow.
Minister Alois Rainer: innowacja i efektywność w służbie naturze
Niemiecki minister rolnictwa Alois Rainer w swoim wystąpieniu podkreślił, że Agritechnica 2025 to nie tylko targi, lecz symbol innowacyjności i globalnego potencjału eksportowego europejskiego rolnictwa.
„W Hanowerze widzimy, jak technologia łączy się z odpowiedzialnością. Innowacje, które tu prezentujemy, pozwalają jednocześnie zwiększać wydajność i chronić zasoby naturalne. Rolnictwo przyszłości musi być efektywne, cyfrowe i zrównoważone” – powiedział minister.
Rainer zwrócił także uwagę, że technologie rolnicze stają się filarem współpracy międzynarodowej, łącząc producentów z różnych kontynentów w celu budowania bezpieczeństwa żywnościowego na świecie.
Anthony van der Ley (VDMA): Europa napędza globalny postęp
Anthony van der Ley, przewodniczący VDMA Agricultural Machinery Association, określił Agritechnicę 2025 jako „globalne centrum technologiczne branży agrotechnicznej”.
„Tutaj, w Hanowerze, widzimy w praktyce, jak europejska myśl inżynierska wyznacza kierunki rozwoju rolnictwa na świecie. Nasze rozwiązania – od precyzyjnego siewu po autonomiczne maszyny – tworzą podstawę dla efektywnego, ekologicznego i zyskownego rolnictwa” – podkreślił van der Ley.
Wskazał również, że wysokie wymagania europejskich rolników są motorem dla rozwoju technologicznego. To właśnie ich potrzeby inspirują konstruktorów i producentów do tworzenia coraz bardziej innowacyjnych rozwiązań.
Technologia i odpowiedzialność idą w parze
Premier Dolnej Saksonii, Olaf Lies, przypomniał, że region ten od lat jest „numerem jeden” w niemieckim rolnictwie i z dumą gości targi Agritechnica 2025.
„Motyw przewodni ‘Touch Smart Efficiency’ doskonale oddaje ducha rolnictwa przyszłości. Cyfryzacja, automatyzacja i sztuczna inteligencja to narzędzia, które pozwalają produkować więcej, zużywając mniej zasobów. Technologia i odpowiedzialność nie wykluczają się – uzupełniają się wzajemnie” – powiedział Lies.
Podkreślił także znaczenie partnerstwa między administracją a branżą, które pozwala wprowadzać innowacje w sposób przemyślany i zgodny z potrzebami rynku.
Miriam Staudte: zrównoważony rozwój to warunek efektywności
Minister rolnictwa Dolnej Saksonii, Miriam Staudte, zwróciła uwagę na praktyczny wymiar ekologicznej transformacji.
„Agritechnica 2025 pokazuje, że nowoczesne technologie mogą służyć środowisku. Tylko dzięki zrównoważonym, przyjaznym naturze rozwiązaniom możemy zapewnić długofalową konkurencyjność naszych gospodarstw. Zrównoważony rozwój to nie przeszkoda w efektywności – to jej fundament” – podkreśliła.
Agritechnica 2025 – serce światowego rolnictwa i innowacji
Tegoroczna edycja Agritechnici to nie tylko prezentacja maszyn i technologii, ale kompleksowe spojrzenie na przyszłość branży. Na powierzchni wystawienniczej zgromadzono około 2 800 wystawców z 52 krajów oraz 430 000 odwiedzających z całego świata.
Wśród licznych wydarzeń towarzyszących znalazły się m.in.:
Digital Farm Center (hala 21) – interaktywna strefa prezentująca rozwiązania z zakresu cyfryzacji, automatyki i robotyki,
DLG Spotlights – pokazy tematyczne poświęcone rolnictwu cyfrowemu, zdrowiu gleby i pracy warsztatowej w ramach „Werkstatt-Live”,
Systems & Components – targi B2B dla dostawców sektora maszyn rolniczych i pojazdów terenowych.
Agritechnica 2025 wyznacza kierunek dla rolnictwa przyszłości
Agritechnica 2025 potwierdza, że rolnictwo XXI wieku łączy technologię, odpowiedzialność i innowację. To tutaj prezentowane są rozwiązania, które definiują przyszłość żywienia i produkcji rolnej – od precyzyjnych systemów GPS po autonomiczne ciągniki i sztuczną inteligencję wspierającą zarządzanie gospodarstwem.
Hasło „Touch Smart Efficiency” to nie tylko motto targów, lecz wizja nowoczesnego, zrównoważonego rolnictwa, które łączy efektywność ekonomiczną z troską o planetę.
SM Rambo, SM Hiltop, SM Bzura to trzy wyselekcjonowane propozycje odmian z Hodowli Roślin Smolice. W ofercie znajdziemy również wiele innych kreacji zarówno z wykorzystaniem na kiszonkę jak i na ziarno, stworzone z myślą o maksymalnej wydajności, odporności i dopasowaniu do zmiennych warunków pogodowych.
Odmiany kukurydzy HR Smolice
Odmiany kukurydzy Hodowli Roślin Smolice wyróżniają się wysoką plennością, stabilnością plonowania oraz dostosowaniem do zróżnicowanych warunków klimatycznych Polski.W ofercie znajdują się zarówno odmiany ziarnowe, jak i kiszonkowe, charakteryzujące się dobrym wigorem początkowym, szybkim oddawaniem wody z ziarna oraz wysoką wartością energetyczną kiszonki. Dzięki nowoczesnym metodom selekcji i długoletniemu doświadczeniu hodowców, kukurydze Smolic sprawdzają się w wielu gospodarstwach, zapewniając wysoką efektywność uprawy i przewidywalne wyniki w różnych regionach kraju.
Trójliniowa odmiana kiszonkowa o ziarnie typu flint/dent,zarejestrowana w Polsce w 2025 roku. W doświadczeniach rejestrowych osiągnęła plon suchej masy – 204,3 dt/ha (2024), co stanowi 104% wzorca. Charakteryzuje się wysoką jakością kiszonki oraz dobrą adaptacją do słabszych gleb i okresowych niedoborów wody. Odmiana jest kontynuacją rewelacyjnej linii genetycznej zapoczątkowanej odmianą SM Perseus. Polecana do uprawy na kiszonkę i biogaz w całym kraju.
SM Hiltop (FAO 230) – NOWOŚĆ
Odmiana ziarnowa w typie single-cross o ziarnie typu flint, zarejestrowana w Polsce w 2025 roku. W doświadczeniach rejestrowych w 2023 roku uzyskała średni plon suchego ziarna na poziomie 13,2 t/ha. Cechuje się bardzo szybkim oddawaniem wody, co obniża koszty suszenia i przyspiesza zbiory ziarna. Posiada mocny efekt stay-green, zwiększający wydajność fotosyntezy. Odporna na wyleganie, tolerancyjna w uprawie na słabych stanowiskach. Polecana do intensywnej produkcji ziarna w całej Polsce.
SM Bzura (FAO 240) – NOWOŚĆ
Mieszaniec pojedynczy (single cross) o wczesności pomiędzy grupą wczesną a średniowczesną, łączący potencjał plonowania typowy dla odmian średniowczesnych. Kierunek użytkowania – ziarno. Ziarno typu flint/dent. Zarejestrowana na Litwie w 2025roku. SM Bzura wyróżnia się bardzo wysokim potencjałem plonowania na glebach średnich i dobrych. Odmiana charakteryzuje się bardzo dobrym wigorem początkowym, dobrze znosi chłodniejsze stanowiska. Buduje rośliny o średniej wysokości, z silnymi łodygami i wysoką odpornością na wyleganie, zapewniając bezpieczeństwo plonu oraz sprawny zbiór. SM Bzura to propozycja dla gospodarstw poszukujących odmiany stabilnej, plennej i niezawodnej w różnych warunkach uprawowych.
Jak połączyć opłacalność produkcji z troską o glebę i klimat? Odpowiedzi na to pytanie szukali uczestnicy szkolenia „Przejście do rolnictwa regeneratywnego”, które odbyło się w dniach 8–9 października 2025 r. w Turku. W wydarzeniu zorganizowanym przez Fundację Rozwoju Rolnictwa Terra Nostra wzięło udział ponad 40 uczestników – głównie rolników indywidualnych i pracowników dużych gospodarstw rolnych, zainteresowanych praktycznym wdrażaniem zasad rolnictwa regeneratywnego.
Szkolenie stanowiło element europejskiego Programu Rolnictwa Regeneratywnego, realizowanego przez EIT Food, które jest częścią Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT) – niezależnego organu Unii Europejskiej, utworzonego w 2008 roku. Celem programu jest skalowanie praktyk regeneratywnych w rolnictwie oraz podnoszenie świadomości na temat znaczenia zdrowia gleby i jego wpływu na środowisko oraz zdrowie publiczne. Inicjatywa ta rozwijana jest od kilku lat w 18 krajach Europy i obejmuje już ponad 32 tysiące hektarów upraw prowadzonych regeneratywnie.
Spotkanie otworzyła Weronika Kosin z EIT Food, która przedstawiła założenia i skalę programu w Europie, podkreślając jego kluczową rolę w budowaniu zrównoważonego systemu żywnościowego. W kolejnych modułach głos zabrali zaproszeni przez Fundację Terra Nostra eksperci. Adam Baucza – prezes Fundacji – omówił czynniki abiotyczne wpływające na kondycję gleby i znaczenie systemowego podejścia do gospodarowania. Kacper Łata z firmy Farmtech zaprezentował praktyczne metody analizy gleby i zasady precyzyjnego wapnowania, natomiast Łukasz Karmowski przedstawił przykład gospodarstwa, w którym integracja produkcji roślinnej i hodowli bydła pozwala osiągnąć samowystarczalność i ograniczyć ślad węglowy. O znaczeniu bioróżnorodności w ekosystemach rolnych mówił Rafał Igielski, zwracając uwagę na rolę pasów kwietnych, roślin okrywowych i mikroorganizmów w budowaniu żywej gleby. Szkolenie zamknęła Katarzyna Jórga, która omówiła ekonomiczne i środowiskowe korzyści płynące z regeneratywnego podejścia do gospodarowania.
Podczas części terenowej uczestnicy mogli zobaczyć w praktyce efekty wdrażania regeneratywnych technologii – m.in. ograniczenia orki, stosowania mieszanek poplonowych i nawożenia organicznego. Wymiana doświadczeń w terenie pokazała, że nawet niewielkie zmiany w praktykach uprawowych mogą znacząco poprawić strukturę i żyzność gleby.
– Rolnictwo regeneratywne to inwestycja w przyszłość – w żyzną glebę, stabilne plony i mniejsze koszty produkcji. Cieszy nas, że coraz więcej rolników chce działać w tym kierunku – podkreśla przedstawiciel Fundacji Terra Nostra.
Szkolenie w Turku pokazało w praktyce, że rolnictwo regeneratywne nie jest już ideą, lecz konkretnym, skutecznym i coraz częściej wybieranym kierunkiem rozwoju polskich gospodarstw.
EIT Food i Fundacja Terra Nostra
EIT Food to wiodąca europejska inicjatywa na rzecz innowacji w sektorze rolno-spożywczym, finansowana przez Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT) – organ Unii Europejskiej. Organizacja wspiera projekty edukacyjne i wdrożeniowe, które budują zdrowszy, bardziej zrównoważony i odporny system żywnościowy.
Fundacja Rozwoju Rolnictwa Terra Nostra jest partnerem programu EIT Food w Polsce. Prowadzi działania edukacyjne i doradcze, które pomagają rolnikom wdrażać praktyki regeneratywne oraz wzmacniają współpracę między nauką, biznesem i praktyką rolniczą. Fundacja jest organizatorem corocznego, międzynarodowego wydarzenia – Forum Rolnictwa Regeneratywnego BIO_REACTION.
Inflacja w październiku 2025 r. wyniosła 2,8 % r/r, czyli tyle ile pokazywał wstępny odczyt.W piątek 14-go listopada 2025 roku GUS opublikował finalne dane o inflacji w październiku. Zdaniem GUS ceny towarów i usług wzrosły w październiku o 2,8% w skali roku (przy wzroście cen usług o 5,6% i towarów o 1,7%). W stosunku do poprzedniego miesiąca ceny towarów i usług wzrosły o 0,1% (przy wzroście cen towarów o 0,3% i spadku cen usług o 0,2%).
Warto jednak podkreślić dwa istotne punkty:
Tempo wzrostu cen hamuje m.in. dzięki niższym niż przed rokiem cenom paliw – według GUS ceny paliw były w październiku o ok. 1,8 % niższe niż rok wcześniej.
Każde gospodarstwo domowe odczuwa inflację inaczej – w zależności od struktury wydatków (np. ile wydaje na żywność, paliwo, mieszkanie) rzeczywisty skutek zmian cen może być bardzo różny.
Zmiany cen towarów i usług konsumpcyjnych w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego (w %)
Poniżej raport z danymi dla sektora rolno-spożywczego oraz z wyszczególnieniem, co podrożało, a co tanieje.
Raport: Inflacja & żywność – październik 2025 r.
Ogólne dane
Cały koszyk: 102,8 (czyli +2,8% r/r)
Towary: 101,7 (+1,7% r/r)
Usługi: 105,6 (+5,6% r/r)
Żywność i napoje bezalkoholowe: 103,4 (+3,4% r/r)
Co podrożało (r/r) w żywności
Jaja: +18,8%
Mięso wołowe: +19,5%
Mięso cielęce: +17,3%
Mięso drobiowe: +10,1%
Kawa: +16,3%
Kakao / czekolada w proszku: +17,0%
Soki owocowe i warzywne: +8,5%
Sery i twarogi: +3,8%
Jogurt, śmietana, napoje/desery mleczne: +3,3%
Co tanieje lub bardzo wolno rośnie (r/r)
Cukier: –16,3%
Mąka: –5,4%
Warzywa: –2,7%
Mięso wieprzowe: –3,0%
Oleje i tłuszcze: +1,3%
Ryż: +2,6%
Pieczywo: +3,1%
Co hamuje tempo inflacji
Spadek cen paliw: w kategorii „transport” zaznaczono, że ceny paliw do prywatnych środków transportu były niższe o ~1,8% r/r.
Stabilizacja lub spadki w niektórych grupach żywności (cukier, mąka, warzywa) — co łagodzi presję inflacyjną w żywności.
W dniach 5–6 listopada 2025 r. w Łodzi odbyła się konferencja FoodFakty Summit 2025, poświęcona wyzwaniom związanym z jakością żywności i zrównoważoną produkcją. Jednym z kluczowych punktów programu konferencji była debata przygotowana przez Fundację Rozwoju Rolnictwa Terra Nostra – „Dowody, decyzje, deklaracje – jak komunikować konsumentom wpływ produkcji rolnej na środowisko”. Po panelu uczestnikom przybliżono założenia Programu Rolnictwa Regeneratywnego EIT Food, które jest częścią Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT) – niezależnego organu Unii Europejskiej, utworzonego w 2008 roku.
Celem debaty była popularyzacja zasad rolnictwa regeneratywnego i pokazanie, jak ten temat można przekładać na rzetelną komunikację skierowaną do szerokiego grona odbiorców – producentów, przedstawicieli biznesu oraz konsumentów. Wątki merytoryczne łączyły się z praktycznymi pytaniami o narzędzia weryfikacji, wymagania legislacji i rynku oraz znaczenie edukacji i wsparcia.
Wydarzenie miało charakter otwarty i edukacyjny – stanowiło przestrzeń wymiany wiedzy, doświadczeń i dobrych praktyk w duchu współpracy pomiędzy nauką, biznesem i praktyką rolniczą.
Fakty zamiast deklaracji
Dyskusję poprowadziła Katarzyna Jórga z Fundacji Terra Nostra. W panelu udział wzięli:
dr Marzena Styczyńska – reprezentująca Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu,
dr inż. Aneta Perzanowska – ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie,
Wojciech Niemczal – uczestnik programu EIT Food, właściciel gospodarstwa i członek zarządu Biała Cebula Sp. z o.o.,
Mikołaj Potocki – członek Komitetu ESG przy Krajowej Izbie Gospodarczej, Altemis Sp. z o.o.,
Michał Kowański – TÜV SÜD Polska Sp. z o.o.
Adam Baucza – prezes Fundacji Rozwoju Rolnictwa Terra Nostra.
Paneliści zwracali uwagę, że coraz częstsze deklaracje o „odbudowie gleby” czy „sekwestracji węgla” wymagają twardych dowodów i przejrzystej komunikacji. W trakcie dyskusji pojawiły się pytania o to, kto odpowiada za gromadzenie i weryfikację danych – rolnik, doradca, przetwórca, czy niezależny audytor – oraz jak wdrażać systemy MRV (Monitoring, Reporting, Verification), by budowały zaufanie, a nie jedynie pozory przejrzystości.
Wśród poruszanych wątków pojawiła się perspektywa rolników, audytorów i biznesu. Adam Baucza zwracał uwagę, że nie chodzi o rewolucję, lecz o systematyczną pracę z producentami rolnymi: obok ilości i jakości produktu powinni przekazywać odbiorcom informację o sposobie wytworzenia i jego wpływie na środowisko. Zaznaczył przy tym, że konieczne jest odpowiednie wsparcie, które pomoże rolnikom w generowaniu i gromadzeniu takich danych w sposób rzetelny – muszą oni wiedzieć, jakie informacje są istotne i w jaki sposób je dokumentować.
Michał Kowański oraz Mikołaj Potocki podkreślali znaczenie weryfikowalności deklaracji środowiskowych – zwłaszcza dotyczących śladu środowiskowego – oraz potrzebę posiadania obiektywnych dowodów możliwych do niezależnej, transparentnej oceny przez jednostki certyfikujące.
Wojciech Niemczal wskazywał na rosnącą rolę konsumentów w kształtowaniu standardów etykietowania żywności, a także ich kluczowy wpływ na budowanie popytu na produkty wytwarzane w sposób regeneratywny. Zwrócił uwagę, że informacje o kraju pochodzenia stały się już normą, a większość sieci handlowych wymaga obecnie badań pod kątem pozostałości pestycydów. Wciąż jednak brakuje spójnych oznaczeń, które jednoznacznie identyfikowałyby produkty rolnictwa regeneratywnego i informowały o wpływie produktu na środowisko. Podkreślił również, że produkty ekologiczne i bio wciąż pozostają drogie, a produkcja regeneratywna, łącząca elementy rolnictwa ekologicznego i konwencjonalnego, może być odpowiedzią na potrzebę oferowania żywności wysokiej jakości w bardziej przystępnej cenie.
Program EIT Food Regenerative Agriculture – wiedza, praktyka, współpraca
Po zakończeniu dyskusji uczestnikom przybliżono założenia Programu Rolnictwa Regeneratywnego EIT Food. Inicjatywa realizowana przez EIT Food – organizację wspieraną przez Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT), organ Unii Europejskiej – obejmuje dziś 18 krajów Europy i ponad 32 tysiące hektarów upraw prowadzonych w duchu regeneratywnym. Program koncentruje się na skalowaniu praktyk regeneratywnych, poprawie zdrowia gleby, zwiększaniu bioróżnorodności oraz ograniczaniu emisji gazów cieplarnianych, wspierając jednocześnie rolników w budowaniu odporności ich gospodarstw na zmiany klimatu.
Zaprezentowano również kluczowe wyniki programu z lat 2022–2024. Z deklaracji uczestników wynika, że u 62% rolników odnotowano wzrost liczby dżdżownic – ważnego wskaźnika żyzności gleby. Najbardziej cenionymi formami wsparcia okazały się bezpośrednie konsultacje ze specjalistami, szczegółowe analizy gleby wraz z rekomendacjami oraz możliwość wymiany doświadczeń. Rolnicy najczęściej wdrażali takie praktyki jak wzbogacony płodozmian, międzyplony, uprawa bezorkowa lub pasowa, pasy kwietne czy stosowanie nawozów mikrobiologicznych, co przyczyniało się do lokalnego wzrostu bioróżnorodności. Warto podkreślić, że 100% uczestników programu doradczego poleciło udział innym rolnikom, a 71% zadeklarowało chęć kontynuowania praktyk regeneratywnych po zakończeniu inicjatywy.
Prezentacja miała charakter otwarty i popularyzatorski – przedstawiono główne założenia programu, jego skalę oraz osiągnięte rezultaty. Pokazano również, że regeneratywne podejście do produkcji rolnej może łączyć opłacalność gospodarowania z poprawą zdrowia gleby, wzrostem bioróżnorodności i ograniczaniem wpływu rolnictwa na środowisko.
EIT Food i Fundacja Terra Nostra
EIT Food to wiodąca europejska inicjatywa na rzecz innowacji w sektorze rolno-spożywczym, finansowana przez Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT) – organ Unii Europejskiej. Organizacja wspiera projekty edukacyjne i wdrożeniowe, które budują zdrowszy, bardziej zrównoważony i odporny system żywnościowy.
Fundacja Rozwoju Rolnictwa Terra Nostra jest partnerem programu EIT Food w Polsce. Prowadzi działania edukacyjne i doradcze, które pomagają rolnikom wdrażać praktyki regeneratywne oraz wzmacniają współpracę między nauką, biznesem i praktyką rolniczą. Fundacja jest organizatorem corocznego, międzynarodowego wydarzenia – Forum Rolnictwa Regeneratywnego BIO_REACTION.
Wydarzenie zostało zrealizowane w ramach programu EIT Food Regenerative Agriculture, współfinansowanego przez Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT), organ Unii Europejskiej.
Ta strona korzysta z plików cookies. Służą do tego, by strona działała prawidłowo a także do analizowania ruchu na stronie, a także, by wyświetlać Ci lepiej dopasowane treści i reklamy. Stosujemy również cookies podmiotów trzecich. Dowiedz się więcej w Polityce prywatności i cookies.
Ta strona korzysta z plików cookie, aby poprawić wrażenia podczas poruszania się po witrynie. Niektóre z nich są przechowywane w przeglądarce, bo są niezbędne do działania podstawowych funkcji witryny. Używamy również plików cookie podmiotów trzecich, które pomagają nam analizować i rozumieć, w jaki sposób korzystasz z tej witryny. Te pliki cookie oraz pliki stosowane w celach reklamowych będą przechowywane w Twojej przeglądarce tylko za Twoją zgodą. Masz również możliwość rezygnacji z tych plików cookie. Jednak rezygnacja z niektórych z tych plików cookie może wpłynąć na wygodę przeglądania.
Niezbędne pliki cookie są absolutnie niezbędne do prawidłowego funkcjonowania strony. Te pliki cookie zapewniają działanie podstawowych funkcji i zabezpieczeń witryny. Anonimowo.
Cookie
Duration
Description
cookielawinfo-checkbox-analytics
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Analityczne”.
cookielawinfo-checkbox-functional
11 months
To ciasteczko jest stosowane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent, aby udokumentować zgodę użytkownika na ciasteczka z kategorii "Funkcjonalne".
cookielawinfo-checkbox-necessary
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Niezbędne”.
cookielawinfo-checkbox-others
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Inne”.
cookielawinfo-checkbox-performance
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent. Jest stosowane, by przechowywać zgodę użytkownika na pliki cookies z kategorii „Wydajnościowe”.
viewed_cookie_policy
11 months
To ciasteczko jest używane przez wtyczkę GDPR Cookie Consent i służy do przechowywania informacji, czy użytkownik wyraził zgodę na korzystanie z plików cookie. Nie przechowuje żadnych danych osobowych.
Funkcjonalne pliki cookie wspierają niektóre funkcje tj. udostępnianie zawartości strony w mediach społecznościowych, zbieranie informacji zwrotnych i inne funkcjonalności podmiotów trzecich.
Analityczne pliki cookie są stosowane, by zrozumieć, w jaki sposób odwiedzjący wchodzą w interakcję ze stroną internetową. Te pliki pomagają zbierać informacje o wskaźnikach dot. liczby odwiedzających, współczynniku odrzuceń, źródle ruchu itp.
Reklamowe pliki cookie są stosowane, by wyświetlać użytkownikom odpowiednie reklamy i kampanie marketingowe. Te pliki śledzą użytkowników na stronach i zbierają informacje w celu dostarczania dostosowanych reklam.
