Włoski Fiat kojarzy się przede wszystkim z samochodami osobowymi, ale przez dziesięciolecia był również ważnym producentem maszyn rolniczych. Jednym z modeli tej marki był Fiat 500, ciągnik wyposażony w trzycylindrowy silnik Diesla o mocy 50 KM. Maszyna należała do rodziny Nastro d’Oro, która wprowadziła zmiany w konstrukcji, wyposażeniu i wyglądzie włoskich traktorów i mimo upływu ponad pół wieku pozostaje interesującym przykładem techniki rolniczej z początku lat 70. XX wieku.
Fiat 500 należał do rodziny Nastro d’Oro
Historia modelu Fiat 500 wiąże się z modernizacją gamy ciągników rolniczych włoskiego koncernu. W 1968 roku Włosi zaprezentowali nową rodzinę maszyn Nastro d’Oro, której nazwa oznacza Złotą Wstęgę, która nawiązywała do zbliżającego się 50-lecia działalności Fiata w sektorze mechanizacji rolnictwa.
Nowa seria rozwijała rozwiązania znane z wcześniejszej rodziny Diamante, a za stylistykę odpowiadało studio Pininfarina, kojarzone przede wszystkim z projektowaniem samochodów. Ciągniki otrzymały charakterystyczne maski z podłużnymi przetłoczeniami, pomarańczowe elementy nadwozia oraz niebieskie części mechaniczne.
Pierwszym przedstawicielem rodziny był Fiat 550, wyposażony w czterocylindrowy silnik o mocy 55 KM. W kolejnych latach ofertę rozszerzono o model 500, a następnie 540, a poszczególne konstrukcje różniły się przede wszystkim jednostkami napędowymi i osiągami.
Według fińskiej bazy technicznej Konedata, Fiat 500 pojawił się w tamtejszej ofercie w 1971 roku. Na początku 1973 roku zastąpił go Fiat 540, chociaż zestawienie danych technicznych podaje dla modelu 500 szerszy okres występowania, obejmujący lata 1971-1980
Silnik Fiata 500: Trzy cylindry i 50 KM
Sercem Fiata 500 był wysokoprężny silnik oznaczony symbolem 8035.02. Jednostka miała trzy cylindry, pojemność skokową 2592 cm³ oraz bezpośredni wtrysk paliwa. Chłodzenie cieczą pozwalało natomiast utrzymywać odpowiednią temperaturę pracy podczas długotrwałego obciążenia.
Moc maksymalna wynosiła 50 KM przy 2600 obr./min, natomiast maksymalny moment obrotowy osiągał 153 Nm przy 1500 obr./min – wartości te pokazują charakterystykę silnika, który największą moc rozwijał przy stosunkowo wysokich obrotach, ale maksymalny moment obrotowy uzyskiwał znacznie wcześniej.
Fiat stosował w rodzinie Nastro d’Oro silniki z bezpośrednim wtryskiem paliwa i rozdzielaczowymi pompami wtryskowymi i była to jedna z istotnych zmian technicznych w porównaniu z wcześniejszymi konstrukcjami producenta. W modelu 540 wykorzystano silnik o tej samej pojemności, lecz zwiększono jego moc do 54 KM. Maksymalny moment obrotowy wzrósł natomiast do 160 Nm., co oznaczało poprawę parametrów bez konieczności zastosowania większej jednostki napędowej.
Skrzynia biegów i napęd Fiata 500
Włoski ciągnik otrzymał mechaniczną skrzynię biegów oferującą osiem przełożeń do jazdy do przodu i dwa biegi wsteczne – cztery najwyższe przełożenia były synchronizowane, co ułatwiało zmianę biegów podczas jazdy. Zakres prędkości wersji z napędem na tylną oś wynosił od około 2,4 do 29,3 km/h, a dostępna była również opcjonalna przekładnia z biegami pełzającymi, przydatna podczas prac wymagających bardzo wolnego przemieszczania się ciągnika.
Fiat 500 występował zarówno w odmianie z napędem na jedną oś, jak i w wersji DT, czyli z napędem na cztery koła. W przypadku odmian czteronapędowych zastosowano rozwiązania przedniej osi z przekładniami planetarnymi umieszczonymi przy kołach, co pozwalało to zwiększyć prześwit i poprawić właściwości manewrowe.
Wersje DT wyposażano także we wspomaganie układu kierowniczego, co miało to szczególne znaczenie podczas manewrowania na podwórzu gospodarstwa oraz pracy z cięższymi maszynami zawieszanymi.
Fiat 500: Dane techniczne ciągnika
Podstawowe parametry Fiata 500 przedstawiają się następująco:
| Silnik | Fiat 8035.02 |
|---|---|
| Rodzaj silnika | Diesel, 3 cylindry |
| Pojemność | 2592 cm³ |
| Moc maksymalna | 50 KM przy 2600 obr./min |
| Moment obrotowy | 153 Nm przy 1500 obr./min |
| Skrzynia biegów | 8 do przodu, 2 wsteczne |
| Synchronizowane biegi | 4 |
| Wydajność hydrauliki | 24 l/min |
| Ciśnienie hydrauliki | 150 bar |
| Udźwig podnośnika | 1400 kg, opcjonalnie 1550 kg |
| WOM | 540 obr./min |
| Masa 2WD | 1890 kg |
| Masa 4WD | 2250 kg |
| Zbiornik paliwa | 54 litry |
Źródło: Koneviesti / Konedata. Parametry mogą się różnić zależnie od wersji i wyposażenia.
Hydraulika i wyposażenie – co oferował włoski traktor?
Fiat 500 dysponował trzypunktowym układem zawieszenia narzędzi z systemem regulacji Control-Matic, a rozwiązanie umożliwiało sterowanie położeniem podnośnika oraz regulację siłową, przydatną między innymi podczas orki.
Standardowe wyposażenie rodziny obejmowało także wał odbioru mocy i blokadę mechanizmu różnicowego tylnej osi. WOM pozwalał napędzać maszyny wymagające przekazania mocy z ciągnika, natomiast blokada mechanizmu różnicowego pomagała w sytuacjach, gdy jedno z kół traciło przyczepność.
Wydajność układu hydraulicznego Fiata 500 wynosiła 24 l/min, a ciśnienie robocze 150 barów. Podnośnik oferował natomiast udźwig 1400 kg, z możliwością zwiększenia do 1550 kg w odpowiedniej konfiguracji.
W rodzinie Nastro d’Oro wprowadzono również rozwiązania poprawiające bezpieczeństwo obsługi. Jednym z nich była blokada uniemożliwiająca uruchomienie silnika przy włączonym biegu, a modernizacji poddano także instalację elektryczną, stosując układ 12 V.
Fiat 500, a Fiat 540 i 550. Czym różniły się te ciągniki?
Choć oznaczenia modeli są do siebie zbliżone, Fiat 500, 540 i 550 nie były identycznymi ciągnikami. Fiat 500 i 540 korzystały z trzycylindrowych silników o pojemności 2,6 litra, natomiast starszy 550 otrzymał jednostkę czterocylindrową o pojemności 3,1 litra.
Fiat 550 rozwijał 55 KM przy 2400 obr./min i osiągał maksymalny moment obrotowy 200 Nm przy 1500 obr./min. – miał więc wyraźnie większy moment obrotowy niż model 500, mimo stosunkowo niewielkiej różnicy mocy maksymalnej. Różnice dotyczyły także masy – Fiat 500 w wersji z napędem na tylną oś ważył 1890 kg, podczas gdy Fiat 550 osiągał 2170 kg. Większy model oferował również podnośnik o udźwigu 1820 kg.
Fiat 540 stanowił rozwinięcie mniejszego ciągnika i zachował trzycylindrowy silnik, ale otrzymał moc 54 KM oraz moment obrotowy 160 Nm. Według Konedata zmiany wprowadzone w nowszych modelach obejmowały również wzmocnienie elementów przekładni i poprawę wydajności chłodzenia.
