Odnawialne źródła energii, lokalny transport na życzenie i cyfrowe usługi dla mieszkańców – koncepcja Smart Village przechodzi z fazy teoretycznej w realne projekty wspierane funduszami z PS WPR 2023–2027. Lokalne Grupy Działania (LGD) w całym kraju rozpoczynają przyjmowanie wniosków. Sprawdź, na czym polega ten program i jak zyskać wsparcie na rozwój swojej wsi.
Choć pojęcie Smart Village kojarzy się głównie z zaawansowanymi technologiami, w praktyce chodzi o budowanie samowystarczalnych, nowoczesnych i wygodnych do życia obszarów wiejskich. Program wspiera inicjatywy, które odpowiadają na realne wyzwania lokalnych społeczności – od wysokich kosztów energii, przez wykluczenie komunikacyjne, po starzenie się mieszkańców.
Przykłady z Polski: Gmina Walce wzorem dla innych
Że Smart Village działa w praktyce, udowadnia m.in. gmina Walce (woj. opolskie), której inicjatywy były prezentowane w relacjach TVP jako modelowy przykład wykorzystania innowacji na wsi. Gmina postawiła na cyfrową platformę komunikacji z mieszkańcami, sprawny monitoring zużycia energii w budynkach publicznych oraz aktywizację cyfrową seniorów we współpracy z lokalnymi organizacjami. To dowód, że „inteligentna wieś” przynosi realne oszczędności i ułatwia codzienne życie.
Główne obszary wsparcia
Dotacje nie są przeznaczone na pojedyncze, przypadkowe zakupy sprzętu. Dofinansowanie można uzyskać na kompleksowe projekty obejmujące m.in.:
- Energia i środowisko: budowa lokalnych mikrosieci OZE, montaż inteligentnego oświetlenia drogowego, systemy zarządzania zużyciem wody i mikroretencja.
- Cyfryzacja i e-usługi: wdrożenie cyfrowych platform do konsultacji społecznych, e-administracji oraz nowoczesnych systemów informowania mieszkańców.
- Lokalna mobilność: organizacja elastycznego transportu wiejskiego na zgłoszenie (tzw. Demand-Responsive Transport) i inteligentne przystanki.
- Innowacje społeczne: rozwój teleopieki dla seniorów, wsparcie dla lokalnych kół gospododyń czy tworzenie wiejskich przestrzeni kooperatywnych.
Dwa etapy: Od Koncepcji do Wdrożenia
Kluczowym warunkiem ubiegania się o środki inwestycyjne jest wcześniejsze przygotowanie Koncepcji Smart Village. Dokument ten musi powstać przy partycypacji mieszkańców i wskazywać konkretne, zdiagnozowane potrzeby danej wsi lub gminy.
- Etap 1: Przygotowanie i uchwalenie Koncepcji Smart Village (możliwość uzyskania mniejszych grantów na doradztwo i ekspertyzy).
- Etap 2: Aplikacja o fundusze na realizację konkretnych inwestycji zapisanych w koncepcji.
Nabory prowadzone są decentralnie przez poszczególne Lokalne Grupy Działania w całym kraju. Harmonogramy i szczegółowe kryteria oceny wniosków publikowane są na stronach internetowych właściwych LGD.
Źródła danych:
- ARiMR / PS WPR 2023–2027: Wytyczne w zakresie interwencji I.13.1 Lokalne Strategie Rozwoju (RLKS) – finansowanie Koncepcji i Wdrożeń Smart Village.
- TVP3 Opole / Gmina Walce: Materiał prasowy i telewizyjny nt. wyróżnienia gminy Walce jako opolskiego lidera wdrażania koncepcji Smart Village.
