Odwiedziliśmy jednego z rolników w woj. wielkopolskim, który w swoim gospodarstwie przetestował przez ostatnie lata kilka technologii uprawy gleby.
Każda z nich miała swoje wady i zalety. Aby iść z postępem, do gospodarstwa pod koniec sierpnia został zakupiony agregat do uprawy pasowej.
Józef Małecki prowadzi z żoną Gabrielą gospodarstwo rolne w miejscowości Pawłowo Żońskie w woj. wielkopolskim. Liczy ono w sumie 34 ha, są to gleby od IV do V klasy bonitacyjnej.
Zaletą jest to, że większość gruntów znajduje się blisko siedziby gospodarstwa. W płodozmianie uprawia się tu rzepak, pszenicę ozimą i kukurydzę.
Pług już się nie przyda – na co go wymienić?
W moim gospodarstwie przetestowałem już chyba wszystko, co możliwe.
Wiele lat gleba była uprawiana w technologii orkowej. Zmieniały się tylko pługi i ich wyposażenie. W parku maszynowym pozostał jeszcze 4-skibowy pług obracalny z firmy Unia Ibis LS. Pracował on z wałami dogniatającymi, wykorzystującymi pierścienie typu Campbell i Crosskill.
Po orce był wykonywany siew 3-metrowym zestawem uprawowo-siewnym, składającym się z agregatu talerzowego ATS RS i siewnika PST z firmy Agro-Tom.
Od 2015 roku gleba uprawiana jest w technologii bezorkowej. Przez lata zostały przetestowane różne warianty.
Do głębokiego spulchniania zakupiono głębosz z firmy Unia Kret Plow. Wykorzystuje on 4 zakrzywione redlice, a spulchniona gleba jest uprawiana podwójną sekcją brony talerzowej.
W kolejnym przejeździe był wykonywany siew powyższym zestawem uprawowo-siewnym. Na wyposażeniu gospodarstwa jest też agregat do uprawy bezorkowej. To 3-belkowy kultywator PTNL z firmy Grano System.
Używany jest do uprawy pod siew na głębokość 20–25 cm. Jednak coraz więcej rolników decyduje się na siew zbóż, rzepaku i innych roślin w pasowej technologii uprawy gleby.
Pan Józef doszedł do wniosku, że trzeba spróbować zastosować tę technologię w jego gospodarstwie. Pod koniec sierpnia zakupiono zawieszany agregat do uprawy pasowej Grizli Plus GR 300 R z firmy FHU Kudła Edyta, mającej swoją siedzibę w Goleszowie k. Mielca w woj. podkarpackim.
Co zadecydowało o odejściu od orki?
Jest wiele korzyści ze stosowania uprawy pasowej. Trzy zabiegi wykonane są w jednym przejeździe.
Krój talerzowy nacina glebę, dalej pracuje ząb spulchniający, a za nim można deponować nawóz na dwa różne poziomy.
Spulchniony pas gleby jest zagęszczany ogumionym kołem, w tak przygotowaną glebę są wysiewane nasiona.
Kolejnym atutem jest oszczędność czasu na wykonanie zadania na polu. Wystarczy jeden operator, jedna maszyna i jeden traktor, by szybko i sprawnie je wykonać.
W dobie niskich cen za płody rolne i wysokich za środki do produkcji trzeba liczyć koszty na każdym etapie produkcji. Zmiana technologii to jedna z dróg do ich obniżania.
Zaraz po zakupie i dostarczeniu agregatu Grizli Plus GR firma przeprowadziła procedurę uruchomienia sprzętu i przeszkoliła w zakresie jego obsługi.
Mając te procedury wykonane i prawidłowo ustawione wszystkie zespoły robocze, można było zacząć siać rzepak.
Temperatura pod koniec sierpnia dochodziła do niemal 30°C, a mimo to nasiona zostały wysiane w mokrą glebę, co ma zagwarantować szybkie i równe wschody oraz zapewnić wymaganą obsadę roślin.
Ta technologia ma jeszcze jeden atut – przy silnych opadach deszczu nie powoduje zaskorupienia gleby, bo na jej powierzchni pozostaje duża ilość resztek pożniwnych.
Agregat do siewu – wyposarzenie
Agregat do uprawy pasowej ma podstawową konfigurację. Jest to 3-metrowa zawieszana maszyna, wyposażona w 9 sekcji roboczych z rozstawem co 33,30 cm.
Kołeczkowe aparaty wysiewające są napędzane silnikami elektrycznymi. Wysiew jest mechaniczny, ale transport nasion do redlic pneumatyczny.
Wentylator ma napęd hydrauliczny. Redlice wysiewające są prowadzone na równoległoboku i mają możliwość regulacji siły docisku.
Producent zastosował po raz pierwszy nowego typu dozatory nawozu.
Nawóz można podawać na dwie różne głębokości, w zależności od preferencji i potrzeb danej rośliny. Granule możne wrzucać na dno bruzdy lub płycej, by rośliny mogły z niego wcześniej korzystać.
Umieszczenie granul na dnie wąskiego, spulchnionego pasa ma sprowokować rośliny do budowania silnego systemu korzeniowego i sięgania po składniki z głębszych warstw gleby.
Ma to duże znaczenie przy roślinach z palowym systemem korzeniowym.
Ponadto istnieje możliwość zwiększenia ilości nawozu poprzez zastosowanie czołowego zbiornika. Wówczas nie będzie potrzeby użycia dodatkowego balastu – załatwi to zbiornik.
To rozwiązanie podnosi wydajność pracy agregatu, bo nie ma przestojów na załadowanie nawozu.
Z opcji dodatkowych producent z Goleszowa proponuje m.in. własną hydraulikę do napędu wentylatora. Na WOM montuje się multiplikator z pompą hydrauliczną.
W instalacji jest też chłodnica oleju, by zapewnić właściwą pracę przez długie lata eksploatacji.
Jest to polecane dla starszych ciągników, które nie mają wystarczająco wydajnej hydrauliki zewnętrznej i możliwości jednoczesnego zasilania podnośnika i gniazd hydraulicznych.
Ponadto można zamówić m.in. czujniki przepływu masy na każdym przewodzie transportującym materiał siewny do redlic.
Na monitorze zamontowanym w kabinie można wymusić ręczne uruchomienie aparatu wysiewającego przy zerowej prędkości. Ma to znaczenie przy obsiewaniu pasa uwroci.
Stojąc w samym narożniku pola, jesteśmy w stanie podać porcję nawozu i nasion, zanim sprzęt ruszy. Operator w każdym momencie może zmieniać dawkowanie od zadanej normy co 5% w górę lub dół zarówno nawozu, jak i nasion.
Zmieniać można również dawkę mikrogranulatu. Siewnik do jego dozowania to też dostępna opcja. Agregat Grizli może wysiewać zarówno zboża, jak i rzepak.
Producent oferuje również możliwość dokupienia sekcji do punktowego wysiewu nasion buraka cukrowego, kukurydzy i innych roślin.
Sekcje wysiewające mają napęd elektryczny z możliwością zmiany obsady roślin na monitorze sterującym. Są tu również dostępne informacje o poziomie i rezerwie nasion czy nawozu w zbiorniku.
Dla przykładu, po wsypaniu jednego worka nawozu o masie 500 kg w czasie pracy mamy na monitorze wyświetlane dane, ile kg nawozu pozostało w skrzyni.
Na monitorze można odczytywać dane z pracy i liczby obsianych dziennie hektarów oraz sumę wszystkich hektarów.
Z opcji dodatkowych można zamontować urządzenia zamykające ścieżki pod dany rozstaw kół ciągnika służącego do ochrony i nawożenia.
Na uwagę zasługuje również możliwość pracy z mapami aplikacji nawozu i nasion. Do tego jednak potrzeba kombajnu z czujnikami pomiaru plonu w danym obszarze pola.
Jakie plony uzyskuje się w uprawie pasowej?
Wszystko zależy od ilości opadów. Jeżeli są regularne i okresy upałów nie trwają długo, to zbieramy – jak na nasze dość słabe gleby – całkiem niezłe plony.
W roku 2025 rzepaku udało się zebrać 3,7 t/ha, pszenicy 6,3 t/ha, a i kukurydza na chwilę obecną też wygląda całkiem obiecująco.
Kukurydza uprawiana jest na ziarno, więc pozostaje po niej też dużo resztek pożniwnych. Do ich lepszego i szybszego rozkładu wykorzystujemy mulczer Leopard z firmy Talex.
Pozostałe maszyny rolnicze na gospodarstwie
Gospodarstwo nie jest duże, ale za to bardzo dobrze wyposażone. Poza wcześniej wymienionymi maszynami jest zestaw uprawowo-siewny do kukurydzy.
Wykorzystuje on do uprawy bronę wirnikową z firmy Famarol i mechaniczny siewnik z Fabryki Maszyn Rolniczych Meprozet S100.
Współpracuje z ciągnikiem Claas Ares 610 RZ. W parku maszynowym są też dwa modele John Deere (3040, 4240S) i mały ciągnik pomocniczy Bison 50 oraz Zefir 85.
Każdy z inną maszyną. Usprawnia to wykonywanie wszelkich prac polowych. Oprócz tego są kombajny John Deere 1075 do zboża i Rivierre-Casalis do zbioru kukurydzy.
Co do dalszych planów rozwoju gospodarstwa dodam, że będzie też zakupiona brona mulczowa o szerokości roboczej 3 m.
Po zbiorach zostanie wykonana płytka uprawa broną talerzową, a potem samosiewy i chwasty będą zwalczane broną mulczową.
Zakup nowego agregatu do uprawy pasowej przyczyni się do sprzedaży zestawu uprawowo-siewnego, pługa z wałami i głębosza.
W przyszłym roku kukurydza także będzie wysiana w technologii uprawy pasowej agregatem Grizli Plus GR.
W miejsce belki siewnej zostanie zamontowany sprzęg do mechanicznego siewnika z firmy Meprozet.
Tym sposobem będę mógł w jednym przejeździe uprawić wąski pas gleby, zdeponować dwa gatunki nawozu za redlicą spulchniającą i wysiać nasiona. Trzeba będzie tylko przestawić sekcje uprawowe na rozstaw 75 cm.
W planach w kolejnych latach jest rozbudowanie płodozmianu o uprawę soi i słonecznika.
